II SA/Gd 698/19
WyrokWSA w Gdańsku2020-01-02
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania była prawidłowa, gdy organ pierwszej instancji nie zasięgnął opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego przed wydaniem postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, mimo że inwestycja mogła wymagać uzyskania decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji była prawidłowa, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej procedury uzgodnieniowej, w tym nie zasięgnął opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, co jest wymagane w przypadku, gdy inwestycja może prowadzić do zmiany sposobu użytkowania terenu i wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Brak tej opinii stanowił istotny brak postępowania, uzasadniający uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
M. T. złożył sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny. Kolegium uznało, że Wójt nie zasięgnął opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, co było konieczne, ponieważ planowana inwestycja, ze względu na charakter terenu (grunty rolne) i brak planu miejscowego, mogła wymagać uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący twierdził, że opinia taka nie była wymagana, gdyż inwestor będzie ubiegał się o koncesję na wydobywanie kopalin, a nie o pozwolenie na budowę czy decyzję o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2020 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw.
M. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako Kolegium) z dnia 2 października 2019 r., którą uchylono decyzję Wójta Gminy (dalej jako Wójt) z dnia 23 sierpnia 2019 r., w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia, i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 20 marca 2019 r. M. T. zwrócił się do Wójta o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża piaskowo - żwirowego F., zlokalizowanego w miejscowości F. na działce nr [..], obr. P. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2019 r. organ stwierdził brak podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko. Następnie decyzją z dnia 23 sierpnia 2019 r. orzekł o braku podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko, wskazując za Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (dalej jako "RDOŚ"), że inwestycja spełnia wymogi określone w § 3 ust. 1 pkt 40 lit. a tiret czwarte i piąte rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71 ze zm.), dalej jako rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Na skutek odwołania wniesionego przez stronę postępowania, K. K., Kolegium decyzją z dnia 2 października 2019 r. uchyliło kontrolowaną decyzje organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.
Kolegium wskazało, że postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wydawane w trybie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm.), dalej jako u.o.o.ś., rzutuje na dalszy tok postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. W przypadku, gdy taki obowiązek zostanie stwierdzony, prowadzone jest postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w którym udział bierze społeczeństwo oraz w którym sporządza się dodatkowe opracowanie w postaci raportu środowiskowego. W przypadku, gdy obowiązek o którym mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś. nie- zostanie stwierdzony, wydaje się decyzję o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, co otwiera inwestorowi dalszą drogę do realizacji planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Zawsze jednak przed wydaniem postanowienia dotyczącego obowiązku przeprowadzenia oceny, organ prowadzący postępowanie występuje w trybie art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. do organów opiniujących, które przedstawiają swoje stanowisko w zakresie realizacji przedsięwzięcia. Organy o których mowa w tym przepisie to regionalny dyrektor ochrony środowiska, organ państwowej inspekcji sanitarnej, organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego (marszałek województwa) oraz organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej (Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie). Z treści art. 64 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. wynika ponadto, że organ inspekcji sanitarnej zajmuje stanowisko w sprawie, jeżeli w następstwie wydania decyzji środowiskowej wnioskodawca będzie miał zamiar uzyskania jednego z rodzaju decyzji wskazanych w tym przepisie, m.in. decyzji o warunkach zabudowy. Przy czym z katalogu tego wyraźnie wyłączono natomiast decyzje udzielające koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż udzielanych na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (art. 72 ust. 1 pkt 4 u.o.o.ś.).
Tym samym, jeżeli dana osoba ubiega się o wydanie przedmiotowej koncesji, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, uzyskana przez inwestora decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, nie będzie musiała być poprzedzona opinią, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. Kolegium ustaliło, że teren inwestycji jest obecnie użytkowany rolniczo (odłogowany), co wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia. Z dokumentu tego wynika również, że na terenie, na którym położona jest ww. działka nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a z akt sprawy nie wynika, aby dla działki nr [..] wydano decyzję lokalizacyjną. W konsekwencji, zmiana przeznaczenia terenu i użytkowania działki, gdyż tak należy kwalifikować zmianę sposobu użytkowania terenu rolniczego na cele związane z wydobywaniem kruszywa, jest możliwa w trybie warunków zabudowy na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945), dalej jako u.p.z.p.
W związku z tym, konieczność uzyskania przez inwestora decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu przez rozpoczęciem planowanej działalności wydobywczej powoduje, że na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku
z art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. opinię w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko powinien również wyrazić właściwy organ inspekcji sanitarnej. W postępowaniu prowadzonym przez Wójta elementu tego jednak zabrakło, co oznacza, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów. Bez istotnego dokumentu, jakim jest opinia, dokonana w postępowaniu analiza dotycząca stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest w ocenie Kolegium niepełna. Ze względu na walor tej opinii, powinna ona podlegać dwukrotnej ocenie zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i ewentualnie organ odwoławczy, dlatego też nie było możliwe uzupełnienie tego braku w toku postępowania przed organem odwoławczym. Wystąpienie o tę opinię przez Kolegium wiązałoby się z naruszeniem zasady dwuinstancyjności.
W sprzeciwie skarżący stwierdził, że Wójt zachował pełną staranność w procesie administracyjnym i jego decyzja była prawidłowa, gdyż planowane przedsięwzięcie nie zostało wymienione w katalogu przedsięwzięć, co do których organ inspekcji sanitarnej zajmuje stanowisko. Ewentualne wystąpienie o taką opinię w niniejszej sprawie nie wywierałoby więc skutków prawnych. Według skarżącego na wydobywanie kopaliny ze złoża jest niezbędna koncesja wydawana na podstawie przepisów ustawy prawo geologiczne i górnicze, a do wyrobisk górniczych nie stosuje się przepisów prawa budowalnego. Natomiast Kolegium błędnie z góry przyjęło, że na ewentualnych dalszych etapach procesu inwestycyjnego może okazać się, że inwestor będzie musiał uzyskać pozwolenie na budowę. Tymczasem inwestor po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach będzie ubiegał się o koncesję na wydobywanie kopalin, a nie o którąś z decyzji, wymienionych w katalogu art. 64 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. W związku z tym decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem art. 64 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś., a także art. 74 ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
W odpowiedzi na sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 935), od dnia 1 czerwca 2017 r. do systemu prawnego wprowadzono środek zaskarżania decyzji administracyjnych, tj. sprzeciw od decyzji kasatoryjnej. Z woli ustawodawcy instytucja sprzeciwu służy skontrolowaniu, czy decyzja organu drugiej instancji, która winna być wyjątkiem od zasady rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, została wydana prawidłowo i oparta jest na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), który określa zakres sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
W związku z tym, jak wskazuje się w orzecznictwie, kontrola sądowa dokonywana w ramach sprzeciwu ma charakter formalny, tj. służy skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach przewidzianych w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z analizy uzasadnienia kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji wynika, że przyczyną wydania rozstrzygnięcia kasatoryjnego było stwierdzenie, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej procedury uzgodnieniowej wymaganej w toku postępowania w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.
W ocenie sądu stanowisko Kolegium było prawidłowe.
Niniejsza sprawa została zainicjowana wnioskiem inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża piaskowo - żwirowego F., zlokalizowanego w miejscowości F. na działce nr [..], obr. P. Podstawą prawną działania organu administracji były zatem przepisy powołanej ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., u.o.o.ś.).
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 i 4 u.o.o.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem m.in. decyzji o warunkach zabudowy i koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż. Natomiast w sytuacji, gdy planowane przedsięwzięcie może potencjalnie oddziaływać na środowisko, konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli taki obowiązek został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 w związku z art. 75 ust. 1 pkt 4 przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Przy czym, zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś., w przypadku przedsięwzięć wymagających wydania decyzji określonych w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, pkt 10-19 i pkt 21-27 u.o.o.ś., postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wydaje się po zasięgnięciu opinii m.in. państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Ponadto, od dnia 24 września 2019 r. obowiązek uzyskania ww. opinii zaistnieje także przed wydaniem decyzji środowiskowych uwarunkowaniach gdy jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a przedsięwzięcie mieści się w katalogu określonym w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, pkt 10-19 i pkt 21-27 ustawy. Katalog ten obejmuje m.in. decyzję o warunkach zabudowy, nie odnosi się jednak do koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż.
Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy inwestor wystąpił o wydanie o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania tej inwestycji na środowisko, jeżeli postanowienie w tej sprawie wyda właściwy organ. Jednakże orzeczenie w tej sprawie może być wydane wyłącznie po zasięgnięciu opinii uprawnionych. Jednym z takich organów jest państwowy powiatowy inspektor sanitarny, lecz jego kompetencja do wydania opinii o zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest ograniczona do ściśle określonych rodzajów decyzji, które wymienia art. 72 ust. 1 pkt 1-3, pkt 10-19 i pkt 21-27 u.o.o.ś. Jeżeli zatem inwestor wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia mogącego potencjalnie oddziaływać na środowisko, w związku z chęcią ubiegania się o wydanie decyzji znajdującej się poza ww. katalogiem, to stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko nie musi być poprzedzone obowiązkiem uzyskania opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.
W niniejszej sprawie inwestor planuje przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kopaliny ze złoża piaskowo-żwirowego F., na działce nr [..], obręb P. Nie jest sporne, że jest to przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tj. wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 27 lit. a rozporządzenia: na terenie gruntów leśnych lub w odległości nie większej niż 100 m od nich; na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.
Wobec tego przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konieczne było stwierdzenie, czy w tym wypadku niezbędne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. W toku tego postępowania organ pierwszej instancji wystąpił z zapytaniem, o jaką decyzję będzie ubiegał się wnioskodawca na dalszym etapie inwestycyjnym. W odpowiedzi inwestor oświadczył, że będzie ubiegał się o koncesję na wydobywanie kopalin.
Ustalenia w powyższym zakresie sią istotne dla prawidłowego przebiegu postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, w kontekście konieczności uzyskania, przed wydaniem postanowienia w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, gdyż opinia taka jest wymagana w wypadku ubiegania się m.in. o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, natomiast nie jest konieczna, gdy inwestor będzie występował o koncesję na wydobywanie kopalin. Nie ulega przy tym wątpliwości, że to inwestor określa, w związku z jaką procedurą inwestycyjną ubiega się o decyzję środowiskową, jednakże organ rozpoznający sprawę nie może poprzestać na wskazaniu inwestora w tym zakresie i winien jest uwzględnić okoliczności faktyczne danej sprawy.
W rozpoznawanym wypadku inwestor oświadczył, że będzie ubiegał się o koncesję na wydobywanie kopalin na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, co doprowadziło Wójta do wniosku, że skoro decyzja ta nie mieści się w katalogu z art. 72 ust. 1 pkt 1-3, pkt 10-19
i pkt 21-27 u.o.o.ś., rozstrzygnięcie, czy dla przedmiotowej inwestycji konieczne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko, nie musi być poprzedzone uzyskaniem opinii od państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Trafnie jednak zauważyło Kolegium, że stanowisko organu pierwszej instancji nie uwzględniło charakteru planowanej inwestycji. Prawidłowo Kolegium ustaliło w oparciu o wydruk z rejestru gruntów, że działka nr [..] stanowi grunty rolne klasy RVI i leśne klasy LsVI. Także w karcie informacyjnej przedsięwzięcia podano, że działka jest użytkowana rolniczo, aktualnie odłogowana (str. 10 karty). Na przedmiotowym terenie brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (str. 11 karty), co też jest w sprawie bezsporne. W związku z tym należało rozważyć, jaki skutek dla działki o takim sposobie użytkowania będzie miało zlokalizowanie na jej terenie inwestycji związanej z wydobywaniem kopalin.
W ocenie sądu wojewódzkiego prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że w tym przypadku mamy do czynienia ze zmianą zagospodarowania terenu, która nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 59 ust. 2 u.p.z.p. Rozmiary planowanego wydobycia kruszywa, 20 tys. m3 rocznie, pozwalają stwierdzić, że planowana zmiana użytkowania nieruchomości będzie miała charakter trwały i spowoduje, że znaczenie straci dotychczasowe rolnicze przeznaczenie gruntu. W takim wypadku, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania, zmiana zagospodarowania terenu dokonywana jest na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Faktu tego nie zmienia okoliczność, że zasady i warunki wydobywania kopalin ze złóż regulują przepisy prawa geologicznego i górniczego, które przewidują wydawanie koncesji na tego typu działalności. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 tej ustawy podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. Natomiast przepis art. 7 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego stanowi, że w przypadku braku planu miejscowego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach. Na inwestowanej nieruchomości gruntowej występuje, według karty informacyjnej przedsięwzięcia, złoże piasków i żwirów, niewymienione w art. 10 ust. 1 i 2 ustawy objęte własnością górniczą. W związku z tym, w sytuacji braku planu miejscowego planowane zamierzenia inwestycyjne ocenia się według przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie wydawania decyzji, o których mowa w art. 4 ust. 2 u.p.z.p. – decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy.
Okoliczności te zostały jednak pominięte przez Wójta, który oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na oświadczeniu inwestora, a nie badaniu stanu faktycznego zagospodarowania działki i charakteru planowanej inwestycji. Wprawdzie kwestia udzielenia inwestorowi koncesji bądź też wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pozostaje poza kompetencjami organów orzekających w niniejszej sprawie, jednakże ze względu na specyfikę przedmiotowej procedury i fakt, że jej przebieg jest w pewnym stopniu uzależniony od tego w ramach jakiego trybu inwestycyjnego (pozwolenie na budowę, warunki zabudowy, koncesja i inne) inwestor wystąpił o decyzję środowiskową, nie jest możliwe zupełne pominięcie rozważań i weryfikacji oświadczenia inwestora co do założonego przez niego trybu inwestycyjnego. Ustalenia w tym zakresie rzutują bowiem na to, do jakich organów współdziałających zwróci się organ prowadzący postępowanie w trybie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś.
Reasumując, w ocenie sądu, Kolegium dokonując analizy okoliczności faktycznych sprawy prawidłowo uznało, że rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze zmianą sposobu użytkowania terenu, co wiąże się z koniecznością uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy, która znajduje się w katalogu z 72 ust. 1 pkt 1-3, pkt 10-19 i pkt 21-27 u.o.o.ś. To zaś oznacza, że wydanie postanowienia w kwestii przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko musi być poprzedzone uzyskaniem opinii także przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Brak przeprowadzenia tej procedury powoduje natomiast, że postępowanie organu pierwszej instancji jest niepełne w zakresie, którego wyjaśnienie jest istotne dla podjęcia rozstrzygnięcia.
Wprawdzie opinia, o której mowa w art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to jednak z woli ustawodawcy stanowi obligatoryjny element procedury zmierzającej do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko i stanowisko wskazanych w tym przepisie wyspecjalizowanych organów współdziałających nie może zostać pominięte. Organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ocenia bowiem te opinie i w oparciu o nie stwierdza, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności – przyjmując wyrażone w opinii stanowisko bądź je negując. Ponadto brak środka odwoławczego na postanowienie organu współdziałającego w sprawie wyrażenia opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powoduje, że kontrola legalności tej opinii jest dokonywana przez organ odwoławczy w przypadku kontroli postanowienia, w którym stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., a gdy nie stwierdzono potrzeby przeprowadzania takiej oceny (art. 63 ust. 2 u.o.o.ś.), to zarówno kontrola postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 2 ustawy, jak i poprzedzającego go postanowienia wydanego na podstawie art. 64 ust. 1 u.o.o.ś. powinna być przeprowadzona przez organ drugiej instancji rozpoznający odwołanie od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
W związku z tym prawidłowo Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie nie poczyniono ustaleń w zakresie, który był na tyle istotny, że braki w prowadzonym postępowaniu dowodowym uzasadniały przyjęcie przesłanki, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Kontrolowane postępowanie Wójta nie zawiera bowiem elementu niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w zawisłej przed nim sprawie, a wystąpienie przez Kolegium o opinię państwowego powiatowego inspektora sanitarnego i jej sporządzenie na etapie postępowania odwoławczego, nie może nastąpić w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego bez naruszenia zasady dwuinstancyjności. Opinia taka niewątpliwie ma znaczenie przy rozstrzyganiu kwestii konieczności sporządzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, co przejawia się m.in. w obowiązku odniesienia się przez organ prowadzący postępowanie główne do takiej opinii w wydanej decyzji, zwłaszcza jeżeli nie podziela stanowiska wyrażonego w opinii, a także w obowiązku dokonania kontroli tego niezaskarżalnego aktu przez organ odwoławczy. W konsekwencji niewykonanie obowiązku wystąpienia o omawianą opinię przy analizowaniu zasadności dokonania oceny oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia powoduje, że analiza ta jest niepełna, a kontrola wydanego rozstrzygnięcia jest niemożliwa. Sąd jedynie ubocznie zwraca uwagę, że rozważania Kolegium co do konieczności ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę co obecnie co najmniej przedwczesne, co nie zmienia obrazu prawidłowości wydanej decyzji kasacyjnej.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty sprzeciwu. W tym stanie rzeczy sąd, w oparciu o art. 151a § 2 p.p.s.a., sprzeciw oddalił. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym, stosownie do treści art. 64d § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło