VI SA/Wa 1989/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1930 ze zm.) oraz art. 93 ust. 2 w związku z art. 91 pkt 25 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1466 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. na mocy której przedsiębiorcy B. M. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] w W. wymierzono karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy złotych) z tytułu niedopełnienia obowiązków wynikających z art. 37 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, tj. nieuwidocznienia w punkcie sprzedaży informacji w zakresie, o którym mowa w art. 37 ust. 1 - 3 ww. ustawy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniach [...] i [...] lutego 2019 r. oraz [...] marca 2019 r. inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w [...] działając na podstawie upoważnienia nr [...] z [...] lutego 2019 r., przeprowadzili kontrolę w [...] w W.. Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r. 646 ze zm.) skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z [...] lutego ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli obejmującego kontrolę działalności w zakresie wynikającym z art. 37 oraz 39 ustawy r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2018 zm.). W wyniku podjętych działań stwierdzono, że kontrolowany przedsiębiorca nie umieścił w punkcie sprzedaży informacji, o której mowa w art. 37 ust. 4 ww. wskazującej, że dystrybutor prowadzący jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynoszącej co najmniej 400 m2 poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, jest obowiązany do nieodpłatnego przyjęcia w tej jednostce lub w jej bezpośredniej bliskości zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 25 cm, bez konieczności zakupu nowego sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych (art. 37 ust. 3 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Przedsiębiorca nie skorzystał z możliwości podjęcia dobrowolnych działań wskazanych mu w trakcie kontroli przez inspektorów i nie uwidocznił przedmiotowej informacji. W dniu 27 lutego 2019 r. umieścił informację o treści "Sprzedawca nie jest zobowiązany do nieodpłatnego przyjęcia zużytego sprzętu w sytuacji braku zakupu przez klienta nowego sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych". Prezes UOKiK przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia i stwierdził, że przedsiębiorca B. M. prowadzący pod nazwą [...] w W., nie wykonał ciążących na nim obowiązków wskazanych w ustawie o zużytym sprzęcie, tj. nie umieścił w widocznym miejscu informacji w zakresie, o którym mowa w art. 37 ust. 3. Powyższe dało podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 91 pkt 25 oraz 92 pkt 6 ww. ustawy. Ustalając wysokość kary organ wyjaśnił i uwzględnił kryteria określone w art. 93 ust. 3. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznał je za niezasadne. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców wniósł o uchylenie obu decyzji. Podniósł zarzut naruszenia: 1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) polegający na niewyczerpującym zebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego, co skutkowało niepodjęciem wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i nierozpoznaniem wniosku przedsiębiorcy o umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej; 2) art. 8 kpa oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646) poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania władzy publicznej, a w konsekwencji zastosowanie nieproporcjonalnego środka w postaci administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł; 3) art. 15 Prawa przedsiębiorców poprzez zaniechania informowania przedsiębiorcy o ciążącym na nim obowiązku i prawidłowej wykładni prawa; 4) art. 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niewypowiedzenie się w zakresie wniosku przedsiębiorcy o umorzenie postępowania złożonego w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. w którym przedstawił on organowi okoliczności, które powinny podlegać ocenie organu pod kątem dochowania należytej staranności i uczynienia przez przedsiębiorcę wszystkiego, czego można było od niego rozsądnie oczekiwać, aby do naruszenia nie doszło; 5) art. 93 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym poprzez nieumorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy zaistniały do tego podstawy a przedsiębiorca pismem z dnia [...] marca 2019 r. poinformował o niezwłocznym sprostowaniu oświadczenia oraz dochował należytej staranności i uczynił wszystko, czego można było od niego (w sytuacji losowej w jakiej się znalazł) rozsądnie oczekiwać aby do naruszenia nie doszło.  W uzasadnieniu zarzuty skargi, skarżący rozwinął i uzasadnił wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 91 pkt 25 ustawy o zużytym sprzęcie, administracyjnej karze pieniężnej, podlega ten kto wbrew przepisom art. 37 ust. 4 nie umieszcza w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji w zakresie, o którym mowa w art. 37 ust. 1-3. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej w tym wypadku, stosownie do art. 92 pkt 3 cyt. ustawy, wynosi od 5.000 zł do 300.000 zł. Stosownie zaś do art. 93 ust. 2 tej ustawy, administracyjne kary pieniężne za naruszenie przepisów, o których mowa w art. 91 pkt 22-26, wymierza w drodze decyzji właściwy Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej. W myśl art. 37 ust.4 omawianej ustawy: 1. Dystrybutor obowiązany jest do nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w punkcie sprzedaży, o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co sprzęt sprzedawany. 2. Dystrybutor, dostarczając nabywcy sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych, obowiązany jest do nieodpłatnego odbioru zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych w miejscu dostawy tego sprzętu, o ile zużyty sprzęt jest tego samego rodzaju i pełnił te same funkcje co sprzęt dostarczony. 3. Dystrybutor prowadzący jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynoszącej co najmniej 400 m2 poświęconej sprzedaży sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych, jest obowiązany do nieodpłatnego przyjęcia w tej jednostce lub w jej bezpośredniej bliskości zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych, którego żaden z zewnętrznych wymiarów nie przekracza 25 cm, bez konieczności zakupu nowego sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych. 4. Dystrybutor jest obowiązany do umieszczenia w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji w zakresie, o którym mowa w ust. 1-3. Dystrybutor udostępniający na rynku sprzęt za pomocą środków porozumiewania się na odległość jest obowiązany do przekazania tych informacji w sposób umożliwiający zapoznanie się z nimi, w szczególności na stronie internetowej lub w formie komunikatu. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący nie zamieścił w punkcie sprzedaży informacji o której mowa a art. 37 ust. 1-3 omawianej ustawy. Organy obu instancji w sposób wyraźny i jednoznaczny wskazały podstawę prawną wydanych decyzji. WIIH prawidłowo, zgodnie z art. 91 pkt 25 oraz art. 93 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie wymierzył przedsiębiorcy administracyjną karę pieniężną. Przepisy powyższe w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazują właściwym organom wymierzyć jedną karę podmiotowi, który nie wykonywał obowiązków określonych ww. przepisami, choćby nastąpiła niezwłoczna próba usunięcia nieprawidłowości. Wykazanie, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Artykuł 91 tej ustawy stanowi bowiem, że "administracyjnej karze pieniężnej podlega ten kto". Nie wskazuje tu więc na możliwość ukarania podmiotu, który nie dopełnił określonych obowiązków, ale stanowi obligatoryjny nakaz jej nałożenia. Należy przy tym zauważyć, że z akt administracyjnych sprawy i zgromadzonych w nich dowodów jednoznacznie wynika, iż wbrew wywodom skarżącego przedsiębiorca nie dowiódł, aby zachował wszelką staranność, jakiej wymaga art. 93 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie. Wskazany przepis stanowi, że jeżeli podmiot podlegający ukaraniu przedstawi organowi dowody i okoliczności wskazujące, że podmiot ten dochował należytej staranności i uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie oczekiwać, aby do naruszenia nie doszło lub że nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, organ nie wszczyna postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej wobec tego podmiotu, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, nie było podstaw do odstąpienia od wymierzenia przedsiębiorcy przedmiotowej kary, skoro przeprowadzona kontrola jednoznacznie wykazała, iż kontrolowany przedsiębiorca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku. Zasadnicze znaczenie ma fakt, że o kontroli i jej przedmiocie przedsiębiorca uprzednio został poinformowany. Kontrola prowadzona przez inspektorów miała na celu sprawdzenie prawidłowości i legalności działania przedsiębiorcy w zakresie przestrzegania przepisów art. 37 i art. 39 ustawy o zużytym sprzęcie. Wskazanie kontrolowanemu zakresu, w postaci powołania się na przepisy prawa, jest wystarczające. Strona nie musi mieć wskazanego konkretnego artykułu, który będzie podlegał kontroli, co więcej jako profesjonalista powinien wiedzieć jakie obowiązki i na podstawie jakich przepisów są na niego nakładane. Przedsiębiorca nie skorzystał z możliwości podjęcia dobrowolnych działań wskazanych mu przez inspektorów i nie uwidocznił przedmiotowej informacji. Przedsiębiorca podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Okoliczności te mogą więc świadczyć tylko o tym, że o obowiązku wynikającym z art. 37 ustawy o zużytym sprzęcie (w tym z jego ust. 4) przedsiębiorca wiedział. Jeśli zatem wymogu tego nie dopełnił, nie mógł skutecznie powoływać się na brak winy w tym uchybieniu, a więc twierdzić, że zachował wszelką staranność, jakiej wymaga art. 93 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie, dla jego zastosowania. Trudno więc w tym przypadku twierdzić, iż strona postępowania dochowała należytej staranności i uczyniła wszystko czego można było rozsądnie od niej oczekiwać, aby do tego naruszenia nie doszło. Nie może też stanowić podstawy do odstąpienia od ukarania, w oparciu o art. 93 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie, okoliczność uzupełnienia, nawet prawidłowego, tego braku (naprawienia uchybienia) jeszcze podczas prowadzonej kontroli. Należy podkreślić, że przedsiębiorca chcąc wykazać brak winy w uchybieniu, nie mógł skutecznie powołać się na nieznajomość nowej regulacji w tym przedmiocie, która weszła w życie 1.01.2016 ani też na nieznajomość przepisów. W konsekwencji w ocenie Sądu organ trafnie stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 93 ust. 4 ustawy o zużytym sprzęcie. Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (adresata zakazu). Przepis § 1 przewiduje dwie przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, które muszą zostać spełnione łącznie, a mianowicie: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa; 2) za to samo zachowanie na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej albo kara za wykroczenie albo wykroczenie skarbowe albo strona została prawomocnie skazana za przestępstwo albo przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. O znikomej wadze naruszenia w przypadku przepisów ustawy o zużytym sprzęcie można byłoby mówić w przypadku, gdyby wymagana prawem informacja była umieszczona w sposób niepełny, brakowało w niej części zapisów etc. Natomiast z całą mocą należy stwierdzić, iż nie dotyczy to sytuacji, gdy brak było wymaganych prawem informacji. Sąd stwierdza także, że organ prawidłowo uwzględnił przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 93 ust. 3 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, przy czym należy zwrócić uwagę, że naruszenie obowiązku wskazanego w art. 37 ust. 4 jest zagrożone karą pieniężną od 5 000 zł do 300 000 zł. Trudno więc uznać, że nieproporcjonalną jest kara wymierzona w najniższej możliwej wysokości. W tej sytuacji, należy w konsekwencji uznać, że organy administracji w oku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.