II SA/Sz 1147/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-12-07
Skład orzekający: Barbara Gebel, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości, który obejmuje wydzielenie działki pod drogę publiczną, może nastąpić z urzędu, nawet jeśli część działki przeznaczona pod drogę pozostaje własnością dotychczasowych właścicieli?Ratio decidendi
Podział nieruchomości może być dokonany z urzędu, jeśli jest niezbędny do realizacji celów publicznych, takich jak wydzielenie gruntów pod drogi publiczne. Nawet jeśli wydzielona działka pod drogę pozostaje własnością dotychczasowych właścicieli, podział ten jest konieczny do przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego i realizacji celu publicznego, jakim jest budowa drogi. Zgodność podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest kluczowym kryterium, a naruszenia proceduralne, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, nie stanowią podstawy do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Wójt Gminy K. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność E. i D. Z. na działkę przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową i działkę pod drogę publiczną. Podział został wszczęty z urzędu w związku z realizacją celu publicznego. E. i D. Z. odwołali się od decyzji, podnosząc m.in. zarzut niedoręczenia decyzji ich pełnomocnikowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. D. Z. złożył skargę do WSA w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niezastosowanie art. 93 ust. 2 u.g.n. oraz naruszenie art. 7, 10, 40, 77 i 80 K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oddala skargę.
Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), zwanej dalej "K.p.a.", zatwierdził projekt podziału działki nr [...] o pow. 0,1400 ha położonej w obrębie J., gmina K., stanowiącej własność E. i D. Z. - przedstawiony na załączonej mapie z projektem podziału i wykazie zmian danych ewidencyjnych, na działki: nr [...] o pow. 0,0291 ha oraz nr [...] o pow. 0,1109 ha.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie podziału ww. działki zostało wszczęte z urzędu. Projekt podziału geodeta sporządził w ramach prac geodezyjnych zgłoszonych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. pod numerem [...] Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. zaopiniowano pozytywnie przedłożony do wniosku wstępny projekt podziału nieruchomości w aspekcie zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z zapisem m.p.z.p., przyjętego Uchwałą Rady Gminy Kobylanka nr XLVII/281/14 z dnia 30 października 2014 r., działka nr [...] przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oznaczoną symbolem 35 MN, a działka nr [...] przeznaczona jest pod publiczną drogę gminną klasy dojazdowej oznaczoną symbolem 024 KDD i stanowić będzie część pasa drogowego. Organ I instancji wskazał, że po wyodrębnieniu działki przeznaczonej pod drogę gmina będzie dążyła do jej przejęcia na własność, za stosownym odszkodowaniem, w celu realizacji drogi publicznej.
W odwołaniach od powyższej decyzji E. Z. i D. Z. podnieśli, że decyzja powinna być doręczona pełnomocnikowi, którego ustanowili w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2174 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. Z. i D. Z., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zasadą jest, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Jest jednak możliwe dokonanie podziału z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. W niniejszej sprawie doszło do podziału z urzędu działki nr [...] z obrębu Jęczydól, gmina K., której właścicielami są E. i D. Z. w związku z realizacją celu publicznego. Nowo wydzielona działka nr [...] o powierzchni 0,0291 ha stanowić będzie część pasa drogowego gminnej drogi klasy dojazdowej oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 024 KDD. Podział nieruchomości, w wyniku którego powstała działka nr [...], nastąpił z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. Działka wydzielona w wyniku tego podziału pod drogę gminną nie przechodzi na własność gminy. Nadal jest własnością E. i D. Z.. Jednak podział dokonywany na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n. jest konieczny do przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego i dlatego wyłącza prawo do odszkodowania w trybie przepisu art. 98 ust. 3 tej ustawy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1747/12).
Dalej Kolegium wskazało, że dla nieruchomości podlegającej podziałowi obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony uchwalą Nr XLVII/281/14 Rady Gminy Kobylanka z dnia 30 października 2014 r. Obowiązkiem organu wydającego decyzję o podziale przedmiotowej nieruchomości było sprawdzenie zgodności podziału z zapisami planu, w szczególności dotyczącymi terenów 35.MN oraz 024 KDD, na których położna jest działka nr [...], co zostało dokonane przez organ I instancji właściwie i znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji.
W ocenie organu odwoławczego, postępowanie w sprawie podziału nieruchomości zostało prawidło wszczęte przez organ a następnie wydano, aktualnie ostateczne, postanowienie stwierdzające zgodność wstępnej propozycji podziału nieruchomości z planem miejscowym. Rzeczone postanowienie było zaskarżone przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 6 października 2016 r. oddalił skargę złożoną przez D. Z.. Skoro zgodność propozycji podziału została stwierdzona stosownym ostatecznym aktem administracyjnym a przedstawiony projekt podziału spełnia wszelkie wymogi dotyczące stawiane tego rodzaju dokumentom, brak jest podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu podziału.
Odnosząc się do zarzutu odwołania podniesionego przez E. Z., organ odwoławczy stwierdził, że jest niezasadny, gdyż z akt sprawy wynika, iż pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu przed organami administracji udzielił jedynie D. Z..
W związku z powyższym zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona w dniu 29 czerwca 2017 r. stronie, czyli E. Z.. Natomiast co do D. Z., to Kolegium przyznało, że organ I instancji winien był doręczyć decyzję z dnia 26 czerwca 2017 r. ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Jednakże Kolegium, podobnie jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1195/16 uważa, że skoro D. Z. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji w terminie, który został otwarty (rozpoczął bieg) wraz ze skutecznym doręczeniem w dniu 29 czerwca 2017 r. zaskarżonej decyzji stronie postępowania E. Z., to takie naruszenie art. 40 § 2 K.p.a. nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożył D. Z..
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci przepisu art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego niezastosowanie - organ I instancji dokonał bowiem sprawdzenia zgodności podziału z zapisami planu, nie biorąc pod rozwagę przeznaczenia terenu i możliwości zagospodarowania działek.
Naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
1) przepisu art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego,
2) przepisu art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie stronie udzielenia wnikliwych wyjaśnień i przedstawienia wszechstronnego stanu faktycznego sprawy,
3) przepisu art. 40 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie, polegające na niedoręczeniu pełnomocnikowi strony odpisu decyzji wydanej przez organ I instancji,
4) przepisu art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego, nadto brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez skarżącego lub odniesienia się w sposób niepełny,
5) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wbrew zarzutom skargi organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, procedował w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo zastosował przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t.: Dz. U. z 2016 r., poz. 2174 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.". Nadto organ odwoławczy odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Stosownie do treści art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w rozumieniu tego przepisu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2).
Z powyższych przepisów wynika, że rozstrzygając sprawę dotyczącą zatwierdzenia podziału nieruchomości organ bierze pod uwagę wyłącznie przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenia, czy projekt realizuje to przeznaczenie, a także, czy służy temu przeznaczeniu. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, a także określenie sposobów zagospodarowania terenu.
Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1073) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie.
Podstawowym zagadnieniem przesądzającym o zgodności z prawem decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości jest zatem zgodność podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Kobylanka dla obszaru położonego pomiędzy drogą powiatową nr 1705Z, granicą obrębu Morzyczyn, a jeziorem Miedwie, w obrębach Morzyczyn i Jęczydół, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Kobylanka Nr XLVII/281/14 z dnia 30 października 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2014 r., poz. 4887).
Bezsporne jest, że plan ten przeznacza część, stanowiącej współwłasność skarżącego, działki nr [...] na drogę publiczną klasy dojazdowej, oznaczoną na rysunku planu symbolem 024KDD, czyli niewątpliwie drogę publiczną.
Plan ten wiąże organy administracji publicznej w procedurze wydawania indywidualnych rozstrzygnięć na jego podstawie.
Bezsporne jest również, że postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy Kobylanka zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości z ustaleniami tegoż planu. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., co do którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z dnia 6 października 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 907/16 oddalił skargę D. Z.. Dodać należy, że postanowienie to nie traci aktualności z powodu upływu czasu. Tylko zmiana treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogłaby wpłynąć na aktualność postanowienia opiniującego zgodność wstępnego projektu podziału nieruchomości z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co jednak w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.
Art. 97 ust. 1 i 1a u.g.n. stanowi, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. W art. 97 ust. 3 u.g.n. określone zostały natomiast sytuacje, w których podziału nieruchomości można dokonać z urzędu. W szczególności zaś może to nastąpić, gdy podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych (punkt pierwszy art. 97 ust. 3). Cele publiczne w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami określa art. 6 u.g.n. Celami publicznymi są między innymi wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, części lotniczych lotnisk oraz służących do kierowania, kontroli, nadzoru i zabezpieczania ruchu lotniczego, w tym rejonów podejść, a także łączności publicznej i sygnalizacji (art. 6 pkt 1).
Postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału zostało w niniejszej sprawie wszczęte z urzędu, w związku z realizacją celu publicznego, tj. inwestycji drogowej. W ocenie Sądu w tym przypadku mamy niewątpliwie do czynienia z realizacją celu publicznego, jakim jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i budowa tych dróg (art. 97 ust. 3 w związku z art. 6 pkt 1 u.g.n.). Nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny już w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej.
W świetle powyższego uznać należy, wbrew zarzutowi skargi, że zarówno wszczęcie postępowania, jak i rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również kodeksu postępowania administracyjnego. Brak jest podstaw do zarzucenia organowi II instancji naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynika sprawy. W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uwzględnienie skargi z uwagi na uchybienia przepisom postępowania może nastąpić, jeżeli Sąd dojdzie do przekonania, że waga tych uchybień mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. Z akt sprawy wynika, że Kolegium faktycznie nie poinformowało skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego – zgodnie z przepisem art. 10 K.p.a., co uznać należy za naruszenie rzeczonego przepisu. Jednak zdaniem Sądu naruszenie to pozostaje bez wpływu na końcowy wynik sprawy. Podkreślić należy, że organ orzekał w oparciu o kompletny materiał dowodowy, dokonał jego prawidłowej oceny i w konsekwencji wydał orzeczenie znajdujące oparcie w obwiązujących przepisach prawa. W takiej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, że nie powiadomienie skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i końcowego wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dobowego, w jakikolwiek sposób wpłynęło na końcowy wynik sprawy. Również w uzasadnieniu skargi skarżący nie wskazał dowodów jakie jego zdaniem zostały pominięte przez organ, nie wykazał też aby naruszenie art. 10 K.p.a. miało wpływ na wynik sprawy.
W kontekście powyższych rozważań za bezzasadny należało również uznać podniesione w skardze zarzuty dotyczący naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Co do naruszenia art. 40 K.p.a., mającego polegać na tym, że decyzja organu I instancji nie została doręczona pełnomocnikowi strony, to Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż naruszenie to miałoby znaczeni tylko w sytuacji, gdyby okoliczność ta wywołała negatywne konsekwencje dla skarżącego. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca, bowiem skarżący wniósł skutecznie odwołanie. Przy tym nic nie stało na przeszkodzie aby skarżący zlecił sporządzenie i wniesienie odwołania przez pełnomocnika. Fakt, że skarżący wniósł odwołanie osobiście wynika z jego woli, a nie z jakichkolwiek przeszkód wywołanych działaniem organu. Nie bez znaczenia pozostaje tu również to, że po wniesieniu odwołania organ II instancji, jak stanowi art. 138 § 1 K.p.a., zobowiązany jest ponownie rozpatrzeć sprawę w jej całokształcie, niezależnie od zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wydając zaskarżoną decyzję Kolegium postąpiło zgodnie ze wskazanym art. 138 § 1 K.p.a. Nadto doręczyło decyzję pełnomocnikowi skarżącego. Doręczenie to nastąpiło w trybie zastępczego, niemniej w zgodzie z przepisem art. 44 K.p.a.
W kontekście powyższych rozważań za bezzasadny należało uznać podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 40 K.p.a.
Reasumując, w ocenie sądu, Kolegium prawidłowo oceniło zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a wydane rozstrzygnięcie uzasadniło zgodnie z zasadami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło