III SA/Wa 1685/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. sp.z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nadpłaty z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oddala skargę 1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister/organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes PFRON/organ pierwszej instancji) z dnia 15 marca 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty we wpłatach na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON). 1.2. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 20 lutego 2019 r. M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Strona/Skarżąca/ Spółka) złożyła wniosek o zwrot nadpłaty na PFRON za okres od grudnia 2014 r. do lipca 2015 r. wraz z odsetkami od dnia wyegzekwowania do dnia zwrotu. Strona wskazała, że została usunięta podstawa pobrania wpłat na PFRON, bowiem prawomocnym wyrokiem z dnia 24 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie III SA/Wa 159/18 uchylił decyzję Prezesa PFRON z dnia 24 marca 2016 r. 1.3. Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. Prezes PFRON odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty we wpłatach na PFRON uznając, że wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty wpłynął przed zakończeniem postępowania w sprawie określenia wysokości wpłat na PFRON za okres objęty wnioskiem. 1.4. Pismem z dnia 20 marca 2019 r. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 79 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: O.p.), poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Strona podniosła, że z obrotu prawnego została usunięta podstawa pobrania wpłat na PFRON, a kwota wyegzekwowana na tej podstawie stanowi nadpłatę, do której zwrotu zobowiązany jest Prezes PFRON. 1.5. Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2019 r. Minister wskazał, że zgodnie z art. 79 § 1 O.p., postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. zostało wszczęte postępowanie mające na celu określenie wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2014 r. do lipca 2015 r. Następnie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Prezes PFRON określił wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za ww. okres na łączną kwotę 52.555,00 zł, zaś Minister decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Prezesa Zarządu PFRON. Na powyższą decyzję Ministra Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 159/18 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra z dnia [...] listopada 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zarządu PFRON. W ocenie organu odwoławczego, nie można uznać, że w momencie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2017 r., jak również decyzji Prezesa Zarządu PFRON, postępowanie zostało zakończone. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie mające na celu określenie wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r., natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie umorzył postępowania. Wskutek uchylenia decyzji, Prezes PFRON jest zobowiązany zakończyć postępowanie wydaniem decyzji. Minister wyjaśnił, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2014 r. do lipca 2015 r. nie zostało zakończone, wobec czego bezzasadny jest zarzut dotyczący niesłusznego zastosowania w sprawie art. 79 § 1 O.p.  2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. Skarżąca nie zgodziła się z postanowieniem Ministra i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. 2.2. Strona skarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 79 § 1 O.p. poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzi przesłanka uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie nadpłaty. W ocenie Skarżącej, stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest błędne, ponieważ postępowanie kontrolne wszczęte postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. zostało już zakończone decyzją Prezesa PFRON, a następnie decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, prawomocną i ostateczną w toku prowadzonego postępowania. Po dokonaniu zapłaty przez Skarżącą, a następnie uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Prezesa PFRON oraz decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2017 r. powstała nadpłata. Do zwrotu tej nadpłaty jest zobowiązany Prezes PFRON, ponieważ z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja nakładająca na Skarżącą obowiązek zapłaty wynikającej z niej kwoty. Skarżąca zwróciła uwagę, iż prowadzone obecnie postępowanie nie dotyczy kwestii nadpłaty, która powstała już po wszczęciu postępowania postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. (i tylko wskutek uprzedniego wydania błędnych decyzji, uchylonych następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) ale określenia wysokości zobowiązania Skarżącego z tytułu wpłat na PFRON. Zdaniem Strony, aby móc zastosować przepis art. 79 § 1 O.p. do niniejszej sprawy, nadpłata musiałaby istnieć już w dniu 9 grudnia 2015 r. i to istniejącej już nadpłaty musiałoby dotyczyć prowadzone postępowania kontrolne. 2.3. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem objęte skargą postanowienie odpowiada prawu. 3.2. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), na mocy którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. 3.3. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa PFRON w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty we wpłatach na PFRON. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zgodnie z prawem odmówiono Skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. 3.4. Na wstępie odnieść się należy do podstawy prawnej skarżonego postanowienia. Do wpłat na PFRON z mocy art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi PFRON. Odesłanie zawarte w tym przepisie oznacza, nie tylko obowiązek stosowania norm wynikających z przepisów prawa materialnego, ale również obowiązek stosowania zasad określonych w Ordynacji podatkowej w zakresie prowadzenia postępowania. Podstawą prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć był art. 79 § 1 O.p. w związku z art. 165a § 1 O.p. Zgodnie z art. 79 § 1 O.p. postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. W razie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w sprawie, w której został złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty, żądanie zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podlega rozpatrzeniu w tym postępowaniu. Wobec powyższego wszczęcie na wniosek podatnika postępowania w sprawie nadpłaty nie może nastąpić po wszczęciu postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej a złożony wbrew takiemu zakazowi wniosek o stwierdzenie nadpłaty powoduje wydanie przez organ podatkowy postanowienia o odmowie wszczęcia postanowienia na podstawie art. 165 a § 1 O.p., zgodnie z którym gdy żądanie o wszczęcie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. 3.5. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że skoro postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. organ pierwszej instancji wszczął wobec Skarżącej postępowanie celem określenia zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2014 r. do lipca 2015 r. to złożenie w dniu 25 lutego 2019 r. wniosku o zwrot nadpłaty za ten sam okres było niezgodne z treścią przywołanego art. 79 § 1 O.p. i skutkowało odmową wszczęcia postępowania na podstawie art. 165 a § 1 O.p. Zauważyć należy, że wszczęte postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. postępowanie nie zostało zakończone na dzień złożenia wniosku o zwrot nadpłaty z dnia 20 lutego 2019 r. (wpływ do organu 25 lutego 2019 r.), a przeciwnie było w toku. Uchylenie bowiem prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 24 października 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 159/18, decyzji Ministra utrzymującej w mocy decyzję Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie określenia Skarżącej wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2014 r. do lipca 2015 r. miało tylko ten skutek, że sprawa powróciła do ponownego rozpatrzenia przez Prezesa PFRON. Przywołane rozstrzygnięcie Sądu z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 159/18, wbrew twierdzeniom Strony, nie spowodowało stanu nie istnienia, czy zakończenia postępowania w przedmiocie zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2014 r. do lipca 2015 r., jak tego chce Skarżąca. Zgodzić się należy ze Skarżącym, że postępowanie to zakończyło się decyzją wydaną przez Ministra w dniu [...] listopada 2017 r., która utrzymano w mocy decyzję Prezesa PFRON z dnia [...] marca 2016 r., jednak jak już było wspominane, obie te decyzje zostały uchylone przez Sąd wyrokiem z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 159/18 i organ ma ponowienie obowiązek zakończyć postępowanie wydaniem decyzji. Niewątpliwie również, wbrew twierdzeniom strony nie można na obecnym etapie toczącego się postępowania przez Prezesem PFRON wywodzić istnienia nadpłaty, skoro w obrocie nie ma jeszcze decyzji określającej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2014 r. do lipca 2015 r. 3.6. Reasumując, w ocenie Sądu, zarzut naruszenia przez Prezesa PFRON, a za nim również Ministra art. 79 § 1 O.p. okazał się niezasadny. Ustalenia organów wydających rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jak i wyprowadzone z nich wnioski, uznać należy za prawidłowe. Ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości, w związku z tym zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, a Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów w niej zarzucanych, ani innych przepisów uzasadniających uchylenie postanowienia poddanego kontroli Sądu. 3.7. Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. wniesioną w sprawie skargę w całości oddalił jako pozbawioną podstaw prawnych.