II SA/Kr 688/19
WyrokWSA w Krakowie2020-01-07
Skład orzekający: Tadeusz Kiełkowski, Joanna Człowiekowska, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podniesienie poziomu działki sąsiedniej i wynikająca z tego zmiana stosunków wodnych, która nie powoduje szkody na nieruchomości sąsiedniej, stanowi podstawę do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podniesienie poziomu działki sąsiedniej i wynikająca z tego zmiana stosunków wodnych nie stanowi podstawy do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeśli nie powoduje ona szkodliwego wpływu na nieruchomość sąsiednią. Kluczowe dla rozstrzygnięcia są ustalenia oparte na opinii biegłego, które wykluczyły szkodliwy wpływ zmiany na działkę sąsiednią, wskazując jednocześnie na inne potencjalne przyczyny problemów z odprowadzeniem wód.Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania sąsiadom przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na ich działce, twierdząc, że podniesienie poziomu sąsiedniej działki spowodowało zmianę stosunków wodnych i zalewanie ich nieruchomości. Organy administracji, opierając się na opinii biegłego, uznały, że mimo podniesienia poziomu działki sąsiedniej, nie doszło do szkodliwego wpływu na działkę skarżących, a wykonane urządzenia zapobiegają spływowi wód. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenia organów i opinię biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Człowiekowska WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: st. referent sąd. Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi C. C., S. C. i P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 14 maja 2019 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566), art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566), art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r., poz. 570) i § 1 pkt 6 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. z 2003 r. nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 maja 2019 r. odwołania S. C., C. C. i P. C. od decyzji Burmistrza B. z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak [...], w sprawie odmowy nakazania B. i S. W. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń na działce nr [...] zapobiegających szkodom na działce nr [...] stanowiącej własność S. C., C. C. i P. C. – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia 29 grudnia 2017 r., znak: [...], Burmistrz B. odmówił nakazania B. i S. W. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń na działce nr [...] zapobiegających szkodom na działce nr [...] stanowiącej własność S. C., C. C. i P. C.. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in., że: działka nr [...] ma znacznie wyższy poziom niż działka wnioskodawców nr [...]; wzdłuż zachodniej granicy działki nr [...] wykonany jest murek ogrodzeniowy o wysokości 42 cm powyżej poziomu nieruchomości S. i B. W.; nawieziona działka nr [...] ma zachowany pierwotny kierunek nachylenia, tj. z południa na północ, równocześnie niewielka część działki w północno-zachodniej jej części pozostała o niezmienionym poziomie; na części południowo-wschodniej działki nr [...] urządzony jest trawnik; na działce nr [...] wzdłuż zachodniej granicy tj. od strony nieruchomości wnioskodawców urządzony jest podjazd o nawierzchni z kruszywa naturalnego na długości 45 mb tj. [...] długości całej działki i szerokości około 4 - 4,5 m; po północnej stronie domu na działce nr [...] na powierzchni około 180 m2 utwardzony jest kruszywem podjazd do garażu; na działce wnioskodawców nr [...] od strony wschodniej jest urządzona droga dojazdowa, nachylenie terenu jest z południa na północ do połowy długości działki nr [...], najniższa część tej nieruchomości jest na linii ogrodzenia odgradzającego zabudowaną część działki od pola uprawnego (warzywnika); murek ogrodzeniowy pomiędzy posesjami stron postępowania jest wyższy od poziomu terenu działki nr [...] o około 1 m. Po odsłonięciu ziemi ustalono, że podmurówka ogrodzenia sięga 20 cm poniżej poziomu terenu. Dalej organ I instancji przytoczył wyjaśnienia stron: 1) S. i B. W. – właściciele działki nr [...] wyjaśnili, iż powierzchnia obecnie wysypana kruszywem będzie wyłożona kostką brukową. Zostanie wówczas również wykonane odwodnienie z korytek betonowych utwardzonej powierzchni działki oraz budowanego garażu. Wody opadowe i roztopowe odprowadzone będą do szczelnych zbiorników zakopanych w ziemi. 2) F. C., jako pełnomocnik S. C., C. i P. C. w czasie rozprawy oświadczyła, że oczekuje usunięcia nawiezionego materiału (żwiru) z podwórza po północnej stronie domu sąsiadów tak aby zmniejszyć różnicę wysokości pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...]. Stwierdziła ponadto, że w czasie opadów wody wsiąkają w grunt na działce sąsiadów, a następnie przeciekają pod murem ogrodzeniowym na najniższą część działki nr [...] obok budynku gospodarczego oraz przy ogrodzeniu rozdzielającym zabudowaną część działki od części użytkowanej rolniczo. Następnie Burmistrz B. wyjaśnił, że wobec wskazywania przez F. C. w czasie rozpraw miejsca przeciekania wody i zawilgocenia na murze ogrodzeniowym zlecono przygotowanie opinii biegłego w sprawie ustalenia przyczyny powstania zawilgocenia ogrodzenia pomiędzy działką nr [...] oraz działką nr [...]. Zgodnie z opinią biegłego pomiary wilgotności ogrodzenia w większości wynoszą od 1,0 do 2,5 %. Tylko w niektórych miejscach w dolnej części cokołu betonowego wynoszą ok. 3,0 % oraz w jednym miejscu (XIV – 54,30 m w cieniu rosnących przy ogrodzeniu tui) wynoszą 9%. W żadnym innym przypadku pomiary nie przekroczyły dopuszczalnej wartości wynoszącej poniżej 3,5 %. Biegły stwierdził, iż konstrukcja ogrodzenia nie ma żadnego wpływu na przenikanie wody gruntowej między przyległymi działkami.
Na skutek odwołania S. C., C. C. i P. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 17 lipca 2018 r., znak [...], uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji niepotrzebnie zawęził przedmiot sprawy do ustalenia, czy i w jakim stopniu dochodzi do zawilgocenia murka ogrodzeniowego. Organ odwoławczy wskazał, że opinia biegłego powinna dotyczyć nie tylko ustalenia stopnia wilgotności, ale zmierzać do zbadania, czy na skutek podniesienia poziomu działki nr [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim i czy zmiana ta szkodliwie wpływa na tę działkę, a także – w razie potrzeby – jakie należy podjąć czynności (przywrócenie stanu poprzedniego, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom), aby nie dochodziło do szkodliwej zmiany.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 11 kwietnia 2019 r., znak: [...], Burmistrz B. – działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.) w związku z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2268) – odmówił nakazania B. i S. W. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń na działce nr [...] zapobiegających szkodom na działce nr [...] stanowiącej własność S. C., C. C. i P. C.. W uzasadnieniu tej decyzji organ zamieścił ustalenia już poprzednio poczynione, a nadto wskazał, że przeprowadził dowód z opinii biegłego – mgr inż. R. Ł.. Po przedłożeniu opinii i jej analizie organ I instancji stwierdził, że opinia przygotowana została przez biegłą z listy biegłych sądowych mgr inż. R. Ł. zgodnie z umową, z należytą starannością. Zawiera część opisową, dokumentację zdjęciową i załączniki mapowe. Biegła w opinii udzieliła odpowiedzi na pytania, czy na skutek podniesienia poziomu działki [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim i czy zmiana ta szkodliwie wpływa na działkę [...]. Autorka opinii stwierdza, że pomimo podwyższenia terenu działki nr [...], wody z niej nie są kierowane na działkę sąsiednią tj. [...]. Podwyższony murek betonowy w granicy pomiędzy działkami stanowi barierę dla wód opadowych. Ponadto biegła stwierdza, iż kanalizacja opadowa na działce [...] wykonana zgodnie z zaleceniami zamiennego projektu budowlanego dla budynku gospodarczo-garażowego pozwala na zagospodarowanie wód opadowych na działce bez kierowania ich na nieruchomości sąsiednie. Autorka opinii stwierdza, że rozpatrywanej sprawie na skutek podniesienia poziomu działki [...] nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim. Podniesienia poziomu terenu działki [...] nie należy traktować w kategoriach zmiany stosunków wodnych, powodujących szkody na nieruchomości sąsiedniej, tj. na działce [...]. Żadne materiały dowodowe nie wykazały, żeby wody opadowe z działki [...] wyrządziły realne szkody na działce sąsiedniej. W podsumowaniu opinii biegła stwierdza, że zmiana na działce [...] nie powoduje szkody na nieruchomości wnioskodawców i nie ma konieczności przywrócenia stanu poprzedniego, natomiast prace wynikające z zaleceń zawartych w zamiennym projekcie budowlanym – wykonanie urządzeń związanych z zagospodarowaniem wód opadowych na działce [...] będzie miało wpływ na to, aby nie dochodziło do szkodliwej zmiany. W odniesieniu do uwag stron postępowania biegła w piśmie z dnia 19 lutego 2019 r. dodatkowo wyjaśniła, że tak jak to przedstawiła w opracowaniu nastąpiła w terenie znaczna zmiana poziomu działki [...], ale podniesienie poziomu przy odpowiednim ukształtowaniu spadku terenu, wykonaniu muru w granicy, jak również wykonaniu kanalizacji opadowej, nie spowodowało negatywnych skutków dla sąsiedniej działki nr [...]. Zakaz zmiany stosunków wodnych na gruncie nierozerwalnie jest związany z powodowaniem szkody na gruntach sąsiednich i to szkody rzeczywistej, która musi faktycznie wystąpić i spowodować negatywne skutki. W zgromadzonym materiale dowodowym brak obiektywnych dowodów na to, aby wody opadowe z działki nr [...] powodowały realną szkodę na sąsiedniej działce [...].
Pismem z dnia 24 kwietnia 2019 r. odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza B. wnieśli S. C., C. C. i P. C.. Odwołujący się wskazali, że nastąpiło podniesienie poziomu działki sąsiedniej i skierowanie wód na teren ich nieruchomości; zakwestionowali również opinię biegłej, jako wykonaną z naruszeniem zasady obiektywizmu. Odwołujący się wnieśli o uchylenie decyzji Burmistrza B. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 14 maja 2019 r., którą utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że wobec aktualnej treści przepisu przejściowego art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 2268), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 2018 r.), niewymienionych w ust. 1-3, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przytoczywszy art. 29 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, organ odwoławczy wskazał, że przepis ten odnosi się do każdej zmiany stanu wody na gruncie, która powstała wskutek działania osób trzecich, a także w wyniku przypadku. Zmiany stanu wód spowodowane przez właściciela nieruchomości, które pociągają za sobą negatywne skutki dla nieruchomości sąsiednich, są powiązane z nakazem przywrócenia do stanu poprzedniego.
Dalej organ odwoławczy zauważył, że we wniosku wszczynającym postępowanie, a także w toku jego prowadzenia i – co istotne – również w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wskazywano na dokonaną przez B. i S. W. zmianę stanu wody na gruncie, która to zmiana szkodliwie wpływa na działkę odwołujących się; podnoszono, że przyczyną zmiany stanu wody na gruncie jest znaczne podniesienie poziomu działki [...] i S. W.. Organ I instancji ustalił powyższą okoliczność wskazując w uzasadnieniu decyzji wydanej w dniu 29 grudnia 2017 r., że działka nr [...] ma znacznie wyższy poziom niż działka wnioskodawców nr [...]. Z przeprowadzonego jednakże postępowania dowodowego, a w szczególności z opinii biegłej – R. Ł. wynika, że pomimo zmiany stanu wód na gruncie, ukierunkowanie wód oraz wykonane urządzenia służące odbiorowi wody, zapobiegają możliwości jej spływania na teren działki nr [...]. Biegła jednoznacznie wskazała, że pomimo podwyższenia terenu działki nr [...], wody z niej nie są kierowane na działkę sąsiednią, tj. [...]. Podwyższony murek betonowy w granicy pomiędzy działkami stanowi barierę dla wód opadowych. Kanalizacja opadowa na działce [...] wykonana zgodnie z zaleceniami zamiennego projektu budowlanego dla budynku gospodarczo-garażowego pozwala na zagospodarowanie wód opadowych na działce bez kierowania ich na nieruchomości sąsiednie. Na skutek podniesienia poziomu działki [...] nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim. Podniesienia poziomu terenu działki [...] nie należy traktować w kategoriach zmiany stosunków wodnych, powodujących szkody na nieruchomości sąsiedniej, tj. na działce [...]. Żadne materiały dowodowe nie wykazały, żeby wody opadowe z działki [...] wyrządziły realne szkody na działce sąsiedniej. Opinia biegłej jest jednoznaczna, zaś poprzedzające ją ustalenia przeprowadzone zostały prawidłowo i starannie. Nie sposób odmówić tej opinii wiarygodności i mocy dowodowej. Wbrew zarzutom odwołania nie jest to opinia "pisana pod dyktando", ale oparta na własnych ustaleniach, oględzinach i na fachowej wiedzy. Tak więc – zdaniem organu odwoławczego – nie mają racji odwołujący się twierdząc, że to na skutek podniesienia poziomu działki nr [...] dochodzi do zalewania terenu ich nieruchomości. Biegła w opinii wskazała na prawdopodobną przyczynę stanu wód – wyjaśniła, że działka odwołujących się jest zaniżona w stosunku do drogi – ulicy [...], a droga ta na odcinku działki nr [...] nie posiada żadnego odwodnienia. Tak więc żądania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania przez właścicieli działki nr [...] urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...] – okazały się nieuzasadnione.
Pismem z dnia 30 maja 2019 r. S. C., C. C. i P. C. wnieśli skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji: I. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego , a to 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art.8 k.p.a. polegające na uchybieniu obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy prowadzącego do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli wskutek zaniechania przez organy orzekające w sprawie podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i wyjaśnienia okoliczności związanych z: a) sposobem odprowadzania wód opadowych z terenu podniesionej działki nr [...], na której doszło do zmiany stanu wód, w szczególności odprowadzania wody ze zbiornika retencyjnego; b) zbadaniem udziału powierzchni biologicznej czynnej w stosunku do powierzchni zabudowy w powierzchni terenu objętego inwestycją; c) istnieniem szkód na gruncie sąsiednim, tj. działce skarżących nr [...] powstałych w związku z podtopieniami i zalewaniem wodami z działki nr [...], mających wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji, skutkującej ujemnymi skutkami dla skarżącego i jego rodziny, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki uzasadniające jej uchylenie; 2) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez brak ujęcia istotnych elementów, jakie winna zawierać zaskarżona decyzja w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś w szczególności nieustosunkowanie się przez organ w sposób szczegółowy do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji, co czyni uzasadnienie pozornym, a nadto utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki uzasadniające jej uchylenie; II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to uznanie, że "podniesienie poziomu terenu działki nr [...] nie należy traktować w kategoriach zmiany stosunku wody, powodujących szkody na nieruchomości sąsiedniej tj. na działce nr [...]" w sytuacji gdy działka nr [...] jest cały czas zalewana i podtapiana wodami opadowymi z działki nr [...], co w konsekwencji doprowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, w całości podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ ustosunkował się również do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.
W pierwszej kolejności wypada zaznaczyć, że – z uwagi na regułę intertemporalną zawartą w art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268) – materialnoprawnym punktem odniesienia w niniejszej sprawie rzeczywiście powinien być art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 469, dalej pr.wod.), który stanowił, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Celem tego przepisu było zapewnienie niepogorszonego stanu stosunków wodnych na gruntach, zakaz ingerencji w faktyczny stan wód na gruntach, jeśli może to szkodliwie oddziaływać na grunty sąsiednie. Działaniami właściciela gruntu, powodującymi "zmiany stanu wody na gruncie" w rozumieniu art. 29 pr.wod., były tylko takie działania, które ingerują w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy też hydrologicznymi. W orzecznictwie wskazywano typowe przypadki działań, które mogą spowodować odnośną zmianę stanu wody na gruncie – takie jak: zmiana naturalnego ukształtowania terenu, wykonanie robót budowlanych polegających np. na wybetonowaniu działki lub wzniesieniu murowanego ogrodzenia, wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości. Przesłankami warunkującymi wydanie jednego z nakazów, o jakich mowa art. 29 ust. 3 pr.wod., były: zmiana stanu wody na gruncie i szkodliwe oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie. A zatem, aby wydać decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne konieczne było ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i, po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Badanie w toku postępowania administracyjnego tej drugiej przesłanki staje się potrzebne dopiero wtedy, gdy w sposób pozytywny zostanie zweryfikowana pierwsza.
W niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że nie ma podstaw do konkretyzacji normy wynikającej z art. 29 pr.wod., gdyż materiał dowodowy wykazał, iż zmiana stanu wód na działce [...] nie spowodowała negatywnych skutków dla sąsiedniej działki nr [...]. Sąd to stanowisko podziela
Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne zostały poczynione na podstawie opinii biegłej R. Ł.. Biegła w swoich konkluzjach jednoznacznie wykluczyła szkodliwy wpływ podniesienia poziomu działki nr [...] na działkę sąsiednią – wskazała zarazem inne przyczyny, które w czasie występowania obfitych ponadnormatywnych opadów mogą skutkować problemami z odprowadzeniem wód z działki nr [...] (zaniżenie działki w stosunku do ulicy [...], która na tym odcinku nie posiada żadnego odwodnienia, a ponadto ma nachylenie właśnie w kierunku południowym). Biegła przedstawiła rozumowanie i argumentację prowadzącą do powyższych wniosków w nawiązaniu do wyników przeprowadzonej wizji lokalnej oraz zgromadzonego materiału dowodowego.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało weryfikacji przedmiotowej opinii – w zakresie adekwatnym do specyfiki tego dowodu – i oceniło, że została ona sporządzona poprawnie, jest jasna, logiczna, spójna, wiarygodna. Zdaniem Sądu, nie ma podstaw do kwestionowania tej oceny – nie ma też podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 80 k.p.a. Warto przy tym zauważyć i podkreślić, że sąd administracyjny tak naprawdę nie dokonuje oceny materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego (dotyczy to także opinii biegłego), lecz jedynie kontroluje ocenę tegoż materiału dokonaną wcześniej przez organ administracji. Ma to rozliczne implikacje, a w szczególności tę, że beneficjentem zagwarantowanej w art. 80 k.p.a. swobody pozostaje wspomniany organ, zaś podstawą uwzględnienia skargi przez sąd może być dopiero przekroczenie jej granic. Jeżeli do takiego przekroczenia nie dochodzi, sąd – bacząc na kryterium legalności – nie jest władny kwestionować stanowiska organu; nie jest też władny zastępować oceny dokonanej przez organ swoją własną, nawet gdyby – hipotetycznie rzecz ujmując – była ona inna. W niniejszej sprawie te niuanse mają jednak drugorzędne znaczenie, bowiem ocenę materiału dowodowego (głównie opinii biegłego), dokonaną wpierw przez Burmistrza B., a potem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Sąd uznał nie tylko za mieszczącą się w granicach wyznaczonych przez art. 80 k.p.a., ale także za w pełni prawidłową i zasługującą na aprobatę.
W aktach sprawy znajduje się też opinia techniczna z dnia 8 listopada 2017 r., która – jak słusznie uznano w toku ówczesnego postępowania odwoławczego – wprawdzie nie traktuje o wszystkich relewantnych okolicznościach faktycznych, ale – z drugiej strony – nie jest całkowicie pozbawiona walorów dowodowych. A wnioski w niej zawarte również nie wskazują na szkodliwe oddziaływanie na działkę wnioskodawców. Jest rzeczą znamienną, że także zgromadzona w aktach dokumentacja fotograficzna – w tym zdjęcia załączone do wniosku – ukazują jedynie roboty tudzież samo podwyższenie działki [...], natomiast nie ukazują przepływu, przenikania czy też gromadzenia się wód ani ewentualnych skutków takich zjawisk.
Dalej należy stwierdzić, że organy dokonały prawidłowej wykładni art. 29 pr.wod. i prawidłowo zastosowały ten przepis do kwalifikacji prawnej ustalonego stanu faktycznego – w efekcie konkluzja o braku podstaw do nakazania właścicielom działki [...] przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom – jawi się jako prawidłowa.
Powyższe rozważania zawierają już odniesienie się do zarzutów skargi, które Sąd uznał za niezasadne. W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), ani do naruszenia prawa materialnego (art. 29 pr.wod.). Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest zwięzłe, syntetyczne, ale obejmuje ogół istotnych okoliczności. Nawiązując do uzasadnienia skargi, wypada podkreślić, że zwiększona wilgotność cokołu w jednym miejscu (w cieniu rosnących tui) nie podważa zasadniczych wniosków opinii biegłej (kwestia ta została też wyjaśniona w opinii technicznej z dnia 8 listopada 2017 r. (s. 19). Kwestie powierzchni zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej, zgodności robót z pozwoleniem budowlanym oraz przebiegu granic – nie stanowiły przedmiotu niniejszego postępowania. Biegła jednoznacznie wskazała, że kanalizacja opadowa na działce nr [...] pozwala na zagospodarowanie tam wód opadowych bez kierowania ich na działki sąsiednie, a ponadto mur betonowy w granicy miedzy działkami stanowi barierę dla wód opadowych – w ocenie Sądu nie ma podstaw do kwestionowania tych ustaleń.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło