III SA/Wa 1112/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-21

Skład orzekający: Jarosław Trelka, Matylda Arnold-Rogiewicz, Agnieszka Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wniesione przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego, są dopuszczalne i podlegają merytorycznemu rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, wniesione przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego, nie są przedwczesne i podlegają merytorycznemu rozpoznaniu. Brak jest przepisu, który bezwzględnie uzależniałby skuteczne wniesienie zarzutów od uprzedniego doręczenia tytułu wykonawczego. Organy egzekucyjne naruszyły zasady postępowania administracyjnego, formułując przesłanki ograniczające prawo obywatela do ochrony prawnej, które nie wynikają wprost z przepisów prawa.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec E. K. z tytułu zaległości podatkowych VAT. Dokonano zajęcia rachunków bankowych. E. K. złożył zarzuty do postępowania egzekucyjnego, wskazując na nieprawidłowości dotyczące decyzji podatkowej i brak doręczenia pisma o wszczęciu postępowania oraz upomnienia. Naczelnik US odmówił uwzględnienia zarzutów z powodu uchybienia terminu, uznając, że termin 7 dni na ich wniesienie rozpoczął bieg od daty doręczenia tytułu wykonawczego (5 listopada 2018 r.), podczas gdy zarzuty wniesiono 2 listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika US, podzielając argumentację o uchybieniu terminu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. K. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. (dalej jako "Naczelnik US") prowadził wobec majątku E. K. (dalej jako "skarżący") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] października 2018 r. od nr [...]do nr [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za okres od 02/2013 do 12/2013, w łącznej kwocie należności głównej 250.081,00 zł plus należne odsetki za zwłokę. W celu realizacji należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, działając jako organ egzekucyjny, na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej "upea") Naczelnik US dokonał czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...]Banku. w W., Banku [...]S.A. w W., Banku [...]w L.,[...] Bank [...]w W. Czynności te zostały dokonane zawiadomieniami z 16 października 2018 roku. Przedmiotowe zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone dłużnikom zajętych wierzytelności 16 października 2018 roku, a skarżącemu - 5 listopada 2018 roku. Pismem z 31 października 2018 r. skarżący złożył zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wnosząc o wstrzymanie/zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wskazał na nieprawidłowości dotyczące decyzji w sprawie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, brak doręczenia pisma o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i uprzedniego doręczenia upomnienia. Postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Naczelnik US odmówił uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśnił, że z treści art. 27 § 1 pkt 9 upea wynika, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Termin ten rozpoczyna swój bieg od momentu doręczenia tytułu wykonawczego. Ponadto – wskazał Naczelnik US - w sytuacji, gdy skarżący w doręczonym 5 listopada 2018 r. tytule wykonawczym o terminie tym został pouczony, to termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej rozpoczyna się od dnia 5 listopada 2018 roku. Tym samym Naczelnik US uznał, że skoro skarżący wniósł zarzuty 2 listopada 2018 r., nie ma możliwości ich merytorycznego rozpoznania, ponieważ nie zostały spełnione wymogi formalne do ich wniesienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji lub rozpatrzenie sprawy co do istoty oraz o wstrzymanie lub zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Za błędne uznał stanowisko organu egzekucyjnego, z uwagi na fakt, że pracownik organu powiadomił skarżącego ustnie o prowadzeniu egzekucji. W ocenie skarżącego żaden przepis nie precyzuje, że termin rozpoczyna swój bieg w momencie doręczenia tytułu wykonawczego, a organ błędnie zacytował wyrok WSA i uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia zarzutów. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako: "organ odwoławczy") postanowieniem z [...] lutego 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu Naczelnika US. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił pogląd Naczelnika US, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia zarzutów z uwagi na fakt, że odpisy tytułów wykonawczych z [...] października 2018 r. doręczono mu 5 listopada 2018 r. i od tego dnia rozpoczął bieg 7-dniowy termin do wniesienia zarzutów, natomiast skarżący wniósł zarzuty 2 listopada 2018 roku. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że ustne powiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego przez pracownika organu nie wywarło skutku w postaci rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia zarzutów. Odnosząc się do twierdzenia, że żaden przepis nie precyzuje, iż termin do wniesienia zarzutów rozpoczyna swój bieg w momencie doręczenia tytułu wykonawczego, organ odwoławczy wskazał, że art. 27 § 1 pkt 9 upea stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie o przysługującym zobowiązanemu, mu w terminie 7 dni, prawie do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wzór tytułu wykonawczego TW-1, stosowany w egzekucji obowiązków pieniężnych stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 850). Wzór tytuł zawiera pouczenie: "Na podstawie art. 33 § 1 ustawy zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu/wydruku tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia, do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej". Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że zarzuty mogą być wniesione dopiero po doręczeniu odpisów tytułów wykonawczych, co oznacza, że nie można ich wnieść przed doręczeniem tytułów. Zobowiązany nie może też ich wnieść po upływie 7 dni, czy też po tym terminie uzupełniać oraz wnosić nowe zarzuty. Innymi słowy – wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - zarzuty wniesione przed, jak i po ustawowym terminie nie powinny być przez organ rozpatrzone. Zarazem organ odwoławczy zaznaczył, że zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że zarzut, o którym mowa w art. 33 upea wniesiony przed terminem doręczenia tytułów wykonawczych nie może odnieść skutku, podobnie jak wniesiony po terminie. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty z 31 października 2018 r. wniesione zostały przez skarżącego przed doręczeniem tytułów wykonawczych, co powoduje bezskuteczność powyższej czynności. Uznał, organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zarzutów, ponieważ jak już wykazano, zarówno wniesienie zarzutów przed doręczeniem tytułu wykonawczego, jak też po upływie 7-dniowego terminu skutkuje uznaniem czynności za bezskuteczną i uniemożliwia wszczęcie postępowania w sprawie merytorycznej oceny podniesionych zarzutów. W skardze z 12 kwietnia 2019 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US z [...]listopada 2018 r. w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania: a) art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej zwana "kpa") oraz art. 27 § 1 pkt 9 upea poprzez nieprawidłowe uznanie przez organ odwoławczy, że wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest niedopuszczalne jako wniesionych przed datą otrzymania tytułu wykonawczego, b) art. 7 kpa poprzez prowadzenie postępowania bez uwzględnienia słusznego interesu obywateli, c) art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady zaufania do organów państwa, 2) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP poprzez działanie niezgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego na skutek formułowania przez organ państwowy przesłanek uniemożliwiających skorzystanie obywatelowi ze środków ochrony prawnej w postępowaniu prowadzonym przez ten organ, w sytuacji, gdy przesłanki te nie wynikają wprost z brzmienia przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i powtórzył przedstawione w nim argumenty. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ppsa). Uwzględnienie skargi może nastąpić również poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia - w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 O.p. (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 ppsa, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 135 ppsa, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 ppsa dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 ppsa, który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ppsa, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Należy również wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga jest zasadna. Poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie, że skarżący wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym przed doręczeniem mu odpisu tytułów wykonawczych, na podstawie których to postępowanie było prowadzone. Tytułu wykonawcze zostały wystawione [...] października 2018 roku, zaś na ich podstawie, zawiadomieniami z 16 października 2018 roku organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunków bankowych skarżącego. W ocenie sądu skarżący słusznie zarzuca organom egzekucyjnym, że nieuprawnione było ich stanowisko, że zarzuty wniesione na podstawie art. 33 upea w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, przed wystąpieniem skutku doręczenia skierowanego do skarżącego tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzone jest to postępowanie, są przedwczesne i przez to nie podlegają rozpatrzeniu merytorycznemu. Analogiczne zagadnienie było przedmiotem rozważań tutejszego sądu w wyrokach wydanych w sprawach III SA/Wa 3930/17 i III SA/ Wa 2451/17. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni zgadza się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniach tych orzeczeń i dlatego posłuży się nią uzasadniając wyrok wydany w sprawie niniejszej (zapadły na tle analogicznego stanu faktycznego). Termin do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uregulowany jest w art. 27 § 1 pkt 9 upea. Przepis ten stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie siedmiu dni, prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Regulacja ta ma specyficzny charakter, gdyż w przepisie określającym warunki formalne, jakie powinien spełniać tytuł wykonawczy jednocześnie ustanowiono środek ochrony prawnej przysługujący zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym. Drugą nietypową cechą tej regulacji jest ustanowienie nią terminu, w którym może być wniesiony zarzut, bez wskazania daty, od której termin ten należy liczyć. W przepisach proceduralnych regułą jest określanie przez ustawodawcę terminów do wniesienia środków służących ochronie prawnej ze wskazaniem daty, od której terminy te należy obliczać (por.. art. 223 § 2 op, art. 236 § 2 op., art. 369 § 1 i 2 kpc, art. 394 § 2 kpc, art. 445 § 1 i 2 kpk, art. 460 kpk). Wskazane w art. 33 § 1 upea okoliczności, które mogą być podstawą zarzutów do ich powołania, jako podstawy zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym wymagają po pierwsze dowiedzenia się o tym, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przeciwko zobowiązanemu oraz uzyskania wiedzy o tym jakiego obowiązku postępowanie to dotyczy. Uzyskanie tej wiedzy pozwala na wniesienie większości zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 upea. Do uzyskania wymienionych informacji nie jest konieczne zapoznanie się z tytułem wykonawczym. Należy wskazać, że zobowiązany może dowiedzieć się o toczącym postępowaniu np. przez zapoznanie się z zawiadomieniem skierowanym do banku w celu zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, przez zapoznanie się z zawiadomieniem skierowanym do wierzyciela w celu zajęcia innej wierzytelności, przez zapoznanie się z zawiadomieniem skierowanym do pracodawcy w celu zajęcia wierzytelności, czy w inny sposób, który pozwalałby na sformułowanie zarzutów. Sposobem dowiedzenia się o toczącym się postępowaniu może być również okoliczność na którą powoływał się w niniejszej sprawie skarżący, tj. rozmowa z pracownikiem organu. We wskazanych okolicznościach możliwe jest uzyskanie wiedzy o obowiązku, który jest przedmiotem egzekucji. Uzyskanie tej wiedzy może nastąpić przed odebraniem przez zobowiązanego tytułu wykonawczego, nawet w przypadku odebrania go w trybie zwykłym osobiście, gdyż organy często zawiadomienia o zajęciu wysyłają przed wysłaniem do zobowiązanego tytułu wykonawczego oraz zawiadomień wskazanych w przepisach art. 72 § 4 pkt 1, 79 § 4 pkt 1, 80 § 3, 89 § 3 pkt 2, 95 § 5, 96a pkt 2, 96g § 5 pkt 1 i 3, 96j § 3 pkt 2 upea. Należy podkreślić, że zapoznanie się przez zobowiązanego z tytułem wykonawczym konieczne jest jedynie do wniesienia zarzutu wskazanego w art. 33 § 1 pkt 10 upea (niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy). Także wniesienie tego zarzutu możliwe jest przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Jako dodatkowy argument przeciwko tezie, że dopiero doręczenie tytułu wykonawczego rozpoczyna bieg terminu do wyniesienia zarzutów należy wskazać, że stosownie do art. 33 § 1 upea zarzuty wnoszone są w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Brak jest przepisu wskazującego, że zarzuty wskazane w art. 27 § 1 pkt 9 upea i art. 33 § 1 upea są zarzutami skierowanymi do tytułu wykonawczego. Zdaniem sądu, nawet, gdyby taki zapis znajdował się w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, możliwe byłoby wniesienie zarzutów przed doręczeniem tytułu wykonawczego, gdy zobowiązany zapoznałby się z tytułem w organie. Powszechnie w praktyce organów i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że termin do wniesienia zarzutów należy liczyć od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Wynika to z tego, że najpóźniej w momencie doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązany dowiaduje się o postępowaniu egzekucyjnym i z uwagi na obligatoryjne elementy tytułu wykonawczego, od tego momentu z całą pewnością może on dokonać oceny, czy w sprawie wystąpiły okoliczności wskazane w przepisach art. 33 § 1 upea stanowiące podstawę zarzutów. Od tej daty może podjąć też decyzję, czy w sprawie powinien zgłosić zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Doręczenie tytułu wykonawczego pozwala na uznanie, że od daty jego doręczenie zobowiązany z całą pewności mógł wnieść zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Wyjątkiem jest zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, gdyż zarzut ten z uwagi na okoliczność będącą jego podstawą może zostać zgłoszony dopiero od momentu, w którym zobowiązany dowiedział się o zastosowaniu środka egzekucyjnego, gdyż od tego momentu zobowiązany może dokonać oceny uciążliwości tego środka. Wskazana praktyka jest korzystna dla zobowiązanych, gdyż pozwala przyjąć najdłuższy termin do wniesienia zarzutów. Organy kierując się datą doręczenia tytułu wykonawczego nie muszą wykazywać, że zobowiązany mógł wnieść zarzuty wcześniej, gdyż uzyskał wiedzę niezbędną do sformułowania zarzutów. Działanie takie niosłoby dla organów szereg trudności związanych z udowodnieniem, że zobowiązany przed doręczeniem tytułu wykonawczego uzyskał wiedzę pozwalającą na wniesienie zarzutów. W większości przypadków udowodnienie tej okoliczności byłoby niemożliwe. Powyższa argumentacja nie może mieć zastosowania do oceny terminowości wniesienia zarzutów w sytuacji, gdy zobowiązany decyduje się na wniesienie zarzutów – jak to miało w miejsce w niniejszej sprawie - przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego. Wniosek ten uzasadnia okoliczność braku powołania przez ustawodawcę w art. 27 § 1 pkt 9 upea doręczenia tytułu wykonawczego jako zdarzenia, od którego należy obliczać termin ustanowiony w tym przepisie. Wobec tego doręczenie tytułu wykonawczego nie może być traktowane jako przesłanka, bez spełnienia której nie jest możliwe skuteczne wniesienie zarzutów. Powyższe konstatacje prowadzą do wniosku, że niewskazanie przez ustawodawcę w art. 27 § 1 pkt 9 uepa daty, od której należy liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia zarzutów, oraz okoliczność, że sformułowanie przez zobowiązanego zarzutów wskazanych w art. 33 § 1 pkt 1-10 możliwe jest także przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego, uzasadnia twierdzenie, że termin wskazany w powołanym przepisie upływa najpóźniej po siedmiu dniach od doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Oznacza to, że w przypadku wniesienia zarzutów przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego, niezasadne jest twierdzenie, że zarzuty te są przedwczesne. W niniejszej sprawie organ uznał, że dla oceny terminowości wniesienia przez skarżącego zarzutów decydujące znaczenie ma wystąpienie określonego skutku doręczenia tytułu wykonawczego. Stanowisko to jest błędne, gdyż jak już wskazano w art. 27 § 1 pkt 9 upea nie daje podstaw do traktowania doręczenia tytułu wykonawczego, jako bezwzględnej przesłanki wniesienia zarzutów. Dodatkowo należy podkreślić, że skutkiem tego byłoby pozbawienie skarżącego w niniejszej sprawie prawa do wniesienia zarzutów, gdyż zaskarżone postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniesionych zarzutów zostało wydane 15 listopada 2018 r. a zatem po upływie wskazywanego przez organ w zaskarżonym postanowieniu, terminu do ich wniesienia. Przyjęcie przez organ, że wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przed doręczeniem tytułu wykonawczego jest bezskuteczne, jest nie do pogodzenia z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego. Zasada ta stoi na przeszkodzie formułowaniu przez organ państwowy przesłanek uniemożliwiających skorzystanie obywatelowi ze środków ochrony prawnej w postępowaniu prowadzonym przez ten organ, w sytuacji gdy przesłanki te nie wynikają wprost z brzmienia przepisów prawa. Należy podkreślić, że zakwestionowane przez sąd w niniejszej sprawie stanowisko organu co, do treści art. 27 § 1 pkt 9 upea nie ma oparcia w dosłownym brzmieniu tego przepisu a ponadto w kontekście prezentowanych powyżej okoliczności uzasadniających dopuszczenie możliwości wniesienia zarzutów przed doręczeniem tytułu wykonawczego, stanowisko to nie ma żadnego uzasadnienia aksjologicznego. Podkreślić należy, że powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2019 roku w sprawie sygn. akt I FSK 282/19, którym to wyrokiem została oddalona skarga kasacyjna od powołanego wyżej wyroku tutejszego sądu z 27 września 2018 roku w sprawie sygn. akt III SA/Wa 3930/17. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w powołanym orzeczeniu, że nie jest tak, że doręczenie tytułu wykonawczego stanowi każdorazowo bezwzględną przesłankę skutecznego wniesienia zarzutów, zwłaszcza że sam organ przyznaje, iż nie wynika to wprost z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (s. 4 skargi kasacyjnej). Zapatrywanie ograniczające czasowo prawo wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym poprzez wskazanie jako daty początkowej dnia doręczenia tytułu wykonawczego jest więc akontekstowe w tym sensie, że nie uwzględnia ani pojemnej formuły językowej ww. przepisu, ani celu, któremu służy pouczenie o prawie zgłoszenia tychże zarzutów. Z obowiązku nałożonego na organ egzekucyjny wyprowadza się tu normę prawną limitującą prawa zobowiązanego, która nie wynika wprost z językowego odczytania ww. przepisu. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd uznał, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia zasady prowadzenia postępowania z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa) i zasady zaufania do organów państwa (art. 8 kpa). W konsekwencji wydane przez niego zaskarżone postanowienie musiało zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa orzekł jak w pkt 1) sentencji wyroku. Na wniosek skarżącego sąd zasądził na jego rzecz zwrot kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, o czym orzekł w pkt 2) sentencji wyroku. Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło