I SA/Ke 173/19
WyrokWSA w Kielcach2020-10-01
Skład orzekający: Maria Grabowska, Magdalena Chraniuk-Stępniak, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy ARiMR zasadnie odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej w wariantach 5.1 i 6.4 z powodu przekroczenia dopuszczalnej różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną, a także czy prawidłowo ustalono te powierzchnie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ARiMR prawidłowo odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej w wariantach 5.1 i 6.4, ponieważ stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej przekroczyła dopuszczalny próg 20%. Ustalenia powierzchni dokonane w oparciu o system identyfikacji działek rolnych (LPIS) i powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą (PEG) zostały uznane za prawidłowe, a zarzuty skarżącego dotyczące błędów pomiarowych i nieaktualności danych nie znalazły potwierdzenia. Sąd podkreślił, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają uznaniowości w przyznawaniu płatności, a rolnik odpowiada za rzetelność danych we wniosku.Stan faktyczny
Skarżący B. W. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 w kilku pakietach i wariantach. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności w wariantach 5.1 (ochrona siedlisk ptaków Natura 2000) i 6.4 (sady tradycyjne), stwierdzając, że różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią przekracza 20%. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, błędy w ustaleniu powierzchni działek, nieuwzględnienie pomiarów w terenie oraz nieaktualność danych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2020 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata P. C. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR, Agencja) w K. decyzją z (...) nr (...) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. Nr (...) z dnia (...) w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2015.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że B. W. 15 czerwca 2015 r. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2015. W przedmiotowym wniosku producent rolny zadeklarował w pakiecie rolnictwo ekologiczne, w wariancie: uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) działki rolne o łącznej powierzchni 2,68 ha (wariant 2.1), uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) działki rolne o łącznej powierzchni 4,15 ha (wariant 2.9), w pakiecie ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, w wariancie ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 (wariant 5.1) działki rolne o łącznej powierzchni 4,38 ha i w pakiecie zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, w wariancie sady tradycyjne działki rolne o łącznej powierzchni 0,40 ha (wariant 6.4), położone na działkach ewidencyjnych: S. G. i M., w gminie P. Wraz z wnioskiem strona złożyła załączniki graficzne, na których naniosła położenie działek rolnych. W dniu 29 czerwca 2015 r. strona złożyła zmianę do wniosku, w której zmieniła powierzchnię działki rolnej R z 0,77 ha na 0,75 ha, działki rolnej N z 0,47 ha na 0,43 ha, działki rolnej T z 0,44 ha na 0,45 ha i działki rolnej U z 0,28 ha na 0,29 ha.
W dniu 13 lipca 2015 r. B. W. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w P. oświadczenie doradcy rolnośrodowiskowego o przeprowadzeniu w gospodarstwie strony inwentaryzacji siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków i informacją zawierającą wymogi określone przez eksperta przyrodniczego w zakresie pakietu 4 lub 5.
Decyzja z 13 czerwca 2016 r., którą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał B. W. na rok 2015 płatność do wariantu 2.1 i wariantu 2.9 - oraz odmówił płatności do wariantów 5.1 i 6.4 została decyzją Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. z dnia 30 sierpnia 2016 r. uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania (od lipca 2016 r. do sierpnia 2018 r.) B. W. kilkukrotnie zmieniał adres zamieszkania, co miało wpływ na właściwość organu. Ostateczne wątpliwości dotyczące właściwości organu ARiMR do rozpoznania wniosków o płatność rozstrzygnął Prezes Agencji wskazując, że właściwym w niniejszej sprawie organem do prowadzenia postępowania administracyjnego jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P.
Organ przedstawił stwierdzone podczas kontroli administracyjne nieprawidłowości, których konsekwencją było wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu 21 grudnia 2018 r. decyzji, którą przyznano B. W. na rok 2015 płatność do wariantu 2.1-uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) w kwocie 2109,30 zł i płatność do wariantu 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w kwocie 6.267,80 zł oraz odmówiono płatności do wariantów 5.1 i 6.4 ze względu na różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku w danym wariancie od powierzchni stwierdzonej przekraczającą 20%.
Rozpoznając odwołanie Dyrektor przedstawił, przywołując ich treść, przepisy mające w sprawie zastosowanie; wskazał, że wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 rozpatrywane są w oparciu ustawę z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2018 r., poz. 1936, tj.) dalej ustawa, Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361, ze zm.) dalej "Rozporządzenie" oraz przepisy unijne.
B. W. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności w ramach wariantów 2.1, 2.9, 5.1 i 6.4 do działek rolnych deklarowanych we wniosku. W wariancie 2.1 uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) oraz wariancie 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) płatność została przyznana do powierzchni stwierdzonej bowiem różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną nie przekraczała 3% lub 2 ha.
Przedmiotem sporu są ustalenia dotyczące powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach wariantów 5.1 oraz 6.4. Beneficjentowi odmówiono przyznania płatności w tych wariantach bowiem różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną w tych wariantach a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%.
Organ wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany, w szczególności gdy zmiana ta polega na: zwiększeniu obszaru gruntów rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane w zakresie pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, lub zmniejszeniu tego obszaru, jeżeli mimo tego zmniejszenia zobowiązaniem tym będzie objęty obszar gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013. Zgodnie z § 12 ust. 4 pkt. 3 lit. b rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych położonych na obszarze Natura 2000 - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia.
Beneficjent dokonał zwiększenia obszaru zobowiązania w drugim roku zobowiązania dodając nowe działki rolne. Stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2015. Powyższych ustaleń dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach działki ewidencyjnej, wykonanych na dostępnych w systemie teleinformatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku oraz danych o ustalonych obszarach Natura 2000 i podjętym zobowiązaniu przez B. W.
We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 B. W. zgłosił do płatności w pakiecie 5, w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze Natura 2000 działki rolne o łącznej powierzchni 4,63 ha. Podczas kontroli zobowiązania podjętego w ramach pakietu 5 ustalono, że łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności w ramach tego wariantu wynosi 1,26 ha i wynika ze zmniejszenia z tytułu nieuprawnionego zwiększenia powierzchni działek w zobowiązaniu podjętym w 2014 r. o 0,16 ha (działki ewidencyjne nr 164/1, 243, 154, 125, 62, 268 oraz 144), zmniejszenia o 0,08 ha z tytułu powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG TUZ) dla nowo dodanych działek spełniających wymagania rozporządzenia (działki ewidencyjne nr: 505, 748, 750, 747 oraz 493) oraz zmniejszenia z tytułu zadeklarowania działek leżących poza obszarem NATURA 2000 - 1,03 ha (działki ewidencyjne nr 27/1, 1857 oraz 1861). Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowalna) we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w wariancie 5.1 - 4,63 ha a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej 3,37 ha wynosi 37,39 % powierzchni stwierdzonej. W ocenie organu odwoławczego uzasadniona jest odmowa przyznania płatności w ramach wariantu 5.1.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że powierzchnie niekoszone były widoczne we wniosku, co potwierdza złożona płyta DVD, Dyrektor wyjaśnił, że odmowa płatności nie nastąpiła ze względu na brak zaznaczonej powierzchni niekoszonej, lecz w wyniku kontroli administracyjnej powierzchni, która wykazała różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną w ramach wariantu 5.1 w wysokości 37,39%.
Zgodnie z § 10 ust. 4 lit. b rozporządzenia rolno środowiskowego płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt. 6 w ramach wariantu czwartego - jest przyznawana, jeżeli rolnik posiada sad, w którym znajduje się co najmniej 12 drzew owocowych mających nie mniej niż 15 lat składających się z co najmniej 4 gatunków lub odmian, przy czym korony tych drzew znajdują się na wysokości co najmniej 120 cm, a obwód ich pni na wysokości około 1 m jest nie mniejszy niż 47 cm, a jednocześnie liczba tych drzew w przeliczeniu na 1 ha powierzchni sadu jest nie mniejsza niż 90. We wniosku o przyznanie płatności rolno środowiskowej na rok 2015 Beneficjent zgłosił do płatności w pakiecie 6, w wariancie 6.4 Sady tradycyjne działki rolne o łącznej powierzchni 0,40 ha. Podczas prowadzonego postępowania mającego na celu m.in. dokonanie kontroli zobowiązania podjętego w ramach pakietu 6, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. uznał, zgodnie z deklaracją B. W. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 na działce rolnej D1 o powierzchni 0,11 ha obsadę 10 sztuk drzew (Antonówka Półtorafuntowa 3 szt., Kronselska 1 szt., Grochówka 1 szt., Boforest 3 szt., Papierówka 1 szt., Cesarz Wilhelm 1 szt.). Działka ta nie spełniła warunku posiadania sadu, w którym znajduje się co najmniej 12 drzew owocowych została wykluczona z płatności. Powierzchnia obszaru wykluczonego z płatności w ramach wariantu 6.4 wynosi 0,11 ha, co stanowi 37,93% wyliczonej procentowej różnicy między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych w wariancie 6.4 - 0,40 ha a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej 0,29 ha. Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowalna) we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia. Wykluczenie z płatności powierzchni 0,11 ha oraz zastosowanie art. 19 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Nr 640/2014 są właściwe i skutkuje odmową przyznania płatności w ramach wariantu 6.4.
W kontekście zarzutów odwołania Dyrektor podkreślił, że odmowa płatności nie nastąpiła z uwagi na brak oznaczania drzew na mapie, ale w związku z niespełnieniem warunków obsady drzew owocowych na ww. działce. Organ oparł się na deklaracji beneficjenta z wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, w którym w polu Uwagi dotyczącym działki rolnej D1 wypisał 10 sztuk drzew owocowych. Zgodnie z art. 10 ustawy PROW, pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, co oznacza, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR związany jest bezpośrednio zakresem wniosku, a rozstrzygnięcie w sprawie wydawane jest w oparciu o zgromadzone we wniosku dane. Zakres żądania określony we wniosku definiowany jest przez samego producenta rolnego. Za rzetelność danych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada występujący z nim rolnik, który obowiązany jest zapoznać się zasadami przyznawania danej płatności oraz pomocy objętej wnioskiem oraz powinien mieć świadomość, że jego wniosek i zadeklarowane grunty będą podlegały kontroli w zakresie spełnienia tych zasad. Zgodnie z art. 64 ust 2 lit. b Rozporządzenia Nr 1306/2013 nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6 tego Rozporządzenia. Wnioskodawca nie powiadomił Kierownika Biura Powiatowego Agencji, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu złożenia.
Zdaniem Dyrektora nie zasługuje na uwzględnienie zarzut odwołania o braku kompatybilności decyzji z treścią decyzji uchylającej. Wyjaśnił, że w decyzji z 30 sierpnia 2016 r., organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji pominął złożoną przez stronę elektroniczną dokumentację i przyjął, że strona nie naniosła na załączniki graficzne wymaganych elementów w ramach wariantów 5.1 i 6.4. Powodem odmowy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie były podkreślany przez stronę brak zaznaczonej powierzchni nieskoszonej i oznaczenia drzew owocowych, a przekraczająca 20% różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku w danym wariancie a powierzchnią stwierdzoną.
Końcowo Dyrektor ARiMR podkreślił, że przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu prawa do przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Uznaniowość prowadziłaby do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności.
Na powyższą decyzję B. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Zarzucił brak zachowania bezstronności w rozpoznaniu sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie zatytułowanym "skarga-aneks" złożonym w toku postępowania przed Sądem skarżący zarzucił skarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz brak niezbędnych w sprawie uzasadnień, a także niepodjęcia kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, brak zweryfikowania twierdzeń, podważeń i dowodów rolnika:
a. brak należytego uzasadnienia dla przyjęcia powierzchni użytkowanych działek jedynie na podstawie danych z co najmniej poprzedniego roku i nie zaktualizowanie MKO i nie uwzględnienie pomiarów w terenie.
b. niezasadne przyjęcie, jedynie na podstawie przypuszczeń organu, iż działki skarżącego nie były użytkowane na całej powierzchni w przypadku, gdy z ekranu komputera nie da się tego zrobić ze względu na mapy w geoportalu z poprzednich lat, nie aktualizowane co roku, bo zdjęcia satelitarne są wykonywane co parę lat .
c. nieuwzględnienie przez organ pomiarów w terenie przez kontrolerów pomimo tego, że dla organu jak twierdzi raport jest najważniejszy
d. nieuwzględnienie powierzchni katastralnych pomiarów geodezyjnych działek ewidencyjnych bez uzasadnienia i w przypadku nieuwzględnienia pomiarów na gruncie i odwoływania się rolnika nie poczynienie kroków w celu obiektywnego wyjaśnienia sprawy.
e. niezasadne stwierdzenie, że działka ewidencyjna np. 412 jest mniejsza skoro agencja bierze pod uwagę działkę rolną i neguje powierzchnie geodezyjną działki ewidencyjnej a na takiej działce rolnej nie da się rozróżnić granicy między działkami ewidencyjnymi, bo na wszystkich jednakowo rośnie trawa i dodatkowo skoszona w jednakowym terminie.
W dalszej części pisma Skarżący wskazał, że działki o nr ewid. 243,154, 125, 62, 412 organ przyjął powierzchnię nie z roku użytkowania tylko z lat kiedy rolnik jeszcze nie był jej użytkownikiem, a poprzedni użytkownik nie użytkował działek w całości, a organ w sposób nieuzasadniony przeniósł te powierzchnie użytkowania na obecnego użytkownika nie dając wiary jego pomiarom przedłożonym we wnioskach w 2014.
Wyjaśnił, że co roku mierzył działki i przedstawiał pomiary we wniosku. Po aktualizacji aplikacji do składania wniosków rolnikowi uniemożliwia się zadeklarowanie całej powierzchni użytkowanej tylko do powierzchni PEG pomniejszonej w sposób niezgodny ze stanem faktycznym w wyniku czego rolnik nie otrzymywał dopłat do całych działek. Nadto wskazał, że użytkuje te działki w całości, bo nie ma na nich budynków czy obiektów przeszkadzających w użytkowaniu tym bardziej, że w programie rolno środowiskowym dopuszczone jest 100 szt. drzew na 1 ha działki. Rolnik od początku zobowiązania użytkował i deklarował działki w całości, a postępowanie organu niezgodnie z przepisami zmusza go do ograniczania powierzchni deklarowania, bo wyskakują błędy w systemie i aplikacja obsługująca wnioski nie przyjmowała całej powierzchni.
W kolejnym piśmie datowanym na dzień 17 września 2020 r. skarżący dodatkowo zarzucił naruszenie:
- art. 7 k.p.a. – zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1,
- art. 34 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 poprzez nieuwzględnienie
1,5 m strefy buforowej zgodnie z przepisami,
- nie uwzględnienie dowodu podważającego ustalenia organu, znajdującego się
w zasobach organu, tj. raportu z kontroli na miejscu i zawartych w nim jedynych
w tym okresie pomiarów na gruncie,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie
w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ powinien był tę decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na postawie art. 138 § 2 k.p.a., gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania zważywszy na fakt, że rolnik podważał wynik ustalonych powierzchni PEG (co czynił od pierwszej decyzji z 2014 r.) przedstawiając dowód będący w posiadaniu organu -raportu z kontroli na miejscu z pomiarami na gruncie wg. których powinny być poprawione powierzchnie PEG tzn. certyfikowane i wtedy uzyskują moc prawną bo odczytane z ekranu komputera implikują błędy i nie uwzględniają tolerancji pomiarów,
- przepisów postępowania poprzez zaakceptowanie w procesie oceny legalności decyzji faktu, że organ oparł swe rozstrzygnięcia na dowodzie w postaci powierzchni PEG nie certyfikowanych pomiarem w terenie, pomimo że nie przyjęto w nim strefy buforowej o wartości 1,5 m, co doprowadziło do dokonania rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o wadliwie ustalenia powierzchni spornego obszaru,
- przepisów postępowania w związku z art. 69 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE L 2004.153.30), art. 33, art. 34 oraz art. 35 rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez uznanie, że wskazane przepisy w zakresie kontroli przeprowadzonej u skarżącego nie przewidują, aby dla uzyskania mocy dowodowej przez protokół z kontroli na miejscu koniecznym było certyfikowanie pomiarów, podczas gdy zachowanie tego wymagania nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz stanowi jego bezwzględny obowiązek, niezależnie od treści i wagi przeprowadzanego dowodu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuchylenia zaskarżonej decyzji,
- przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie faktu, że ustalenia powierzchni były wadliwie sporządzone i nie spełniały podstawowych przesłanek do uznania ich za wiarygodne źródło informacji, bowiem nie są zgodne z Instrukcjami realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni (wersja 1.0 z 10 stycznia 2014 r. wydana na podstawie art. 7 i 31 ust. 6 ustawy z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdzie organ powinien przestrzegać kryteria stosowania w toku kontroli wykluczenie z płatności działek, gdyż sytuacja na tych działkach nie została zgodnie z Instrukcją udokumentowana w ramach prowadzonej dokumentacji,
- art. 75 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nie dopuszczenie i nie przeprowadzenie dowodów przedstawianych przez stronę,
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność nieużytkowania całych działek wyłącznie w oparciu o nieuaktualnione
i nie certyfikowane w roku przyznawania dopłat (ani w 2014 r. kiedy to rolnik też podważał) pomiarem na gruncie powierzchnie PEG, co bezsprzecznie świadczy o naruszeniu nałożonego na organ obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób
wyczerpujący całego materiału dowodowego, a tym samym miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyznaczenia stronie skarżącej terminu do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i przyjęciem wniosków,
- art. 6 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez działanie sprzeczne z przepisami prawa, co skutkuje uznaniem sposobu prowadzenia przedmiotowego postępowania za niebudzącego zaufania do organów władzy publicznej,
- nieuwzględniono też w żaden sposób, podnoszonej przez skarżącego okoliczności, iż zadeklarowana przez niego we wniosku powierzchnia działek wynika z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem, ewidencja gruntów i budynków, jak również wydawane, stosownie do art. 24 ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne właścicielom lub posiadaczom gruntów, wyrysy i wypisy z operatu ewidencyjnego, mają charakter dokumentów urzędowych i szczególną moc dowodową w rozumieniu k.p.a. Organ natomiast tak ważne dokumenty mające moc dowodową ignoruje.
W uzasadnieniu pisma skarżący podniósł, że zdjęcia satelitarne na podstawie których ustalono PEG działek zostały wykonane nie pod kątem prostym i nie odzwierciedlają stanu faktycznego. Dowodem na to są cienie drzew i wysokich obiektów co wywołuje fikcyjne wrażenie, że jakieś obce obiekty są na działce i utrudniają jej użytkowanie. Istnieje niezgodność powierzchni katastralnych z powierzchniami ze zdjęć satelitarnych. Z tych zdjęć wtórnie na komputerze organ wykonywał pomiary nie uwzględniając tolerancji pomiaru i odpowiedniej strefy buforowej dowolnie jednemu rolnikowi ujmując a innemu dodając, nie bacząc na powierzchnie geodezyjne wykonane najbardziej dokładnymi metodami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. 2019.2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019 poz. 2325.), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Spór w sprawie koncentruje się na kwestii ustalenia przez organy wielkości powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 5, w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze Natura 2000 oraz w ramach pakietu zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, w wariancie 6.4 - sady tradycyjne. Rozważyć należało, czy organy obu instancji zasadnie odmówiły płatności w tych wariantach uznając, że różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych w tych wariantach a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej przekracza 20% powierzchni stwierdzonej.
Przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego określa warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, jeżeli m.in. realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej. Podstawowymi wymogami są wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, zwanym dalej "obszarem zatwierdzonym", i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym. Obszar zatwierdzony" w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, oznacza w przypadku systemów pomocy obszarowej - obszar, w odniesieniu do którego spełniono wszystkie kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy, bez względu na liczbę uprawnień do płatności, które posiada beneficjent; lub w przypadku środków wsparcia obszarowego - obszar poletek lub działek zidentyfikowanych w drodze kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu. Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany
Z powyższych przepisów wynika, że realizacja przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego ma charakter trwały, kilkuletni, a rolnik, który występuje o przyznanie płatności w tym zakresie, przyjmuje na siebie co najmniej pięcioletnie zobowiązanie realizacji tego programu. W ramach tego otrzymuje pomoc finansową udzielaną na wspieranie przedsięwzięcia rolnośrodowiskowego realizowanego na podstawie podjętego zobowiązania w ramach pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Płatność udzielna jest na corocznie składany wniosek rolnika i tak też jest przyznawana, to jest na dany rok, w drodze decyzji administracyjnej (§ 23 ust. 2 i ust. 3, § 18 ust. 1, § 26 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia). Zobowiązanie, co do zasady, wyznacza pierwsza decyzja o przyznaniu płatności. Wyjątek od tej zasady przewiduje przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego ustanawiając katalog dopuszczalnych zmian zobowiązania. Jednym z nich jest możliwość dodania w drugim lub trzecim roku realizacji zobowiązania poszczególnych wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5, 6 lub 7 rozporządzenia.
Przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (§ 18 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego). Powyższe oznacza, że płatności co do zasady przysługują do powierzchni objętych zobowiązaniem ustalonym w oparciu o zatwierdzone do płatności powierzchnie do których przyznano pierwszą płatność rolnośrodowiskową, z wyłączeniem sytuacji określonej w § 6 ust. 1 rozporządzenia.
Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta stanowią kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 74 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE ) Nr 1306/2013, art. 24 ust. 1 oraz art. 28 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014. Zgodnie z tymi przepisami kontrole administracyjne i kontrole na miejscu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie płatności, pozwalają na wykrycie niezgodności, w szczególności zaś na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna i gwarantują, że spełnione są kryteria kwalifikowalności zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia, że występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych, wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.
Zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Państwa członkowskie mają obowiązek wytyczać działki referencyjne w sposób identyfikowalny, mierzalny, umożliwiający niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację oraz określają w odniesieniu do każdej działki maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia. Działka referencyjna oznacza wyznaczony obszar geograficzny, któremu przypisany jest niepowtarzalny numer identyfikacyjny i który jest zarejestrowany w systemie identyfikacji działek rolnych państwa członkowskiego. Obowiązkiem państw członkowskich jest coroczna ocena jakości systemu identyfikacji działek rolnych (art. 6 Rozporządzenia Komisji Nr 640/2014).
W oparciu o wskazany system identyfikacji prowadzone są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu dotyczące prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat.
Wniosek B. W. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 jest, co wynika z akt sprawy, wnioskiem kontynuacyjnym w związku z realizacją zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w 2014 r. w wariantach 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności), 5.1 - Ochrona siedlisk ptaków Natura 2000, w wariancie 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) i 6.4 - sady tradycyjne.
Organ jakkolwiek zakwestionował powierzchnię deklarowaną do płatności w 2015 r. w wariancie 2.1 uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) wskazując, że powierzchnia stwierdzona stanowi 2,67 ha (zamiast deklarowanej 2,68 ha) zaś w wariancie 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) powierzchnia stwierdzona wynosi 4,07 ha (zamiast deklarowanej 4,15 ha), to zgodnie z art. 18 ust. 6 Rozporządzenia Nr 640/2014 uwzględniając, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnia stwierdzoną nie przekraczała 3% lub 2 ha, przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej.
Istotą sporu jest odmowa przyznania płatności w ramach w pakietu ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, w wariancie ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 (wariant 5.1) oraz w ramach pakietu zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, w wariancie sady tradycyjne (wariant 6.4),
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem kontynuacyjnym złożonym na rok 2015, czyli drugim roku realizacji zobowiązania skarżący, korzystając z możliwości przewidzianej w § 6 ust 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zwiększył obszar przyjętego zobowiązania w pakiecie ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, w wariancie ochrona siedlisk lęgowych ptaków - Natura 2000 (wariant 5.1) zgłaszając działki o łącznej powierzchni 4,63 ha.
Organ zasadnie zakwestionował w wariancie 5.1 powierzchnie działek nr 164/1, 62, 243, 154, 125, w wielkości zadeklarowanej we wniosku za 2015 r. Zatwierdzenie tych działek możliwe było bowiem tylko w zakresie takiej powierzchni, jakie zostały zawnioskowane w pierwszym roku. Istotny jest bowiem zakres podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Dla organu przyznającego płatność za 2015 r. punktem odniesienia co do powierzchni wskazanych działek była ich powierzchnia zatwierdzona. Także powierzchnia 0,01 ha deklarowana na działce ewidencyjnej o nr 268 oraz powierzchnia 0,02 ha stwierdzona na działce ewidencyjnej nr 114, nie mogła zostać zatwierdzona, skoro beneficjent nie podjął na nich zobowiązania rolnośrodowiskowego w 2014 r. – pierwszym roku jego realizacji. Jak wskazano wyżej dla przyznania płatności w kolejnych latach kluczowe znaczenie ma okoliczność, że kolejne decyzje wydawane są w odniesieniu do powierzchni gruntu zadeklarowanej przez rolnika i przyjętej do płatności pierwszą decyzją. W kolejnych latach realizacji przedsięwzięcia płatność może być przyznana, co do zasady, jedynie w odniesieniu do tych działek, co do których rolnik - skutecznie, a więc w sposób usankcjonowany stosowną decyzją właściwego organu - przyjął na siebie zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Tym samym nie może mieć znaczenia podnoszony w piśmie z 17 września 2020 r. zarzut, że w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności za 2014 r. skarżący podważał wynik ustalanych powierzchni PEG, wskazując na błędy wynikające z odczytów ekranu i brak tolerancji pomiarów.
Organ nie kwestionuje, że w drugim roku płatności skarżący był uprawniony do zwiększenia obszaru przyjętego zobowiązania. Zasadnie jednak uznał, że skarżący w sposób nieuprawniony zgłosił do płatności w ramach wariantu 5.1 dla dodanych działek powierzchnię większą (0,08 ha) niż powierzchnia kwalifikowana. Przeprowadzona kontrola kwalifikowalności powierzchni w oparciu o system identyfikacji działek rolnych (LPIS) wykazała, że powierzchnia zgłoszona do płatności (działka 505 – na której zadeklarowano część działki rolnej P1, działka ewidencyjna 493 – na której zadeklarowano część działki rolnej G1) jest większa niż powierzchnia ewidencyjno gospodarcza (PEG TUZ), albo jak w przypadku działki 748 deklarowanej jako część działki rolnej P1, działki 747 deklarowanej jako część działki rolnej P1, działki 748 na której zadeklarowano część działki rolnej G1, działki 750 na której zadeklarowano część działki rolnej G1 i działki 747 na której zadeklarowano część działki rolnej F1 powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza wynosi 0.
Nie może budzić zastrzeżeń Sądu wykluczenie z płatności w ramach wariantu 5.1 działki Z1 o pow. 1,03 ha (działki ewidencyjne 27/1, 1857 i 1861) jako leżącej poza obszarem Natura 2000. Skoro beneficjent wnioskował o przyznanie płatności w wariancie 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na obszarze Natura 2000 to niewątpliwie deklarowane działki muszą być położone w obszarze Natura 2000, co wynika wprost z § 12 ust. 4 pkt 3 lit b rozporządzenia rolnośrodowiskowego.
Wobec powyższych ustaleń organ w sposób uprawniony zastosował art. 19 ust. 1 akapit drugi Rozporządzenia Nr 640/2014, bowiem wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w wariancie 5.1 - 4,63 ha a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej 3,37 ha wynosi 37,39 % powierzchni stwierdzonej.
Za chybione należy uznać zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących do przyznania wnioskowanych płatności. W celu określenia powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności organ dokonywał identyfikacji działek w oparciu o system identyfikacji działek rolnych oraz na podstawie wyznaczonej powierzchni ewidencyjno–gospodarczej. Ustalenia poczynione w oparciu o system GIS umożliwiają nałożenie obrazu działki rolnej na mapy ewidencyjne – co wynika z samej technologii pomiaru i stosowanej metody. Pozwala to na ustalenie, czy faktyczne powierzchnie te wykraczają poza granice działki referencyjnej, zadeklarowanej we wniosku.
Zdaniem Sądu nie ma podstaw do zakwestionowania tych urzędowych ustaleń w sytuacji, gdy wnioskujący o płatności nie przeciwstawił im żadnych miarodajnych dowodów, które mogłyby wskazywać, że powierzchnia działek kwalifikujących się do płatności rzeczywiście odpowiada powierzchni działek określonej we wniosku o płatności. Samo odwoływanie się beneficjenta do dokonywanych przez niego pomiarów nie może podważać ustaleń organu.
Odnosząc się do zarzutu, że dane wynikające z systemu nie są aktualne, że winno uwzględniać się pomiar na gruncie należy wskazać, że zasadnicze znaczenie dla ustalenia przez organy wielkości powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 5.1 było wykluczenie z płatności leżącej poza obszarem Natura 2000 działki Z1 o pow. 1,03 ha (działki ewidencyjne 27/1, 1857 i 1861). Ponadto, istotne znaczenie miał wynik porównania powierzchni zawnioskowanej do płatności w roku 2015 z powierzchnią objętą podjętym zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, co organ uczynił zestawiając pierwszy wniosek o przyznanie płatności i pierwszą decyzję - z wnioskiem kontynuacyjnym. Z tego powodu z płatności została wykluczona powierzchnia nie objęta zobowiązaniem rolnośrodowiskowym – powierzchnia 0,16 ha. Wykluczenie z płatności powierzchni - 0,08 ha wynikało z ustalenia, że powierzchnia nowo zadeklarowanych działek była większa niż powierzchnia ewidencyjno gospodarcza (PEG TUZ). Tym samym jako nieuzasadnione należy ocenić zarzuty, że organ do płatności przyjął powierzchnię nie z roku użytkowania tylko z lat poprzednich, że w sposób nieuzasadniony przyjął powierzchnię użytkowaną przez poprzednika nie dając wiary pomiarom przedłożonym przez beneficjenta we wnioskach w 2014 r.
Wskazać należy, że podstawową formą kontroli jest kontrola administracyjna. Organy Agencji są uprawnione do prowadzenia w formie skomputeryzowanej systemu identyfikacji obszarów rolnych kwalifikujących się do płatności oraz do przeprowadzenia w pierwszej kolejności administracyjnych kontroli wniosków o przyznanie płatności. Jeśli skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej uprawnionej do płatności jest wystarczające, wówczas nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Dopiero, gdy kontrola administracyjna nie dostarczy wyników pozwalających z pewnością ustalić obszar maksymalnej kwalifikowalności, organ może, po wszczęciu odpowiedniej procedury, skorzystać z uzupełniającej formy kontroli, jaką jest kontrola na miejscu. Wbrew zarzutom strony organy stosownie do art. 6 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 640/2014 są zobligowane dla zapewnienia, by kontrola była przeprowadzona na podstawie aktualnych danych do corocznej oceny jakości systemu identyfikacji działek rolnych.
Nie są uzasadnione zarzuty zawarte w piśmie uzupełniającym skargę, w których skarżący podnosi nieuwzględnienie powierzchni katastralnych działek ewidencyjnych. Wyjaśnić należy, że definicja gruntów rolnych kwalifikowanych do płatności rolnośrodowiskowych wynikająca z przepisów wspólnotowych art. 67 ust 4 lit a Rozporządzenia 1306/2013 nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w Ewidencji Gruntów i Budynków Z powyższego względu powierzchnie użytków rolnych określone w systemie ewidencji gruntów nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności rolnośrodowiskowej.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 34 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 poprzez nieuwzględnienie strefy buforowej należy wskazać, że wskazane rozporządzenie utraciło moc z dniem 1 stycznia 2015 r. na podstawie art 43 Rozporządzenia nr 640/2014. Zgodnie z art 44 Rozporządzenie nr 640/2014 ma zastosowanie do wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o wsparcie lub wniosków o płatność dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r. Jak wskazano wyżej § 18 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego nakazuje uwzględnić przy ustalaniu wysokości płatności przysługującej do działek rolnych powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014. Maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO) to wyznaczony dla każdej działki ewidencyjnej obszar gruntów rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności, swoim zakresem obejmujący: grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe, elementy krajobrazu podlegające zachowaniu oraz strefy buforowe. Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 34 Rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 nie jest uzasadniony.
Sąd podziela stanowisko organu, który wykluczył z płatności zadeklarowaną w ramach pakietu zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, w wariancie sady tradycyjne (wariant 6.4) powierzchnię 0,11 ha. Warunkiem przyznania płatności jest stosownie do zapisu § 10 ust. 4 lit b rozporządzenia rolnośrodowiskowego posiadanie przez rolnika sadu, w którym znajduje się co najmniej 12 drzew owocowych mających nie mniej niż 15 lat, składających się z co najmniej 4 gatunków lub odmian (..).Skarżący we wniosku o przyznanie płatności na rok 2015 zadeklarował na działce D1 o powierzchni 0,11, ha obsadę 10 drzew, wskazując ich gatunki. Zasadnie organ uznał, opierając się na treści wniosku, że wymóg określony w § 10 ust. 4 lit b rozporządzenia rolnośrodowiskowego nie został spełniony. Sąd podziela też ocenę organu, że zadeklarowanie 10 drzew nie było wynikiem oczywistego błędu który mógł być skorygowany. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że błąd jest oczywisty, jeżeli ujawnia się go bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami, wyłącznie na podstawie weryfikacji samego wniosku i załączników do wniosku. Błąd oczywisty to błąd, który można dostrzec "na pierwszy rzut oka", inaczej niebudzący wątpliwości, którego wykrycie nie wymaga przeprowadzenia działań kontrolnych. W rozpoznawanej sprawie sam skarżący zadeklarował we wniosku na działce D1 10 drzew i ilości tej nie skorygował. Należy zgodzić się z argumentacją organu, że skoro pomoc jest przyznawana na wniosek którego zakresem organ jest związany to rozstrzygnięcie jest wydawane na podstawie danych przedstawionych we wniosku. Za rzetelność danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności odpowiada rolnik. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności i potwierdzając prawidłowość wpisanych w nim danych rolnik składa oświadczenie
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych w wariancie 6.4 – 0,40 ha a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli administracyjnej 0,29 ha, uzasadnia zastosowanie art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Nr 640/2014.
Zgodnie z art. 21 ustawy z 2007 r. postępowanie przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane, stosunku do postępowania uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zachodzi odstępstwo od wynikającego z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązku dążenia przez organ do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przy jednoczesnym obowiązku gromadzenia dowodów z urzędu. Dlatego zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, niepodjęcia kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy nie jest uzasadniony. Ustalenia przyczyn wyłączenia z płatności wskazanych działek oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym uzyskanym w toku kontroli administracyjnej, który został rozpatrzony zgodnie z zasadami określonymi w art. 80 k.p.a., nie zostały podważone przez skarżącego żadnym przekonywającym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Skarżący nie podważył ustaleń organów, które dokonały szczegółowej analizy działek zgłoszonych do wsparcia a wykluczonych z płatności. Treść uzasadnienia decyzji świadczy o tym, że organ wszechstronnie i kompleksowo ocenił cały zebrany materiał dowodowy. Z powyższych względów zarzut wadliwego uzasadnienia dla przyjęcia powierzchni użytkowanych działek nie jest zasadny. Nie doszło też do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy z 2007 r. organ, przed którym toczy się postępowanie zapewnia stronom czynny udział w każdym stadium postępowania wyłącznie na ich wniosek, a tym samym ograniczone zostało stosowanie art. 10 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w przypadku gdy strona postępowania nie zażąda zapewnienia jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania, to organ nie musi w tym zakresie działać z urzędu, a zaniechania organu w tym zakresie nie naruszają prawa.
Mając to na uwadze, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach pomocy prawnej Sąd przyznał na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz.U 2019.18).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło