II SA/Wa 1700/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-10

Skład orzekający: Ewa Radziszewska – Krupa, Sławomir Antoniuk, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Generalny Służby Więziennej prawidłowo odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie imion i nazwisk funkcjonariuszy, wobec których wyciągnięto konsekwencje dyscyplinarne, służbowe lub karne w związku z przestępstwem popełnionym przez osadzonego, powołując się na przepisy o ochronie danych osobowych funkcjonariuszy oraz na względy bezpieczeństwa w jednostce penitencjarnej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły udostępnienia informacji publicznej w zakresie imion i nazwisk funkcjonariuszy, wobec których wyciągnięto konsekwencje, powołując się na art. 24b ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP i art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazano, że potencjalna wiedza osób pozbawionych wolności o danych osobowych funkcjonariuszy w kontekście ich ukarania może mieć wpływ na bezpieczeństwo funkcjonariuszy i ład w jednostce penitencjarnej.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej konsekwencji prawnych wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej w związku z przestępstwem popełnionym przez osadzonego. Organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia danych funkcjonariuszy (imię, nazwisko, rodzaj konsekwencji, stan sprawy), powołując się na ochronę życia prywatnego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na art. 24b ustawy o Służbie Więziennej, który zakazuje udostępniania danych osobowych funkcjonariuszy osobom pozbawionym wolności, oraz na względy bezpieczeństwa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska – Krupa (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę UZASADNIENIE I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. J.M. (zwany dalej: "Skarżącym") zwrócił się [...] maja 2019r. do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...] o udostępnienie w trybie ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016r., poz. 1870 ze zm., zwana dalej: "u.d.i.p.") informacji w zakresie: a) czy wyciągnięto konsekwencje prawne (dyscyplinarne, służbowe lub karne) w stosunku do funkcjonariuszy AŚ [...] (zwany dalej: "Aresztem") w związku informacjami prasowanymi z września 2018r., że A. K. - osadzony w Areszcie (zwany dalej: "Osadzonym") w czasie przebywania na przepustce dopuścił się przestępstwa zabójstwa konkubiny i jej dziecka; a w przypadku negatywnej odpowiedzi na to pytanie, jakie przyczyny spowodowały, że konsekwencji nie wyciągnięto? b) w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie a), wskazanie imion i nazwisk funkcjonariuszy Aresztu, wobec których wyciągnięto konsekwencje z podaniem rodzaju konsekwencji oraz stanu sprawy, c) czy opisany w pkt a) przypadek spowodował zmniejszenie liczby udzielanych przez Areszt zgód na widzenia w warunkach wolnościowych i przepustek osadzonym w Areszcie, a jeśli tak, to czy po ww. zdarzeniu wstrzymano wydawanie zgód na widzenia wolnościowe i przepustki i na jaki czas oraz dlaczego? Jaki procentowo ujęty spadek zgód na widzenia wolnościowe i przepustki osadzonym odnotowano po wznowieniu wydawania zgód na widzenia wolnościowe i przepustki w relacji do analogicznego okresu roku poprzedniego (w układzie miesięcznym) i czym spowodowany. 2. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej (zwany dalej: "Dyrektorem OSW") [...] maja 2019r.: - udzielił Skarżącemu informacji w zakresie pkt a) i c) ww. wniosku, - decyzją z [...] maja 2019r. nr [...] odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt b) ww. wniosku. W podstawie prawnej decyzji wskazano m.in. art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, zwany dalej: "k.p.a."), art. 16 i art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 2d, art. 1 u.d.i.p. Dyrektor OSW w uzasadnieniu ww. decyzji stwierdził, że zakres informacji narusza konstytucyjne prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Dane dotyczące funkcjonariuszy wszelkich organów władzy publicznej stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., ale nie przesądza to automatycznie, że dane te podlegają udostępnieniu każdej zainteresowanej osobie. Jeżeli bowiem organ dysponujący tymi informacjami dochodzi do wniosku, że ich ujawnienie byłoby nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych (art. 5 ust. 1 u.d.i.p.) lub z uwagi na okoliczności opisane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., wówczas obowiązany jest wydać odmowną decyzję administracyjną, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 marca 2006r. sygn. akt K 17/05, na wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpatrywał czy art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p., przez ograniczenie prawa do prywatności osób pełniących funkcje publiczne, naruszył art. 31 ust. 3, art. 47 i art. 61 ust. 3 i 4 Konstytucji. Prezes NSA argumentował m.in., że prawo do prywatności wypływające z art. 47 Konstytucji przysługuje każdemu, a zatem również osobie pełniącej funkcje publiczne, stanowiąc przy tym wartość większą niż prawo do informacji publicznej. Nie można mówić o prawie do prywatności bez odwołania się do godności ludzkiej (art. 30 Konstytucji), jak również nie można mówić o godności ludzkiej bez prawa do prywatności. Prawo do prywatności nie może doznawać ograniczeń nawet w stanach nadzwyczajnych (art. 233 ust. 1 Konstytucji). Ograniczenie konstytucyjnego prawa do prywatności musiałoby spełniać przesłanki określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji: być uzasadnione bezpieczeństwem państwa, porządkiem publicznym, ochroną środowiska, zdrowia i moralności publicznej oraz ochroną wolności i praw innych osób. Wśród ww. przesłanek nie ma "bycia osobą publiczną". Niezgodność art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. z art. 61 ust. 3 i 4 Konstytucji polegać miałaby natomiast na tym, że wprowadzając do ustawy ograniczenie prawa do ochrony prywatności osób pełniących funkcje publiczne, ustawodawca uregulował w istocie zasady udzielania informacji i wykroczył poza zakres konstytucyjnego upoważnienia zawartego w ust. 4 do określenia w niej tylko trybu udzielania informacji wymienionych w ust. 1 i 2 art. 61 Konstytucji. 3. Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie ww. decyzji, z uwagi na naruszenie: art. 10 § 1 in fine k.p.a., art. 61 ust 1, 3 i 4 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 5 ust. 1, 2, 3, art. 6 ust 1 pkt 2d, art. 23 u.d.i.p. oraz o zobowiązanie Dyrektora OSW do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, a w przypadku uznania, że naruszenie art. 10 § 1 in fine k.p.a. jest na tyle istotne, że skutkuje nie dającą się usunąć nieprawidłowością wydania decyzji, a istotność tego formalnego naruszenia majoryzuje materialny interes publiczny, wyrażający się w prawie do uzyskania informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, wniósł o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi OSW. Skarżący wniósł o złożenie, zgodnie z wymogiem z art. 304 § 2 k.p.k. zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa określonego w art. 23 u.d.i.p. Skarżący w uzasadnieniu krytycznie odniósł się do standardów jawności sfery publicznej i jawności informacji publicznej oraz podniósł, że obywatele zmuszeni są korzystać w tym zakresie z rozstrzygnięć sądów administracyjnych. Podkreślił, że art. 23 u.d.i.p jest przepisem martwym i wskazał, że art. 61 Konstytucji i u.d.i.p. mają charakter wyłącznie fasadowy i jako taki generują wyłącznie koszty w sferze publicznej, bez jakiegokolwiek społecznie i publicznie pożądanego celu, więc są zbędne. Zdaniem Skarżącego, gdy zachodzi wątpliwość czy daną informację uwzględnić, należy ją udostępnić, a każda inna interpretacja musi być uznana za contra legem. Żadna ustawa nie ogranicza prawa do uzyskania informacji publicznej dotyczącej funkcjonariuszy służby więziennej w związku z pełnieniem przez nich funkcji publicznych, a wręcz prawo to rozszerza przez art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p. Na tej podstawie Skarżący wskazał, że odmowa udostępnienia informacji w zakresie pkt b) ww. wniosku narusza art. 61 ust 1, 3 i 4 Konstytucji. Wbrew stanowisku Dyrektora OSW ustawa może rozszerzać dostęp do informacji publicznej nawet poza zakres określony w Konstytucji, ale w żadnym wypadku nie może go ograniczać. Informacje z pkt b) ww. wniosku nie wkraczają w sferę, której można byłoby przypisać jakiekolwiek cechy prywatności. Wniosek dotyczy wyłącznie spraw związanych z pełnieniem funkcji publicznej. Art. 5 u.d.i.p nie znajduje w ogóle zastosowania co do pkt b) wniosku. Zgodnie z pkt 4 preambuły rozporządzenia RODO prawo do ochrony danych osobowych nie jest prawem bezwzględnym, gdyż prawo to należy postrzegać w kontekście jego funkcji społecznej i wyważać względem siebie inne prawa podstawowe, zgodnie z zasadą proporcjonalności. Skarżący podkreślił, że nie żąda danych prywatnych funkcjonariuszy publicznych, lecz informacji w zakresie imion i nazwisk funkcjonariuszy Aresztu, wobec których wyciągnięto konsekwencje wraz z podaniem rodzaju konsekwencji i stanu sprawy. Zdarzenie z [...] września 2018r. stanowi konsekwencję patologicznych zwyczajów panujących w Areszcie, zaś Dyrektor OSW uniemożliwia pozyskanie przez opinię publiczną informacji o ww. funkcjonariuszach. Prawo do ochrony prywatności nie może przeważać nad prawem do ochrony życia i zdrowia innych osób i z daleko idących względów prewencyjnych i samooczyszczających środowisko, należy podać do wiadomości publicznej, którzy funkcjonariusze Aresztu naruszali zasady i przepisy wykonania kary pozbawienia wolności wobec Osadzonego, by uniknąć ryzyka podobnych zdarzeń w przyszłości. 4. Dyrektor Generalny Służby Więziennej (zwany dalej: "Dyrektorem GSW"), decyzją z [...] czerwca 2019r. nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora OSW, w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 2 i art. 5 u.d.i.p. W uzasadnieniu organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją uzasadnienia pierwszej instancji, uznając, że w świetle przepisów u.d.i.p., nie jest dopuszczalne powoływanie się na przesłankę wyłączenia informacji z obowiązku jej udostępnienia, bez wskazania konkretnej argumentacji, uzasadniającej przyczyny uznania, że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Orzecznictwo zalicza do prywatnej sfery życia przede wszystkim zdarzenia i okoliczności tworzące sferę życia osobistego i rodzinnego, ponieważ szczególny charakter tej dziedziny życia człowieka, uzasadnia udzielenie jej silnej ochrony prawnej z zastrzeżeniem, że nie oznacza to by każda informacja dotycząca określonej osoby była informacją z dziedziny jej życia osobistego. Dyrektor GSW zwrócił uwagę, że zasadą jest udostępnianie informacji publicznej. Wyjątek stanowi art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. Z ww. przepisu wynika ograniczenie ze względu na prywatność, przy czym ograniczenie to nie zachodzi w warunkach hipotezy art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem ograniczenie to (ze względu na prywatność) nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Ukarani funkcjonariusze podlegają w zakresie danych osobowych (imienia i nazwiska) ochronie ze względu na art. 24b ustawy z 9 kwietnia 2010r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2018r., poz. 1542 ze zm., zwana dalej: "u.S.W."), zgodnie z którym "informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów". Kolejnym argumentem przemawiającym za nieudostępnieniem informacji o imionach i nazwiskach ukaranych funkcjonariuszy jest art. 61. ust. 3 Konstytucji RP -"Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa". Służba Więzienna zobowiązana jest do zapewnienia ochrony społeczeństwa przed sprawcami przestępstw lub przestępstw skarbowych osadzonymi w zakładach karnych i aresztach śledczych (art. 2 ust.2 pkt 5 u.S.W.) i do zapewnienia w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa (art. 2 ust. 2 pkt 6 u.S.W.). Potencjalna wiedza osób pozbawionych wolności o ich danych osobowych w kontekście ich ukarania, może mieć wpływ na bezpieczeństwo zarówno funkcjonariuszy podczas wykonywania obowiązków służbowych, jak i na ład i porządek w jednostce penitencjarnej. Szczególnie w przypadku gdy funkcjonariusze pełnią służbę w bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności. Decyzja o odmowie udostępnienia imion i nazwisk ukaranych funkcjonariuszy była więc zasadna, choć nie z powodu podanej w niej argumentacji. Dyrektor GSW po analizie dokumentacji nie zgodził się z argumentacją organu pierwszej instancji, powołującą się na prywatność funkcjonariuszy Służby Więziennej, gdyż nie wykazano związku między pełnionymi obowiązkami a sferą życia prywatnego oraz wpływem ujawnienia danych osobowych na życie prywatne w związku z pełnionymi obowiązkami. Utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne wskazuje, że przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być wyjaśnione i omówione wyczerpująco i precyzyjnie. W świetle przepisów u.d.i.p. należy wskazać konkretną argumentację, że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (wyłączenia obowiązku udostępnienia informacji). Tylko jasne, nieabstrakcyjne i szczegółowe przedstawienie stanowiska może oprzeć się zarzutowi naruszenia 107 § 3 k.p.a. 5. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie w całości ww. decyzji Dyrektora GSW, na mocy art. 145 P.p.s.a, z uwagi na: a) nierozpoznanie zarzutów odwołania o naruszeniu przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 in fine k.p.a. i art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 2d u.d.i.p., b) bezzasadne uznanie, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z art. 5 u.d.i.p., mimo wadliwości jej uzasadnienia; c) uznanie, że odmowa udostępnienia informacji objętej wnioskiem Skarżącego ma oparcie w art. 5 u.d.i.p., d) bezzasadne uznanie, że art. 24b u.S.W. stanowi lex specialis wobec art. 5 ust. 2 zd. 2 i ust. 3 u.d.i.p., e) bezzasadne uznanie, że argumentem do odmowy udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem Skarżącego mogą być względy wskazane w art. 61 ust. 3 Konstytucji. Skarżący w obszernym uzasadnieniu rozwinął ww. zarzuty i wskazał m.in., że obowiązek ustosunkowania się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu wynikał z art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., więc doszło do naruszenia ww. przepisów oraz art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Skarżący podkreślił, że organ odwoławczy przez utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji, obarczonej wadami formalnymi, dopuścił się naruszeń prawa materialnego. Dyrektor GSW nie rozpoznał zarzutu naruszenia art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 i art. 6 ust. 1 pkt 2d) u.d.i.p. Skoro na mocy art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p., w tym także na zasadach określonych w art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2d u.d.i.p., to nieudostępnienie ww. informacji o sprawach publicznych stanowi naruszenie u.d.i.p., zasad i trybu udostępnienia informacji, wskazanych w odwołaniu i skardze. Nierozpoznanie zarzutów w tym zakresie i jednocześnie uznanie przez Dyrektora GSW, że Dyrektor OSW nie naruszył ww. przepisów, czyni decyzję wadliwą i z tej przyczyny. Skarżący zwrócił uwagę, że Jego wniosek nie był abstrakcyjny i nie zmierzał do uzyskania bliżej niesprecyzowanych lub nielimitowanych danych osobowych funkcjonariuszy służby więziennej. Chodziło o imiona i nazwiska funkcjonariuszy, którym postawiono zarzuty w postępowaniach, o których mowa w art. 5 ust. 3 u.d.i.p. Sugerowanie, że udostępnienie ww. informacji mogłoby mieć wpływ - jak należy się domyślać z przyczyn, za które Skarżący ponosi odpowiedzialność - na bezpieczeństwo funkcjonariuszy służby więziennej oraz ład i porządek w jednostce penitencjarnej, stanowi daleko idące nadużycie, nie poparte ustaleniami. 6. Dyrektor GSW w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 7. Skarżący pismem z [...] sierpnia 2019r. "Replika na odpowiedź Organu na skargę" podtrzymał w całości twierdzenia i zarzuty skargi oraz uznał stanowisko Dyrektora GSW za nieuzasadnione i niezgodne z przepisami regulującymi dostęp do informacji publicznej. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga nie ma uzasadnionych podstaw. 2. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167, zwana dalej: "P.u.s.a."), powołano do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach kognicji bada więc, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a."). Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę, na mocy art. 151 P.p.s.a. 3. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżoną decyzję wydano zgodnie z obowiązującym prawem. 3.1. Sąd zauważa, że postępowanie o udostępnienie informacji publicznej jest postępowaniem uproszczonym oraz odformalizowanym. Do postępowania tego przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania w całości. Taka zasada wynika z wykładni literalnej art. 16 u.d.i.p. Użyty w tym przepisie zwrot "do decyzji", pozwala stwierdzić, że przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania do faz postępowania poprzedzających wydanie decyzji w sprawie odmowy udostępnienia informacji lub umorzenia postępowania. Do decyzji wydawanych w trybie art. 16 u.d.i.p. znajdują zastosowanie przepisy k.p.a., ale tylko te odnoszące się do decyzji administracyjnych (art. 104 - 113 k.p.a.). Jest to pogląd powszechnie akceptowany w orzecznictwie i piśmiennictwie. Celem bowiem u.d.i.p. jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez ustawę terminie. Oznacza to, że zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej (por. M. Bernarczyk, M. Jabłoński i K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej, Informatyzacja administracji, Wrocław 2005, s. 85; A. Knopkiewicz, Tryby udostępniania informacji publicznej, RPiES 2004, nr 4, s. 97 i nast.; R. Stefanicki, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, wybrane zagadnienia w świetle orzecznictwa sądowego, PiP 2004, nr 2, s. 109; por. też wyrok NSA z 20 czerwca 2002r. sygn. akt II SA/Lu 507/02, czy wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2004r. sygn. akt II SAB 424/03 oraz wyrok NSA z 18 marca 2005r. sygn. akt OSK 1209/04). A. Knopkiewicz w pracy "Tryby udostępniania informacji publicznej" (RPiES 2004, nr 4, s. 103) wskazał, że ustawa kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do u.d.i.p., gdyż u.d.i.p. zawiera odesłanie do stosowania tego kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Użycie w art. 16 u.d.i.p. wyrazów "do decyzji" służyć miało wyłączeniu stosowania reguł Kodeksu do faz postępowania poprzedzających wydanie decyzji w sprawie odmowy udostępniania informacji lub umorzenia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 maja 2019r. sygn. akt I OSK 2390/17 zauważył, że ustawodawca przesądził, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się nie "do postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej", ale "do decyzji o odmowie jej udzielenia lub umorzeniu postępowania". Ustawodawca zwęził zatem zakres stosowania przepisów k.p.a., co oznacza, że nie wszystkie przepisy k.p.a. w sprawach odmowy udostępnienia informacji publicznej mają zastosowanie (dostępny na www.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 października 2013r. sygn. akt I OSK 1632/13 wskazał natomiast, że także wykładnia systemowa art. 16 ust. 2 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że pod pojęciem "stosowania przepisów k.p.a. do decyzji" nie należy rozumieć jedynie wymogu stosowania przepisów wprost odnoszących się do tej formy działania administracji publicznej (np. art. 107 § 1 k.p.a.), ale także nakaz stosowania przepisów pozostających w związku z wydaniem decyzji (zwrot "do decyzji" oznacza "do wydania decyzji"). Są to w szczególności przepisy regulujące procedurę, która kończy się wydaniem i doręczeniem decyzji oraz przepisy, które normują dalsze postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji (dostępny na www.nsa.gov.pl). Przy czym nie można podzielić stanowiska, że wszczęcie postępowania odwoławczego powoduje poszerzenie zakresu stosowania przepisów k.p.a. nie tylko o te, które regulują postępowanie odwoławcze ale także o te, których nie musiał stosować organ pierwszej instancji np. art. 31 § 2 k.p.a. Zróżnicowanie tych dwóch faz postępowania nie znajduje usprawiedliwienia w przepisach u.d.i.p. i k.p.a. W orzecznictwie wskazywano, że stosowanie w postępowaniu prowadzonym na gruncie u.d.i.p. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w pełnym zakresie z pewnością nie służyłoby osiągnięciu celu postępowania, którego przedmiotem jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2017r. sygn. akt I OSK 1690/15, dostępny na www.nsa.gov.pl). Regulacje u.d.i.p. zmierzają do odformalizowania, uproszczenia i przyspieszenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2017r. sygn. akt I OSK 2946/15, dostępny na www.nsa.gov.pl). Sąd, podzielając ww. poglądy, za niezasadny uznał zarzut naruszenia w rozpoznawanej sprawie art. 10 § 1 in fine i art. 11, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Ww. przepisy, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, nie mogły być zastosowane w sprawie, z uwagi na jasną treść art. 16 u.d.i.p. Tym samym nawet brak ustosunkowania się do tej kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakkolwiek stanowi wadliwość procesową, polegającą na naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., ale pozostającą bez wpływu na wynik sprawy. 3.2. Zdaniem Sądu również pozostałe zarzuty podniesione w skardze nie mogły być uznane za zasadne. Dyrektor GSW prawidłowo wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jakkolwiek nie zgadza się z argumentacją organu pierwszej instancji, powołującą się na prywatność funkcjonariuszy Służby Więziennej, tym niemniej organ odwoławczy wyczerpująco i precyzyjnie wyjaśnił, co legło u podstaw nieudzielenia informacji żądanej przez Skarżącego - wskazania imion i nazwisk funkcjonariuszy Aresztu, wobec których wyciągnięto konsekwencje z podaniem rodzaju konsekwencji oraz stanu sprawy. Organ odwoławczy prawidłowo podał też, z jakiego powodu nie uznał za trafną argumentacji Dyrektora OSW – gdyż w wydanej decyzji nie wykazano związku między pełnionymi przez funkcjonariuszy obowiązkami, a sferą życia prywatnego tych funkcjonariuszy oraz wpływem ujawnienia danych osobowych na życie prywatne w związku z pełnionymi obowiązkami. Zdaniem Sądu prawidłowe było ponadto powołanie się przez Dyrektora GSW na utrwalone orzecznictwo sądowo-administracyjne, z którego wynika – wbrew stanowisku Skarżącego, prezentowanemu w skardze i w odwołaniu - że zasadą jest udostępnianie informacji publicznej. Wyjątek stanowi art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. Z ww. przepisu wynika ograniczenie ze względu na prywatność, przy czym ograniczenie to nie zachodzi w warunkach hipotezy art. 5 ust. 2 zdanie drugie u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem ograniczenie to (ze względu na prywatność) nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonania funkcji oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Powołanie się na ww. przepisy nie oznaczało jednak możliwości udostępnienia żądanych przez Skarżącego informacji - imion i nazwisk funkcjonariuszy Aresztu, wobec których wyciągnięto konsekwencje z podaniem rodzaju konsekwencji oraz stanu sprawy. Trafne było bowiem powołanie się przez Dyrektora GSW przy odmowie udostępnienia ww. informacji publicznej na przepis art. 24b ust. 3 u.S.W. Wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze prawo do powołania się na ww. przepis wynikało z art. 61. ust. 3 Konstytucji RP, w którym odwołano się do ochrony porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa oraz do określonych w ustawach ochrony wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych, jak też z art. 5 ust. 1 u.d.i.p., z którego wynika m.in., że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Służba Więzienna zobowiązana jest do zapewnienia ochrony społeczeństwa przed sprawcami przestępstw lub przestępstw skarbowych osadzonymi w zakładach karnych i aresztach śledczych (art. 2 ust.2 pkt 5 u.S.W.) i do zapewnienia w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa (art. 2 ust. 2 pkt 6 u.S.W.). Potencjalna wiedza osób pozbawionych wolności o ich danych osobowych w kontekście ich ukarania, może mieć wpływ na bezpieczeństwo zarówno funkcjonariuszy podczas wykonywania obowiązków służbowych, jak i na ład i porządek w jednostce penitencjarnej. Szczególnie w przypadku gdy funkcjonariusze pełnią służbę w bezpośrednim kontakcie z osobami pozbawionymi wolności. W tym kontekście prawidłowe było uznanie przez organy obu instancji, że możliwe było nieudostępnienie na wniosek Skarżącego informacji z pkt b) wniosku - o imionach i nazwiskach ukaranych funkcjonariuszy służby więziennej. Skoro Dyrektor GSW w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał w sposób jasny, co było podstawą i przyczyną odmowy udostępnienia informacji publicznych żądanych przez Skarżącego w pkt b) ww. wniosku oraz odwołał się do konkretnej argumentacji, wskazując konkretne przepisy ustawy, które pozwalał na wydanie decyzji odmownej (art. 24b ust. 3 u.S.W. w związku z art. 61. ust. 3 Konstytucji RP i art. 5 u.d.i.p.), należało przyjąć, że doszło do prawidłowego zastosowania art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji jest jasne, szczegółowe i nieabstrakcyjne. Zarzuty materialnoprawne podniesione w skardze mają natomiast polemiczny charakter i nie mogą być w żadnej mierze uznane za zasadne. Po pierwsze dlatego, że organy administracyjne nie kwestionowały, że mamy w sprawie do czynienia z informacją publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i udostępniły informacje zawarte w pkt a) i c) wniosku Skarżącego. Po drugie nie wskazywały, że nie są w posiadaniu ww. informacji o funkcjonariuszach (art. 4 ust. 1 pkt i ust. 3 u.d.i.p. w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2d u.d.i.p.), doszły jednak do przekonania, że zachodzi ustawowe wyłączenie obowiązku udostępnienia informacji żądanych przez Skarżącego w pkt b) wniosku, a organ odwoławczy powołał się na właściwą podstawę prawną. 4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał za zasadne oddalenie skargi na mocy art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło