II OSK 982/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant: starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1137/19 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 maja 2019 r. nr 202/OPON/2019 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1137/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej Spółki – M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 7 maja 2019 r., nr 202/OPON/2019, którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy z 26 marca 2019 r., nr 118/2019, o odmowie wydania zaświadczenia o braku sprzeciwu do zgłoszenia remontu stropów w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w W. w lokalach [...], częściowo na strychu (własność M. sp. z o.o.), [...] (własność C. sp. z o.o.) i korytarzu na I piętrze (własność wspólnoty) objętego zgłoszeniem Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola sądów administracyjnych ma polegać na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy; - art. 3 p.p.s.a. w związku z art. 134 p.p.s.a. zobowiązujących Sąd do zbadania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi w związku z przepisami oraz załatwienia sprawy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zobowiązującymi Sąd do uchylenia postanowienia w całości lub w części w razie stwierdzenia, że naruszenie przez organ odwoławczy przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; - naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a. oraz art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", tj. brak należytego wyjaśnienia sprawy ze względu na brak wnikliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w szczególności Sąd nie zbadał należycie istotnych dowodów – czyli treści inicjującego postępowanie wniosku z 5 marca 2019 r. – czym naruszył prawa procesowe (sądowe) strony. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 5 i ust. 6a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), zwanej dalej "P.b.", przez pominięcie faktu, iż sprzeciw w rozumieniu tych przepisów może być złożony w terminie 21 dni, a za dzień złożenia uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej przy jednoczesnym pominięciu regulacji wynikającej z art. 30a P.b. i braku umieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o wniesionym sprzeciwie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. Przede wszystkim postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia nie służy podważaniu legalności postępowania, w którym została wydana decyzja administracyjna, np. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w trybie art. 30 ust. 5 i 6a P.b. Faktem jest, że w okolicznościach niniejszej sprawy w dniu 1 lutego 2019 r. do właściwego organu wpłynęło zgłoszenie dotyczące robót budowlanych; zaś w dniu 11 lutego 2019 r. organ administracji architektoniczno-budowlanej, a więc w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia (art. 30 ust. 5 P.b.), w drodze decyzji wniósł sprzeciw i dokonał doręczenia decyzji, co uprawnia do stwierdzenia, że zgodnie z art. 30 ust. 6a P.b. nastąpiło wniesienie sprzeciwu. W tym miejscu wskazania wymaga, że wbrew sformułowanemu zarzutowi skargi kasacyjnej, dla skuteczności wniesienia sprzeciwu nie jest wymagane umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o wniesionym sprzeciwie. Z art. 30 ust. 5 i 6a P.b. jasno wynika, że, po pierwsze, sprzeciw organ wnosi w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia; a po drugie, za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 Kodeksu postępowania administracyjnego, dzień wprowadzenia do systemu teleinformatycznego. W niniejszej sprawie, także w skardze kasacyjnej, nie wykazano aby te warunki prawne nie zostały spełnione, tak aby można było skutecznie twierdzić, że organ nie wniósł sprzeciwu. Przy wykładaniu przepisów art. 30 ust. 5 i 6a P.b. należy bowiem uwzględnić cel obowiązywania tego rodzaju regulacji. W szczególności treść art. 30 ust. 6a P.b. w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443) stanowiła reakcję ustawodawcy na zaistniałe poważne rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wykształcił aż trzy linie orzecznicze w kwestii określenia sposobu obliczania terminu na wniesienie sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej od zgłoszenia zamiaru realizacji robót budowlanych. Artykuł 30 ust. 6a P.b. aktualnie precyzuje, że za dzień wniesienia sprzeciwu, a w całym ustawodawczym zamiarze chodziło o to aby nie dochodziło do procederu antydatowania wnoszenia sprzeciwu i o pewność wniesienia sprzeciwu w terminie dającym się jednoznacznie ustalić; stąd uzależniono wniesienie sprzeciwu nie tylko z datą wydania decyzji, lecz także dniem nadania decyzji w placówce pocztowej operatora albo dniem wprowadzenia do systemu teleinformatycznego – jeśli chodzi o doręczenie elektroniczne. W tych warunkach skoro w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja o wniesieniu sprzeciwu została wydana, a następnie została nadana u operatora pocztowego, brak jest podstaw do twierdzenia, że sprzeciw nie został skutecznie wniesiony przez organ. W tych okolicznościach odrębnym zagadnieniem prawnym od wniesienia sprzeciwu jest kwestia prawidłowości doręczenia decyzji administracyjnej w trybie wymogów Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli określone podmioty zostały pominięte przy tej czynności, to tylko tym podmiotom przysługuje ewentualny wniosek o prawidłowe doręczenie decyzji w trybie K.p.a., bądź jeżeli zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że określone podmioty zostały pominięte jako strony postępowania, to tylko tym podmiotom przysługuje ewentualny wniosek o wznowienie postępowania z uwagi na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Takie stanowisko potwierdza ocenę, zgodnie z którą Sąd I instancji niewadliwie powołał się na ugruntowane już orzecznictwo sądów administracyjnych, że w przypadku wielości podmiotów biorących udział w postępowaniu doręczenie decyzji już jednemu z nich powoduje, iż decyzja wchodzi do obrotu prawnego. Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni podziela ten pogląd. Jeżeli zatem zgłoszenie do organu wpłynęło 1 lutego 2019 r.; decyzją z 11 lutego 2019 r. organ wniósł sprzeciw; skarżąca złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia w dniu 5 marca 2019 r., a więc już po wydaniu decyzji o sprzeciwie, to Sąd I instancji ma rację, że z oczywistych względów organ w trybie art. 217 K.p.a. nie mógł wydać zaświadczenia takiej treści, jakiej domagała się skarżąca Spółka, ponieważ dopóki decyzja o sprzeciwie pozostaje w obrocie prawnym, organ jest nią związany, co w konsekwencji uniemożliwiało wydanie stosownego zaświadczenia. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej brak jest podstaw do twierdzenia, że Sąd I instancji nieprawidłowo dokonał kontroli działalności organów administracji publicznej, jak też aby zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewody o odmowie wydania zaświadczenia o braku sprzeciwu do zgłoszenia. Nie potwierdziły się jednocześnie twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej jakoby sprawa nie została należycie wyjaśniona. Nadto nie potwierdził się zarzut dotyczący błędnego zastosowania ww. przepisów Prawa budowlanego. Dlatego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.; art. 3 p.p.s.a. w związku z art. 134 p.p.s.a.; art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a. oraz art. 217 K.p.a., a także art. 30 ust. 5 i ust. 6a P.b. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.