I OW 180/19

Dnia 12 grudnia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Renata Detka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Prezydenta Miasta K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Burmistrzem Miasta L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.S. o przyznanie zasiłku okresowego i zasiłku celowego postanawia wskazać Burmistrza Miasta L. jako organ właściwy w sprawie. I OW 180/19 Uzasadnienie Prezydent Miasta K., na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., oraz art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Burmistrzem Miasta L. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.S. o zasiłek okresowy i zasiłek celowy i wskazanie, że organem właściwym do rozpatrzenia tego wniosku jest Burmistrz Miasta L. W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta K. wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. przekazał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. wnioski M.S. W piśmie wskazano, że wnioskodawca posiada status osoby bezdomnej, a ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały jest L., co uzasadnia właściwość gminy L. do rozpoznania sprawy, w oparciu o art. 101 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1507), dalej u.p.s. W dniu 13 maja 2019 roku do MOPS w K. wpłynęło pismo z MOPS w L., w którym stwierdzono, że L. nie jest miejscem zamieszkania M.S., zatem w oparciu o zapis art. 101 ust. 1 u.p.s. MOPS w L. stwierdził swą niewłaściwość w sprawie. Tymczasem M.S. nie posiada żadnych związków z gminą K., oprócz krótkotrwałego pobytu w lokalu w K. u kolegi oraz w D. w K. Ustalono, w oparciu o wyjaśnienia A.W. - siostry wnioskodawcy, że nie zamieszkuje on też w lokalu w B., siostra nie zna jego aktualnego miejsca pobytu, a z bratem ma jedynie kontakt telefoniczny. W momencie składania wniosku M.S. posiadał (i nadal posiada) status osoby bezdomnej, a zatem właściwość miejscowa powinna ustalona być w oparciu o art. 101 ust. 2 u.p.s., zgodnie z którym w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. M.S. ostatni adres zameldowania na pobyt stały posiadał w L., a zatem gmina L. jest właściwa do rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, Burmistrz Miasta L. przekazał pismo Kierownika MOPS w L., który powołując się na art. 101 ust. 1 u.p.s. i art. 25 k.c. argumentował, że miejscem zamieszkania M.S. nie jest L., bowiem nie wyrażał on zamiaru stałego pobytu w tym mieście. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Burmistrzem Miasta L. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku M.S. o przyznanie zasiłku okresowego i zasiłku celowego. Punktem wyjścia do rozważań stanowią przepisy art. 101 u.p.s., które określają właściwość miejscową organów w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wynika zaś, że w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Z kolei art. 101 ust. 3 ustawy stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. Przede wszystkim nie ma sporu co do tego, że M.S. jest osobą bezdomną. Pojęcie osoby bezdomnej zostało zdefiniowane w art. 6 ust. 8 u.p.s. - jest nią osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowana na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Wnioskodawca spełnia kryteria uznania go za osobę bezdomną, pozostające w sporze organy nie kwestionują tej okoliczności. Z dokonanych ustaleń wynika, że wnioskodawca przebywał wprawdzie kilka dni w lokalu kolegi w K., a także w D. w K., jednakże był to pobyt krótkotrwały, już nieaktualny. Jego ostatnim adresem zameldowania na pobyt stały była (wymeldował się 16 lat temu) L., ul. [...]. Zatem to Burmistrz Miasta L. jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku M.S. Okoliczności sprawy nie wskazują przy tym na potrzebę oparcia się na art. 101 ust. 3 u.p.s. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.