II SAB/Wa 200/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Komendanta Stołecznego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Komendanta Stołecznego Policji do rozpatrzenia wniosku skarżącego A. Z. z [...] czerwca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania A.Z. wniósł skargę na bezczynność Komendanta [...] Policji w udostępnieniu informacji publicznej. W skardze podał, iż wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r., złożonym do organu w dniu [...] lipca 2014 r., w trybie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w trybie art. 61 Konstytucji RP, zażądał udostępnienia informacji publicznej w następującym zakresie: 1) Ile kontroli doraźnych i kompleksowych było realizowanych w stosunku do K[...]P oraz wszystkich jednostek podległych K[...]P w okresie [...].2000-[...].2005 ? 2) Jakie działania w poszczególnych postępowaniach były kontrolowane ? 3) Jakie były powody wszczęcia poszczególnych kontroli ? 4) Kto zlecał przeprowadzenie poszczególnych kontroli ? 5) Jakie dokumenty powstały po dokonanej kontroli i jaki był ich numer/sygnatura oraz w jakiej dacie powstały ? 6) Jakie były koszty dokonanych kontroli ? 7) Jakie były wnioski przeprowadzonych kontroli ? 8) Czy dokumenty z kontroli były publikowane ? 9) Jeżeli tak to proszę podać miejsce publikacji ? Skarżący nadmienił, iż otrzymał od organu pismo z dnia [...] lipca 2014 r., informujące o przekazaniu wnioskowanych dokumentów do archiwum K[...]P. W ocenie skarżącego organ nie podjął czynności zmierzającej do udostepnienia żądanej informacji, bowiem skarżący nie żądał udostępnienia dokumentów ale odpowiedzi na konkretne pytania. Dlatego organ pozostawał w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji wniósł o jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi), ewentualnie o jej oddalenie (art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi). Organ przyznał fakt otrzymania przedmiotowego wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r., który zakwalifikował jako żądanie udostępnienia informacji publicznej w zakresie dotyczącej kontroli. W odpowiedzi na powyższy wniosek w dniu [...] lipca 2014 r. organ poinformował skarżącego, że wnioskowane w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. dokumenty zostały przekazane do Archiwum Komendy [...]Policji. W piśmie tym organ wskazał stronę internetową Wydziału [...], na której znajdują się szczegółowe zasady dostępu do wnioskowanych dokumentów. Wyrokiem z dnia 25 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że skarga nie mogła zostać odrzucona, albowiem dotyczyła bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, natomiast skarga okazała się niezasadna. Skoro skarżący domaga się odpowiedzi na zawarte we wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. pytania, dotyczące informacji publicznych archiwalnych, to musi – zdaniem WSA - poddać się procedurze regulującej dostęp do tych informacji, zawartej w przepisach ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach i w przepisach wykonawczych do tej ustawy. Żaden organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wyręczania skarżącego w tego typu działaniach. Zwłaszcza obowiązku takiego nie nakłada ustawa o dostępie do informacji publicznej. Inaczej art. 1 ust. 2 tej ustawy miałby inną treść. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2019r., wydanym w sprawie I OSK 467/17, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu NSA wskazał, że nie jest uprawniona generalna wykładnia, zgodnie z którą informacje, znajdujące się w państwowym zasobie archiwalnym, nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, jak i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze, stanowią wyczerpującą odrębną regulację, dotyczącą zasad i trybu udostępniania informacji publicznych znajdujących się w archiwach wyodrębnionych. Szczególne unormowania, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., zawiera m.in. ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze, w zakresie w jakim normują dostęp do informacji (dokumentów, innych materiałów) przechowywanych w archiwach państwowych lub archiwach wyodrębnionych. Wobec tego, w odniesieniu do informacji publicznych znajdujących się w takich właśnie archiwach, wskazane unormowania szczególne mają pierwszeństwo przed ogólnymi regulacjami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do dokumentów, zgromadzonych w archiwach zakładowych lub składnicach akt, zdaniem NSA, nie może stanowić ograniczenia w dostępie do informacji publicznej, jak bowiem wynika z art. 35 ust. 2 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i o archiwach, zasób archiwalny archiwów zakładowych stanowią materiały archiwalne powstałe i powstające w związku z działalnością jednostek organizacyjnych, w których zostały utworzone. W istocie nie tylko wszystko to, co już powstało w związku z działalnością danego podmiotu, wykonującego zadania publiczne stanowi archiwum zakładowe, ale także i to, co powstaje w związku z taką działalnością, jest objęte pojęciem zasobu archiwalnego archiwów zakładowych. Z ogólnej regulacji art. 35 ust. 3 ustawy, zgodnie z którą do korzystania z archiwum zakładowego przez osoby trzecie konieczne jest zezwolenie kierownika jednostki organizacyjnej, w której istnieje archiwum zakładowe, nie wynika wyłączenie stosowania w tym zakresie u.d.i.p. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pytanie o informację publiczną pozostaje pytaniem o tego rodzaju informację niezależnie od tego, czy dokument jest przechowywany w archiwum, czy też nie. W przypadku kolizji ustaw, pierwszeństwo przed przepisami u.d.i.p. mają przepisy ustaw szczególnych, ale tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych. Jak podkreślano już w orzecznictwie, wymaga to skrupulatnego badania przedmiotu wniosku oraz zakresu odrębnej regulacji. Odrębna regulacja dotyczy bowiem tylko tego, co wyraźnie wynika z ustawy szczególnej. Ponadto zasadą jest, że dostęp do informacji publicznej następuje na zasadach i w trybie przewidzianym w przepisach u.d.i.p. Strona bez rzeczywistych podstaw nie może być pozbawiona praw, które ustawodawca zawarł w Konstytucji RP. Dlatego przepisy stanowiące wyjątek od u.d.i.p. winny być w tym zakresie wykładane w sposób ścisły. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie jest prawidłowa dokonana przez Sąd I instancji wykładnia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, wyrażająca się w ogólnym stwierdzeniu, że "informacje znajdujące się w państwowym zasobie archiwalnym nie podlegają udostępnieniu w trybie u.d.i.p.". Z tego względu skarga kasacyjna w tym zakresie okazała się uzasadniona, co dawało podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji ustali charakter archiwum, do jakiego zostały przekazane dokumenty objęte wnioskiem, a także, czy mimo ich przekazania, informacje, których domagał się wnioskodawca, nie znajdowały się w posiadaniu Komendanta [...] Policji, i w zależności od poczynionych ustaleń dokona oceny, czy Komendant [...] Policji pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wytycznych Naczelny Sąd Administracyjny zalecił, aby Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, ustalił charakter archiwum, do jakiego zostały przekazane dokumenty objęte wnioskiem, a także, czy mimo ich przekazania, informacje, których domagał się wnioskodawca nie znajdowały się w posiadaniu Komendanta [...] Policji, i w zależności od poczynionych ustaleń dokonał oceny, czy Komendant [...] Policji pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] czerwca 2014 r. W opisanej sytuacji konieczne stało się zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienia informacji publicznej. Organ będzie zobowiązany do przeanalizowania uzasadnienia wyroku NSA i wykonania jego wytycznych poprzez ustalenie charakteru archiwum, do jakiego zostały przekazane dokumenty objęte wnioskiem, oraz odpowiedzi na wątpliwość, czy mimo ich przekazania, informacje, których domagał się wnioskodawca, nie znajdowały się w posiadaniu Komendanta [...] Policji. Mając na uwadze związanie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 oraz § 1a. p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.