III SA/Lu 354/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: WSA Robert Hałabis WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2019 r., nr [...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję K.-P. Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2019 r. o nałożeniu na M. D. kary pieniężnej za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia: W dniu [...] grudnia 2018 r. w B. dokonano kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Kierowca wykonywał przewóz drogowy rzeczy na trasie [...] w imieniu M. D., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą M. D. Centrum Handlowo Usługowo Transportowe "M.". Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] W wyniku kontroli stwierdzono ingerencję w pracę urządzenia rejestrującego niedozwolonym urządzeniem w postaci magnesu, wskutek czego na karcie kierowcy oraz w urządzeniu rejestrującym zamiast faktycznej aktywności – prowadzenia pojazdu, zarejestrował się odpoczynek. Decyzją z [...] marca 2019 r. K.-P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") wymierzył M. D. karę pieniężną w wysokości [...] zł za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w czasie kontroli ustalono, że w dniach [...] grudnia 2018 r. w godzinach ok. 18:00-19:30 oraz [...] grudnia 2018 r. w godzinach ok. 07:00-10:40 kierowca M. C. wykonywał na rzecz skarżącego przewóz drogowy, nie rejestrując za pomocą urządzenia rejestrującego na swojej karcie kierowcy wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Kierowca użył niedozwolonego urządzenia jakim jest magnes, który podłączył do impulsatora znajdującego się nad skrzynią biegów, dzięki czemu zamiast faktycznej aktywności, tj. prowadzenia pojazdu, na jego karcie kierowcy oraz w pamięci urządzenia rejestrującego zapisywany był odpoczynek. Kierowca przyznał, że przykleił magnes do impulsatora znajdującego się nad skrzynią biegów. Powyższe stanowiło naruszenie, o którym mowa w lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, podlegające karze pieniężnej w wysokości [...] złotych. Organ powołał treść przepisu art. 32 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L z dnia 28 lutego 2014 r. Nr 60, str. 1), dalej jako "rozporządzenie 165/2014", z którego wynika, że w pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte m. in. do fałszowania i ukrywania danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że sam fakt, że kierowca użył magnesu w celu zafałszowania danych cyfrowych wypełnia dyspozycję przepisu lp. 6.1.3. Niedozwolone urządzenie w postaci magnesu jest powszechnie stosowane w transporcie drogowym w celu fałszowania rzeczywistych danych. Organ podkreślił, że magnes staje się niedozwolonym urządzeniem w chwili, gdy jest wykorzystywany do fałszowania zapisów tachografu, co stanowi zachowanie zabronione przez art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. D. (dalej jako "skarżący") zaskarżył w całości decyzję Inspektor Transportu Drogowego i wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie wynikające z błędnej wykładni, przejawiające się na gruncie niniejszej sprawy nałożeniem kary w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że magnes nie jest urządzeniem wykonanym lub przeznaczonym do celów zakłócania danych, jego produkcja nie jest w żadnym przypadku ukierunkowana na przerabianie danych. Skarżący podkreślił, że ustawodawca jasno wskazuje na "podłączenie do tachografu niedozwolonego przedmiotu przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf". Zgodnie z wykładnią logiczną i językową musi to być przedmiot stworzony, a zatem przeznaczony do podrabiania danych. Magnes z taką myślą nie został stworzony, czyli nie został przeznaczony do podrabiania danych. Skarżący podniósł również, że polski ustawodawca dokonał nieuprawnionego rozszerzenia przepisów Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L z dnia 19 marca 2016 r. Nr 74, str. 8) przez to, że czyn polegający na "korzystaniu z nielegalnego urządzenia, które może zmieniać zapisy tachografu" rozszerzył na "podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu". W odpowiedzi na skargę Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja o nałożeniu na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy kary pieniężnej za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu. Kara ta nałożona została na skarżącego na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 z późn. zm.), dalej jako "u.t.d.", Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 litera a-y u.t.d. Obowiązek stosowania w pojazdach wykonujących przewozy drogowe tachografów wynika z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 2014 r., s.1). Rozporządzenie określa obowiązki i wymogi w odniesieniu do budowy, instalacji, użytkowania, sprawdzania i kontrolowania tachografów stosowanych w transporcie drogowym (art. 1 ust. 1). Tachografy muszą spełniać wymogi rozporządzenia pod względem budowy, instalacji, użytkowania i sprawdzania (art. 1 ust. 2). Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia, tachografy są instalowane i użytkowane w pojazdach zarejestrowanych w państwie członkowskim używanych do przewozu drogowego osób lub rzeczy oraz do których zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 2006 r., s.1). Jest poza sporem, że kontrolowany przewóz rzeczy podlegał przepisom rozporządzenia nr 561/2006, wykonywany był bowiem zespołem pojazdów, którego całkowita masa przekraczała 3,5 tony (art. 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 561/2006). Zgodnie z art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy obowiązani są do zapewnienia poprawnego działania i właściwego użytkowania tachografów. Jednocześnie przepis art. 32 ust. 3 wprowadza zakazy, mające na celu zapobieżenie nieprawidłowościom w użytkowaniu tachografów. Przepis ten stanowi: "Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach". Z przytoczonego przepisu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że zakazana jest każda forma manipulowania tachografem, a więc zakaz ten dotyczy wszelkich urządzeń czy przedmiotów użytych do zakłócania pracy tachografu oraz wszelkich sposobów ich użycia i zastosowanych technik, jeżeli miałoby to prowadzić do sfałszowania, zlikwidowania lub zniszczenia danych, rejestrowanych przez tachografy. Z akt sprawy wynika, że w trakcie kontroli w dniu [...] grudnia 2018 r. stwierdzono, że kierowca pojazdu, wykonującego krajowy transport drogowy rzeczy używał w określonych dniach magnesu przyłożonego do impulsatora znajdującego się nad skrzynią biegów, zakłócającego pracę tachografu. Użycie magnesu spowodowało, że tachograf nie rejestrował na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Zamiast faktycznej aktywności, tj. prowadzenia pojazdu, na karcie kierowcy oraz w pamięci urządzenia rejestrującego zapisywany był odpoczynek. W konsekwencji stwierdzono, że kierowca użył niedozwolonego urządzenia jakim jest magnes, powodującego nierejestrowanie wskazań co do rzeczywistej aktywności kierowcy. Kierowca przyznał się do zastosowania w pojeździe magnesu. Z jego zeznań (k. 5 akt adm.) wynika, że kierowca zdawał sobie sprawę, że stosowanie magnesu przyklejonego do impulsatora skrzyni biegów jest niedozwolone oraz że użył magnesu w celu nierejestrowania czasu jazdy. Podłączenie do tachografu magnesu prawidłowo uznane zostało przez organ za naruszenie przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju. W myśl art. 92a ust. 1 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...] złotych (ust. 3). Zgodnie z art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 określa załącznik nr 3 do ustawy. W l.p. 6.1 załącznika nr 3 określone zostały naruszenia zasad i warunków wyposażenia pojazdu w tachograf i kary za poszczególne rodzaje naruszeń w tym zakresie. W lp. 6.1.3. przewidziano karę 10 000 zł za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu. Nie ulega wątpliwości, że przyklejenie przez kierowcę magnesu do impulsatora nad skrzynią biegów w celu nierejestrowania przez tachograf rzeczywistej aktywności kierowcy stanowi naruszenie, o którym mowa w l.p. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ponownie należy podkreślić, że przepisy rozporządzenia nr 165/2014 zabraniają każdej formy manipulowania tachografem, a więc także formy polegającej na użyciu magnesu, który powoduje, że tachograf rejestruje odpoczynek kierowcy zamiast czasu jazdy. Zakaz dotyczy wszelkich urządzeń czy przedmiotów użytych do zakłócania pracy tachografu powodujących fałszowanie, likwidowanie lub zniszczenie danych, rejestrowanych przez tachografy. Nie jest uzasadniony zarzut skarżącego, że magnes nie jest niedozwolonym urządzeniem lub przedmiotem wykonanym lub przeznaczonym do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf w rozumieniu l.p. 6.1.3. załącznika nr 3 do ustawy. Okoliczność, że magnes nie jest przedmiotem wyprodukowanym specjalnie w celu fałszowania danych tachografu nie zwalnia skarżącego z odpowiedzialności. Użycie nawet najmniej skomplikowanego, najprostszego urządzenia lub przedmiotu, który powoduje zakłócenie pracy tachografu i nierejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest zabronione i stanowi naruszenie podlegające karze pieniężnej. Niedozwolonym urządzeniem lub przedmiotem wykonanym lub przeznaczonym do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf jest nie tylko urządzenie lub przedmiot, które zostały wykonane tylko i wyłącznie w celu zakłócania pracy tachografu, ale także wszystkie te urządzenia i przedmioty, które służyć mogą wielu innym celom, ale zostały podłączone lub użyte w pojeździe w celu fałszowania danych rejestrowanych przez tachograf. Co więcej, zgodnie z art. 32 ust. 3 w pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Bezpodstawny jest także zarzut, że przepisy ustawy o transporcie drogowym w sposób nieuprawniony rozszerzają zakres naruszeń określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 2016 r., s.8). Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 ustanawia wspólny wykaz kategorii, rodzajów i stopni poważnych naruszeń przepisów unijnych w komercyjnym transporcie drogowym. Zostały one określone w załączniku I do rozporządzenia. Pod poz. 2 załącznika wskazane zostały grupy naruszeń przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 5, dotyczące tachografów. W tej grupie wyodrębniono z kolei naruszenia związane z użytkowaniem tachografu, karty kierowcy lub wykresówki. W l.p.2.9 jako naruszenie przepisu art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014 wskazano korzystanie z nielegalnego urządzenia, które może zmieniać zapisy tachografu. Jest to sformułowanie ogólne i szerokie, które interpretować należy zgodnie z art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, wskazanego jako podstawa prawna określenia naruszenia. Przypomnieć więc należy, że art. 32 ust. 3 zabrania każdej formy manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może również znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach. Naruszeniem powyższego zakazu jest więc korzystanie z każdego urządzenia, które może zmieniać zapisy tachografu. Urządzeniem będzie niewątpliwie nie tylko urządzenie rozumiane jako przyrząd, narzędzie czy aparat o określonym mechanizmie i budowie, wyprodukowany w określonym celu, ale także każdy przedmiot, który umożliwia zmianę zapisów tachografu i w tym celu został użyty. Określenie naruszenia w sposób wskazany w l.p.6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nie jest zatem sprzeczne z rozporządzeniem nr 2016/403, w szczególności zaś polska ustawa nie rozszerza w sposób nieuprawniony, jak twierdzi skarżący, wykazu naruszeń, dających podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Prawidłowe jest także stanowisko organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie niniejszej przepisu art. 92c ust. 1 u.t.d,, który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. W powołanym wyżej przepisie chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, niedające się przewidzieć, a nie związane z doborem pracowników. Manipulowanie urządzeniami rejestrującymi i nierejestrowanie wszystkich okresów aktywności przez kierowców nie jest okolicznością, której profesjonalny podmiot organizujący przewozy nie mógłby przewidzieć. Przeciwnie, jest to jedna z okoliczności, którą podmiot wykonujący przewozy i posługujący się w tym celu osobami trzecimi musi mieć zawsze na uwadze. Powinien w związku z tym podejmować działania mające na celu zapobieżenie dopuszczaniu się przez kierowców ingerencji w pracę urządzeń rejestrujących ich czas pracy. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący organizował jakiekolwiek szkolenia dotyczące obowiązków kierowców, wagi przestrzegania przepisów z zakresu transportu drogowego i konsekwencji ich naruszenia. Skarżący nie przedstawił także wewnętrznych uregulowań, wskazujących na wprowadzenie systemu kontroli, który miałby zapobiec naruszeniom przepisów przez kierowców. Rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy jest podstawowym i zamierzonym celem regulacji prawnych dotyczących czasu pracy kierowców. Jakiekolwiek ingerowanie w dane dotyczące czasu pracy kierowców zagraża bezpieczeństwu ruchu, gdyż czas pracy kierowcy i okresy przerw w kierowaniu pojazdem mają bardzo istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów co braku podstaw do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów postępowania. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i oceniły te dowody zgodnie z art. 80 k.p.a Kara nałożona na skarżącego na podstawie lp. 6.1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wysokości [...] złotych jest więc prawidłowa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.)