IV SA/Wa 2238/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-09
Skład orzekający: Alina Balicka, Paweł Dańczak, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zostało prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe z powodu braku interesu prawnego wnioskodawcy. Stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał związku o charakterze materialnoprawnym między normą prawa a jego sytuacją prawną, który uzasadniałby jego status strony w postępowaniu. Inwestycja nie ingeruje bezpośrednio w możliwość wykonywania uprawnień właścicielskich wnioskodawcy ani nie stanowi źródła immisji w rozumieniu prawa cywilnego, a jej oddziaływanie zamyka się w granicach działek inwestycyjnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy dotyczącej warunków zabudowy dla elektrowni słonecznej. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.z.p., twierdząc, że przysługuje mu przymiot strony postępowania i że sprawa nie powinna zostać umorzona jako bezprzedmiotowa. Kolegium umorzyło postępowanie, uznając, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, ponieważ jego działka znajduje się w znacznej odległości od terenu planowanej inwestycji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę B. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], umarzającą w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2017 r. nr [...] w sprawie warunków zabudowy dla "elektrowni słonecznej o mocy do 1,0 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą" planowanej na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w obrębie [...], gm. [...], która decyzja została sprostowana postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] została sprostowana w zakresie pouczenia o przysługującym środku odwoławczym.
Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "Kolegium"), po rozpatrzeniu wniosku B. S., działającego przez profesjonalnego pełnomocnika, o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2017 r. nr [...] w sprawie wydania warunków zabudowy dla "elektrowni słonecznej o mocy do 1,0 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą" planowanej na działkach nr ewid. [...] i [...] położonych w obrębie [...], gm. [...], na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 105 § 1 w zw. z art. 157, art. 156 §1, art. 158 § 1 i art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), decyzją [...] kwietnia 2019 r. nr [...] umorzyło w całości postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2017 r., z uwagi na brak przymiotu strony przez wnioskodawcę.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł B. S., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji Kolegium z [...] kwietnia 2019 r. naruszenie art. 105 §1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 157, art. 156, art. 158 §1 k.p.a. oraz naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., art. 61 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 140 k.c. i 144 k.c. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, przez błędne ustalenie, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony postępowania i nierozpoznanie istoty sprawy, a konsekwencji błędne uznanie, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, a także naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego, brak wyczerpującego, rzetelnego rozpatrzenia sprawy, nierozważenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyjaśnienie podstaw zapadłego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, wnioskodawca wniósł o wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nieważności decyzji objętej niniejszym postępowaniem.
Kolegium decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej "u.p.z.p.") nie przewidują szczególnych zasad ustalania kręgu stron na gruncie postępowania w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, czy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W konsekwencji zastosowanie znajduje zasada ogólna wyrażona w art. 28 k.p.a. Zdaniem Kolegium, w sprawie zagospodarowania przestrzennego prawo do ochrony interesu prawnego może być skutecznie realizowane przez wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który chroni interes prawny, który zostaje naruszony postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy. Zasada ta wynika bezpośrednio z treści art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. W sprawach o ustalenie warunków zabudowy o interesie prawnym osób ubiegających się o przystąpienie do postępowania decyduje zatem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Kolegium przypomniało, że wnioskodawca jako interes prawny wskazał na posiadanie tytułu własności nieruchomości położonej w sąsiedztwie planowanej inwestycji, a także przepisy art. 6 ust. 2 u.p.z.p. oraz art. 140 i 144 k.c. W ocenie Kolegium, zgromadzony materiał dowodowy, w tym wniosek o ustalenie warunków zabudowy z [...] lipca 2016 r. oraz decyzja Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2017 r., wskazuje, że inwestycja ma być przeprowadzona na działkach nr ewid. [...] i [...] o łącznej pow. 2,0 ha położonych w obrębie m. [...]. Pod planowaną inwestycję przeznaczono grunty o pow. do 1,0 ha stanowiące ok. 50% powierzchni działek. Inwestycja polegać natomiast będzie na montażu paneli fotowoltaicznych (do 4000 szt.) zamontowanych na konstrukcjach wsporczych. Panele zostaną umieszczone w rzędach, między którymi pozostawiony zostanie odstęp od 3 do 10 m, a przestrzeń pomiędzy rzędami paneli nie będzie przekształcona i pozostanie biologicznie czynna. W ramach jednego rzędu, panele zostaną połączone za pomocą stalowych konstrukcji i posadowione na słupkach wkręconych lub wbitych w grunt. Średnia wysokość dolnej krawędzi panelu wyniesie od 0,2 do 1,2 m nad gruntem. Górna krawędź panelu wraz ze słupkiem nie przekroczy 5 m, a panele będą skierowane w stronę południową i nachylone do ziemi pod kątem od 20 do 35 stopni. Inwestycja będzie się składać też z kontenera stacji transformatorowej 0,4/15 kV o wymiarach do 10 x 5 m i wysokości do 4m (transformator umieszczony będzie w kontenerze), kontenera technicznego o wymiarach do 10 x 5 m i wysokości 4 m oraz niezbędnej infrastruktury towarzyszącej i dróg dojazdowych. Teren zostanie zabezpieczony ażurowym ogrodzeniem o wysokości do 3 m. Ustalono nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 6 m od granic sąsiednich nieruchomości. Inwestor przewiduje pozostawienie wolnej przestrzeni wokół całej instalacji, przeznaczonej pod drogę gruntową o szerokości 4 m, umożliwiającą dojazd do urządzeń, a także gruntowego placu o wymiarach do 30 m szerokości i do 30 m długości, na którym umieszczony zostanie kontener stacji transformatorowej. Inwestycja będzie generować energię elektryczną ze słońca i wprowadzała ją do krajowego systemu energetycznego. Inwestor wskazał, że inwestycja będzie najczystszą możliwą formą pozyskiwania energii elektrycznej, nie będzie produkowała ścieków i żadnych odpadów oraz nie będzie emitowała żadnych substancji mogących zanieczyszczać powietrze, a także hałasu, jak i nie będzie powodowała postawania wibracji i promieniowania. Produkcja energii elektrycznej w elektrowni słonecznej nie jest również toksyczna. Kolegium wskazało, że zna orzecznictwo, że zabudowa systemami fotowoltaicznymi jest zabudową przemysłową, a nie urządzeniami infrastruktury technicznej. Tak też jest definiowana przez § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Planowana inwestycja stanowi zabudowę przemysłową (zabudowę systemami fotowoltaicznymi), jednak z uwagi na swój charakter, tj. powierzchnię zabudowy mniejszą niż 1 ha (rozumianą jako powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia), zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 52 cyt. rozporządzenia, nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej "uioś"). W sprawie nie zaszła konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla tej inwestycji oraz konieczność uzyskania stosownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium uznało więc, że oddziaływanie inwestycji, z uwagi na jej znikomą emisyjność, obejmować będzie wyłącznie działki nr ewid. [...] i [...]. Tym samym stronami postępowania w sprawie warunków zabudowy są inwestor oraz właściciel działek nr ewid. [...] i [...]. Analiza wypisów z rejestru gruntów oraz map zasadniczych znajdujących się w aktach sprawy nie wykazała, żeby wnioskodawca był właścicielem lub władającym którejkolwiek z tych działek. Kolegium podkreśliło, że art. 6 ust. 2 u.p.z.p. oraz art. 140 i art. 144 k.c. są źródłem interesu prawnego w postępowaniu, jeżeli da się to wywieść z konkretnych okoliczności ustalonych w konkretnej sprawie. Analiza map zasadniczych znajdujących się w aktach sprawy wskazuje natomiast, że należąca do wnisokdawcy działka nr ewid. [...] leży w odległości ponad 200 m od działek nr ewid. [...] i [...], na których ma być zrealizowana inwestycja. W ocenie Kolegium, zarzut naruszenia art. 140 k.c. należało uznać więc za chybiony, ponieważ inwestycja nie będzie powodować immisji bezpośrednich w stosunku do działki wnioskodawcy, a zatem nie przeszkodzi w korzystaniu z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem jego prawa. Za nietrafne należało uznać także wywodzenie interesu prawnego z art. 144 k.c., gdyż istotne oddziaływanie inwestycji obejmie jedynie działki nr ewid. [...] i [...]. Inwestycja nie zakłóci korzystania z innych nieruchomości sąsiednich, w tym działki nr ewid. [...], ponad przeciętną miarę. Ponadto, pomimo, że prawo własności jest chronione w art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, oraz postanowieniami Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, nie jest prawem bezwzględnym i podlega ograniczeniom w granicach określonych przez ustawy. Zdaniem Kolegium, nie sposób zatem przyjmować, że decyzje właściwych organów wydane w myśl przepisów u.p.z.p., prowadzą do naruszenia Konstytucji RP. Planowana inwestycja w żaden sposób nie zakłóca prawa własności do działki nr ewid. [...] i prawa do jej dziedziczenia. Kolegium wskazało również, że sam zarzut, że inwestycja będzie niekorzystnie oddziaływała na nieruchomość lub powodowała bliżej nieokreślone uciążliwości (wpływ inwestycji na zmianę stosunków wodnych, wilgotności, temperatury, wzrostu chorób grzybowych, zmniejszenie populacji ptaków i owadów a tym samym zwiększenie i zmiany w zakresie występowania szkodników, co będzie wpływać na rośliny wnioskodawcy), nie jest wystarczający do przyznania wnioskodawcy statusu strony. Kolegium podkreśliło, że przy projektowaniu i realizacji planowanej inwestycji nakazano przestrzeganie zapisów ustawy Prawo wodne. Ponadto, twierdzenia, że panele fotowoltaiczne zawierają ołów, a w związku z tym istnieje ryzyko skażenia wód tym metalem, jak i i że mycie paneli może odbywać się środkami, które mogą zawierać toksyny przenikające następnie do gleby, czy to że tego typu instalacje powodują tworzenie prądów konwekcyjnych i wytwarzają pole elektromagnetyczne, a także z uwagi na powszechne stosowanie w takich inwestycjach wentylatorów mogą generować hałas przekraczający dopuszczalne normy, Kolegium uznało za zbyt ogólne. Natomiast przywołane przez wnioskodawcę: opinia Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego z [...] listopada 2015 r. i opinia ornitologiczna terenu z [...] listopada 2015 r., zawierają jedynie ogólnie sformułowane przypuszczenia i wątpliwości co do budowy elektrowni fotowoltaicznej na badanym terenie oraz ewentualne zalecenia. Nie wynika z nich, żeby inwestycja w sposób istotny oddziaływała na sąsiadujący obszar. Teren inwestycji oznaczony literami [...], obejmujący działki nr ewid. [...] i [...], nie jest tożsamy z liniami rozgraniczającymi teren inwestycji na części działek nr ewid. [...] i [...], które zostały wyznaczone w sprawie rozstrzygniętej decyzją Wójta Gminy [...] z [...] maja 2016 r. Zatem błędne są twierdzenia wnioskodawcy, że inwestycje te zlokalizowane są dokładnie w tym samym miejscu. Kolegium uznało, że nieruchomość wnioskodawcy nie znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji, a sam fakt sąsiedztwa nieruchomości nie jest wystarczającą przesłanką do uznania istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Za nieuzasadnione Kolegium uznało również pozostałe zarzuty.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł B. S., działający przez profesjonalnego pełnomocnika, który zarzucił zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2019 r. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 5 i 7 i art. 6 ust. 2 pkt 2, art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz art. 140 i art. 144 k.c. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, przez błędną wykładnię, niezastosowanie i ustalenie, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony postępowania oraz naruszenie
a) art. 105 § 1 w zw. z art. 157, art. 156 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i nierozpoznanie istoty sprawy;
b) art. 156 § 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie mimo, że organ administracji publicznej ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa oraz która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
c) art. 7, 77 § 1 i art 8 w zw. z art 80, art. 107 § 3 k.p.a., mające istotny wpływ wynik sprawy, przez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego z pominięciem, że wnioskodawca był stroną postępowania i że inwestycja – droga – będzie przebiegać bezpośrednio przy jego nieruchomości, brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia sprawy, także przy uznaniu braku konieczności uzyskania decyzji środowiskowej mimo, że obszar inwestycji to ok. 2 ha, nierozważenie całego materiału dowodowego i nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyjaśnienie podstaw zapadłego rozstrzygnięcia, a także przez zaakceptowanie stanowiska organu I instancji bez żadnego własnego merytorycznego uzasadnienia;
d) art. 7, art. 8, art. 9 i art. 107 § 3 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez stwierdzenie, że wnioskodawca miał obowiązek wskazać jaki jego interes prawny naruszono, co jest tożsame z uznaniem, że musi on posiadać gruntowną znajomość przepisów prawa i regulacji technicznych oraz posiadać wiedzę specjalistyczną pozwalającą mu na samodzielne ustalenie zakresu oddziaływania obiektu, nie dysponując wszystkimi danymi technicznymi tej elektrowni;
e) art. 104 i art. 105 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez bezpodstawne uznanie sprawy za bezprzedmiotową, gdy zgodnie z art. 105 k.p.a., sprawa ta zawiera wszystkie konieczne elementy stosunku materialno-prawnego, kreującego sprawę administracyjną (podmiot, przedmiot, podstawę prawną), skutkiem czego można załatwić sprawę co do istoty w rozumieniu art. 104 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalnie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli badają, czy organ administracji, rozstrzygając sprawę, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania administracyjnego, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne referowanie. Co dotyczy kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – Sąd doszedł do przekonania, że skarga B. S. jest niezasadna. Sąd, działając z urzędu, nie stwierdził ponadto istnienia wad postępowania, które winny skutkować derogowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, tym bardziej, że stanowisko organu zasługuje na aprobatę.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do wyjaśnienia kwestii, czy postępowanie prawidłowo zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, z uwagi na brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy.
W przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zasadą jest, że co do zasady stroną, a zarazem podmiotem, który może żądać wszczęcia postępowania, jest osoba, która była uznana za stronę w postępowaniu zwykłym, oraz osoba, która wprawdzie nie była stroną tego postępowania, ale która wykaże, że postępowania to dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku. Jeżeli ocena interesu prawnego wnioskodawcy wymaga jednak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to może ona zostać dokonana tylko w toku postępowania. Innymi słowy, organ powinien wszcząć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i następnie zweryfikować interes prawny wnioskodawcy, a w razie braku interesu prawnego – umorzyć to postępowanie.
Interes prawny strony determinowany jest istnieniem normy prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie której można żądać skutecznie czynności organu, z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnia się interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między powszechnie obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. W każdym przypadku interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny.
Źródłem interesu prawnego w postępowaniu nieważnościowym są z jednej strony przepisy administracyjnego prawa materialnego, natomiast innym są tzw. prawa refleksowe, oparte na przepisach prawa cywilnego, które regulują stosunki własnościowe lub zobowiązaniowe.
Sąd podziela pogląd, że stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy są: inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana, jak również właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących. Sąd dopuszcza jednak możliwość rozszerzenia kręgu stron postępowania tego rodzaju także o inne podmioty, którym przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości, jeżeli wykażą istnienie ich interesu prawnego. Interes prawny innych osób przesądza więc zasięg oddziaływania danej inwestycji oraz stopień jej uciążliwości dla otoczenia.
Ocena, czy konkretne przedsięwzięcie będzie oddziaływać na działki sąsiednie w sposób, który będzie uzasadniał uznanie, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dotyczy interesu prawnego lub uprawnienia osób trzecich, bardzo często ma charakter subiektywny. W związku z tym, jakkolwiek interes prawny jest kategorią obiektywną, to przy jego ocenie w konkretnej sprawie nie można abstrahować od stanowiska podmiotu, którego ta ocena ma bezpośrednio dotyczyć.
W toku postępowania organ ustalił, że stronami postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2017 r. był inwestor oraz właściciel działek nr ewid. [...] i [...]. Analiza wypisów z rejestru gruntów oraz map zasadniczych, które zostały włączone do akt administracyjnych, nie wykazała jednak, żeby wnioskodawca był inwestorem, właścicielem lub władającym którejkolwiek ze wskazanych działek. Co więcej, wnioskodawca jest właścielem działki nr ewid. [...], ktora leży w odległości ponad 200 m od działek inwestycyjnych. Sąd uznał te ustalenia za prawidłowe, wobec niewylegitymowania się przez wnioskodawcę przymiotem strony w postępowaniu zwykłym.
Bez znaczenia dla tej oceny pozostaje okoliczność, że wnioskodawca był stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla – jak twierdzi – tożsamej inwestycji, która miała zostać zrealizowana na działkach nr ewid. [...] i [...]. Wprawdzie na skutek podziału tych nieruchomości doszło do wydzielenia działek nr ewid. [...] i [...], jednak analiza porównawcza map z postępowań w 2016 r. i 2017 r. wskazuje, że pomiędzy działkami inwestycyjnymi – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie zachodzi tożsamość obszaru.
W tym stanie rzeczy wnioskodawca nie może upatrywać źródła swojego interesu prawnego w przepisach administracyjnego prawa materialnego, także z przepisu art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., gdyż sam w sobie nie jest źródłem interesu prawnego, a jedynie określa sposób ochrony tego interesu w procedurze ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Źródłem interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy może być norma prawa materialnego należąca do każdej gałęzi prawa, w tym prawa cywilnego. Taką normę może stanowić przede wszystkim art. 140 k.c., który wyraża traidę uprawnień właściela względem rzeczy – ius possidendi, ius disponendi, uis utendi et fruendi, czyli prawo posiadania, używania, rozporządzania oraz pobierania pożytków z rzeczy. Uzupełnieniem tej regulacji jest art. 144 k.c., który stanowi, że właściciel nieruchomości winien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które zakłócałyby korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.
W ocenie Sądu, inwestycja nie ingeruje bezpośrednio w możliwość wykonywania uprawnień właścicielskich przez wnioskodawcę, jak również nie jest źródłem immisji w rozumieniu prawa cywilnego. Istotne oddziaływanie przedsięwzięcia zamyka się w granicach działki nr ewid. [...] i [...]. Inwestycja nie zakłóca również korzystania z innych nieruchomości sąsiednich, w tym działki nr ewid. [...], ponad przeciętną miarę. Ponadto, generuje energię elektryczną ze słońca (tj. źródła odnawialnego) i ma ją wprowadzać do krajowego systemu energetycznego. Faktem powszechnie znanym jest, że stanowi to najczystszą możliwą formą pozyskiwania energii elektrycznej, która nie produkuje ścieków i żadnych odpadów oraz nie emituje żadnych substancji mogących zanieczyszczać powietrze, a także hałasu, jak i nie powoduje postawania wibracji i promieniowania. Produkcja energii elektrycznej w elektrowni słonecznej nie jest toksyczna.
Oddziaływania, na które wnioskodawca się powołuje mają więc charakter spekulacyjny i nie są w żaden sposób potwierdzone. Bez znaczenia dla tej oceny pozostaje przedstawiona przez wnioskodawcę opinia Polskiego Towarzystwa Dendrologicznego i opinia ornitologiczna terenu z [...] listopada 2015 r., które zawierają jedynie ogólnie sformułowane przypuszczenia i wątpliwości co do budowy elektrowni fotowoltaicznej oraz ewentualne zalecenia. Zdaniem Sądu, dokumentom tym nie można przypisać charakteru opinii specjalistycznej, w zasadzie stanowią one stanowisko, które nie wnosi nic istotnego do prawy. Ponadto, z wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie wynika, żeby przy realizacji inwestycji przewidziany był montaż wentylatorów, na co powołuje się strona skarżącą.
W kontekście tych uwag, wskazać należy, że ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem przedsięwzięcia na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i odwrotnie. Niemniej kwestia realnego badania oddziaływania jest ustalana na etapie postępowania w sprawie udzielenie pozwolenia na budowę. Analiza akt sprawy nie wskazuje jednak, aby wnioskodawca uzyskał przymiot strony tego postępowania.
W ocenie Sądu, trudno zatem przyjąć, aby inwestycji wpłynęła na możliwość zagospodarowania nieruchomości, rozporządzenia nią, a tym bardziej zakłócała prawa do jej dziedziczenia.
Co więcej, przyjąć należy, że wskazany przez skarżącego interes ma charakter faktyczny, nie zaś prawny, gdyż oprócz powołania się na własność nieruchomości, położnej w sąsiedztwie działek nr ewid. [...] i [...] obręb [...], nie powołał skutecznie żadnego innego przepisu prawa materialnego, który pozwalałby na przyjęcie istnienia rzeczonego interesu.
Na marginesie wskazać należy, że w decyzji ustalającej warunki zabudowy, której stwierdzenia nieważności domaga się wnioskodawca, zgodnie z przepisem art. 54 pkt 2 lit. d) u.p.z.p. wskazano wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, w tym nakazano przy projektowaniu i realizacji inwestycji przestrzegania zapisów ustawy Prawo wodne.
Skoro wnioskodawcy odmówiono przyznania przymiotu strony w postepowaniu nieważnościom i przeprowadzona kontrola sądowa potwierdza słuszność tego stanowiska, to Sąd nie mógł przystąpić do rozpatrzenia zarzutów dotyczących nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2017 r. Kwestia zbadania legitymacji wnioskodawcy stanowiła bowiem determinantę możliwości merytorycznego załatwienia sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło