I GSK 543/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Artur Adamiec po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Rz 762/19 w sprawie ze skarg [...] na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015 oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Rz 762/19 w sprawie ze skarg [...] (dalej: skarżąca) na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015 r.; nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2015; uchylił zaskarżone decyzje oraz zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skargą kasacyjną [...] zaskarżyła powyższy wyrok w zakresie rozstrzygnięcia w części, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił w części niezaskarżonej decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] oraz w całości w zakresie uzasadnienia wyroku. Skarżący wniósł o uchylenie orzeczenia w części, w której Sąd I instancji uchylił "niezaskarżone części decyzji" Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] oraz o zmianę orzeczenia w zakresie jego uzasadnienia - w części, w której Sąd I instancji przedstawił ocenę zakładającą możliwość ustalenia, iż A. Ż. i R. S. posiadali uprawnienie do złożenia wniosków o płatności do części spornych działek. Zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 8 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 134 § 2 p.p.s.a. polegające na: - uchyleniu w części niezaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2019, nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], z powodu niepoddania przez organy wnikliwej analizie i ocenie relacji Anny Ż., R. S. i M. K. (K. K.) ze Wspólnotą oraz obowiązujących w 2015 r. zasad gospodarowania gruntami Wspólnoty- które zdaniem Sądu I instancji mogłyby doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art 156 § 1 pkt 4 k.p.a. - decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania - tym samym orzekając na niekorzyść strony skarżącej - w sytuacji gdy art. 134 § 2 p.p.s.a stanowi, iż Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (WSA nie stwierdził nieważności postępowania a jedynie wskazuje, iż taka nieważność może zostać stwierdzona w przyszłości); - uchyleniu zaskarżonych decyzji organów obu instancji z uwagi na niepoddanie przez organy wnikliwej analizie i ocenie relacji A. Ż., R. S. i M. K. (K. K.) ze Wspólnotą oraz obowiązujących w 2015 r. zasad gospodarowania gruntami Wspólnoty - które zdaniem Sądu I instancji mogłyby doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art 156 § 1 pkt 4 k.p.a. - decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną postępowania, gdy tymczasem naruszenie przez organy przepisów postępowania sprowadzało się do błędnego uznania, iż M. K., nie zaś Wspólnocie należą się wnioskowane płatności, gdyż nie legitymował się on członkostwem we Wspólnocie i był tym samym uprawnionym do złożenia wniosków o płatność - w sytuacji gdy z dowodów zalegających w aktach sprawy - przede wszystkim zeznań samego M. K. złożonych w toku rozprawy z dnia 10.01.2017 r. jasno wynika, iż M. K. w 2015 r. pomagał rodzicom - członkom Wspólnoty (K. i B. K.) wraz z bratem przy wykonywaniu prac zleconych przez Wspólnotę i wyłącznie na rzecz Wspólnoty, jednakże nie był w posiadaniu i użytkowaniu spornej części działki nr 321, nie użytkował jej na własny rachunek, jak i nie posiadał umowy dzierżawy - a contrario – posiadaczem - użytkowaniem całej działki nr 321 i spornej części 2.90 ha rzekomo użytkowanej przez M. K. była w roku 2015 [...] - co doprowadziło do sytuacji wydania przez Sąd orzeczenia na niekorzyść skarżącej, gdyż pomimo uchylenia przez Sąd zaskarżonych rozstrzygnięć zawarta w wyroku ocena prawna pogarsza sytuację skarżącej. Uchybienia powyższe miały wpływ na wynik sprawy w tym zakresie, iż zapatrywanie prawne WSA będzie miało niekorzystny wpływ na wynik spraw ponownie rozpoznawanych przez organy administracyjne. II. Naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U.2016 poz. 703 t.j. z dnia 2016.05.2, dalej: ustawa z.w.g.) w wyniku niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędów popełnionych przez organy administracyjne, poprzez niezastosowanie ww. przepisów i pominięcie okoliczności prawnej, że jedynym podmiotem uprawnionym do występowania na zewnątrz w imieniu wspólnoty gruntowej, w tym do składania wniosków o przyznanie płatności, pozostaje spółka do sprawowania zarządu nad wspólnotą, a w konsekwencji przyjęcie i rozpoznanie przez organ wniosku indywidualnego członka wspólnoty skutkujące odmową przyznania płatności wspólnocie gruntowej, w sytuacji, w której organ winien był odrzucić/zwrócić wniosek M. K. i R. S. jako osoby niemającej legitymacji do ubiegania się o płatność; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 19 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 640/2014) w wyniku niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędów popełnionych przez organy administracyjne poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów i przyjęcie, że: - powierzchnia zatwierdzona do pomocy wynosi 32,14 ha (w sytuacji gdy powierzchnia deklarowana przez skarżącą wynosiła 39,48 ha) w związku z czym nawet przy przyjęciu, iż z zadeklarowanej przez skarżącą powierzchni należałoby wykluczyć części działki nr 321, tj. 2,90 ha zadeklarowana przez Pana M. K., powierzchnia zatwierdzona winna wynosić 38,02 ha; różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, w związku z czym skarżącej nie przysługuje pomoc w danym roku, w sytuacji gdy nawet przy przyjęciu, iż z zadeklarowanej przez skarżącą powierzchni (39,48 ha) należałoby wykluczyć części działki nr 321, tj. 2,9 ha zadeklarowane przez Pana M. K. - różnica ta wynosiłaby jedynie 3,84 % i skarżącej w związku z tym przysługuje wnioskowana pomoc; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 23 ust. 2 rozporządzenie nr 640/2014 w wyniku niedostrzeżenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny błędów popełnionych przez organy administracyjne, poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów i przyjęcie, że skarżącej należy się płatność do działek o obszarze 32,14 ha, w sytuacji gdy przy przyjęciu, iż z płatności należnej skarżącej należałoby wykluczyć działkę deklarowaną przez Pana M. K. - minimalna powierzchnia jaka winna zostać zatwierdzona do płatności winna wynosić 38,02 ha a więc taka powierzchnia winna stanowić minimalną podstawę do wyliczenia płatności na zazielenienie w 2015 r. Argumentację na poparcie zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza, zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał, zatem fakultatywne uprawnienie do przedstawienia wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Wobec niestwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak też prawa procesowego. Odnosząc się do sformułowanych w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania, mając na uwadze wniosek zawarty w pkt 2, podkreślenia wymaga, że skarga kasacyjna winna być tak zredagowana, żeby nie stwarzała żadnych wątpliwości, a intencje strony winny być wyartykułowane w sposób jednoznaczny. W skardze kasacyjnej należy sformułować w sposób jednoznaczny podstawy kasacyjne oraz umotywować je w taki sposób, aby poszczególne fragmenty uzasadnienia można było połączyć z poszczególnymi zarzutami. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno umożliwić Sądowi kasacyjnemu zrozumienie istoty stawianego zarzutu. Tymczasem zarzuty dotyczące uchylenia w częściach niezaskarżonych decyzji Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR oraz decyzji je poprzedzających Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. jest niezrozumiały. Dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, że wskazany przepis postępowania został naruszony, w taki sposób, że w istocie ma to wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zarówno w jej petitum jak i uzasadnieniu, ogranicza się do wyrażenia krytycznego stanowiska zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku a obejmującego wskazanie Sądu I instancji co do dalszego postępowania. Przypomnieć zatem należy, że skargi dotyczyły decyzji w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok oraz w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2015 rok. Decyzje zaskarżone utrzymywały w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Decyzją nr [...] odmówiono skarżącej kasacyjnie płatności ONW strefa nizinna I na rok 2015 natomiast decyzją nr [...] odmówiono Wspólnocie przyznania jednolitej płatności obszarowej, jednocześnie przyznając płatność za zazielenienie oraz płatność redystrybucyjną. W świetle tak sformułowanych zarzutów nie jest jasne z jakich przyczyn, zdaniem kasatora doszło do zarzucanego naruszenia art. 134 § 2 p.p.s.a. Nawiązuje on do poglądu wyrażonego przez Sąd I instancji, u podstaw którego było dostrzeżone zagrożenie w zakresie właściwego określenia kręgu uczestników postępowania (w sensie materialnoprawnym) na skutek prowadzonego ponownie postępowania. Nie budzi przy tym wątpliwości, że w sprawie WSA nie stwierdził nieważności postępowania, co słusznie podnosi kasator, tym samym rozważania Sądu dalej idące, nie mają znaczenia dla oceny zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zauważyć też trzeba, że Sąd pierwszej instancji nie wypowiadał się w rozpoznawanej sprawie w przedmiocie płatności przysługujących (lub nie) A. Ż., R. S. i M. K., jako że przedmiotem postępowania była sprawa przyznania płatności [...] a nie wymienionym osobom. Istotnym jest zatem przypomnienie, że badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, jak stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy. Fundamentalną przesłanką wynikającą z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich i § 2 pkt 2 rozporządzenia ONW, jest posiadanie deklarowanych gruntów, w tym wypadku na dzień 31 maja 2015 r. Sąd I instancji uchylił zaskarżone decyzje bo zasadnie uznał, że właśnie ta podstawowa kwestia nie została rozstrzygnięta w sposób jednoznaczny przez organy w niniejszej sprawie. Przyjąć należy zatem, że wyjaśnienie tej kwestii będzie miało kluczowe znaczenie dla dokonania oceny, czy skarżąca kasacyjnie spełnia przesłanki do przyznania ww. płatności. Miarodajnymi wskazaniami wynikającymi z zaskarżonego wyroku, które podziela NSA, jest w ponownie prowadzonym postępowaniu poddanie ocenie istotnych dowodów (czego organ zaniechał), które zostały szczegółowo wymienione przez Sąd cyt.: "relacje A. Ż., R. S. i M. K. (K. K.) ze Wspólnotą oraz obowiązujące - w 2015 r. - zasady gospodarowania gruntami Wspólnoty, także spornymi częściami działki 321. Wymienić tutaj należy: protokół spisany na gruncie w dniu 1 lipca 2015 r. (k. 55 akt sprawy administracyjnej) – wskazujący na sposób zachowania R. S. w odniesieniu do części spornej działki i sposób oceny tego zachowania przez przedstawicieli Wspólnoty, protokół spisany na gruncie w dniu 14 czerwca 2015 r. (k. 57) akt sprawy administracyjnej) – wskazujący na sposób zachowania A. Ż. w odniesieniu do części spornej działki i sposób oceny tego zachowania przez przedstawicieli [...], protokół spisany na gruncie w dniu 8 czerwca 2015 r. (k. 59) analogicznie jak wyżej w odniesieniu do wszystkich stron konfliktu krzyżowego, protokoły z zebrania członków Wspólnoty z dnia 5 czerwca 2015 r. (k. 61-65) i 8 czerwca 2015 r. (67-69) wskazujące na stanowisko Wspólnoty w stosunku do określonych działań w/w osób. Punktem jednak wyjścia do analizy i oceny czy w/w osoby stosowały się do zasad nakreślonych przez Wspólnotę w zakresie gospodarowania gruntami Wspólnoty winny być zasady tego gospodarowania obowiązujące w 2015 r. a uchwalone na zebraniu członków Wspólnoty w dniu 12 września 2014 r. (k. 71 - 75), z których wynika wprost jakie części gruntu zostały przydzielone poszczególnym członkom i w jaki sposób mają być gospodarowane. Dla całości obrazu sprawy nie można pominąć, także stanowiska Wspólnoty reprezentowanego w tej sprawie, choćby w wyjaśnieniach z dnia 3 września 2016 r., w których stwierdziła, że A. Ż., R. S. i K. K. sprzecznie z prawem weszli na część działki 321 bez zgody i wiedzy Spółki. W końcu należy zwrócić uwagę, że Wspólnota czując się naruszona w posiadaniu spornymi częściami działek wystąpiła do sądu powszechnego o ochronę posiadania. Dopiero uwzględnienie powyższych okoliczności pozwoli na stwierdzenie, czy wyżej wymienionym osobom z konfliktu krzyżowego przysługuje czy też nie uprawnienie do złożenia wniosku, z racji tego, że użytkowali rolniczo sporne części działki nr 231 we własnym imieniu, a nie w imieniu Wspólnoty. Tak samo mechanicznie i bezrefleksyjnie przebiegało badanie przez organy Agencji w niniejszej sprawie uprawnień do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności do części gruntów działki 321, w szczególności w zakresie posiadania tych gruntów przez M. K. Zgodzić się należy ze skarżącą, że organy poprzestały jedynie na stwierdzeniu, że wyżej wymieniony nie był w 2015 r. członkiem Wspólnoty oraz oparły się na jego własnym oświadczeniu. Tymczasem organ pominął szereg dowodów wskazanych w skargach, z których może wynikać, że władającym był kto inny, a przynajmniej nie wyjaśnił, dlaczego odmawia im wiarygodności, a contrario, z jakich dowodów, we wzajemnym powiązaniu ma wynikać władztwo M. K. spornymi gruntami w 2015 r." Odnosząc się do zarzutów procesowych, zwrócenia uwagi dodatkowo wymaga, że rozstrzygnięcia sądu administracyjnego są, co do zasady, rozstrzygnięciami o charakterze kasacyjnym, a więc nie rozstrzygają sprawy co do istoty w tym sensie, że nie kończą postępowania administracyjnego wydaniem rozstrzygnięcia merytorycznego. Wywołują natomiast taki skutek, że w konsekwencji naruszenia przez organy administracji czy to przepisów prawa materialnego czy to przepisów procesowych postępowanie administracyjne prowadzone jest ponownie i organ kończy je wydaniem stosownej decyzji. Samo więc uchylenie decyzji nie powoduje jeszcze, że dochodzi do naruszenia zasady reformationis in peius. Taki skutek może wywołać dopiero ocena prawna czy też wskazania sądu administracyjnego, które implikowałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia w sposób oczywisty niekorzystnego dla strony, która wniosła skargę. Takiej zależności między wskazaniami Sądu I instancji wynikającymi z zaskarżonego wyroku wobec ponownie prowadzonego przez organy postępowania, skarga kasacyjna nie wykazała. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa materialnego określone w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej. Przede wszystkim, uwadze kasatora umknęło, że mimo że sprawa była ponownie rozpoznawana przez organy, to nadal w sprawie nie został rozstrzygnięty spór co do faktów, czego wyrazem jest zaskarżone rozstrzygnięcie i adekwatnie do niego wskazana w nim podstawa – art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a., odnosząca się wprost jedynie do stwierdzonego przez Sąd I instancji naruszenia przez organ przepisów procedury (stąd konieczność ponownego rozpoznania przez organ sprawy) a nie jak wskazuje autor skargi kasacyjnej art. 145 § 1 lit. a) p.p.s.a. w powiązaniu z wymienionymi przepisami prawa materialnego odnoszącymi się do podstawy przyznania płatności. Tym samym skoro spór w sprawie nie przeszedł etapu sporu o fakty, to zasadność rozstrzygnięcia powinna być podważana w ramach zarzutu procesowego, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Natomiast zarzutami naruszenia prawa materialnego nie można zwalczać ustaleń faktycznych. Stawiając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, strona powinna określić, czy naruszenie to nastąpiło przez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie. W pierwszym przypadku należy wskazać, jak naruszony przepis zinterpretował Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka, zdaniem strony, powinna być jego prawidłowa wykładnia. Wskazując na drugą postać naruszenia prawa materialnego, wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Ponieważ skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, przyjąć należy, że zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.