I SA/Sz 440/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S.e z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił w całości swoje postanowieniem z dnia 15 lutego 2019 r. nr [...] [...] - wydane na podstawie art. 61a §1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia [...] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.); dalej: "u.p.e.a.", którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku zobowiązanego J. L. z dnia [...] stycznia 2019 r. dotyczącego wznowienia postępowania związanego z czynnością zajęcia nieruchomości położonej w L. (wezwanie z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]) - i odmówił wznowienia postępowania. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w piśmie z dnia 18 października 2018 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (organ egzekucyjny) zobowiązany poinformował organ, że dopiero 17 października 2018 r. dowiedział się z pisma Starostwa Powiatowego w P., iż należąca do niego działka nr [...] leżąca w obrębie L. 1 została sprzedana. Podał, że dokumentem potwierdzającym to miała być "decyzja [...] z dnia [...]-09-2018". Wyjaśnił, że do dnia 17 października 2018 r. nie miał żadnych informacji o sprawie, żadna korespondencja nie została jemu doręczona, dlatego wniósł "sprzeciw do całego postępowania". W piśmie z dnia 17 grudnia 2018 r. skierowanym do organu nadzoru, organ egzekucyjny wyjaśnił, że w okresie prowadzenia egzekucji z nieruchomości zobowiązanego jedynym adresem zamieszkania, zameldowania i korespondencji wynikającym z Systemu Centralnej Rejestracji był adres zgłoszony przez niego, tj.: L., ul. [...]/1. Dopiero po zakończeniu egzekucji z nieruchomości zobowiązany pismem z dnia 19 października 2018 r. poinformował o adresie korespondencyjnym: ul. [...], [...]. Nadto, w piśmie z dnia 31 października 2018 r. organ egzekucyjny wyjaśnił zobowiązanemu, że egzekucja z nieruchomości działki gruntu nr [...] została zakończona prawomocnym postanowieniem o przyznaniu własności, a wszelka korespondencja związana z egzekucją kierowana była do niego na adres: L., ul. [...]/1. W skierowanym następnie do organu nadzoru piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. (wpływ do organu 1 lutego 2019 r.), zobowiązany złożył "wniosek o ujawnienie akt sprawy" prowadzonej przez Urząd Skarbowy w P. pod sygnaturą akt [...] i zawnioskował - na podstawie art. 145 k.p.a. - o wznowienie postępowania w sprawie, zarzucając pozbawienie go podstawowych uprawnień, w tym w zakresie powiadomienia o jakiejkolwiek czynności egzekucyjnej. Wskazanym postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. organ nadzoru odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku zobowiązanego z dnia 28 stycznia 2019 r. dotyczącego wznowienia postępowania związanego z czynnością zajęcia nieruchomości położonej w L.. Organ ten wyjaśnił, że organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego na wniosek wierzyciela - Naczelnika L. Urzędu Skarbowego w Z. G. na podstawie tytułów wykonawczych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Wskazał, że wezwaniem z dnia 29 marca 2018 r. nr [...] - zgodnie z art. 110c § 2 u.p.e.a. - organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości należącej do zobowiązanego położonej w L., dla której Sąd Rejonowy w S. VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P. prowadzi księgę wieczystą nr [...] Odwołując się dalej do przepisów k.p.a. regulujących instytucję wznowienia postępowania, organ stwierdził, że w sprawie zaistniały "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania na podstawie art. 145 k.p.a., tj. że skarżący nie powołał się na dokumenty uprawniające do wznowienia postępowania, gdyż nie wskazał żadnych numerów ostatecznych postanowień, jak też, że wniosek jest spóźniony, skoro bowiem skarżący dowiedział się 17 października 2018 r. o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, to termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upływał z dniem 19 listopada 2018 r. W zażaleniu na ww. postanowienie zobowiązany wyjaśnił, że termin został zachowany, ponieważ już w piśmie z dnia 18 października 2018 r. zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o udzielenie wyjaśnień w sprawie oraz o doręczenie całej dokumentacji. Przedstawił nadto zarzuty odnoszące się do niedoręczenia żadnego dokumentu w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zażądał też unieważnienia sprzedaży działki nr [...] oraz przekazania wszystkich dokumentów będących podstawą egzekucji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. organ nadzoru uchylił ww. postanowienie z dnia [...] lutego 2019 r. w całości i odmówił wznowienia postępowania, wskazując, że skarżący nie sprecyzował w piśmie z dnia 18 października 2018 r., iż domaga się wznowienia postępowania i dopiero w piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. wskazał jako podstawę prawną art. 145 k.p.a. Niezależnie od tej okoliczności, według organu - nawet gdyby uznać, iż termin do wznowienia postępowania został zachowany - to brak wskazania ostatecznego postanowienia uzasadnia odmowę wznowienia postępowania. Nadto, organ stwierdził, że organ błędnie przywołał w zaskarżonym postanowieniu przepis art. 61a §1 k.p.a., jako podstawę prawną postanowienia, gdyż powinien wydać postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 §3 k.p.a. W skierowanej do sądu skardze na opisane wyżej postanowienie, skarżący wniósł o uchylenie tego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, które skutkować będzie wznowieniem postępowania egzekucyjnego z będącej własnością skarżącego działki nr [...] oraz uznaniem sprzedaży działki za działanie bezprawne. W uzasadnieniu skargi, skarżący ponowił argumentację w kwestii pozbawienia go udziału w podejmowanych czynnościach, w tym prawa do obrony, gdyż nie został poinformowany o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W skardze skarżący złożył wniosek o wystąpienie do Izby Skarbowej (Urzędu Skarbowego w P.) o udowodnienie w jaki sposób skarżący został poinformowany o wszystkich czynnościach egzekucyjnych oraz stwierdził, że nieuprawnione jest stwierdzenie organu co do niewskazania przez niego konkretnego ostatecznego postanowienia we wniosku o wznowienie postępowania, skoro podnosił, iż żadne dokumenty nie zostały jemu doręczone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sporna w sprawie jest kwestia, czy w postępowaniu egzekucyjnym dopuszczalne jest uruchomienie trybu nadzwyczajnego, tj. wznowienia postępowania. Według organu nadzoru, w postępowaniu egzekucyjnym dopuszczalne jest tylko wznowienie postępowań zakończonych ostatecznym postanowieniem, a w sprawie takiego ostatecznego postanowienia skarżący nie wskazał. Natomiast, według skarżącego, całe postępowanie egzekucyjne jest wadliwe, gdyż nie był informowany o czynnościach egzekucyjnych, jak również nie doręczano jemu dokumentów wydawanych w tym postepowaniu, wysyłając je na nieaktualny adres. Przy tak zarysowanych granicach sporu zasadniczą kwestią jest wskazanie regulacji prawnych i wyjaśnienie reguł uruchamiania trybów nadzwyczajnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 17 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a., rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Z powołanego przepisu wynika, że procesową formą wypowiedzi organów administracji publicznej w toku postępowania egzekucyjnego jest postanowienie. Jak stanowi natomiast art. 17 § 1 zdanie drugie u.p.e.a., na takie postanowienia służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub k.p.a. tak stanowi. Co do możliwości kontroli ostatecznych postanowień, u.p.e.a. nie zawiera odpowiednich regulacji. W takiej sytuacji, znajdują zastosowanie przepisy k.p.a., bowiem przepis art. 18 u.p.e.a. przewiduje, że jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Zatem, przepis art. 18 u.p.e.a. nakazuje pomocnicze stosowanie przepisów ogólnego postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. będzie zazwyczaj polegać na stosowaniu przepisów postępowania jurysdykcyjnego ze stosowną modyfikacją wynikającą z charakteru i celu egzekucji administracyjnej. Co do wznowienia postępowania w zakresie ostatecznych postanowień należy wskazać, że ustawodawca uregulował tę kwestię w art. 126 k.p.a., zgodnie z którym do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Z brzmienia tego przepisu wynika, że do postanowień, od których przysługuje zażalenie oraz do postanowień określonych w art. 134 k.p.a., stosuje się regulacje dotyczące wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji. Przepisy k.p.a. dopuszczają zatem wznawiane postępowań zaskarżalnych zażaleniem oraz postanowień wydawanych w postępowaniu międzyinstancyjnym (art. 134 k.p.a.). Według składu orzekającego w sprawie, regulacja określona w art. 126 k.p.a. znajduje zastosowanie także w postępowaniu egzekucyjnym, zaś odpowiednie zastosowanie art. 126 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym pozwala niewątpliwie na wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem wydanym przez organ nadzoru. Przenosząc powyższe uregulowania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że zarówno organ egzekucyjny jak i organ nadzoru były obowiązane do ustalenia treści żądania skarżącego co do wznowienia postępowania, a następnie do oceny możliwości wznowienia postępowania. Analizując treść pisma skarżącego z dnia 18 października 2018 r., w którym podniósł, że do 17 października 2018 r. nie miał żadnych informacji o sprawie, żadna korespondencja nie została jemu doręczona, dlatego wniósł "sprzeciw do całego postępowania", należy uznać, że skoro postępowanie egzekucyjne w tym momencie zostało zakończone, bowiem egzekucja z nieruchomości działki gruntu nr [...] została zakończona prawomocnym postanowieniem o przyznaniu własności, to prawidłowo organ egzekucyjny ocenił, że - skoro cała korespondencja do skarżącego była prawidłowo kierowana na jego jedynym adres zamieszkania, zameldowania i korespondencji wynikającym z Systemu Centralnej Rejestracji, tj.: L., ul. [...]/1, a nie na wskazany przez niego po zakończeniu egzekucji w piśmie z dnia 19 października 2018 r. (ul. [...], [...].), to nie było też podstaw prawnych do wznowienia postępowania egzekucyjnego co do jego całości. Nadto, skoro w kolejnym, skierowanym do organu nadzoru, piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. skarżący złożył "wniosek o ujawnienie akt sprawy" prowadzonej przez Urząd Skarbowy w P. pod sygnaturą akt [...] i zawnioskował - na podstawie art. 145 k.p.a. - o wznowienie postępowania w sprawie, zarzucając pozbawienie go podstawowych uprawnień, w tym w zakresie powiadomienia o jakiejkolwiek czynności egzekucyjnej, to prawidłowo organ ten zakwalifikował to pismo jako wniosek o wznowienie postępowania, jednak wobec niewskazania przez skarżącego jakiegokolwiek prawomocnego postanowienia wydanego w zakończonym postępowaniu egzekucyjnym, co do którego kieruje swoje żądanie, to uprawniona była ocena organu nadzoru, wyrażona w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący domagał się wznowienia w ogólności postępowania egzekucyjnego, co prawnie jest niedopuszczalne. Nadto, słusznie organ ten wskazał, że skoro skarżący nie sprecyzował w piśmie z dnia 18 października 2018 r., iż domaga się wznowienia postępowania, lecz dopiero w piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. wskazał jako podstawę prawną art. 145 k.p.a., to nie zachował miesięcznego termin żądania do wznowienia postępowania (art. 149 k.p.a.), gdyż o postępowaniu egzekucyjnym dowiedział się 17 października 2018 r., jak wynika to z pisma skarżącego z dnia 18 października 2018 r. Nadto, prawidłowo organ stwierdził, że w pierwszym z wydanych postanowień błędnie przywołał przepis art. 61a §1 k.p.a., jako podstawę prawną postanowienia, gdyż powinien wydać postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 §3 k.p.a. W konsekwencji, prawidłowo organ nadzoru uznał, że należało odmówić skarżącemu wznowienia postępowania egzekucyjnego, a zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania uchylić. Nadto, sąd analizując sprawę w jej całokształcie - na podstawie art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325); dalej: "p.p.s.a." - ocenił, że w sprawie nie doszło także do naruszenia zasad ogólnych postępowania wyrażonych w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Z tych wszystkich względów, skargę - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - należało oddalić.