II SA/Wa 1898/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-21
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Izabela Głowacka – Klimas, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego z powodu nieprzedłożenia przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów i posiadania przez niego emerytury w wysokości co najmniej najniższej emerytury, naruszył zasadę postępowania budzącego zaufanie do władzy publicznej, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy wnioskodawca jest osobą starszą, o złym stanie zdrowia, mającą trudności z poruszaniem się i pozyskiwaniem dokumentów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ naruszył art. 8 K.p.a. (zasada postępowania budzącego zaufanie) poprzez brak należytej wnikliwości w sytuacji wnioskodawcy, który z uwagi na stan zdrowia i wiek miał trudności z uzupełnieniem braków formalnych wniosku. Organ nie zweryfikował przyczyn braku działania wnioskodawcy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca A. Z. złożyła wniosek o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił przyznania świadczenia, wskazując na nieprzedłożenie przez skarżącą wymaganych dokumentów oraz fakt posiadania przez nią emerytury w wysokości co najmniej najniższej emerytury. Skarżąca wniosła skargę, podnosząc, że wychowała siedmioro dzieci i ma zły stan zdrowia. Na rozprawie zarówno organ, jak i skarżąca wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego uchyla zaskarżoną decyzję.
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia
[...] czerwca 2019 r., po rozpatrzeniu wniosku Pani A. Z. (skarżąca, strona)
z dnia [...] maja 2019 r. o przyznanie prawa do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia
20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 2019 r. poz. 299
ze zm.) i art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz.U. z 2019 r. poz. 303), zwanej dalej ustawą, odmówił przyznania prawa do rodzicielskiego świadczenia.
W uzasadnieniu decyzji wskazał między innymi, że zgodnie z art. 3 ust 9 "Świadczenie nie przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty
w wysokości co najmniej najniższej emerytury".
Zgodnie z art. 6 ust. 1 "W celu przyznania prawa do świadczenia oraz ustalenia jego wysokości wnioskodawca jest obowiązany do przedstawiania okoliczności faktycznych mających wpływ na przyznanie prawa lub ustalenia wysokości świadczenia i przedkładania żądanych środków dowodowych.
W przypadku nieprzedstawienia wymaganych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych organ, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2, wzywa wnioskodawcę do uzupełnienia braków w terminie nie krótszym niż 7 dni od dnia otrzymania wezwania, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia."
W związku z tym, że skarżąca nie dostarczyła żądanych dokumentów oraz że posiada uprawnienia do emerytury rolniczej, odmówiono przyznania świadczenia rodzicielskiego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca. Podkreśliła, że wychowała siedmioro dzieci. Wskazała na zły stan zdrowia i brak środków na leczenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ewentualnie umorzenie postępowania zainicjowanego decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Podkreślił, że to brak reakcji skarżącej zadecydował o wydaniu decyzji odmownej. Dodatkowo organ wskazał, iż skarżąca pomimo spełnienia przesłanek do uzyskania świadczenia emerytalnego w podstawowej wysokości, co pozwoliłoby na otrzymanie środków na życie, nie składa wniosku, gdyż jak twierdzi, nie będzie niczego podpisywać, gdyż może być "zmanipulowana" przez organ rentowy.
Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2020 r. zarówno organ, jak i skarżąca wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2017 r. poz. 2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowaną jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018r. poz. 1302 ze zm.) dalej w skrócie: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.
W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlega uwzględnieniu jednak z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Organy administracji publicznej prowadząc postępowanie kierują się między innymi zasadami ogólnymi zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (K.p.a.).
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada wynikająca z art. 8 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
W sprawach, w których organy mają do czynienia z osobami starszymi nie znającymi prawa winny być w sposób szczególny wyczulone na sytuację zdrowotną
i rodzinną swoich petentów. Sytuacja taka wystąpiła niewątpliwie w niniejszej sprawie, gdyż jak wynika z załączonych akt KRUS skarżąca przejawiała co najmniej nieufność do urzędników państwowych.
Jak wynika z akt sprawy, pismo organu wzywające skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku odebrał syn skarżącej M. Z. w dniu [...] maja 2019 r.
Jak wynika z akt sprawy i oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie
w dniu [...] stycznia 2020 r., skarżąca jest osobą, której z uwagi na stan zdrowia trudno poruszać się w gąszczu przepisów prawnych, ponadto chce chronić dane osobowe swoich dzieci. Z uwagi na swoja chorobę – trudności w poruszaniu się – skarżąca miała również problem w pozyskaniu niezbędnych do pozytywnego załatwienia wniosku dokumentów. Skarżąca podkreśliła, że po otrzymaniu wezwania od organu nie miała możliwości uzyskania żądanych dokumentów, ponieważ nie wychodziła w tym okresie z domu i nie miała nikogo, kto mógłby jej pomóc załatwić dokumenty. Wskazała ponadto, że urodziła siedmioro dzieci, których akty urodzenia zobowiązała się przedłożyć organowi.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że na rozprawie skarżąca okazała dowód osobisty z dnia [...] kwietnia 1981 r. z wpisami dotyczącymi urodzenia siedmiorga dzieci.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd uznał, że istnieją dokumenty potwierdzające fakt urodzenie przez skarżącą siedmiorga dzieci, co upoważnia ją
do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.
Reasumując Sąd doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie organ naruszył art. 8 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie zweryfikował dlaczego skarżąca mimo złożonego wniosku i niewątpliwego urodzenia siedmiorga dzieci nie uzupełniła żądanych przez organ dokumentów.
Na zakończenie Sąd wskazuje, że w celu wydania decyzji o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym organ musi dysponować aktami urodzenia dzieci oraz innymi dokumentami wskazanymi w piśmie z dnia [...] maja 2019 r.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło