I SA/Wa 1625/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-16

Skład orzekający: Bożena Marciniak, Iwona Kosińska, Monika Sawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1967 r. została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności czy doszło do rażącego naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej była prawidłowa. Wydanie decyzji o lokalizacji szczegółowej przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego było równoznaczne z wykazaniem niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, co oznacza, że nie doszło do rażącego naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z 1958 r. Ponadto, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest trybem do ponownego merytorycznego badania sprawy ani do kwestionowania prawidłowości sporządzenia protokołu z rozprawy administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący W. M. i I. K. złożyli skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1967 r. dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości. Skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 3 ust. 1 ustawy z 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, twierdząc, że nieruchomość nie była niezbędna na cele użyteczności publicznej, obrony państwa ani dla wykonania zadań gospodarczych, a także zarzucili nierzetelne sporządzenie protokołu z rozprawy wywłaszczeniowej. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że cel wywłaszczenia został prawidłowo określony w decyzji o lokalizacji szczegółowej, a postępowanie wywłaszczeniowe było zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Monika Sawa Protokolant referent stażysta Aleksandra Cymerska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi W. M. i I. K. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z [...] maja 2019 r., nr [...], Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu wniosku W. M. i I. K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] czerwca 1967 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z [...] kwietnia 1967 r., w części dotyczącej wywłaszczenia oraz umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności obu ww. decyzji, w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju złożyły W. M. i I. K.. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym; Decyzją z [...] kwietnia 1967 r., nr [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych [...] orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej [...], stanowiącej własność A. i F.F.. Decyzją z [...] czerwca 1967 r., nr [...], Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych utrzymała w mocy ww. decyzję z [...] kwietnia 1967 r. Wnioskiem z [...] kwietnia 2013 r. W. M. i I. K., wystąpiły o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 1967 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] kwietnia 1967 r., w części dotyczącej ustalenia i przyznania odszkodowania. Decyzją z [...] grudnia 2013 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 1967 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] kwietnia 1967 r. - w części dotyczącej odszkodowania. Decyzją z [...] lipca 2015 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2013 r. Wnioskiem z [...] lipca 2016 r. W. M. i I. K. wystąpiły o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 1967 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] kwietnia 1967 r. Decyzją z [...] maja 2019 r. Minister Inwestycji i Rozwoju odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] czerwca 1967 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z [...] kwietnia 1967 r., w części dotyczącej wywłaszczenia oraz umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności obu ww. decyzji, w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ nadzoru podniósł, że obie kwestionowane decyzje podlegały już ocenie nadzorczej w części dotyczącej odszkodowania, na potwierdzenie czego przywołał ostateczną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lipca 2015 r., utrzymującą w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności obu kwestionowanych decyzji w części dotyczącej odszkodowania. Wobec powyższego, Minister umorzył, na podstawie art. 105 § 1 kpa, obecnie prowadzone postępowanie dotyczące oceny obu tych decyzji w części dotyczącej odszkodowania. Oceniając kwestionowane decyzje w części dotyczącej wywłaszczenia organ nadzoru wskazał, że podstawą prawną wywłaszczenia była ustawa z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Minister podniósł, że wnioskodawcą wywłaszczenia było Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...], stanowiące przedsiębiorstwo państwowe w rozumieniu dekretu z 26 października 1950 r. o przedsiębiorstwach państwowych, a zatem podmiot uprawniony zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r. W ocenie organu, w sprawie spełnione zostały również materialnoprawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia, tj. cel użyteczności publicznej oraz niezbędność wywłaszczenia. Minister podniósł, że zgodnie z treścią wniosku wywłaszczeniowego z [...] marca 1967 r. oraz decyzji z [...] kwietnia 1967 r. celem wywłaszczenia była budowa budynku biurowego dla Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...]. Ponadto, w ocenie organu, z uzasadnienia wniosku o wywłaszczenie oraz decyzji wywłaszczeniowej jednoznacznie wynika, że cel wywłaszczenia powołany został w wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej [...] decyzji o lokalizacji szczegółowej z [...] lutego 1967 r. Organ wyjaśnił, że decyzje o lokalizacji szczegółowej były wydawane na podstawie art. 30 ustawy z 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem, organy planowania przestrzennego ustalały lokalizację szczegółową inwestycji budowlanych, określając działkę budowlaną, bądź teren na którym inwestycja może być wykonana (ust. 2 pkt 1). Zgodnie natomiast z art. 31 ust. 1 tej ustawy, podstawą do podejmowania decyzji o lokalizacji szczegółowej były zatwierdzone plany zagospodarowania przestrzennego. W ocenie organu nadzoru, z powyższego wynika, że niezbędność i odpowiedniość wywłaszczanej nieruchomości ustalano nie w chwili wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i wydawania decyzji wywłaszczeniowej, ale wcześniej, tj. w chwili uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego ustalającego dla nieruchomości ściśle określone przeznaczenie i uwzględniające jej dotychczasowy charakter. W konsekwencji, przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. regulowały jedynie końcowy etap realizacji inwestycji i nie pozwalały na podważenie ustaleń, w tym tych dotyczących niezbędności i odpowiedniości, powziętych w planie zagospodarowania przestrzennego. Zatem, w niniejszej sprawie organ wywłaszczeniowy, dysponując zgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...] decyzją o lokalizacji szczegółowej z [...] lutego 1967 r., wydaną przez właściwy organ planowania przestrzennego, miał podstawy do uznania niezbędności i odpowiedniości przedmiotowej nieruchomości dla realizacji celu wskazanego we wniosku o wywłaszczenie. W ocenie Ministra, w sprawie spełnione zostały również wymogi wynikające z art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. Przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, w dniu [...] marca 1967 r. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] zwróciło się do właścicieli nieruchomości (A. F. i F. F.) z ofertą dobrowolnego wykupu części nieruchomości [...]. Prowadzone były zatem rokowania z byłymi właścicielami wywłaszczonej nieruchomości. Z wniosku o wywłaszczenie z [...] marca 1967 r. wynika, że postępowanie ofertowe nie przyniosło rezultatu, bowiem właściciele nieruchomości nie zgodzili się na przedstawioną ofertę z powodu zbyt niskiego oszacowania odszkodowania. Organ uznał również, że wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego zawierał wszystkie elementy wskazane w art. 15 ustawy z 12 marca 1958 r. W szczególności wskazano w nim nieruchomość mającą podlegać wywłaszczeniu, cel wywłaszczenia i wynik rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości. Ponadto, do wniosku załączono takie dokumenty jak: kopię decyzji o lokalizacji szczegółowej wraz z planem sytuacyjno-wysokościowym, opis i mapę wraz z podziałem i katastralnym wydzieleniem [...], wyciąg z wykazu zmian gruntowych, odpis wyciągu z księgi wieczystej [...], odpis oferty dobrowolnego odstąpienia nieruchomości z dnia [...] marca 1967 r. oraz opinię szacunkową. Zdaniem organu, zachowany został również wymóg z art. 16 ustawy z 12 marca 1958 r. Jak wynika z akt sprawy, o wszczęciu postępowania i terminie rozprawy właściciel nieruchomości został zawiadomiony. Minister wskazał również, że [...] kwietnia 1967 r. została przeprowadzona rozprawa, w której udział wzięli A. F.i i F. F.. Z protokołu rozprawy wynika, że właściciele nieruchomości podtrzymali swoje stanowisko zawarte w piśmie z [...] marca 1967 r., w którym nie zgodzili się na przedstawioną ofertę ze względu na zbyt niską wysokość odszkodowania. Podsumowując organ nadzoru uznał, że przy wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a więc takiego naruszenia, które pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa i miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zdaniem Ministra, działanie organu odwoławczego również nie było obarczone wadą rażącego naruszenia prawa, czego dowodzi analiza treści decyzji tego organu. Z treści uzasadnienia ww. decyzji wynika, że wnioski odwołujących się dotyczące uchylenia decyzji organu I instancji, dostarczenia nieruchomości zamiennej, objęcia wywłaszczeniem pozostałej części nieruchomości pozostającej poza wywłaszczeniem oraz podwyższenia kwoty odszkodowania za składniki budowlane i roślinne na przedmiotowym gruncie nie zostały uwzględnione, ponieważ nie została zmieniona bądź uchylona decyzja o lokalizacji szczegółowej z [...] lutego 1967 r. Nie zaistniały też przesłanki dotyczące dostarczenia nieruchomości zamiennej, jak również dotyczące objęcia wywłaszczeniem części nieruchomości, pozostającej poza wywłaszczeniem, z powodu niemożności zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. Nie było możliwe także podwyższenie kwoty odszkodowania z powodu braku podstawy prawnej, gdyż zaproponowane odszkodowanie zostało ustalone w sposób prawidłowy w oparciu o opinie szacunkowe biegłych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju złożyły W. M. i I. K.. Zaskarżonej decyzji zarzuciły błędną wykładnię art. 156 § 1 pkt 2 kpa, mającą wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wnikliwej oceny okoliczności sprawy w aspekcie przesłanek określonych w ww. przepisie, w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zw. z art. 88 § 1 kpa, w brzmieniu obowiązującym w dacie wywłaszczenia. Wskazując na powyższe naruszenia skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wskazały, że decyzja z [...] kwietnia 1967 r. została wydana bez uprzedniego ustalenia, czy wystąpiły przesłanki wywłaszczenia określone w art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. W uzasadnieniu ww. decyzji stwierdzono wprawdzie lakonicznie, że przedmiotowa nieruchomość jest wywłaszczana na cele budowy budynku biurowego, ale nie wskazano materialnoprawnej przesłanki niezbędności wywłaszczenia i nie uzasadniono rozmiaru wywłaszczenia. W ocenie skarżących, nie wystarcza jako wskazanie celu wywłaszczenia ogólnikowe powołanie się na potrzebę budowy budynku biurowego, bez szczegółowego uzasadnienia niezbędności wywłaszczenia konkretnej nieruchomości. Obowiązkiem organu wywłaszczeniowego było zbadanie, czy zamierzenie inwestycyjne, które miało być realizowane na wywłaszczanym gruncie, odpowiadało jednemu z celów wywłaszczenia, wymienionych w art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. Skarżące podniosły, że w sprawie nie wystąpiła żadna z trzech przesłanek wywłaszczenia wskazanych w art. 3 ust. 1 ww. ustawy. Po pierwsze, przedmiotowa nieruchomość nie była wnioskodawcy wywłaszczenia niezbędna na cele użyteczności publicznej. Powołując się na wykładnię pojęcia "cel użyteczności publicznej" w orzecznictwie sądów administracyjnych skarżące podniosły, że zaspokojenie potrzeb biurowych pracowników Przedsiębiorstwa [...] nie wyczerpuje przesłanki przeznaczenia nieruchomości na cele użyteczności publicznej. O wystąpieniu tej przesłanki można byłoby mówić w sytuacji gdyby chodziło o budowę infrastruktury wodociągowej, np. stacji pomp. Po drugie, przedmiotowa nieruchomość nie była Przedsiębiorstwu [...] niezbędna na cele obrony Państwa. W ocenie skarżących, jest to oczywiste i nie wymaga szerszego uzasadnienia. Po trzecie, przedmiotowa nieruchomość nie była wnioskodawcy wywłaszczenia niezbędna dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Skarżące podniosły, że w ramach postępowania wywłaszczeniowego ww. przedsiębiorstwo nie wykazało, czy i jaki zatwierdzony plan gospodarczy uzasadniał wywłaszczenie nieruchomości właśnie w tym miejscu. Co więcej, w postępowaniu wywłaszczeniowym nie wykazano w ogóle, na czym polegała owa "niezbędność" wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W ocenie skarżących, nie było żadnych przeszkód (a przynajmniej takie przeszkody nie zostały w postępowaniu wywłaszczeniowym wykazane), aby wnioskodawca wywłaszczenia wybudował budynek biurowy w innym miejscu. Odpowiednich działek, aby na nich umiejscowić budynek biurowy [...], obecnie nie brakuje. Tym bardziej nie brakowało ich czterdzieści dziewięć lat temu, w 1967 roku, kiedy doszło do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Na konkretne nieruchomości, odpowiednie aby posadowić na nich budynek biurowy, F. i A. F. wskazywali tak w trakcie rozprawy wywłaszczeniowej, jak i w odwołaniu od decyzji Prezydium WRN [...]. Ponadto, na niewłaściwość lokalizacji biurowca w dzielnicy willowej wskazywał Instytut Higieny opiniując lokalizację budynku biurowego dla wnioskodawcy wywłaszczenia. Skarżące dodały, że ten fragment [...] zachował do dzisiaj swój willowy charakter. Również Zakład Hydrociepłowni dostrzegł, że podłączenie usytuowanego na wywłaszczonej działce biurowca do sieci ciepłowniczej jest niemożliwe. Także Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium MRN [...] proponował wnioskodawcy wywłaszczenia inne lokalizacje, w tym m.in. [...]. W ocenie skarżących, powyższe okoliczności potwierdzają, że nie było żadnego racjonalnego argumentu za koniecznością wywłaszczenia nieruchomości F. i A. F.. Skarżące wskazały również na nieprawidłowości przy sporządzaniu protokołu rozprawy wywłaszczeniowej. Pomimo podnoszenia przez F. i A. F. na rozprawie, że przedmiotowa nieruchomość nie jest wnioskodawcy wywłaszczenia niezbędna, budowa biurowca w dzielnicy willowej jest niezasadna, a nieopodal znajdują się dwie niezabudowane działki, stanowiące mienie poniemieckie, organ wywłaszczeniowy nie zaprotokołował żadnej z powyższych kwestii. Protokół z rozprawy został zatem sporządzony nierzetelnie - organ wywłaszczeniowy ograniczył się zaprotokołowania jedynie kwestii formalnych. W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju orzekająca o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] czerwca 1967 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] z [...] kwietnia 1967 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości [...], oznaczonej jako parcela gruntowa [...] oraz o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności obu ww. decyzji w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. W niniejszej sprawie nie budzi sporu umorzenie przez organ nadzoru przedmiotowego postępowania w części dotyczącej odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Kwestie sporne koncentrują się w całości na tym, czy przy wydaniu decyzji wywłaszczeniowych, w części dotyczącej wywłaszczenia, doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a w szczególności czy został rażąco naruszony art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94), dalej jako "ustawa" lub "ustawa z 12 marca 1958 r.", w związku z art. 88 § 1 kpa. Przedmiotowe postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie art. 156 - 158 kpa i podlega takim samym regułom procesowym, co postępowanie zwykłe, z tym że odmienny jest przedmiot obu postępowań. W postępowaniu zwykłym organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy jest ona obarczona kwalifikowanymi wadami, o których mowa w art.156 § 1 kpa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 kpa. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, może mieć ono miejsce tylko wtedy gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Powyższe oznacza, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji wywłaszczeniowych stanowiły przepisy ustawy z 12 marca 1958 r. Podniesione w skardze zarzuty koncentrują się w całości na tym, że przy wydaniu ww. decyzji doszło do rażącego naruszenia art. 3 ust. 1 tej ustawy. Stosownie do powołanego przepisu, wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obrony Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Z wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego z [...] marca 1967 r. oraz decyzji z [...] kwietnia 1967 r. wynika, że celem wywłaszczenia spornej nieruchomości była budowa budynku biurowego dla Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...]. Istotne znaczenie w sprawie ma to, że cel wywłaszczenia, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ nadzoru, powołany został również w decyzji Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej [...] o lokalizacji szczegółowej z [...] lutego 1967 r., nr [...]. Powyższa decyzja została wydana, jak wynika z jej treści, na podstawie art. 30 i 31 ustawy z 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1961 r. Nr 7, poz. 47, dalej jako "ustawa o planowaniu"). Stosownie do art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu, organy planowania przestrzennego ustalają lokalizację szczegółową inwestycji budowlanych, określając działkę budowlaną bądź teren, na którym inwestycja może być wykonana. Stosownie zaś do art. 31 ust. 1 ustawy o planowaniu, podstawą do podejmowania decyzji o lokalizacji szczegółowej są zatwierdzone plany zagospodarowania przestrzennego. Decyzja o lokalizacji inwestycji, na którą powołało się Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...], została wydana przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. W tej sytuacji uznać trzeba, że wnioskujące o wywłaszczenie przedsiębiorstwo, powołując się na tę decyzję, wykazało niezbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia, a organ orzekający o wywłaszczeniu musiał wziąć pod uwagę, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustalił dla parceli gruntowej [...] ściśle określone przeznaczenie uwzględniające jej dotychczasowy charakter. Wydanie decyzji o lokalizacji szczegółowej miało zasadniczy wpływ na ocenę legalności postępowania wywłaszczeniowego w zakresie niezbędności spornej nieruchomości na cel wywłaszczenia. Wobec powyższego Sąd podzielił ocenę organu nadzoru, że okoliczność wydania, przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, ww. decyzji o lokalizacji szczegółowej, obejmującej przedmiotową nieruchomość, jest równoznaczna z wykazaniem w toku postępowania wywłaszczeniowego niezbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Prawidłowo zatem uznał organ, w oparciu o materiał dowodowy poprzedzający wydanie kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej, że materialnoprawna przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia określona w art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. została w niniejszej sprawie spełniona. Tym samym, niezasadny okazał się zarzut rażącego naruszenia art. 3 ust. 1 ww. ustawy. Po analizie akt sprawy Sąd podzielił również w całości ustalenia i ocenę organu nadzoru, że przy wydaniu kwestionowanych decyzji wywłaszczeniowych nie doszło do rażącego naruszenia pozostałych przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. Wbrew stanowisku skarżących, w sprawie nie można mówić również o rażącym naruszeniu art. 88 § 1 kpa (w brzmieniu z daty wywłaszczenia), poprzez nierzetelne sporządzenie protokołu rozprawy wywłaszczeniowej. Zarzut stawiany w tym zakresie odnosi się do naruszenia przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] uprawnień stron podczas rozprawy administracyjnej. Podnieść w tej sytuacji trzeba, że postępowanie nieważnościowe, w którym badaniu podlegają ściśle określone przesłanki nieważności, nie może stanowić trybu konkurencyjnego w stosunku do postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym. W postępowaniu nadzwyczajnym nie bada się powtórnie sprawy merytorycznie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia, czy decyzja – której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności - obarczona jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2013 r., I OSK 1822/11, publik. w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, w tym postępowaniu, co do zasady, nie mogą być skutecznie podnoszone zarzuty, że kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja została wydana pomimo niewłaściwego przeprowadzenia postępowania, w tym niewłaściwego sporządzenia protokołu z rozprawy administracyjnej. Tego rodzaju naruszenia mogą być bowiem podnoszone na etapie zwykłego postępowania administracyjnego, ewentualnie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, obejmującym kontrolę wydanych w postępowaniu zwykłym decyzji administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1333/15, publik. w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W powołanym wyroku trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, że przedmiotem postępowania zwykłego jest sprawa administracyjna materialna, zaś przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest sprawa administracyjna procesowa (zob. również B. Adamiak: "Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej" - Państwo i Prawo z 2001 r., nr 8, str. 29 i n.). Zatem, prowadzące postępowanie nieważnościowe organy nie są uprawnione do przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, a jedynie oceny badanej decyzji z punktu widzenia zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Posiadając takie właśnie uprawnienia organ nadzoru zobowiązany był wyłącznie do oceny czy postępowanie przeprowadzone przez organy administracji w postępowaniu zwyczajnym dawało podstawę do wydania decyzji takiej treści. W ocenie Sądu, taka ocena została przez Ministra Inwestycji i Rozwoju przeprowadzona prawidłowo. Trafnie uznał organ odwoławczy, że skoro jego ustalenia są zbieżne z ustaleniami zarówno Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych, jak i Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej [...] zawartymi w decyzjach wywłaszczeniowych w zakresie elementów kluczowych dla wyniku sprawy, to nie sposób skutecznie podnosić, że przy wydaniu badanych decyzji doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa, w tym przepisów procedury administracyjnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło