II SA/Po 502/19

WyrokWSA w Poznaniu2020-01-16

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Wiesława Batorowicz, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Przedszkola, rozpatrując odwołania od decyzji Komisji Rekrutacyjnej w sprawie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola, może stosować kryteria inne niż te określone w ustawie Prawo oświatowe i uchwale organu prowadzącego, gdy po zakończeniu I i II etapu rekrutacji pozostała taka sama liczba punktów u kandydatów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Przedszkola, rozpatrując odwołania od decyzji Komisji Rekrutacyjnej w sytuacji, gdy po I i II etapie rekrutacji pozostała taka sama liczba punktów u kandydatów, może stosować dodatkowe kryteria, o ile nie są one sprzeczne z prawem. Ustawa Prawo oświatowe nie precyzuje kryteriów na tym etapie, pozostawiając pewną swobodę dyrektorowi, który musi jednak działać w granicach zasady równości i uwzględniać potrzeby dziecka i rodziny. W niniejszej sprawie dyrektor nie naruszył prawa, stosując kryteria takie jak sytuacja rodzinna czy zawodowa rodziców, ponieważ nie pominął kryteriów ustawowych ani uchwalonych przez organ prowadzący, a jedynie uzupełnił je w sytuacji braku innych wskazówek prawnych.
Stan faktyczny
Skarżący J. i B. G. wnieśli skargę na rozstrzygnięcie Dyrektora Przedszkola odmawiające przyjęcia ich córki D. G. do przedszkola z powodu braku miejsc. Córka skarżących uzyskała 110 punktów, podczas gdy próg punktowy wynosił 125 punktów. Skarżący zarzucali, że do przedszkola przyjęto inne dzieci z taką samą lub niższą liczbą punktów, a dyrektor zastosował uznaniowe kryteria. W trakcie postępowania sądowego dziecko zostało przyjęte do przedszkola, jednak skarżący podtrzymali skargę, domagając się odszkodowania za stres i koszty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant: st. sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. G. i B. G. na rozstrzygnięcie Dyrektora Przedszkola nr [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola oddala skargę J. G. i B. G. (dalej zwani łącznie skarżącymi lub stroną) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektora Przedszkola nr [...] w [...] w sprawie odwołania od rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola córki skarżących D. G.. Jak wynika z akt sprawy skarżący [...] marca 2019 r. złożyli wniosek o przyjęcie córki do Przedszkola nr [...] w [...] na rok szkolny [...]. Kandydatka uzyskała w rekrutacji 110 punktów, co nie wystarczyło do przyjęcia do preferowanego przedszkola. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019r. (data wpływu: [...] kwietnia 2019 r. ) skarżący zwrócili się o sporządzenie uzasadnienia do Komisji Rekrutacyjnej w przedmiocie odmowy przyjęcia dziecka do przedszkola. W piśmie tym wyrazili obawę, że wystąpiły błędy w postępowaniu rekrutacyjnym, mogące polegać na nieuwzględnieniu zaświadczeń skarżących o rozliczaniu podatków w [...] oraz tego, że obydwoje rodzice pracują na pełen etat. W ocenie skarżących do Przedszkola przyjęto inne dziecko które miało taką samą liczbę punktów co ich córka. Ponadto wskazali, że spodziewają się dziecka i dojazd do innej placówki oddalonej od ich domu będzie utrudniony. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. ([...]) Komisja Rekrutacyjna przedstawiła uzasadnienie swojej decyzji podając, że najniższa liczba punktów uprawniająca do przyjęcia do Przedszkola na rok szkolny [...] wynosi 125. Córka skarżących uzyskała 110 punktów (30 punktów za zatrudnienie obojga rodziców, 50 punktów za preferencje wyboru przedszkola i 30 punktów za rozliczenie w minionym roku podatku dochodowego od osób fizycznych w [...]). Następnie skarżący, zgodnie z pouczeniem zawartym w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komisji, wnieśli odwołanie do Dyrektora Przedszkola nr [...] w [...]. Rozstrzygnięciem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Przedszkola podtrzymał decyzję Komisji Rekrutacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że córka skarżących nie zdobyła wystarczającej liczby punktów tj. otrzymała 110 punktów a prób przyjęcia zaczynał się od 125 punktów. Dziecko o którym wspominali skarżący w odwołaniu uzyskało większą liczbę punktów niż ich córka. Córka skarżących nie została przyjęta z powodu braku miejsc. Odwołanie będzie rozpatrzone ponownie w przypadku zwalniających się miejsc w przedszkolu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pp. G. zarzucali w skardze, że decyzja Dyrektora Przedszkola została wydana z naruszeniem prawa. Podali, że na podstawie wszystkich odwołań jakie wpłynęły do Przedszkola nr [...] w [...] Dyrektor przyjął 18 następnych dzieci, które otrzymały w procesie rekrutacji liczbę punktów taką samą lub niższą od ich córki. Dyrektor nie wykazał przesłanek jakimi się kierował podczas dodatkowej, własnej rekrutacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał, że o przyjęciu dziecka do przedszkola decydują punkty, zdobyte w procesie rekrutacji. Punkty ustawowe są przyznawane dziecku w toku procedury rekrutacyjnej na podstawie art. 131 ust.2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 996) i mają one jednakową wartość - 260 punktów. Otrzyma je dziecko, które: pochodzi z rodziny wielodzietnej, jest wychowywane przez samotnego rodzica, jest niepełnosprawne, ma niepełnosprawnych rodziców lub rodzeństwo lub wychowuje się w rodzinie zastępczej. Dziecko skarżących nie otrzymało punktów ustawowych, a jedynie punkty z II etapu rekrutacji - określone przez Radę Miasta [...], tj. razem 110 punktów (30 pkt. za zatrudnienie obojga rodziców, 50 pkt. za I preferencję oraz 30 pkt. za rozliczanie podatku dochodowego w gminie [...]). Liczba punktów została poprawnie naliczona przez Komisję Rekrutacyjną, a następnie została jeszcze ponownie sprawdzona na etapie odwołania do Dyrektora. Podczas rekrutacji, w wyznaczonym terminie złożono 76 wniosków z I preferencji. Po I i II etapie rekrutacji zostało przyjętych do przedszkola 30 dzieci z minimalną ilością punktów 125. Pozostało jeszcze 20 miejsc wolnych. Do Dyrektora złożono 45 odwołań rodziców z prośbą o przyjęcie dziecka, w tym 37 odwołań z liczbą otrzymanych punktów w wysokości 110. Pozostałe 8 dzieci otrzymało mniej niż 110 pkt. Zgodnie z art. 31 pkt 10 ustawy prawo oświatowe, w celu zapewnienia możliwości korzystania z wychowania przedszkolnego na terenie Miasta [...] skarżącym zostało wskazane miejsce w innym przedszkolu. W kontekście podnoszonego przez skarżących zarzutu, że wskazane przez nich inne dziecko znajomych otrzymało identyczną ilość punktów i zostało przyjęte organ wskazał, że dziecko to otrzymało 370 punktów (punkty ustawowe w wysokości 260 za samotne wychowywanie kandydata oraz punkty z II etapu rekrutacji - 110 pkt.). Wobec tego ilość otrzymanych punktów u dwojga dzieci jest różna, a ich sytuacja nie jest tożsama, właśnie z tego powodu, że dziecko skarżących nie otrzymało punktów ustawowych. Odnosząc się do twierdzenia skarżących, że Dyrektor przyjął 18 dzieci z punktacją 110 pkt. i niższą wskazać należy, że przyjętych zostało 20 dzieci, które otrzymały 110 pkt. W tych kwestiach należy zwrócić uwagę, że na listach dzieci przyjętych i nieprzyjętych podanych do publicznej wiadomości, nie podaje się ilości otrzymanych punktów. W odniesieniu do zarzutu skarżących dotyczącego kryteriów przyjmowania kandydatów z Identyczną ilością punktów z odwołania pełnomocnik organu wskazał, że nie istnieje przepis prawa wskazujący, jakimi konkretnie kryteriami miałby kierować się Dyrektor w przedmiotowej sytuacji, ustawa dopuszcza wprawdzie stosowanie kryterium dochodowego, jednak rozwiązanie to nie zostało przyjęte na terenie Miasta [...]. Zadaniem Dyrektora było możliwie najlepsze rozdysponowanie pozostałymi po I rekrutacji wolnymi miejscami w Przedszkolu. W związku z tym Dyrektor rozpatruje odwołania według przyjętych przez siebie kryteriów, na które mogą się składać np. sytuacje losowe, ilość dzieci w rodzinie, trudne sytuacje rodzinne, zawodowe bądź materialne. Pełnomocnik organu podkreślił, że każde odwołanie rozpatrywane jest wnikliwie i z uwzględnieniem opinii członków Komisji Rekrutacyjnej. Zresztą, te okoliczności nie mają istotnego znaczenia wobec kluczowej okoliczności, jaką jest brak punktów ustawowych u dziecka skarżących. W tym kontekście, należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że wszystkie dzieci, które zostały przyjęte do przedszkola w wyniku wniesionych odwołań i miały mniej niż 125 punktów lokalnych, legitymowały się zawsze punktami ustawowymi. A zatem, dziecko skarżących i tak uzyskało łącznie mniej punktów niż dzieci przyjęte do przedszkoli, które uzyskały najmniejszą łączną liczbę punktów. Końcowo organ wskazał, że z uwagi na nadchodzący urlop macierzyński skarżącej jej córka będzie miała zapewnioną opiekę. W odpowiedzi na odpowiedź na skargę skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem organu aby dzieci przyjęte na mocy odwołań posiadały punkty ustawowe (260 punktów), albowiem zostały one zakwalifikowane w I etapie rekrutacji. Pozostałe przyjęte 20 dzieci miało taką samą liczbę punktów jak dziecko skarżących i nie wiadomo z jakich względów nie zostało zakwalifikowane, mimo, że kryteria naboru do przedszkola zostały ujednolicone w regulacjach prawnych. Zdaniem skarżących Dyrektor nie wykazał czym się kierował niżej oceniając dziecko skarżących od innych 20 kandydatów mających taką samą lub niższą liczbę punktów ani nie podał jakimi kryteriami kierował się przy dodatkowej (własnej) rekrutacji 20 kandydatów. Skarżący wskazali, że w orzecznictwie funkcjonuje pogląd, że w przypadku większej ilości dzieci niż miejsc żaden kandydat dopuszczony do drugiego etapu nie powinien być przyjęty do przedszkola a przedszkole winno wziąć udział w rekrutacji uzupełniającej. Zdaniem skarżących komisja rekrutacyjna ani dyrektor nie mogą brać pod uwagę kryteriów, które nie zostały wskazane w uchwale organu prowadzącego. Skarżący podali, że twierdzenie organu, że dzieci przyjęte na mocy odwołań – posiadały punkty ustawowe jest nieprawdą. Zarzucili również, że nadużyciem było stwierdzenie, że dziecko skarżących będzie miało opiekę z uwagi na urlop macierzyński matki. Na rozprawie dnia [...].10.2019r. pełnomocnik skarżącej J. G. podała, że kwestionuje II etap rekrutacji, w czasie której zostały przyjęte dzieci, nawet wtedy gdy miały tyle samo i mniej punktów niż dziecko skarżących. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i podał, że dziecko skarżących zostało przyjęte do przedszkola [...] września 2019r. Pełnomocnik skarżących podtrzymała skargę podając, że rekrutacja była nieprawidłowa, rodzina straciła [...] zł a dziecko przeżyło stres. Poza tym twierdziła, że jak je czasami odbiera z przedszkola to inne dzieci odbierane są wcześniej. Na rozprawie organ został zobowiązany do wyjaśnienia i udokumentowania kwestii rozdziału 20 miejsc na II etapie rekrutacji. Pismem z dnia [...].10.2019r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że dzieci przyjmowane są za pomocą systemu informatycznego [...]. System ten prowadzi jednocześnie 2 etapy rekrutacji: pierwszy z punktami ustawowymi (za jedno kryterium ustawowe otrzymuje się 260 punktów) oraz drugi z punktami za kryteria uchwalone przez Radę Miasta. System tworzy listę dzieci do przyjęcia wg ilości punktów. W spornej rekrutacji złożono 79 wniosków z I preferencji. Po I i II etapie rekrutacji na liście znalazło się 30 dzieci z punktami w liczbie 125 i więcej. W przedszkolu zostało 20 wolnych miejsc. System nie przyjął więcej dzieci, ponieważ 47 z nich otrzymało 110 punktów a miejsc zostało tylko 20. Od tych decyzji złożono 45 odwołań, w tym 37 dotyczyło dzieci z liczbą 110 punktów. Dyrektor negatywnie rozpatrzył odwołania dzieci z innej niż I preferencji i takich, które miały mniej niż 110 punktów. Z pozostałej grupy 37 dzieci Dyrektor wybrał te, w których wychowywało się dwoje dzieci. Ponadto pozytywnie rozpatrzył odwołania 7 dzieci, z których sytuacja uzasadniała uznanie, że miejsce w przedszkolu będzie bardziej potrzebne (oboje rodzice pracujący, brak pomocy ze strony innych członków rodziny, potrzeba kształcenia specjalnego). W przypadku skarżących Dyrektor wziął pod uwagę to, że matka dziecka będzie przebywała za kilka miesięcy na urlopie macierzyńskim. Nadto podano, że nieprzyjęte dzieci, w tym dziecko skarżących otrzymały skierowania do innego miejskiego przedszkola. Na rozprawie dnia [...] stycznia 2020r. Dyrektor przedszkola podała, że dziecko zostało przyjęte od [...].09. 2019r., gdyż zwolniło się miejsce a było złożone odwołanie, nie zaś z powodu uznania wcześniejszego rozstrzygnięcia za nieprawidłowe. Wyjaśniła, że nabór na I etapie jest dokonywany elektronicznie bez udziału przedszkola. W II etapie pozostały dzieci, które miały 110 punktów i mniej. Dokonywano rozdziału tych miejsc wg kryteriów przy takiej samej ilości punktów z uwzględnieniem opisanych sytuacji. Pełnomocnik skarżącej podała, że dyrektor dzieci z taką samą ilością punktów zweryfikowała wg własnego uznania, co jest niedopuszczalne i niesprawiedliwe. Wskazała, że opisane w piśmie organu przypadki są w każdej rodzinie i nie stanowią żadnego argumentu. W jej ocenie powinny być jasno określone kryteria, bo mają przypuszczenia, że są nadużycia w grupie z punkami wystarczającymi. Pełnomocnik organu podał, że jak zabrakło kryteriów ustawowych i z uchwały Rady Miasta to dyrektor miała trudne zadanie i musiała jakieś kryteria zastosować. W jego ocenie można stwierdzić, że wchodziło w grę kryterium konstytucyjne uwzględniające zasadę równości i równego traktowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Kontroli sądu podlegało rozstrzygnięcie dyrektora przedszkola nr [...] w [...] z dnia [...].04.2019r. podtrzymujące decyzję Komisji Rekrutacyjnej działającej przy Przedszkolu Nr [...] odmawiającej przyjęcia D. G. do przedszkola w roku szkolnym [...] z powodu braku miejsc. Zgodnie z art. 158 ust. 9 zd. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. prawo oświatowe (obecnie t.j. Dz.u. 2019.1148 – treść przepisów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w dacie podejmowania skarżonych rozstrzygnięć nie uległa zmianie): na rozstrzygnięcie dyrektora danego publicznego przedszkola, publicznej szkoły lub publicznej placówki służy skarga do sądu administracyjnego. Orzeczenie o nieprzyjęciu do przedszkola jest decyzją administracyjną, nawet jeżeli ustawodawca posługuje się w przepisach rekrutacyjnych terminem rozstrzygnięcie. Decyzja administracyjna to jednostronna czynność (oświadczenie woli) z zakresu prawa administracyjnego. Decyzja administracyjna jako czynność prawna jednostronna charakteryzuje się tym, że dochodzi do skutku przez złożenie oświadczenia woli przez organ administracji publicznej. Oznacza to, że jakkolwiek strona bierze udział w procesie kształtowania treści decyzji lub nawet podjęcie decyzji jest uwarunkowane zgodą (wnioskiem) strony, to ostateczne, prawnie wiążące określenie treści decyzji należy niepodzielnie do organu administracji publicznej (patrz - Andrzej Wróbel, Komentarz do art. 104 K.p.a., stan prawny 15 września 2013 r.). Decyzja o nieprzyjęciu dziecka do przedszkola korzysta z gwarancji przewidzianych w art. 78 Konstytucji RP: "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Zasady i tryb zaskarżenia decyzji wydanej w przedmiocie nieprzyjęcia kandydata do przedszkola regulują przepisy ustawy Prawo oświatowe, przewidując możliwość zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji przez komisję rekrutacyjną do dyrektora przedszkola w drodze odwołania, a z kolei od rozstrzygnięcia decyzji wydanej w drugiej instancji przez dyrektora przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przepisy Rozdziału 6 ustawy obejmują zatem m.in. przepisy szczególne (lex specialis) w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego.. Po myśli art. 130 ustawy Prawo oświatowe, w przypadku rekrutacji do przedszkoli, tak jak w rozpoznawanej sprawie, dzieci przyjmuje się do publicznych przedszkoli po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego (ust. 1). O przyjęciu dziecka do publicznego przedszkola, decyduje dyrektor przedszkola (ust. 2). Postępowanie rekrutacyjne jest prowadzone na wniosek rodzica kandydata (ust. 4) ( por. wyrok WSA w [...] z [...].01.2018r., sygn. II SA/Bd [...], dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) W przedmiotowej sprawie, jak wynikało z uzasadnienia rozstrzygnięcia Dyrektora dziecko skarżących nie zostało przyjęte do przedszkola z powodu braku miejsc. Najniższa liczba punktów uprawniających do przyjęcia dziecka do Przedszkola Nr [...] wynosiła 125 punktów, natomiast dziecko skarżących w rekrutacji zasadniczej otrzymało 110 punktów, co nie uprawniało jej do przyjęcia do przedszkola na wnioskowany rok szkolny [...]. Skarżący nie zgadzali się z rozstrzygnięciem albowiem ich zdaniem na II etapie rekrutacji do przedszkola przyjęto dzieci z mniejszą liczbą punktów niż ich dziecko. Nadto zastosowano uznaniowe kryteria dyrektora, co nie znajduje oparcia w przepisach prawa. W toku postępowania, po przekazaniu skargi do sądu - dziecko skarżących od dnia [...] września 2019r. zostało przyjęte do przedszkola. Mimo tego skarżący podtrzymali skargę, twierdząc, że wcześniejszy brak przyjęcia dziecka do przedszkola spowodował u dziecka stres i generował koszty w wysokości [...] zł. Zauważyć należy, że ustawa prawo oświatowe nie wskazuje sposobu rozstrzygnięcia skargi w sprawach takich jak niniejsza, zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2019.2325). Zgodnie z art. 151 p.p.s.a bezzasadność skargi powoduje jej oddalenie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a sąd uwzględniając decyzję uchyla ją w całości lub w części stwierdzając naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego umarza jednocześnie to postępowanie. W przedmiotowej sprawie przyjęcie dziecka do przedszkola z dniem [...] września 2019r. nie skutkowało cofnięciem skargi. Skarżący skargę podtrzymali. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie utraciło bytu prawnego, w tym sensie, że nie zostało wyeliminowane z obrotu w nadzwyczajnym trybie administracyjnym ani w trybie autokontroli. Mimo braku możliwości wstecznego przyjęcia dziecka do przedszkola nie zaszły przesłanki bezprzedmiotowości (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a). Kontrola sądu administracyjnego dotyczy bowiem stanu z daty wydania objętego skargą aktu, który nadal pozostaje w obrocie.. Nadmienić należy, że sąd administracyjny nie jest powołany do unieważnienia postępowania rekrutacyjnego czy zabezpieczenia miejsca, w którym dziecko wnoszących skargę mogło realizować wychowanie przedszkolne, bowiem takich możliwości ustawodawca nie przewidział. Poza granicami niniejszej sprawy pozostaje też kwestia przygotowania bądź nieprzygotowania odpowiedniej liczby miejsc w przedszkolach. Kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu podlega natomiast legalność decyzji wydanych w toku postępowania rekrutacyjnego. W przedmiotowej sprawie zarzuty okazały się bezzasadne. Jakkolwiek uzasadnienie rozstrzygnięcia było lakoniczne, nie wyjaśniało w sposób jasny i precyzyjny przyczyn rozstrzygnięcia, było również wydane po terminie określonym w art. 158 ust. 9 prawa oświatowego to analiza procesu rekrutacji i podjętej decyzji wskazała, że naruszenia te nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wskazane w ustawie terminy sporządzenia uzasadnienia i wydania rozstrzygnięcia mają charakter instrukcyjny, za ich naruszenie nie przewidziano bowiem żadnych sankcji. Zgodnie z art. 158 ust. 7 zd. 2 prawa oświatowego uzasadnienie rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej zawiera przyczyny odmowy przyjęcia , w tym najniższą liczbę punktów, która uprawniała do przyjęcia, oraz liczbę punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie to zawierało wszystkie w/w elementy. Przystępując do oceny zasadności skargi należy odwołać się w pierwszej kolejności do art. 131 Prawa oświatowego. I tak zgodnie z ust. 1 tego przepisu do publicznego przedszkola przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze gminy prowadzącej przedszkole. W dalszej kolejności art. 131 ust. 2 Prawa oświatowego przewiduje kryteria brane pod uwagę w wypadku, gdy ilość kandydatów przekracza ilość miejsc. Są to - 1) wielodzietność rodziny kandydata; 2) niepełnosprawność kandydata; 3) niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; 4) niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; 5) niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; 6) samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; 7) objęcie kandydata pieczą zastępczą. Kryteria te mają jednakową wartość (260 pkt). Natomiast zgodnie z art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego, w przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w danej publicznej szkole podstawowej albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów. Powyższy przepis stał się podstawą do wydania uchwały Rady Miasta [...] Nr [...] z [...] stycznia 2019r. Wskazano w niej 6 kryteriów przyjęcia do przedszkola wraz z punktacją. Zgodnie bowiem z art. 131 ust. 6 ustawy prawo oświatowe organ prowadzący określa nie więcej niż 6 kryteriów, o których mowa w ust. 4 i 5, oraz przyznaje każdemu kryterium określoną liczbę punktów, przy czym każde kryterium może mieć różną wartość. W § 3 w/w uchwały ustalono, że dokumentami potwierdzającymi spełnienie tych kryteriów są oświadczenia rodziców/ opiekunów. Wbrew zatem stanowisku skarżących dyrektor przedszkola nie miał podstaw do stosowania innych zasad potwierdzania tych kryteriów czy ustalania prawdziwości składanych oświadczeń. Zgodnie z art. 130 ust. 7 prawa oświatowego postępowanie rekrutacyjne może być prowadzone z wykorzystaniem systemów informatycznych, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Do rekrutacji na 50 wolnych miejsc zgłoszonych zostało 79 - cioro dzieci. W dokumentach zgłoszeniowych wskazano spełnienie/niespełnienie przez dane dziecko kryteriów ustawowych i tych wynikających z uchwały. Dołączono wymagane dokumenty i oświadczenia. Jak wynikało z pisma organu i dokumentów przez niego dostarczonych po wprowadzeniu wynikających z w/w przepisów punktów na etapie tej rekrutacji prowadzonej z wykorzystaniem systemów informatycznych dokonano wyboru dzieci posiadających 125 punktów i więcej z uwzględnieniem kryteriów z ustawy i z uchwały. Przyjęto wówczas 30 dzieci. Podkreślić należy, że uwzględniono zarówno punkty z ustawy ( z tymi punktami było mniej dzieci niż miejsc) jak i punkty z uchwały Rady Miasta. Tym samym wbrew stanowisku skarżących przeprowadzono I i II etap rekrutacji z wykorzystaniem systemu. Wykorzystanie systemu informatycznego nastąpiło z uwzględnieniem kryteriów prawem przewidzianych. Dziecko skarżących nie miało wymaganych do przyjęcia do przedszkola - 125 punktów, co nie było sporne. I tego etapu rekrutacji skarżący nie kwestionowali. Po jego zakończeniu, czyli w istocie zastosowaniu dwóch etapów rekrutacji z art. 131 ust. 2 i 4 ustawy prawo oświatowe pozostało 20 wolnych miejsc i 37 kandydatów z taką samą liczbą punktów, wynoszących 110, w tym dziecko skarżących oraz dzieci z mniejszą ilością punktów. Zastosowanie dwóch etapów rekrutacji wskazanych w art. 131 ust. 2 i 4 ustawy nie pozwoliło na wyłonienie 50 – ciorga dzieci na tyle wolnych miejsc w przedszkolu albowiem suma punktów uzyskanych przy zastosowaniu kryteriów z ustawy i uchwały pozwoliła na przyjęcie 30 – ciorga dzieci mających min 125 punktów, na pozostałe 20 miejsc 37 -miu kandydatów miało tyle samo punktów (110). Nie było dzieci mających więcej niż 110 a mniej niż 125 punktów. Przepisy regulujące rekrutację do przedszkoli nie wskazują w jaki sposób ma być prowadzania dalsza rekrutacja jeżeli, jak w niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu I i II etapu rekrutacji pozostała liczba miejsc mniejsza niż liczba dzieci mających taką samą liczbę punktów. Zgodnie z art. 131 ust. 5 ustawy prawo oświatowe na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego może być brane pod uwagę kryterium dochodu na osobę w rodzinie kandydata. Kryterium dochodu określa organ prowadzący w stosunku procentowym do kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, z późn. zm.). Spełnianie tego kryterium jest potwierdzane oświadczeniem rodzica kandydata. W przedmiotowej sprawie kryterium dochodu nie zostało ustalone przez organ prowadzący. Kryterium to nie mogło być więc rozstrzygające. Ustawa prawo oświatowe przewiduje również możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania rekrutacyjnego (art. 161 ustawy). Należy jednak zauważyć, że dotyczy to sytuacji, w której w rekrutacji zasadniczej zgłosiło się mniej kandydatów niż miejsc, co w przedmiotowej sprawie nie zaistniało. Nadto w przedmiotowym postępowaniu rekrutacyjnym uzupełniająca rekrutacja z zastosowaniem przepisów art. 131 ust. 2 i 4 odpowiednio (na mocy art. 161 ust. 3 ustawy) doprowadziłaby do identycznych wyników, tj. nadal 37 – mioro dzieci miałoby po 110 punktów na wolnych 20 miejsc. Zastosowanie w tej sytuacji przez komisję rekrutacyjną jakichkolwiek innych kryteriów ( losowania, wyboru alfabetycznego, swobodnego uznania) byłoby niedopuszczalne jako kryteria pozaustawowe. Warto w tym miejscu wskazać, że stanowisko zajmowane przez sądy dotyczące braku podstaw do stosowania pozaustawowych kryteriów dotyczyły właśnie sytuacji, gdy na etapie rekrutacji w I i II etapie (wg nazewnictwa ustawowego) takie pozaustawowe kryteria zostały zastosowane przez komisję rekrutacyjną. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja miejsca nie miała. Komisja rekrutacyjna dokonała wyboru 30 – ciorga dzieci z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w ustawie oraz w uchwale Rady Miasta [...] czego nawet skarżący nie kwestionowali. Po dokonaniu tej rekrutacji pozostało nadal wolnych 20 miejsc i 37 kandydatów, którzy mieli identyczną ilość punktów. Byli to kandydaci bez punktów ustawowych a z punktami z uchwały Rady Miasta. Z tych zapewne względów powstało mylne przekonanie, że w stosunku do nich odbywa się II etap rekrutacji przewidziany w art. 131 ust. 4 ustawy prawo oświatowe. Tymczasem z uwagi na wyżej podany wynik rekrutacji zasadniczej rekrutacja zasadnicza została zamknięta i ogłoszono listy dzieci przyjętych i nieprzyjętych. Dalszy etap dotyczył rozpatrywania odwołań przez dyrektora przedszkola. Analiza dokumentów dostarczonych przez organ wykazała, że na pozostałe 20 miejsc zostały przyjęte dzieci, które uzyskały 110 punktów. Nie zostały przyjęte dzieci z mniejszą ilością punktów, nie spełniające kryteriów. Rekrutacja odbywała się na tym etapie przez dyrektora rozpatrującego odwołania od rozstrzygnięcia komisji rekrutacyjnej. W art. 158 ust. 9 ustawy prawo oświatowe nie wskazano jakimi kryteriami ma się kierować dyrektor rozpatrujący odwołania w sytuacji kiedy wszyscy odwołujący w równym stopniu spełnili kryteria z II etapu rekrutacji wskazanego w art. 131 ust. 4 ustawy. Jak wyjaśnił dyrektor rozpatrując odwołania, z uwagi na mniejszą liczbę miejsc niż dzieci, negatywnie rozpatrzył kandydatów, którzy przedszkola nie wskazali jako I preferencję. Z pozostałych uwzględnił te dzieci, które miały starsze rodzeństwo, których rodzice pracowali, nie mogli korzystać z pomocy innych członków rodziny, czy mieli trudną sytuację rodzinną. Organ wskazał na zastosowanie w tym przypadku kryteriów nie wymienionych w art. 131 ust. 2 czy uchwale Rady Miasta ( u skarżących możliwość pozostania dziecka z matką w domu, u innych brak takiej możliwości), czynił to jednak na etapie rozpatrywania odwołania, na którym był zobowiązany do rozpatrzenia odwołań przy jednoczesnym braku określenia w ustawie dodatkowych kryteriów umożliwiających wybór spośród dzieci spełniających w równym stopniu kryteria z uchwały Rady Miasta. Niewątpliwie jednak wykazał, że rozpatrywanie odwołań nie miało charakteru dowolnego a uwzględniało przewidzianą choćby w art. 134 ust. 4 ustawy konieczność zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny. Zarzuty skarżących, że kryteria przyjęte przez dyrektora nie znajdują uzasadnienia w ustawie nie były zasadne o tyle, że ustawa na etapie rozpatrywania odwołań dzieci z taką samą ilością punktów z uchwały ( po zakończonym I i II etapie rekrutacji) w ogóle nie precyzuje możliwych do zastosowania na tym etapie innych kryteriów, pozostawiając to w gestii dyrektora. Wskazywanie, że argumenty o sytuacji rodzinnej związanej z brakiem np. dziadków, którzy mogliby wesprzeć rodziców w opiece nad dzieckiem, czy z mieszkaniem z chorą osobą, nie są argumentami istotnymi, gdyż dziecko skarżących również mieszka z chorą prababcią, jej matka nie ma prawa jazdy – nie mogły zostać uwzględnione. Nie były bowiem przez skarżących podnoszone w odwołaniu a dyrektor uwzględniał sytuację przedstawioną w odwołaniach. Należy podkreślić, że przy braku wskazania w ustawie kryteriów pozwalających rozpoznać odwołanie nie można stawiać zarzutu naruszenia prawa. W niniejszej sprawie dyrektor rozpoznając odwołania przyjął dzieci, które miały tyle samo punktów, ile dziecko skarżących a nie mniej. Nie pominął więc kryteriów wskazanych w uchwale i w ustawie. We wcześniejszym etapie komisja rekrutacyjna zastosowała jedynie kryteria wskazane w ustawie i uchwale Rady Miasta [...] a nie kryteria pozaustawowe. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zastosowano kryteriów sprzecznych z ustawą, nie naruszono również przepisów materialnych ani proceduralnych w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zawierała uzasadnionych zarzutów i na podstawie art. 151 p.p.s.a podlegała oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło