VI SA/Wa 1840/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-10
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Magdalena Maliszewska, Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, wydana na podstawie wyników ważenia pojazdu, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności w świetle późniejszego orzeczenia TSUE kwestionującego polskie przepisy dotyczące nacisków osi?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) nie mogły być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazano, że do czasu wydania orzeczenia TSUE, interpretacja przepisów dyrektywy 96/53/WE była sporna, a zastosowanie jednej z możliwych interpretacji nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Ponadto, sąd uznał, że skarżący był stroną postępowania jako załadowca, co wykluczyło podstawę nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzuty dotyczące błędów proceduralnych i faktycznych powinny były być podniesione w zwykłym trybie odwoławczym, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną na J. K. jako załadowcę za przejazd pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej. J. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, zarzucając m.in. rażące naruszenie prawa materialnego (dyrektywa 96/53/WE) oraz proceduralnego, a także skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną. Organ odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swoją decyzję. J. K. wniósł skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Tomasz Sałek Protokolant spec. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
W dniu [...] marca 2018 r. w miejscowości W. na drodze krajowej
nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...]. którym kierował L. W. W wyniku kontroli stwierdzono przekroczenie:
- dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową ciągnika samochodowego - 12,5 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0.1 t w górę), - przekroczenie o 4,5 t – tj.
o 56,25 %;
- dopuszczalnego nacisku na potrójną oś nienapędową naczepy - 25,9 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) przekroczenie o 1,9 t tj. o 7,92 %;
- przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ciężarowego - 45,9 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) o 5,9 t tj. o 14,75 %.
Na postawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
w szczególności protokołu przesłuchania w charakterze świadka kierowcy L. W., ustalono, że załadowcą kontrolowanego zespołu pojazdów był J. K.
Stwierdzone przekroczenia stały się podstawą do zakwalifikowania zespołu pojazdów jako nienormatywnego, czego konsekwencją było nałożenie na przewoźnika drogowego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2018r., nr [...] kary pieniężnej w wysokości 15000,00 zł, za brak zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII.
Od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. J. K. złożył wniosek
o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] jako wydanej z naruszeniem przepisów materialnych
i proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy.
Jako przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji strona wskazała przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (tj. decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa). Strona zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie skarżonego rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanymi dwoma wagami SAW 10C/III wobec pojazdu członowego wyposażonego w pięć osi, pomimo niewskazania możliwości użycia zastosowanych przyrządów w liczbie dwóch do ważenia tego typu pojazdów tak
w instrukcji producenta jak i w przepisach powszechnie obowiązującego prawa;
2. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie skarżonego rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych wbrew instrukcji producenta określającej dokładnie głębokość wnęk fundamentowych, wymaganych do wyrównania poziomu osi ważonej z poziomem osi sąsiednich, z naruszeniem owych wymogów producenta;
3. art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyznaczenie rzeczywistej masy całkowitej poddanego kontroli pojazdu i określenie wyłącznie sumy nacisków jego osi co z kolei doprowadziło do niepewności w zakresie zastosowania przepisu uchylającego odpowiedzialność skarżącego na gruncie niniejszej sprawy tj. art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r., Prawo o ruchu drogowym;
4. art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie, przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy uznaniem przez organ wydający rozstrzygnięcie, że strona miała wpływ lub godziła się na powstanie zarzucanego deliktu administracyjnego.
Ponadto strona jako przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji wskazała skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie wskutek naruszenia art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. poprzez błędne jego zastosowanie przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy uznaniem iż skarżący był załadowcą pojazdu poddanego kontroli.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] , Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...].
Pismem z dnia [...] kwietnia 2019r. J. K. złożył wniosek
o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu strona zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i niepełne rozpatrzenie sprawy w zakresie podniesionych okoliczności we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2018 r" nr [...];
2. art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych przez stronę dowodów o istotnym znaczeniu dla wyniku postępowania.
Ponadto J. K. wskazał na zaistnienie nowych okoliczności prawnych mających wpływ na wynik sprawy. Strona wskazała, że zaskarżona decyzja jak i decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego została wydana z rażącym naruszeniem norm prawa materialnego tj. art. 3 oraz art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015r., jak również reguły kolizyjnej zapisanej w art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, a w konsekwencji z naruszeniem zasady legalizmu i zasady demokratycznego państwa prawnego. J. K. wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 4, 6, 7 oraz równocześnie stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania bądź umorzenie postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2019r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1, 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 6, 7 oraz art. 157 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. zwanej dalej k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku strony z dnia 15 kwietnia 2019 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości w mocy.
W ocenie organu zarzuty podniesione przez stronę nie znajdują uzasadnienia
i nie mogą stanowić podstawy, po pierwsze do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji, a po drugie, do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2018r.
nr [...] .
Organ wskazał, że w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ewentualne naruszenia prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych należą do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. Naruszenie prawa w zakresie czynienia ustaleń faktycznych nie stanowi bowiem "rażącego" naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Tego typu naruszenia nie dają mianowicie podstaw do stwierdzenia oczywistej sprzeczności między rozstrzygnięciem, a treścią przepisu. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone jedynie do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie, to organ nadzoru nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, a jego zadaniem jest jedynie zbadanie stanu z daty wydania weryfikowanej decyzji.
Organ wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa wskazanym w art. 156 § 1 pkt 2 kpa można mówić w sytuacji naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Powyższe oznacza, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią takiego właśnie przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Dodatkowo organ wskazał, że wynikiem rażącego naruszenia prawa jest powstanie skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, czy też niemożność akceptacji zaskarżonego orzeczenia, jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.
Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego braku wnikliwego przeanalizowania argumentów organ wskazał, że argumenty strony dotyczą odmiennej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwykłym. Powyższy zarzut nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Subiektywne odczucie strony o krzywdzącej, czy też niesprawiedliwie nałożonej karze pieniężnej nie może stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Przesłanki takie, co wskazano wyżej zostały wskazane w art. 156 § 1 kpa.
Organ podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz rozstrzygnięcie co do występowania kwalifikowanych wad decyzji zgodnie z art. 156 kpa.
Odnosząc się do przesłanki opisanej w art. 156 § 1 pkt 4 kpa organ wskazał, że J. K. był stroną postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2018r., nr [...].
Organ zauważył, że przepisy prawa dopuszczają, aby podmiotem odpowiedzialnym za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia był m. in: załadowca, w sytuacji gdy miał on wpływ lub godził się na powstanie naruszeń. Dlatego też w ocenie organu ponownie rozpoznającego sprawę, w sprawie nie wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, albowiem J. K. zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (wskazanymi powyżej) ponosi obok przewoźnika drogowego odpowiedzialność za przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych. Zatem organ I instancji prawidłowo skierował decyzję o nałożeniu kary pieniężnej do ustalonej strony postępowania tj. J. K.
Odnosząc się do przesłanki opisanej w art. 156 § 1 pkt 6 kpa organ wskazał, że stanowi ona kwalifikowaną postać niewykonalności decyzji, która ma charakter prawny. Przesłanka ta zaistnieje, gdy wykonanie decyzji spowoduje czyn zagrożony karą - za przestępstwo lub wykroczenie, jak również zagrożenie administracyjną karą pieniężną. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, zdaniem organu ponownie rozpoznającego sprawę przesłanka ta nie występuje w sprawie, albowiem wykonanie przez stronę decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, nie spowoduje powstania czynu zabronionego, czy też deliktu administracyjnego. Wykonanie decyzji ostatecznej w swej istocie sprowadza się bowiem jedynie do uiszczenia nałożonej kary pieniężnej.
Odnosząc się do przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 7 kpa organ wskazał, że ani przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też szeroko pojęte przepisy o transporcie drogowym i drogach publicznych nie zawierają wskazania takiej wadliwości decyzji, aby organ był zobligowany stwierdzić nieważność decyzji
z mocy prawa. Niewątpliwie takiej podstawy nie można poszukiwać w przywołanej przez stronę dyrektywie Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. Dyrektywa ta została implementowana przez Rzeczpospolitą Polską do krajowego porządku prawnego m.in. poprzez nowelizację właściwych przepisów regulujących zagadnienie dopuszczalnych nacisków osi pojedynczych oraz osi wielokrotnych na drogach publicznych. Ponadto, co należy podkreślić, wydane w dniu 21 marca 2019r. orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie o znaku C-127/17, nie może stanowić samodzielnej podstawy do stwierdzenia nieważności wydanej w sprawie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej. Wydany wyrok będzie natomiast stanowił podstawę do podjęcia przez Polskę działań mających na celu dostosowanie istniejącego stanu prawnego do przepisów art. 3 oraz art. 7 ww. dyrektywy.
Niezależnie od powyższego, w przedmiotowej sprawie organ nie dopatrzył się również innych przesłanek, na podstawie których mogłaby być stwierdzona nieważność decyzji, określonych w art. 156 kpa co zostało wyczerpująco wyłożone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] lipca 2019r. J. . wniósł do WSA
w Warszawie skargę na powyższą decyzję, żądając jej uchylenie w całości oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2019r. i przekazanie sprawy Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego do ponownego rozpatrzenia
z równoczesnym zobowiązaniem do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018r. oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów opłaty sądowej w wysokości 450 zł. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1.naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez niezastosowanie w sprawie, przejawiające się odmową stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018r. pomimo wydania jej z rażącym naruszeniem prawa materialnego tj. art. 3 oraz art. 7 dyrektywy Rady 96/53/WE ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary
w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia
w ruchu międzynarodowym, i równoczesnym rażącym naruszeniem przepisu proceduralnego - reguły kolizyjnej, zapisanej w art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
2. naruszenie przepisu proceduralnego tj. art. 156 § 1 pkt 4 kpa poprzez niezastosowanie w sprawie, przejawiające się odmową stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu drogowego
z dnia [...] sierpnia 2018r. pomimo jej skierowania do osoby niebędącej stroną
w sprawie,
3. naruszenie art. 8 § 2 kpa poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w tym samym stanie faktycznym i prawnym, przejawiające się utrzymaniem
w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego pomimo, iż inna decyzja tego organu skierowana do strony skarżącej, datowana na dzień [...] sierpnia 2018r. i wydana w analogicznym stanie faktycznym, została przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego uchylona w związku
z brakiem dowodów na fakt, iż skarżący był załadowcą pojazdu poddanego kontroli,
4. naruszenie przepisu proceduralnego tj. art. 156 §1 pkt 2 kpa poprzez niezastosowanie w sprawie, przejawiające się odmową stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018r. mimo wydania jej z rażącym naruszeniem prawa procesowego tj. art. 7, art. 8 § 1 art. 77 § 1 jak również art. 80 kpa wynikającym z jej oparcia na całkowicie niewiarygodnych wynikach ważenia pojazdu przeprowadzonego w dniu [...] marca 2018r. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznej. Decyzje administracyjne ostateczne są trwałe i mogą być zmienione lub uchylone tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego bądź z przepisów prawnych szczególnych, do których kodeks odsyła. Stosownie do postanowień art. 156 § 1 kpa dopuszczalne jest stwierdzenia nieważności decyzji o ile dotknięta jest jedną z następujących kwalifikowanych wad prawnych:
1) wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości,
2) wydana decyzji nastąpiło bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3) miało miejsce wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4) decyzja skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie,
5) nastąpiło wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,
6) wydanie decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,
7) wydanie decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa, a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym.
W niniejszej sprawie skarżący jako podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wskazuje art. 156 § 1 pkt 2, 4, 6 i 7 kpa.
Jak stanowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Stwierdzenie nieważności decyzji wskutek rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza,
że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. W związku z powyższym, orzecznictwo sądowoadministracyjne zgodnie przyjmuje, iż nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku zastosowania jednego z możliwych do zastosowania wariantów wykładni danego przepisu. W sytuacji bowiem, gdy dany przepis może być w różny sposób interpretowany nie można mówić, że ma on niebudzącą żadnych wątpliwości treść.
Z uwagi na argumentację skarżącego przedstawianą w toku sporu podkreślić dodatkowo należy, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ustalenie istnienia wady decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy, w której ta decyzja została wydana.
Skarżący upatruje nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2018r.
w wydaniu w dniu 21 marca 2019r. w sprawie C-127/17 przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku stwierdzającym, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo europejskie uzależniając ruch pojazdów o naciskach pojedynczych osi, nieprzekraczających wartość 11,5 tony na własnych drogach od uzyskania odrębnego zezwolenia. Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła przepisy dyrektywy Rady 96/53/WE - a dokładnie jej art. 3 oraz 7.
Zauważyć jednak należy, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych. Do dnia wydania przez TS ww. wyroku zarówno organy jak i sądy administracyjne odmiennie interpretowały zapisy powołanej dyrektywy. Nie można zatem uznać, że organ rażąco naruszył powołane przez skarżącego przepisy dyrektywy Rady 96/53/WE.
Sankcji nieważności decyzji nie można stosować, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik pozostaje sporny w judykaturze, a jednocześnie znane są poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi zastosowanie przy wydawaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych przepisów prawa, nie może być uznane za rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa należało uznać za bezzasadny.
Kolejną podstawą wskazaną we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji był art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Strona skarżąca podnosiła, że decyzja o stwierdzenie nieważności której wystąpiła, skierowana została do podmiotu, który nie był stroną. Zarzut ten uznać należy za bezpodstawny.
Podkreślić należy, że stroną postępowania prowadzonego w oparciu o zapisy ustawy Prawo o ruchu drogowym w sprawie nałożenia kary administracyjnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, staje się co do zasady podmiot wykonujący przewóz. Jednakże ukaraniu w takim postępowaniu podlega także załadowca - o ile organ udowodni, że występujący w tej roli przedsiębiorca miała wpływ lub godził się na powstanie naruszenia prawa. Zgodnie
z art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, nakłada się karę pieniężną także na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. W związku z powyższym ustawodawca uznał, iż nie tylko przewoźnicy poruszający się po drogach publicznych powinni być zainteresowani, aby ich pojazdy nie przekraczały dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. W procesie załadunku uczestniczą bowiem nie tylko sami kierowcy pojazdów; co więcej - decydującą rolę w tych czynnościach, które wszak nie są obojętne dla kwestii wykonywania transportu drogowego, odgrywają zwykle właśnie załadowcy wydający ładunek do przewozu.
Z punktu widzenia szeroko pojętych przepisów transportowych podmiot wykonujący przejazd jest odpowiedzialny za ich przestrzeganie, w tym również za dostosowanie się do obowiązujących norm dotyczących nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej. Jednakże, jak chce ustawodawca, odpowiedzialność ta może być dodatkowo rozciągnięta na inny podmiot, który przyczynił się do powstania stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej naruszeń. Tym podmiotem jest właśnie strona. A zatem organ miał pełne prawo wszcząć, prowadzić postępowanie,
a następnie wydać decyzję również wobec podmiotu, który pełnił rolę załadowcy niezależnie od postępowania wobec podmiotu wykonującego przejazd.
Poprzez wprowadzenie możliwości zastosowania sankcji w stosunku do załadowcy, ustawodawca pośrednio nakłada na niego pewne obowiązki związane
z przestrzeganiem przepisów o ruchu drogowym i o drogach publicznych. Nie są one zapisane wprost w prawie, co oznacza tylko, że ustawodawca dał wolną rękę podmiotom wymienionym w art. 140aa ust. 3 pkt 2 w doborze środków umożliwiających zabezpieczenie się przed konsekwencjami finansowymi z tytułu zaistnienia przekroczenia parametrów pojazdu, w załadunku którego uczestniczyły.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018r. ustalono, że skarżący był załadowcą kontrolowanego pojazdu. Kierowca kontrolowanego pojazdu w toku kontroli pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 kk zeznał,
że ładunek w całości został załadowany przez operatora ładowarki, będącego pracownikiem żwirowni w K. na ulicy P. W trakcie kontroli dowiedział się, że załadowcą był przedsiębiorca J. K.
Jak wynika z akt sprawy zauważyć należy, że skarżący brał czynny udział
w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Został zawiadomiony
o wszczęciu postępowania, doręczono mu decyzję z dnia [...] sierpnia 2018r. Pomimo zatem wiedzy o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu administracyjnym w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, skarżący nie wnosił odwołania lecz złożył wniosek o rozłożenie na raty kary pieniężnej.
W tej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Twierdzenie na tym etapie postępowania, że nie był załadowcą uznać należy za bezpodstawne. Z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 kpa, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji.
Jako przyczynę nieważności decyzji organ skarżący wskazał również art. 156 § 1 pkt 6 i 7 kpa. W ocenie sądu strona nie wskazała konkretnych okoliczności potwierdzających te zarzuty a zatem uznać należy je za bezpodstawne.
Jednocześnie zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w tym zarzuty dotyczące procedury ważenia mogły być przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy gdyby skarżący wniósł odwołanie od [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Jak wskazano na wstępie rolą organu prowadzącego postępowania nadzwyczajne nie jest ponowne ustalanie stanu faktycznego.
Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło