III SA/Wr 422/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Marta Pająkiewicz – Kremis, Protokolant starszy specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi L. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych oddala skargę w całości. Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n. Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu sprawy z odwołania L. G. (dalej: diagnosta, strona, skarżący) - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. (dalej: SKO, Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Starosty B. (dalej: Starosta), mocą której cofnięto diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych. Jako podstawę prawną decyzji wskazało art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm. - dalej: u.P.r.d.). Z akt sprawy wynika, że - [...] kwietnia 2018 r. - przeprowadzono kontrolę stacji kontroli pojazdów należącej do S. M. Ujawniono, że - [...] września 2015 r. - skarżący, jako uprawniony diagnosta, dokonał wpisu o wykonaniu okresowych badań technicznych pojazdu marki Volkswagen [...] w rejestrze przeprowadzonych badań technicznych, mimo iż nie dokonał oględzin pojazdu. Fakt ten potwierdził wyrok Sądu Rejonowego w B. Wydział Karny z [...] września 2017 r. ([...]), w którym uznano winę skarżącego. Stwierdzono, że diagnosta potwierdził ważność okresowych badań technicznych nie dokonując faktycznie oględzin pojazdu, naruszając w ten sposób obowiązujące przepisy. Powyższe Starosta usankcjonował w decyzji cofającej diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych. W odwołaniu, skarżący zarzucił naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d., przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sprawie, w sytuacji, gdy brak jest przesłanek ustawowych do cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych i oparcie decyzji o wyrok karny, podczas gdy doszło do zatarcia skazania z mocy prawa; 2) postępowania, tj. art. 10 K.p.a., przez brak zawiadomienia - przed wydaniem decyzji - o prawie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. SKO utrzymało w mocy decyzję Starosty. Wskazało, że w myśl art. 84 ust. 1 u.P.r.d., badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony w stacji kontroli pojazdów uprawniony diagnosta. Zauważyło, że zgodnie z art. 84 ust. 3 u.P.r.d., starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Kolegium wyłożyło, że - zawarty w art. 84 ust. 3 u.P.r.d. - zwrot "cofa" diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, w razie stwierdzenia okoliczności określonych w pkt 1 i 2, jednoznacznie wskazuje, iż stwierdzając te okoliczności organ nie ma swobody w podjęciu decyzji i jest zobligowany cofnąć uprawnienie. Odwołało się do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 12 marca 2012 r. (II GPS 2/11) stanowiącej, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d. nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Przyjęło, że dopuszczalne jest cofnięcie diagnoście uprawnień w przypadku naruszeń ujawnionych nie tylko w toku kontroli przeprowadzonej w stacji diagnostycznej, lecz także w inny sposób, m.in. w skazującym prawomocnym wyroku karnym. Uznało, że istotne jest więc stwierdzenie stanu rzeczy polegającego na poświadczeniu nieprawdy, tj. wydanie przez diagnostę zaświadczenia lub dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, SKO oceniło, że decyzja Starosty jest prawidłowa, gdyż zaistniały podstawy do cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Stwierdziło, że rację ma skarżący wywodząc, że zatarcie skazania za czyn polegający na dokonaniu wpisu o wykonaniu okresowych badań technicznych pojazdu w rejestrze przeprowadzonych badań technicznych, bez przeprowadzenia oględzin pojazdu, uniemożliwiało powołanie się na wyrok Sądu Rejonowego w B. Wydział Karny z [...] września 2017 r. ([...]), w którym uznano jego winę. Zauważyło, że w sprawie w/w czyn wykazany został jednak także w inny sposób, tj. podczas kontroli stacji kontroli pojazdów należącej do S. M., która to kontrola ujawniła, że - [...] września 2015 r. - skarżący (diagnosta), dokonał wpisu o wykonaniu okresowych badań technicznych pojazdu w rejestrze przeprowadzonych badań technicznych w rzeczywistości nie przeprowadzając oględzin pojazdu. Podkreśliło, że w sprawie to właśnie ustalenia kontroli były podstawą cofnięcia diagnoście uprawniania do wykonywania badań technicznych. Dostrzegło, że ustaleń tych nie zakwestionował właściciel stacji. Wyraziło stanowisko, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje ocena dopuszczalności możliwości ponownego przeprowadzenia kontroli stacji kontroli pojazdów obejmującej ten sam okres, gdyż sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę deliktu administracyjnego, określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d., jest okolicznością obojętną z punktu widzenia możliwości zastosowania sankcji w postaci cofnięcia diagnoście uprawnienia do przeprowadzania badań technicznych pojazdów. Jako chybiony potraktowało SKO zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 10 K.p.a., gdyż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ ten pouczył stronę o możliwości zgłaszania uwag i wniosków co do prowadzonego postępowania oraz wyznaczył w tym celu termin 14 dni. W skardze, skarżący zaskarżył decyzję SKO w całości. Zarzucił - mające istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.: - art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d., przez jego błędną wykładnię i - w konsekwencji -zastosowanie w sprawie, w sytuacji, gdy brak jest przesłanek ustawowych do cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych; - art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d. w zw. z art. 107 § 4a i art. 106 Kodeksu karnego, przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i powołanie się w decyzji na okoliczność skazania diagnosty prawomocnym wyrokiem karnym, w sytuacji, kiedy - przed wszczęciem postępowania i wydaniem decyzji - doszło do zatarcia skazania z mocy prawa, a zatem wyrok ten nie mógł w ogóle stanowić dowodu w sprawie; - (z daleko posuniętej ostrożności) art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 Protokołu nr 7 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, poprzez ich błędną wykładnię i ukaranie skarżącego podwójnie za ten sam czyn, łamiąc w ten sposób zasadę ne bis in idem; - art. 75 § 1 K.p.a., przez wydanie decyzji odwoławczej na podstawie dowodów sprzecznych z prawem; - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., wskutek jego niewłaściwego zastosowania i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, mimo jej wadliwości. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji oraz o zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tej decyzji. Decyzja ta znajduje bowiem podstawy w prawie materialnym, jej wydanie zaś poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom procesowym. Sąd uznał, że w sprawie zasadnie - zgodnie z art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d. - cofnięto skarżącemu uprawnienie diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Stosownie do treści w/w przepisu, Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że NSA - w uchwale 7 sędziów z 12 marca 2012 r. (II GPS 2/11; CBOSA) - wskazał, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia, określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d., nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. Sformułowanie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" należy zatem rozumieć jako wystąpienie podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień. Wszczęcie z urzędu tego postępowania może tym samym nastąpić zarówno wtedy, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u prowadzącego stację kontroli wykaże niezgodne z prawem działanie diagnosty, jak i wówczas, gdy informacje o takim działaniu organ poweźmie z innych źródeł, np. podczas analizy akt innej sprawy lub uzyska ją od innych organów. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący, jako uprawniony diagnosta, dokonał wpisu o wykonaniu okresowych badań technicznych pojazdu marki Volkswagen [...] (nr rej. [...]) w rejestrze przeprowadzonych badań technicznych, w rzeczywistości nie dokonując oględzin w/w pojazdu. Fakt dokonania tej czynności został pierwotnie potwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego w B. II Wydział Karny z [...] września 2017 r. ([...]), w którym uznano winę skarżącego. Wyrok ten uprawomocnił się [...] września 2017 r. Nałożona tym wyrokiem grzywna uiszczona została przez skarżącego [...] marca 2018 r. Zgodnie z art. 107 § 4a Kodeksu karnego, w razie skazania na grzywnę, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania, co w sytuacji skarżącego miało miejsce. Zatarcie skazania uniemożliwiało powołanie się na w/w wyrok, jako podstawę ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszeń wskazanych w art. 84 ust. 3 u.P.r.d. i będących podstawą cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Powyższe przyznało także SKO. Jednak z akt sprawy wynika, że przed w/w zatarciem, znając treść wyroku z [...] września 2017 r., organ przeprowadził ponownie kontrolę stacji kontroli pojazdów, której właścicielem jest S. M. Podczas kontroli potwierdził, że - [...] września 2015 r. - skarżący, jako uprawniony diagnosta, dokonał wpisu o wykonaniu okresowych badań technicznych pojazdu w rejestrze przeprowadzonych badań technicznych, faktycznie nie przeprowadzając oględzin pojazdu. Trafnie akcentuje Kolegium, że poczynione w kontroli ustalenia nie zostały zakwestionowane przez właściciela stacji. W ocenie Sądu, opisany wyżej sposób ujawnienia - podczas kontroli stacji diagnostycznej - dopuszczenia się przez diagnostę uchybień, określonych w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d., pozwalał na zastosowanie względem skarżącego sankcji w postaci cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. W tym miejscu trzeba zaakcentować, że - w sprawie, wbrew zarzutom skargi - to właśnie ujawnione (potwierdzone) podczas w/w kontroli naruszenia, usankcjonowane w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d., nie zaś skazanie wyrokiem karnym, które uległo zatarciu, były podstawą cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje, że kontrola stacji kontroli pojazdów została przeprowadzona ponownie za ten sam okres. I tak, zasadnie przyjmuje SKO, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę deliktu administracyjnego, określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d., jest okolicznością obojętną z punktu widzenia możliwości zastosowania sankcji w postaci cofnięcia diagnoście uprawnienia do przeprowadzania badań technicznych pojazdów. Poza tym, kontrola przeprowadzona w oparciu o art. 83b ust. 2 pkt 1 u.P.r.d. nie jest elementem nadzoru nad uprawnionymi diagnostami, lecz elementem nadzoru nad przedsiębiorcami prowadzącymi stacje kontroli pojazdów, którzy zatrudniają uprawnionych diagnostów. Sąd podziela stanowisko SKO, że "wynik przeprowadzonej kontroli", w rozumieniu art. 84 ust. 3 u.P.r.d., jest jedynie informacją o stanie faktycznym, który - w świetle prawa materialnego - obliguje do uregulowania sytuacji poprzez podjęcie decyzji o cofnięciu diagnoście uprawnień. Kwestia możliwości prowadzenia kolejnej kontroli nie była zatem przedmiotem tego postępowania, bowiem to nie w jego ramach kontrola ta została przeprowadzona. Na marginesie tylko Sąd zauważa, że - wbrew stanowisku skargi - brak jest podstaw prawnych, które zakazują prowadzenia powtórnej kontroli stacji kontroli pojazdów za ten sam okres. Nieuzasadniony jest również zarzut traktujący o dwukrotnym karaniu diagnosty za ten sam czyn - raz sankcją karną i po raz drugi sankcją administracyjną (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2017 r., II GSK 1460/15; CBOSA). Inne są bowiem przesłanki i cele tych sankcji. Reasumując, Sąd stwierdził, że w sprawie zaistniały podstawy dla zastosowania w stosunku do skarżącego sankcji administracyjnej, określonej w art. 84 ust. 3 pkt 2 u.P.r.d. Jednocześnie Sąd uznał, że chybione są zarzuty skargi, zarówno natury materialnej, jak i procesowej. Abstrahując od powyższego, Sąd dostrzegł, że - utrzymując w mocy decyzję organu I instancji - SKO błędnie powołało, jako podstawę rozstrzygnięcia, przepis art. 138 § 2 K.p.a., zamiast art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Sąd ocenił, że stanowiło to wynik oczywistej omyłki i że nie ma to wpływu na wynik sprawy. Z tych względów - stosownie do dyspozycji art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - należało orzec, jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6