II SA/Lu 536/19
WyrokWSA w Lublinie2019-12-10
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Grzegorz Grymuza, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, opierając się wyłącznie na braku bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości wnioskodawcy z terenem inwestycji, bez zbadania potencjalnego wpływu inwestycji na tę nieruchomość?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, opierając się wyłącznie na braku bezpośredniego sąsiedztwa nieruchomości wnioskodawcy z terenem inwestycji. Brak bezpośredniego sąsiedztwa nie przesądza o braku interesu prawnego, który może wynikać z potencjalnego oddziaływania inwestycji na nieruchomość wnioskodawcy. Organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy wnioskodawca posiada interes prawny.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, uznając, że wnioskodawca – spółka "[...] – L." S.A. – nie jest stroną postępowania, ponieważ jej działki nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji. Spółka zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, m.in. poprzez brak spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego, a także naruszenie jej interesu prawnego. Spółka powołała się na protokół kontroli wskazujący na przekroczenie norm hałasu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od SKO na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] S.A. w L. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpatrzeniu wniosku [...] L. S.A. w L. z dnia 4 kwietnia 2019 o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], znak: [...], ustalającej - na wniosek T. I. – warunki zabudowy dla realizacji budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z miejscami postojowymi dla samochodów, wewnętrznym układem komunikacyjnym, zjazdem i urządzeniami budowlanymi, na działkach nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych przy ul. [...] w L., zmienionej decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], znak: [...], przeniesionej decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], znak: [...], na J. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...] J. W. – na podstawie art. 61a § 1 i § 2 w zw. z art. 28, art. 127 § 3, art. 144, at. 156 § 1 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a.") odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2014 r.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Kolegium przedstawiło następująco okoliczności faktyczne i prawne sprawy:
We wniosku z dnia 4 kwietnia 2019 r. "[...] - L." S.A. w L. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności opisanej na wstępie decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], znak: [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla realizacji budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z miejscami postojowymi dla samochodów, wewnętrznym układem komunikacyjnym, zjazdem i urządzeniami budowlanymi, na działkach nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych przy ul. [...] w L.. Jako podstawę prawną złożonego wniosku Spółka [...] – L. wskazała art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z art. 28 k.p.a., w związku z art. 6 oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. 2018 r. poz. 1945 ze zm., dalej jako "u.p.z.p."). Spółka zarzuciła, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w dacie jej wydania nie został spełniony warunek dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego, w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W ocenie wnioskodawcy, rażąca naruszenie prawa, jakim obarczona jest przedmiotowa decyzji, wynika również z jej sprzeczności z obowiązującym w dacie jej wydania Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta L., przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2000 r. Zarzucana kwalifikowana wada tej decyzji wynika również z wadliwego określenia strony postępowania administracyjnego oraz naruszenia interesu prawnego i uprawnienia wnioskodawcy do korzystania z jego nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem i przepisami prawa, a także z nieuwzględnienia przy jej wydaniu oddziaływania inwestycji na środowisko.
Do powyższego wniosku Spółka [...] – L. załączyła protokół kontroli Nr [...] [...], przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w dniach od [...] września 2018 r. do [...] sierpnia 2018 r. na terenie zakładu wnioskodawczyni, dotyczącej naruszenia norm hałasu.
Rozpatrując wniosek Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie zachodzi negatywna przesłanka wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniosek nie pochodzi od strony postępowania. W ocenie organu, [...] - L. S.A. nie jest stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, działki nr ewid. [...] i nr [...], będące w użytkowaniu wieczystym tej Spółki, nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji. Okoliczność, że w załączonym do wniosku protokole kontroli stwierdzono, iż (cyt.) "Zmierzone wielkości poziomu hałasu emitowanego do środowiska z terenu zakładu wykazały przekroczenie wielkości dopuszczalnej ustalonej w przepisach dla pory nocy", w ocenie Kolegium nie daje podstaw do uznania Spółki za stronę postępowania we wskazanej sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy.
Organ podkreślił również, że twierdzenie wnioskującej Spółki, iż powinna być stroną kwestionowanego postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, a została przez organ orzekający w tej sprawie pominięta i nie brała w udziału w postępowaniu, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie podstawę do stwierdzenia nieważności.
[...] – L. S.A. w L. nie skorzystała z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W ustawowym terminie Spółka (reprezentowana przez radcę prawnego P. S.) złożyła natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisane wyżej postanowienie z dnia [...] lipca 2019 r., domagając się jego uchylenia w całości. Ponadto skarżąca Spółka wniosła
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynika sprawy, w szczególności:
1) art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie jest stroną postępowania z uwagi na brak interesu prawnego, co w konsekwencji spowodowało odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o ustalenie warunków zabudowy, podczas gdy w toku postępowania skarżąca wykazała swój interes prawny;
2) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w przedmiotowej sprawie wniosek z dnia 4 kwietnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o ustaleniu warunków zabudowy, złożony został przez osobę nie będącą stroną postępowania, a w konsekwencji odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o ustaleniu warunków zabudowy;
3) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 157 § 2 k.p.a. przez niewszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o ustaleniu warunków zabudowy z urzędu, podczas gdy zaistniały ku temu przesłanki wskazane przez skarżącego w treści wniosku z dnia 4 kwietnia 2019 r. o stwierdzenie nieważności decyzji;
4) art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób pozostający w sprzeczności z zasadą legalizmu, praworządności i obowiązującymi przepisami prawa, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego postanowienia przez organ;
5) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy zachodzą przesłanki do prowadzenia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o ustalenie warunków zabudowy, w wyniku czego zostało wydane błędne postanowienie w przedmiotowej sprawie;
6) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącą we wniosku z dnia 4 kwietnia 2019 r.
7) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego na skutek odmowy przeprowadzenia zawnioskowanych we wniosku z dnia 4 kwietnia 2019 r. dowodów, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonym postanowieniu całkowicie dowolnych i niezgodnych z stanem faktycznym i prawnym ustaleń;
8) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne i powierzchowne uzasadnienie faktyczne (merytoryczne) zaskarżonego i postanowienia, uniemożliwiające jego prawną i merytoryczną kontrolę, w szczególności brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych przez skarżącego dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o ustalenie warunków zabudowy, co w konsekwencji spowodowało wydanie przez organ wadliwego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organ nie nadał właściwego znaczenia złożonemu dokumentowi w postaci protokołu kontroli nr [...] [...] z dnia [...] września 2018 r., zupełnie go pomijając, podczas gdy dokument ten ewidentnie świadczy o okoliczności wzajemnego oddziaływania na siebie zrealizowanej inwestycji i zakładu skarżącej Spółki znajdującego się na działkach nr ewid. [...] i [...], a w związku z tym o istnieniu interesu prawnego skarżącej w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej o ustaleniu warunków zabudowy. Wspólnota Mieszkaniowa [...] w L. w oparciu o przedmiotową decyzję o warunkach zabudowy, kierując do L. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wniosek o kontrolę uciążliwości hałasowej powodowanej przez urządzenia należące do skarżącej Spółki i znajdujące się na działkach nr ewid. [...] i [...], nadużywa swojego prawa, a ponadto w sposób bezzasadny wkracza w uprawnienia skarżącej, która korzysta z przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego ww. działek nr [...] i [...] zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa, czyli prowadzi na tych nieruchomościach zakład produkcyjny. W ocenie strony skarżącej, istotny jest fakt, że rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 112) nie wskazuje dopuszczalnych norm dla terenów aktywności gospodarczej. Gdyby zatem na działkach objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, zamiast budynków mieszkalnych wielorodzinnych, został wzniesiony budynek produkcyjny lub magazynowy, skarżąca w dalszym ciągu mogłaby korzystać z przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa.
Skarżąca podkreśliła, że doktryna i orzecznictwo sądowe dopuszczają możliwość uznania za strony postępowania właścicieli i użytkowników wieczystych działek sąsiednich, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji (nie graniczą z nim, nie przylegają do niego fizycznie, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie). Możliwość uznania za strony właścicieli tak rozumianych działek sąsiednich zależy od rodzaju inwestycji, która jest planowana. W zależności bowiem od rodzaju inwestycji, wykonywana tam działalność może powodować oddziaływanie nie tylko na nieruchomości bezpośrednio z jej terenem graniczące, lecz również na nieruchomości położone dalej.
W ocenie autora skargi, organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, przy ustalaniu czy skarżącej przysługuje przymiot strony, winien był więc zbadać rodzaj inwestycji, jakim jest zabudowa wielorodzinna, jej rozmiary oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia, a następnie ustalić, jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Organ nie uczynił jednak tego, ani też nie odniósł się do przepisów wskazanych przez Skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, z których to przepisów skarżąca wywodzi swój interes prawny, tj. art. 140 i art. 144 k.c., art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. oraz § 325 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie narusza bowiem prawo
w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., w myśl którego, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Powołany przepis określa dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie - zdaniem organów obu instancji - występuje pierwsza z nich, co sprowadza się do uznania, że [...] – L. S.A. w L. nie posiada interesu prawnego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], znak: [...], ustalającej warunki zabudowy dla realizacji budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z miejscami postojowymi dla samochodów, wewnętrznym układem komunikacyjnym, zjazdem i urządzeniami budowlanymi, na działkach nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obręb: [...] arkusz: [...] położonych przy ul. [...] w L..
Treść art. 61a § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku żądania wszczęcia postępowania administracyjnego (w tym postepowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej) podstawowym obowiązkiem organu jest zbadanie, czy żądanie pochodzi od strony. Stroną jest zaś - zgodnie z art. 28 k.p.a. - każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dla ustalenia, kto w konkretnym postępowaniu jest stroną, podstawowe znaczenie ma kwestia istnienia interesu prawnego.
Interes prawny w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja tych uprawnień i obowiązków. Konkretyzacja ta następuje najczęściej w decyzji administracyjnej wydanej w następstwie rozstrzygnięcia sprawy. Stroną jest więc podmiot, który swoje żądanie opiera na konkretnej normie prawa materialnego, którą można wskazać jako podstawę interesu prawnego. Norma ta pozwala podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny domagać się ochrony przed jego naruszeniem i uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Interesem prawnym można więc nazwać złożoną relację między oceną stanu obiektywnego a tym stanem oraz między tym stanem a korzyścią.
Badanie interesu prawnego nie może odbyć się poza postępowaniem administracyjnym, bowiem byłoby to sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego jedną z podstawowych wartości jest prawo do obrony. Zatem, gdy w żądaniu wszczęcia postępowania jednostka powołuje się na interes prawny, ustalenie zasadności tego żądania musi zostać oparte o czynności wyjaśniające, podjęte w toku postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisami prawa procesowego.
Organ administracji publicznej nie jest związany twierdzeniem jednostki, co do posiadania interesu prawnego, jednak ocena zasadności tego twierdzenia może zostać dokonana jedynie w trakcie wszczętego postępowania administracyjnego. W przypadku uznania, iż jednostka nie posiada interesu prawnego, postępowanie administracyjne należy umorzyć (por. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 296-297; T. Lewandowski, Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego oraz współuczestnictwo formalne, LEX/el. 2014, nr 204337; W. Chróścielewski, Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., ZNSA 2011, nr 4, s. 9).
Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie pierwszej z przesłanek określonych w art. 61a § 1 k.p.a. jest zatem możliwa jedynie wówczas, gdy wnioskodawca nie posiada zdolności prawnej lub nie ma interesu prawnego w sprawie, przy czym ustalenie tej kwestii jest tak oczywiste, że nie wymaga wykładni. Oczywistość ta powinna wynikać z samego podania inicjującego postępowanie. Natomiast jeżeli konieczne jest poczynienie ustaleń w takim zakresie to można tego dokonać tylko w toku postępowania (por. wyroki NSA: z 4 kwietnia 2014 r., II OSK 2685/12; z dnia 6 lutego 2013 r., II GSK 1966/11; z dnia 28 marca 2012 r., II GSK 321/2011 – dostępne w CBOSA, a także G. Łaszczyca: Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61a k.p.a.), (w:) Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym; Lex 2012).
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmawiając na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowę, przekonanie o braku interesu prawnego skarżącej Spółki w tym postępowanie oparło wyłącznie na ustaleniu, że nieruchomość będąca przedmiotem użytkowania wieczystego Spółki, w obrębie której znajduje się prowadzony przez Spółkę zakład produkcyjny (tj. działki nr ewid. [...] i [...] w L.), nie sąsiaduje bezpośrednio z teren inwestycji objętej kwestionowaną decyzją (tj. działkami nr ewid.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w L.).
Tymczasem w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że brak bezpośredniego sąsiedztwa określonej nieruchomości z terenem planowanej inwestycji samoistnie nie przesądza o braku interesu prawnego właściciela lub użytkownika wieczystego takiej nieruchomości w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy. O istnieniu interesu prawnego właścicieli lub użytkowników wieczystych działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji przesądza bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na ich nieruchomości oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. W sytuacji, gdy na sąsiedniej (niekoniecznie bezpośrednio sąsiadującej) nieruchomości dochodzi do zmiany sposobu zagospodarowania terenu i zmiana ta ma wpływ na sposób wykonywania praw i obowiązków innego podmiotu, których źródłem jest norma materialna, a nie tylko uprawnienie wynikające ze stosunku obligacyjnego, to taki podmiot należy uznać za stronę postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. W sprawach, w których może zapaść decyzja kształtująca stosunki na sąsiedniej nieruchomości poprzez określenie sposobu jej zagospodarowania i wykorzystania, podmiot na którego nieruchomości to oddziaływanie występuje, będzie miał zatem status strony postępowania, niezależnie od tego, czy jego nieruchomość sąsiaduje z teren inwestycji bezpośrednio, czy też znajduje się w dalszym sąsiedztwie. Źródłem interesu prawnego strony w takim przypadku jest m.in. art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego, na podstawie których określony podmiot może domagać się ochrony prawnej.
O posiadaniu przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu
w sprawie ustalenia warunków zabudowy (a także konsekwentnie w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących decyzji w tym przedmiocie) nie decyduje zatem tylko bezpośrednie sąsiedztwo z działką (nieruchomością) przewidzianą pod inwestycję, a ustalenie kręgu stron tego postępowania zależy od okoliczności faktycznych występujących w konkretnej sprawie, tj. charakteru planowanej inwestycji oraz zasięgu jej oddziaływania na otoczenie, w tym rodzaju, stopnia i zakresu uciążliwości z nią związanych dla sąsiednich terenów (por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2158/17, LEX nr 2723987; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 371/19, LEX nr 2734345).
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, że ustalenie, iż działki pozostające w użytkowaniu wieczystym skarżącej Spółki nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji objętej kwestionowaną decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2019 r. o ustaleniu warunków zabudowy, samoistnie nie dawało podstaw do przyjęcia, że Spółka ta nie posiada interesu prawnego w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Tym samym w niniejszej sprawie z całą pewnością nie występuje oczywisty brak interesu prawnego Spółki [...] – L., a tylko oczywistość braku interesu prawnego uprawniałaby organ do zastosowania art. 61a k.p.a. Kolegium wadliwie więc zastosowało powołany przepis. Nie sposób przy tym nie zauważyć, że w świetle argumentacji strony skarżącej wskazującej na źródła jej interesu prawnego w kwestionowanej sprawie (zwłaszcza odnoszącej się do potencjalnych ograniczeń dla jej nieruchomości związanych z koniecznością przestrzegania określonych norm hałasu w razie realizacji zabudowy mieszkaniowej w obrębie terenu inwestycji), negatywna ocena legitymacji skarżącej Spółki do uczestniczenia w przedmiotowym postepowaniu w ogóle budzi wątpliwości co do jej słuszności. Niemniej jednak na obecnym etapie postepowania przesądzenie tej kwestii byłoby przedwczesne, albowiem Kolegium winno szczegółowo zbadać interes prawny strony skarżącej (przede wszystkim pod kątem powoływanych przez nią norm prawa materialnego, jako źródeł owego interesu) w ramach wszczętego na jej wniosek postępowania nieważnościowego i w zależności od wyników dokonanej w tym zakresie oceny zakończyć to postępowanie stosowną decyzją administracyjną.
Z tych wszystkich względów odmowę wszczęcia na wniosek [...] - L. S.A. w L. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], znak: [...], ustalającej warunki zabudowy, uznać należy za uchybiającą wymogom określonym w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a w szczególności sprzeczną z dyspozycją art. 61a § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując wniosek skarżącej Spółki z dnia [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględni powyższe uwagi
i wnioski.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy. Wyjaśnić przy tym należy, że na zasądzone na rzecz skarżącej Spółki koszty postępowania składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej, będącego radcą prawnym, w wysokości 480 zł oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło