I SA/Wa 1576/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez [...] odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2019 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia SKO w [...] wskazało, że decyzją z [...] marca 2019 r. Wójt Gminy [...] uznał [...] za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz dzieci. Decyzja ta została odebrana przez matkę odwołującego, osobę upoważnioną do odbioru korespondencji, w dniu 14 marca 2019 r. Prawidłowości doręczenia [...] nie kwestionował. Odwołanie od powyższej decyzji, datowane na 26 marca 2019 r. wniesione zaś zostało w dniu 17 kwietnia 2019 r. (data widniejąca na pieczęci na kopercie zawierającej odwołanie), czyli po upływie 14 dni od daty otrzymania decyzji przez stronę. Organ wskazał, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W decyzji organu pierwszej instancji zawarte zostało, stosownie do treści art. 107 § 1 kpa, pouczenie o terminie, formie i trybie składania środka zaskarżenia. Skuteczność środka zaskarżenia byłaby więc zachowana, gdyby skarżący wniósł odwołanie w nieprzekraczalnym 14-dniowym terminie, tj. do dnia 28 marca 2019 r., przy czym zgodnie z art. 57 § 5 pkt 1 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Niedopełnienie zaś przez skarżącego ustawowych wymogów odnośnie zachowania terminu do wniesienia odwołania skutkuje wydaniem postanowienia w trybie art. 134 kpa. SKO w [...] zaznaczyło ponadto, że ostatecznym postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] odmówiono [...] przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji z [...] marca 2019 r. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zaznaczył, że nie zgadza się z treścią postanowienia, bowiem wbrew twierdzeniom organu dotrzymał terminu do wniesienia odwołania. Skarżący podkreślił, że po otrzymaniu decyzji z [...] marca 2019 r. wniósł odwołanie z zachowaniem terminu, jednak pomylił adres i wysłał je na adres SKO w [...] – zgodnie z adresem wskazanym w pouczeniu decyzji. Kolejne pismo wysłał 17 kwietnia 2019 r., po tym jak otrzymał zwrot przesyłki. Pod koniec kwietnia 2019 r. otrzymał zaś pismo z [...] kwietnia 2019 r., którego treści nie zrozumiał. Po zasięgnięciu porady prawnej zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem skarżącego mimo błędnego wskazania adresu przesyłka powinna zostać skierowana do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, gdyż jest to organ administracji, którego adres jest powszechnie znany. Odwołanie skierowane na adres SKO w [...] powinno ponadto zostać odebrane i w takim przypadku termin do odwołania zostałby zachowany.  W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy zobowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy wniesione zostało w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Stosownie zaś do treści art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Istotne jest przy tym, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania może być wydane po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Innymi słowy, jeżeli wnoszący odwołanie wystąpił jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, organ odwoławczy zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania kończy postępowanie odwoławcze. Na postanowienie to przysługuje natomiast skarga do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że odwołanie [...] od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2019 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonego w art. 129 § 2 kpa, co skutkowało wydaniem postanowienia w trybie art. 134 kpa, stwierdzającego uchybienie terminu do złożenia odwołania. Organ drugiej instancji wskazał przy tym, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania rozpoznany został odmownie postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. Zauważyć zatem trzeba, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego faktycznie wynika, że postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. SKO w [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji z [...] marca 2019 r. Zdaniem Sądu istotne jednak jest, że skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa zaskarżenia przedmiotowego postanowienia do sądu administracyjnego, występując w dniu 12 lipca 2019 r. ze skargą do WSA w Warszawie. Skarga [...] zarejestrowana została pod sygn. akt I SA/Wa 1577/19. Okoliczność powyższa ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Zwłaszcza, że złożona skarga została przez Sąd uwzględniona – wyrokiem z dnia 12 grudnia 2019 r. WSA w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie z [...] czerwca 2019 r. Kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania podlegać zatem będzie ponownemu rozpoznaniu. Tym samym – w ocenie Sądu – w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jako wydanego z naruszeniem art. 7 kpa, art. 8 kpa i art. 134 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organy administracji publicznej obowiązane są ponadto prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 kpa). Zdaniem Sądu w niniejszym postępowaniu wskazane wyżej zasady zostały przez organ naruszone. Na marginesie wskazać należy, że w świetle powołanych wyżej zasad kpa - wątpliwości budzi kwestia postępowania organu, do którego skierowana została pierwsza przesyłka zawierająca odwołanie od decyzji z [...] marca 2019 r., nadana przez skarżącego w dniu 28 marca 2019 r. Z analizy koperty, w której nadano odwołanie wynika, że została ona niewłaściwie zaadresowana - skarżący jako adresata wskazał "Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]", podając jednocześnie adres "ul. [...]", tj. adres SKO w [...]. Przedmiotowa przesyłka została dwukrotnie awizowana, a następnie nastąpił jej zwrot do nadawcy. W ocenie Sądu powyższe działanie organu budzić może wątpliwości, zwłaszcza w kontekście w/w zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji oraz treści art. 65 kpa, zgodnie z którym, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Tym bardziej, że kwestią oczywistą jest, że SKO w [...] jest organem wyższego stopnia w stosunku do Wójta Gminy [...]. W świetle powyższego Sąd uznał, że wydając zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, SKO w [...] dopuściło się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego - art. 7 kpa, art. 8 kpa i art. 134 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością uchylenia tego postanowienia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ----------------------- 4