III SA/Gd 514/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-10-05

Skład orzekający: Alina Dominiak, Anna Orłowska, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję o usunięciu zapisu o zameldowaniu, prawidłowo rozpoznał odwołanie, jeśli skarżąca zarzucała, że organ nie odniósł się do jej zarzutów dotyczących wadliwego ustalenia prawa do lokalu przez organ pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie, nawet jeśli skarżąca zarzucała brak odniesienia się do jej zarzutów dotyczących prawa do lokalu. Istotą postępowania było ustalenie faktycznego zamieszkania w lokalu w dacie zameldowania, a nie prawo do lokalu. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji miało skutek wobec całości rozstrzygnięcia, w tym jego uzasadnienia. Zarzuty dotyczące wadliwego działania organu pierwszej instancji w zakresie ustalenia prawa do lokalu nie przystają do przedmiotu postępowania o usunięcie zapisu o zameldowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o usunięciu zapisu o zameldowaniu S. K. na pobyt stały w lokalu. Skarżąca J. K. wniosła o usunięcie zapisu, twierdząc, że S. K. nigdy nie mieszkał w lokalu, a jedynie prowadził tam działalność gospodarczą. Organ pierwszej instancji stwierdził, że zameldowanie było wadliwe, ponieważ S. K. nie zamieszkał w lokalu w dacie zameldowania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca J. K. wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi odwoławczemu nierozpoznanie jej odwołania, brak odniesienia się do zarzutów dotyczących prawa do lokalu i pozornego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia 27 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia zapisu o zameldowaniu na pobyt stały oddala skargę. Decyzją z dnia 16 marca 2017 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 722 ze zm.), orzekł o usunięciu zapisu o zameldowaniu S. K. na pobyt stały w lokalu nr 1 przy ul. [...] w S.. Postępowanie wszczęto na wniosek J. K., która wskazała, że wymieniony nigdy w przedmiotowym lokalu nie mieszkał, a pod tym adresem jedynie ma zarejestrowaną działalność gospodarczą. Zebrane dowody wykazały, że zameldowanie S. K. w przedmiotowym lokalu nastąpiło w sposób niewłaściwy, ponieważ nie zamieszkał w nim w dacie zameldowania. Stanowiło to podstawę do wydania decyzji o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu go z przedmiotowego lokalu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S. K. i J. K.. Skarżąca w odwołaniu zakwestionowała fakt stwierdzenia przez organ w uzasadnieniu decyzji, że S. K. przysługuje prawo najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego i prawo do zameldowania się w tym lokalu. S. K. w odwołaniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że nigdy nie wprowadził się do lokalu. Wojewoda decyzją z dnia 27 kwietnia 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 27 ust. 1, art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, po rozpatrzeniu odwołania J. K. i odwołania S. K., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie o usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu na pobyt stały jest ustalenie, czy w dacie zameldowania osoba zgłaszająca pobyt stały w lokalu faktycznie w nim zamieszkała z zamiarem pobytu stałego oraz czy zostały spełnione wszystkie wymogi formalne przewidziane przez przepisy ustawy. Ustalono, że zameldowanie dokonane przez S. K. w formie czynności materialno-technicznej było niezgodne z obowiązującym prawem meldunkowym. Z zeznań świadków wynika, że skarżący nie zamieszkał w lokalu w dacie zameldowania, a jego zameldowanie nie odzwierciedlało zamiaru zamieszkania na stałe, ale spowodowane było potrzebą posiadania meldunku w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ wskazał, że w lokalu należy zamieszkać przed dokonaniem w nim zameldowania, a przeprowadzania remontu lokalu nie można utożsamiać z utrudnianiem zamieszkania i na tej podstawie przyjąć, że odwołujący miał zamiar zamieszkać z rodziną. Zeznania świadków pokrywały się z pozostałym materiałem dowodowym, w tym z zeznaniami świadka, o którego przesłuchanie wnioskował skarżący. Odnosząc się do zarzutu skarżącej niezgodnego z prawem stwierdzenia w treści uzasadnienia decyzji organu meldunkowego, że jeżeli S. K. jako osoba posiadająca tytuł prawny do spornego lokalu kiedykolwiek w nim zamieszka to nic nie będzie stało na przeszkodzie , aby w lokalu się zameldował, organ odwoławczy wskazał, że decyzja o wymeldowaniu czy też usunięciu zapisu o zameldowaniu ani nie pozbawia uprawnień do lokalu osoby, która ma do niego tytuł prawny, ani też takich uprawnień nie tworzy. W przypadku próby ponownego zameldowania się przez S. K. na druku meldunkowym, po uprzednim zamieszkaniu w spornym lokalu, będzie on zobowiązany do przedstawienia do wglądu aktualnego tytułu prawnego do lokalu. Gdyby takiego tytułu nie posiadał będzie mógł wystąpić z wnioskiem o zameldowanie w drodze decyzji administracyjnej. Wówczas organ zbada, czy wymieniony zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. Do zameldowania nie jest potrzebna zgoda innych osób dysponujących tytułem prawnym do lokalu. J. K. wniosła skargę na powyższą decyzję Wojewody Pomorskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, że zaskarża decyzję w części - w zakresie wadliwego rozstrzygnięcia ( wyrażenie pozornego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu orzeczenia i tym samym niepodjęcie rozstrzygnięcia). Wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania w tym zakresie. Zarzuciła naruszenie: ̶ art. 138 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie w efekcie niezastosowania tego przepisu w sprawie z odwołania skarżącej, ̶ art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie w efekcie niezastosowania tego przepisu w sprawie odwoławczej z odwołania skarżącej, ̶ art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie w efekcie niezastosowania dyspozycji tego przepisu w sprawie w odniesieniu do odwołania skarżącej, ̶ art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie w efekcie tego, że organ w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie przytoczył i/lub nie omówił i w efekcie nie odniósł się do zarzutów odwoławczych skarżącej i ich uzasadnienia. Skarżąca stwierdziła, że organ odwoławczy rozpoznał w jednym postępowaniu odwoławczym dwie sprawy odwoławcze, a każda z nich dotyczyła innego przedmiotu zaskarżenia. W tej sytuacji każda ze spraw odwoławczych powinna być załatwiona przez wydanie decyzji. Każda decyzja odwoławcza powinna zawierać m.in. rozstrzygnięcie, które powinno odnosić się do przedmiotu zaskarżenia przez pryzmat treści odwołania. Organ w sentencji decyzji musi wypowiedzieć się władczo odnośnie przedmiotu zaskarżenia ( uchylenie albo utrzymanie w mocy) i tym samym odnośnie odwołania ( jego uwzględnienie albo nieuwzględnienie). W ocenie skarżącej w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zawarł w sentencji tylko rozstrzygnięcie odnośnie sprawy odwoławczej S. K., nie ma w niej natomiast rozstrzygnięcia sprawy odwoławczej J. K.. Organ nie przytoczył zarzutów odwołania skarżącej i nie odniósł się do nich. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie dodając, że oba odwołania dotyczyły sprawy meldunkowej i rozpatrywane były w jedynym postępowaniu odwoławczym , w wyniku którego zapadło końcowe rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze m.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Skarga opiera się na twierdzeniu , że organ odwoławczy nie rozpoznał odwołania skarżącej, bowiem nie przytoczył zarzutów odwołania i nie odniósł się do nich. Zauważyć należy, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy podał, że wydaje ją po rozpatrzeniu odwołania J. K. i S. K.. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności odniósł się do kwestii prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji w zakresie usunięcia zapisu o zameldowaniu S. K. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. na pobyt stały. Organ odwoławczy zasadnie uznał, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ocenił, że S. K. w przedmiotowym lokalu nigdy nie zamieszkał, wobec czego zameldowanie go w nim na pobyt stały było wadliwe. Organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi, odniósł się też do zarzutów skarżącej wskazując, że decyzja o wymeldowaniu czy usunięcie zapisu o zameldowaniu nie pozbawia uprawnień do lokalu, a jeżeli S. K. zamieszka w lokalu będzie zobowiązany do przedstawienia aktualnego tytułu prawnego do lokalu albo gdyby go nie posiadał będzie mógł wystąpić z wnioskiem o zameldowanie w drodze decyzji administracyjnej. Gdyby nawet uznać, że stanowisko organu odwoławczego "nie trafia w sedno" zarzutów odwołania skarżącej, która zarzucała w nim , że organ pierwszej instancji stwierdził "o przysługiwaniu S. K. prawa najmu do lokalu" i "prawa do zameldowania się w tym lokalu", podkreślenia wymaga, że tylko naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Istotą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było natomiast ustalenie, czy S. K. faktycznie zamieszkał w lokalu , w którym został zameldowany na pobyt stały, a kwestia ta została ustalona w sposób niewątpliwy , by można było orzec o usunięciu zapisu o zameldowaniu. Wbrew stanowisku skarżącej organ pierwszej instancji nie zajmował się kwestią, czy S. K. jest najemcą przedmiotowego lokalu. Organ ten w żadnym miejscu swego uzasadnienia tego nie rozstrzyga. Organ wskazuje jedynie, że "przedmiotowy lokal wymienieni ( czyli skarżąca i S. K. ) otrzymali w 2009 roku", co wyraźnie wynika z przedłożonej do akt administracyjnych przez skarżącą umowy o najem lokalu socjalnego z dnia 20 maja 2009 r. O ile skarżąca kwestionuje tę umowę, jak można przypuszczać z twierdzeń odwołania, dotyczących wadliwości działań Prezydenta Miasta przy jej zawieraniu, nie może tego skutecznie czynić w toku postępowania o usunięcie zapisu o zameldowaniu. Twierdzenia i zarzuty skarżącej zawarte w odwołaniu, m. in. dotyczące wadliwego działania Prezydenta Miasta jako organu gminy odpowiedzialnego za sferę mieszkaniową nie przystają do przedmiotu niniejszego postępowania i brak merytorycznego odniesienia się do nich przez organ odwoławczy w szerszym zakresie w żaden sposób nie czyni zaskarżonej decyzji wadliwą w taki sposób, który powodowałby jej uchylenie. Jak już wskazano przedmiotem niniejszego postępowania była prawidłowość zapisu o zameldowaniu na pobyt stały, a nie prawo do lokalu, które to prawo w kwestiach meldunkowych jest w istocie obojętne. Wbrew stanowisku skarżącej decyzja organu pierwszej instancji nie "stwierdza też prawa do zameldowania się w lokalu" przez S. K.. Ani decyzja, ani jej uzasadnienie kwestii takiej nie dotyczy i nie rozstrzyga. Organ pierwszej instancji wskazuje jedynie na zasady dotyczące kwestii meldunkowych stwierdzając, że zamieszkanie z zamiarem pobytu stałego spowoduje możliwość zameldowania się w lokalu na pobyt stały. Stanowisko organu prawidłowo wskazuje na zasady rządzące instytucją zameldowania, zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( Dz.U. z 2017 r., poz.657 ). Podkreślenia wymaga, że nie można mówić o "prawie do zameldowania się", bowiem ustawa o ewidencji ludności nakłada obowiązek zameldowania się ( art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności), a nie daje uprawnienie do zameldowania. Tak więc, w istocie rzeczy, stanowisko skarżącej zaprezentowane w odwołaniu jest nadinterpretacją stwierdzeń organu pierwszej instancji. Nie ma też żadnych podstaw, by organ odwoławczy wydawał dwie decyzje z uwagi na wniesienie dwóch odwołań od tej samej decyzji ani też podstaw do tego, by decyzja odwoławcza zawierała rozstrzygnięcie o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu, co zdają się sugerować zarzuty skargi. Rodzaje decyzji organu odwoławczego określa art. 138 k.p.a. , który stanowi: § 1. Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. § 2. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. § 4. Jeżeli przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy uchyla decyzję i zobowiązuje organ pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści. Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że nie ma prawnych podstaw do wydania decyzji rozstrzygającej o oddaleniu bądź uwzględnieniu odwołania. Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem skargi, że w zaskarżonej decyzji brak rozstrzygnięcia sprawy odwoławczej skarżącej, bowiem utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy ma skutek wobec całej decyzji – tak merytorycznego rozstrzygnięcia, jak i jego uzasadnienia. Nie można podzielić też zarzutu, że organ odwoławczy naruszył art. 104 § 1 k.p.a., bowiem załatwił sprawę przez wydanie decyzji, jak stanowi ten przepis. Brak też jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 140 k.p.a., który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Skoro sposób załatwienia sprawy przez organ odwoławczy określa art. 138 k.p.a., brak jest możliwości stosowania w tym przypadku odpowiednio przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja zawiera też, wbrew stanowisku skargi, elementy określone art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które określają elementy składowe decyzji i określają, co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi i nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy ani naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło