I SA/Bk 198/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 rok oddala skargę I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Wójt Gminy W. decyzją z [...] lutego 2019 r., nr [...] ustalił J. G. (dalej powoływany także jako Skarżący) łączne zobowiązanie pieniężne na 2019 r. w kwocie 271 zł. 2. Z decyzją nie zgodził się Skarżący i w złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. odwołaniu wskazał, że w zaskarżonej decyzji zostały źle wyliczone hektary przeliczeniowe, gdyż od wielu lat nie zwiększył ani też nie pomniejszył wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonego w hektarach fizycznych, a pomimo to zwiększyła się liczba hektarów przeliczeniowych, a co za tym idzie - dochód z gospodarstwa rolnego. Wskazał, że zwiększony dochód statystyczny wyliczony na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych spowodował przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do korzystania z pomocy społecznej, przez co notorycznie otrzymuje z Ośrodka Pomocy Społecznej w W. odmowy przyznania tej pomocy. 3. Decyzją z [...] kwietnia 2018 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, po przytoczeniu obowiązujących przepisów ustawy o podatku rolnym, stwierdził, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że na gospodarstwo rolne Skarżącego składają się następujące grunty: RIVa o pow. 0,79 ha, RIVb o pow. 1,45 ha, RV o pow. 0,99 ha, RVI o pow. 0,38 ha, ŁVI o pow. 1,3 ha, PsIV o pow. 0,23 ha, PsV o pow. 0,15 ha, PsVI o pow. 0,38 ha, i B- RV ( użytki rolne zabudowane) o pow. 0,48 ha. Zgodnie z art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 ze zm, dalej: "u.p.r.") w brzmieniu obowiązującym od stycznia 2016 r. m.in. grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według przelicznika: 1 ha gruntów rolnych zabudowanych - 1 ha przeliczeniowy. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął do podstawy opodatkowania grunty RIVa - 0,79 ha, RIVb - 1,45 ha i PsIV - 0,23 ha przeliczając na hektary przeliczeniowe z uwzględnieniem przeliczników wskazanych w art. 4 ust. 5 u.p.r. i zaliczenia do III okręgu podatkowego gminy W., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych. Dlatego też prawidłowo do podstawy opodatkowania przyjęto 1,7915 hektarów przeliczeniowych wg. następującego wyliczenia: RIVa - 0,79 ha x 0,90 = 0,7110 ha przel.; RIVb - 1,45 ha x 0,65 = 0,9425 ha przel.; Ps IV - 0,23 ha x 0,60 = 0,1380 ha przel. Organ wyjaśnił, że wskazany przez skarżącego wzrost liczby hektarów przeliczeniowych jego gospodarstwa rolnego z 2,3875 ha na 2,7475 ha tj. o 0,36 ha przeliczeniowego wynika z nowego brzmienia art. 4 ust. 7 pkt 1 u.p.r., bowiem grunty rolne zabudowane tj. B-RV o pow. 0,48 ha fizycznych stanowią obecnie 0,48 ha przeliczeniowych, podczas gdy przed 1 stycznia 2016 r. obliczając liczbę hektarów przeliczeniowych od gruntów rolnych zabudowanych należało uwzględnić klasę bonitacyjną oraz odpowiedni przelicznik powierzchni użytków rolnych z tabeli znajdującej się w art. 4 ust. 5 u.p.r. tj. w rozpatrywanym przypadku należało liczbę hektarów fizycznych 0,48 pomnożyć przez przelicznik wynoszący 0,25 dla gruntów zaliczonych do V klasy bonitacyjnej dla III okręgu podatkowego, do którego została zaliczona gmina W. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych. Dlatego też 0,48 ha fizycznych wynosiło wówczas 0,12 ha przeliczeniowych. Powyższa zmiana powierzchni przeliczeniowej gospodarstwa rolnego należącego do podatnika nie miała jednak wpływu na wymiar podatku rolnego, bowiem w dalszym ciągu na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał również wyliczenia organu I instancji w zakresie wysokości podatku leśnego. Końcowo, Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania, wyjaśniło, że bez znaczenia dla prawidłowości wymiaru podatku pozostaje kwestia spełnienia przez Skarżącego kryterium dochodowego w postępowaniach z zakresu pomocy społecznej w związku ze zwiększeniem się liczby hektarów przeliczeniowych jego gospodarstwa rolnego. Podobnie nie mogła wywrzeć żadnego wpływu na treść zaskarżonej decyzji kwestia korzystania z ulg podatkowych przez innych podatników. 4. W skardze na powyższą decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Skarżący wyraził swoje niezadowolenie podnosząc, że jest ona niezgodna z przepisami prawa i z Konstytucją. Skarżący podtrzymał wszystkie zarzuty zaprezentowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. 5. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie. 6. Pismem z 30 grudnia 2019 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik Skarżącego podtrzymał zarzuty skargi, dodatkowo wskazując na naruszenie art. 7 i art. 80 K.p.a. Zdaniem pełnomocnika, organy błędnie przyjęły do podstawy opodatkowania grunty RIVa – 0,79 ha, R-IVb – 1,45 ha i PsIV – 0,23 ha przeliczając je na ha przeliczeniowe z uwzględnieniem przeliczników wskazanych w art. 4 ust. 5 u.p.r. i zaliczenia do III okręgu podatkowego gminy W.. Takie wyliczenie doprowadziło do wzrostu liczby ha przeliczeniowych w gospodarstwie rolnym Skarżącego o 0,36 ha. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. Skarga okazała się niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. 3. Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1892) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W świetle art. 3 ustawy podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2; 2) posiadaczami samoistnymi gruntów; 3) użytkownikami wieczystymi gruntów; 4) posiadaczami gruntów, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego albo jest bez tytułu prawnego, z wyjątkiem gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych; w tym przypadku podatnikami są odpowiednio jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa i Lasów Państwowych. W myśl art. 6a ust. 6 ustawy o podatku rolnym podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art. 4 ust 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym). Natomiast w świetle art. 6 ust 1 pkt 1 ustawy podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 równowartość pieniężną 2,5 q żyta obliczoną według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. Zaś średnią cenę skupu, o której mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa GUS, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału. Rady gmin są uprawnione do obniżenia cen skupu określonych w ust. 2, przyjmowanych jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy (ust. 2 i 3 art. 6 ustawy o podatku rolnym). Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2018 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2019 r. (M. P. z 2018 r. poz. 1004) cena 1 q żyta wynosiła 54,36 zł - 2,5 q stanowi kwotę 131,225 zł. Zgodnie z uchwałą nr II/5/2018 Rady Gminy W. z dnia 30 listopada 2018 r.w sprawie obniżenia ceny skupu żyta do celów wymiaru podatku rolnego na rok 2019 cena 1 q żyta wynosiła 52 zł. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że na gospodarstwo rolne podatnika składają się następujące grunty: RIVa o pow. 0,79 ha, RIVb o pow. 1,45 ha, RV o pow. 0,99 ha, RVI o pow. 0,38 ha, ŁVI o pow. 1,3 ha, PsIV o pow. 0,23 ha, PsV o pow. 0,15 ha, PsVI o pow. 0,38 ha i B-RV (użytki rolne zabudowane) o pow. 0,48 ha. Zgodnie z art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o podatku rolnym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. m.in. grunty rolne zabudowane - bez względu na zaliczenie do okręgu podatkowego - przelicza się na hektary przeliczeniowe według przelicznika: 1 ha gruntów rolnych zabudowanych - 1 ha przeliczeniowy. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. Prawidłowo zatem organy przyjęły do podstawy opodatkowania grunty RIVa - 0,79 ha, RIVb - 1,45 ha i PsIV - 0,23 ha przeliczając na hektary przeliczeniowe z uwzględnieniem przeliczników wskazanych w art. 4 ust. 5 ustawy o podatku rolnym i zaliczenia do III okręgu podatkowego gminy W., zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (Dz. U. z dnia 14 grudnia 2001 r.). Dlatego też właściwie przyjęto do podstawy opodatkowania przyjęto 1,7915 hektarów przeliczeniowych wg. następującego wyliczenia: RIVa - 0,79 ha x 0,90 = 0,7110 ha przel., RIVb - 1,45 ha x 0,65 = 0,9425 ha przel., Ps IV - 0,23 ha x 0,60 = 0,1380 ha przel. Stąd też podatek rolny po zaokrągleniu wynosi: 1,7915 ha x 130 zł = 232,89 zł czyli 233 zł. Jak trafnie wyjaśnił organ odwoławczy, wskazany przez skarżącego wzrost liczby hektarów przeliczeniowych jego gospodarstwa rolnego z 2,3875 ha na 2,7475 ha tj. o 0,36 ha przeliczeniowego wynika z nowego brzmienia art. 4 ust. 7 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, bowiem grunty rolne zabudowane tj. B-RV pow. 0,48 ha fizycznych stanowią obecnie 0,48 ha przeliczeniowych, podczas gdy przed 1 stycznia 2016 r. obliczając liczbę hektarów przeliczeniowych od gruntów rolnych zabudowanych należało uwzględnić klasę bonitacyjną oraz odpowiedni przelicznik powierzchni użytków rolnych. Dlatego też 0,48 ha fizycznych wynosiło wówczas 0,12 ha przeliczeniowych. Powyższa zmiana powierzchni przeliczeniowej gospodarstwa rolnego należącego do podatnika nie miała jednak wpływu na wymiar podatku rolnego, bowiem w dalszym ciągu na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym zwalnia się od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych. 4. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1821) opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Ustęp 2 tego artykułu stanowi, że lasem w rozumieniu ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Zgodnie z art. 3 ustawy o podatku leśnym podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków. Podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi, z zastrzeżeniem ust. 3, równowartość pieniężną 0,220 m3 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 4 ust. 1 ustawy). Według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2018 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2018 r. (M. P. z 2018 r. poz. 1005) średnia cena sprzedaży drewna, obliczona według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2018 r., wyniosła 191,98 zł za 1 m3, czyli równowartość pieniężna 0,220 m3 drewna wynosi 42,2356 zł. Skarżący jest właścicielem lasu o pow. 0,90 ha. Stąd też prawidłowo ustalono, że podatek leśny po zaokrągleniu wynosi: 0,9 ha x 42,2356 zł = 38,01 czyli 38 zł. Należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach podatkowych. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające zobowiązania podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innych danych niż wykazane w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu podatku. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. 5. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Skarżący nie sprecyzował na czym opiera zarzut "niekonstytucyjności decyzji". Zdaniem Sądu działanie organów w toku kontrolowanego postępowania w pełni odpowiada zasadzie legalizmu. Organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Wniosek Skarżącego w zakresie oceny zgodności przepisów z Konstytucją był niezasadny. Bez znaczenia dla oceny prawidłowości wymiaru podatku pozostaje kwestia spełnienia przez Skarżącego kryterium dochodowego w postępowaniach z zakresu pomocy społecznej w związku ze zwiększeniem się liczby hektarów przeliczeniowych jego gospodarstwa rolnego. Podobne stanowisko do zawartego w niniejszej sprawie przedstawił tut. Sąd w wyroku o sygn. akt I SA/Bk 271/18, dotyczącym łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. 6. Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji orzeczenia.