II SA/Wa 1531/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-26
Skład orzekający: Danuta Kania, Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby wynoszący około 28% całego stażu służby, pełnionej na rzecz państwa totalitarnego, może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, co mogłoby stanowić podstawę do wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego, stanowiący około 28% całego stażu służby (9 lat i 9 miesięcy z 32 lat), nie może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. W konsekwencji, nie zostały spełnione łącznie przesłanki do wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne, co skutkowało oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący M. T. złożył wniosek o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów obniżających świadczenia emerytalne (art. 15c, 22a, 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji), argumentując wzorowe pełnienie służby i brak działań przeciwko Kościołowi czy opozycji. Organ administracji odmówił, wskazując, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego (9 lat i 9 miesięcy) nie jest "krótkotrwały" w stosunku do całego stażu służby (32 lata), a brak jest dowodów na służbę z narażeniem życia i zdrowia. Skarżący wniósł skargę, podnosząc m.in. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczących narażenia zdrowia i życia oraz błędną interpretację pojęcia "krótkotrwałej służby".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ") decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm.), dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...)", odmówił wyłączenia stosowania wobec M. T. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. (data wpływu do organu: [...] lipca 2017 r.) M. T. wystąpił do Ministra SWiA o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...).
W uzasadnieniu wniosku przedstawił przebieg swojej służby, wskazał, że pełnił ją w sposób wzorowy z narażeniem zdrowia i życia. Stwierdził, że wykonując obowiązki służbowe, kierował się dobrem drugiego człowieka, nigdy nikogo nie skrzywdził i postępował zgodnie z wartościami chrześcijańskimi oraz etyką zawodową. Wnioskodawca przyznał, że w latach 1980 - 1989 odbywał służbę na stanowisku [...] w Wydziale "T" Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w [...], a następnie w Wydziale II KWMO na stanowisku [...], które funkcjonowały w strukturze Służby Bezpieczeństwa. Podkreślił jednak, że nigdy nie realizował zadań skierowanych przeciwko Kościołowi i demokratycznej opozycji.
Organ wskazał, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] w dniu [...] stycznia 2011 r. i ma ustalone prawo do emerytury oraz do renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), z tym że wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze.
Z pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: "IPN"), stanowiącego informację o przebiegu służby nr [...], wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ww. ustawy w okresie od dnia [...] listopada 1980 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 9 lat i 9 miesięcy.
W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 32 lata, 1 miesiąc i 5 dni (od dnia [...] grudnia 1978 r. do dnia [...] stycznia 2011 r.).
Z kopii akt osobowych IPN nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989r. Informacje dotyczące przebiegu służby ww. funkcjonariusza przekazane przez Komendanta Głównego Policji (dalej: "KGP") w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. potwierdzają, że wnioskodawca po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. W trakcie służby w Policji zajmował kolejne, wyższe stanowiska służbowe, miał podwyższane uposażenie, był awansowany w stopniu i otrzymywał nagrody, a także był pozytywnie opiniowany. Został odznaczony "[...]". W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec wnioskodawcy karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów potwierdzających udział wnioskodawcy w zadaniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia.
Organ wskazał następnie, że na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Organ zaznaczył, że "krótkotrwałość" służby musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, w ujęciu bezwzględnym - jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa, a także w aspekcie proporcjonalnym - w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Zgodnie z wykładnią językową krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy słowa "krótkotrwały" to: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Dalej organ wskazał, że pojęcie "rzetelności" w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy tego słowa to: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).
Z kolei "szczególnie uzasadniony przypadek" zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych - legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Uprawnienie z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Organ wskazał, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 32 lata, 1 miesiąc i 5 dni, zaś służba na rzecz totalitarnego państwa obejmuje 9 lat i 9 miesięcy, czyli około 28% całego okresu służby. W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że przesłanka "krótkotrwałości" służby na rzecz totalitarnego państwa - zarówno w ujęciu bezwzględnym, tj. długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym, tj. stosunku długości tego okresu do całego okresu służby - została spełniona.
Organ zaznaczył, iż w świetle informacji przekazanej przez Komendanta Głównego Policji nie kwestionuje rzetelnego wykonywania przez wnioskodawcę zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. Brak jest jednak jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia.
Końcowo, odnosząc się do wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków na okoliczność przebiegu służby wnioskodawcy, organ wskazał, że jest związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez IPN. Stwierdził ponadto, że żądanie to, na podstawie art. 78 § 2 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej: "k.p.a.", nie zostało uwzględnione, bowiem dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami.
Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. M. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra SWiA zarzucając:
1) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niezebraniu materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz nieuwzględnieniu wniosków dowodowych strony skarżącej, wskazujących na wykonywanie służby z narażeniem życia i zdrowia,
2) naruszenie art. 73 § 2 k.p.a. polegające na nieudostępnieniu stronie uwierzytelnionych odpisów: karty [...] stanowiącej zaświadczenie wystawione przez KMP w [...] oraz karty [...] - stanowiącej zaświadczenie KGP podpisane przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Kadr I Szkoleń oraz Opinię KWP w [...], podczas gdy zaznajomienie się z tymi opiniami było niezbędne celem wniesienia o ich sprostowanie lub kwestionowania ich treści, a przedmiotowe opinie miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;
3) błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotne znaczenie dla sprawy, tj. uznanie, że skarżący nie wykonywał zadań i obowiązków podczas służby z narażeniem zdrowia i życia, w szczególności nieuwzględnienie uszczerbku na zdrowiu związanego z wypadkiem pozostającym w związku ze służbą w wysokości 7%;
4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) poprzez jego błędną interpretację i uznanie że służbą krótkotrwałą nie jest służba, która trwała 28% okresu całej służby.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:
1) zmianę zaskarżonej decyzji poprzez wyłączenie stosowania art. 15e, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych;
3) przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci odpowiedzi KMP w [...] z dnia [...] maja 2018 r., KGP z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz Zarządu Głównego NSZZ Policjantów z dnia [...] maja 2018 r.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono obszerną argumentację na poparcie powyższych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra SWiA z dnia [...] czerwca 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec M. T. art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270).
Powołana ustawa przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.
Zgodnie z art. 15c ust. 1 ww. ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru – za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4). Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Stosownie natomiast do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Przesłanki wymienione w art. 8a ust. 1 ww. ustawy muszą być spełnione łącznie, bowiem ustawodawca w drodze koniunkcji (przez użycie spójnika "oraz") połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy.
Wskazać należy, że decyzja wydana na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego.
Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, jednak wymaga zbadania, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a przede wszystkim czy uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 404-405).
Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza - wyrażona w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - zasada związania administracji publicznej prawem (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010, s. 222 i nast.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego - w analizowanym przypadku art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) zawierający przesłanki oparte na pojęciach niedookreślonych (nieostrych), a więc zawierających elementy ocenne. Obowiązkiem organu jest dokonanie interpretacji tych pojęć, a następnie odniesienie się do wskazanych przesłanek oraz ich rozważenie (wyważenie) na tle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy.
Przepis art. 8a ust. 1 ww. ustawy zawiera trzy pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba", "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" oraz "szczególnie uzasadniony przypadek". W przypadku ustalenia przez organ wystąpienia powyższych przesłanek w danej sprawie, uruchomiona zostaje konstrukcja decyzji uznaniowej, na gruncie której organ może wyłączyć stosowanie przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ dokonał wykładni pojęć niedookreślonych wymienionych w art. 8a ust. 1 ww. ustawy, stosując - prawidłowo wykładnię językową, której pierwszeństwo w stosunku do pozostałych rodzajów wykładni jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie i piśmiennictwie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2015 r., sygn. akt II CSK 518/14, publ. LEX nr 1754050). Ocenił również wystąpienie zawartych w tym przepisie przesłanek w odniesieniu do przedstawionych okoliczności faktycznych sprawy. Organ zebrał i rozpatrzył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób adekwatny do podjęcia rozstrzygnięcia. Wydaną w sprawie decyzję należycie uzasadnił - stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym ze sporządzonej przez IPN informacji o przebiegu służby z dnia [...] kwietnia 2017 r. [...] wynika, że skarżący w okresie od dnia [...] listopada 1980 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez okres 9 lat i 9 miesięcy pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Skarżący został zwolniony ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w [...] w dniu [...] stycznia 2011 r.
Biorąc zatem pod uwagę fakt, że całkowity okres służby skarżącego wyniósł 32 lata, 1 miesiąc i 5 dni, z czego okres 9 lat i 9 miesięcy to służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 ww. ustawy, należy podzielić stanowisko organu, że skarżący nie spełnia ww. przesłanki koniecznej do zastosowania art. 8a ww. ustawy, tj. przesłanki krótkotrwałej służby, o której mowa w art. 13b ustawy, przed dniem 31 lipca 1990 r.
Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna - Warszawa 1992 r.) "krótkotrwały" to przelotny, przemijający. Z kolei według "Słownika wyrazów bliskoznacznych" (Wydawnictwo Wiedza Powszechna - Warszawa 1988 r.) "krótkotrwały" to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny. Ma zatem rację organ, że zarówno długość okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunek długości okresu tej służby do ogólnego okresu służby, powinny wykazywać zdecydowaną przewagę tej drugiej, bowiem tylko wówczas tę pierwszą można uznać za "krótkotrwałą". W sytuacji natomiast, w której z okresu 32 lat, 1 miesiąca i 5 dni ogólnego stażu służby około 28% pełnione było na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ust. 1 ww. ustawy, nie można mówić o krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r.
Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji podniesionej w skardze, wskazać należy, że zgodnie z art. 13b ust. 1 pkt 5 lit. e tiret 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) okres nauki skarżącego w Wyższej Szkole Oficerskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] zalicza się do okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Ponadto, jak zostało podniesione we wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz w treści skargi, skarżący rozpoczął naukę w ww. Szkole od dnia [...] października 1983 r., a po pierwszym semestrze kontynuował naukę w trybie zaocznym powróciwszy do pracy w Wydziale II WUSW w [...], gdzie pracował do 1989 r., tj. do czasu rozwiązania struktur bezpieczeństwa.
Mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ nie zakwestionował faktu, że skarżący pełnił służbę rzetelnie po dniu 12 września 1989 r. W tym zakresie oparł się w szczególności na "Informacji dotyczącej przebiegu służby" oraz "Stanowisku Komendanta Miejskiego Policji w [...] dotyczącym oceny wykonywania zadań i obowiązków służbowych przez podinsp. w st. spocz. M. T." z dnia [...] stycznia 2018 r., w których wymieniono m.in. awanse, wyróżnienia w postaci nagród finansowych, pozytywne opinie służbowe dotyczące skarżącego.
Jednocześnie organ stwierdził, iż z ww. dokumentów nie wynika, aby funkcjonariusz pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia.
Zdaniem Sądu z powyższym stanowiskiem należy się zgodzić, bowiem sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Odnosząc się do podniesionej w skardze kwestii uszczerbku na zdrowiu, jakiego doznał skarżący w czasie służby, powołać należy stanowisko Komendanta Miejskiego Policji w [...] przekazane za pismem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2018 r. W stanowisku tym organ Policji wyjaśnił, że uszczerbek na zdrowiu w wysokości 7% określiła WKL MSWiA w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. Wypadek, w wyniku którego M. T. doznał uszczerbku na zdrowiu, został zarejestrowany Protokołem powypadkowym nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. Z Protokołu tego wynika, że wymieniony w dniu [...] listopada 1999 r. w [...] po zakończonej służbie, schodząc po schodach na parking samochodowy potknął się na stopniu schodów w wyniku czego stracił równowagę upadając na schody. Wskutek tego doznał obrażeń w postaci "złamania kości strzałkowej prawej". Związek wypadku ze służbą ustalono w ww. orzeczeniu w oparciu o protokół powypadkowy oraz przepis art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345). Wypadek miał miejsce w drodze do domu po służbie. KMP w [...] wskazał również, że w aktach osobowych skarżącego znajduje się orzeczenie WKL MSWiA w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., z którego wynika, że komisja lekarska zaliczyła badanego do trzeciej grupy inwalidów, które to inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Jednocześnie inwalidztwo nie pozostaje w związku z wypadkiem/chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Warto również zauważyć, że w ww. stanowisku KMP w [...] stwierdził, iż zagrożenia, na które wskazuje pełnomocnik skarżącego, wynikające z opisu zdarzeń mających niebezpieczny charakter, do jakich dochodziło podczas służby pełnionej przez skarżącego (akcje, w których zachodziła potrzeba użycia broni, zatrzymania sprawców przestępstw posługujących się bronią), "nie mają odzwierciedlenia w formie stosownej dokumentacji w aktach osobowych byłego funkcjonariusza".
W świetle powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Jak trafnie stwierdził organ, okresu służby pełnionej przez skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie można uznać za krótkotrwały. Jakkolwiek skarżący wykonywał zadania i obowiązki w sposób rzetelny, to jednak materiał dowodowy nie potwierdził, aby pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia. Brak było zatem podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku z dnia [...] czerwca 2017 r.
W ocenie Sądu organ nie dopuścił się naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia wymaga, że do wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia [...] kwietnia 2018 r. o sprostowanie opinii Komendanta Głównego Policji dotyczącej przebiegu służby skarżącego ustosunkował się szczegółowo Komendant Miejski Policji w [...] w ww. "Stanowisku" przesłanym za pismem KGP z dnia [...] maja 2018 r. Wyjaśnienia zawarte w tym dokumencie potwierdzają stanowisko organu o braku podstaw do zastosowania wobec skarżącego art. 8a ust. 1 ww. ustawy.
Końcowo wskazać należy, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi uznając, że nie zaistniały przesłanki określone w ww. przepisie.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło