II SA/Wr 282/19

WyrokWSA we Wrocławiu2020-01-21

Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia WSA Władysław Kulon, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta, reprezentujący Skarb Państwa, może być uznany za podmiot zobowiązany do wykonania nakazanych w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego czynności w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w odniesieniu do przepustu (mostku) łączącego działki nr [...] i nr [...] w miejscowości [...], jeśli brak jest jednoznacznych podstaw do takiego stwierdzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób jednoznaczny, że Starosta, reprezentujący Skarb Państwa, jest podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazanych czynności dotyczących przepustu. Brak było wystarczających ustaleń faktycznych i dowodowych, aby przypisać mu odpowiedzialność za utrzymanie obiektu, co stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym zasad dotyczących ustalania stanu faktycznego i dowodowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na Starostę, reprezentującego Skarb Państwa, obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przepuście (mostku) łączącym dwie działki, poprzez uzupełnienie nawierzchni i wykonanie balustrad. Starosta zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i nieprzeprowadzenie dowodów (np. przesłuchania świadków). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. WSA we Wrocławiu uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie wykazały w sposób jednoznaczny odpowiedzialności Starosty za utrzymanie przepustu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński Protokolant: specjalista Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, nałożył na Starostę [...]– Skarb Państwa obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie 90 dni od dnia doręczenia decyzji poprzez: 1) uzupełnienie uszkodzonej nawierzchni na przepuście, tj. odcinku łączącym działki nr [...] i [...] w miejscowości [...] wraz z wyrównaniem i wyprofilowaniem nawierzchni w zakresie spadków (odprowadzenie wód opadowych z powierzchni) z wykorzystaniem wyrobów budowlanych dopuszczonych do stosowania w budownictwie; 2) wykonanie balustrad – zgodnie z rozdziałem 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz.U. z 2000 r. poz. 735). W osnowie decyzji organ orzekający pouczył ponadto, że roboty budowlane należy wykonać zgodnie z aktualną wiedzą techniczną oraz ze sztuką budowlaną przy zastosowaniu dopuszczonych do obrotu wyrobów budowlanych, jak również z zasadami BHP pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, które potwierdzi zakres wykonanych robót i ich zgodność ze sztuką budowlaną i przepisami techniczno-budowlanymi, wynikającymi z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.). Uzasadniając orzeczenie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał m.in., że w dniu [...] września 2017 r. uzyskał – poprzez pismo skierowane przez Burmistrza [...] zawierające w załączeniu odrębny wniosek B. J. – informację o nieodpowiednim stanie technicznym "Kanału przelewowego usytuowanego na drodze przy ul. [...], który kruszy się, jest nieoznakowany, nie ma zabezpieczeń w postaci barierek, co stanowi zagrożenie dla mieszkańców i turystów; jego stan budzi wątpliwości co do sprawności i wytrzymałości, zaś powiększające się ubytki w mostku mogą spowodować jego nieprzejezdność, co uniemożliwi dojazd służb ratunkowych. Organ podał następnie, że w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2017 r. ustalono, że na cieku wodnym, oznaczonym jako działka nr [...] w miejscowości [...] usytuowany jest przepust rurowy o średnicy 80 cm ze ściankami betonowymi, łączący działkę nr [...] i działkę [...] w celu skomunikowania tych działek i działek sąsiednich zabudowanych budynkami mieszkalnymi z drogą gminną. Czynności kontrolne wykazały też, że górna część przepustu utwardzona tłuczniem o szerokości utwardzenia nad przepustem 3m, posiada nierówności (ok. 8 cm), po bokach porośnięta jest trawą, nie ma zamontowanych barier ochronnych, miejscami grunt obsuwa się w kierunku cieku, przekrój przepustu jest w 1/3 zamulony. Ponadto organ wskazał, że działka nr [...] oraz nr [...] wg rejestru gruntów są współwłasnością osób prywatnych i stanowią - wg zapisów - użytek określony jako ŁIV i PSV. Przedmiotowe działki stanowią komunikację wewnętrzną (dojazd do działek budowlanych), nie są ani drogą gminną, ani powiatową. Z dalszej części uzasadnienia wynika, że pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. organ wezwał współwłaścicieli ww. działek do przedłożenia aktualnego protokołu z okresowej, przeprowadzonej co najmniej raz w roku kontroli elementów budowli - drogi dojazdowej znajdującej się na działkach nr [...] oraz nr [...] obręb [...] wraz ze znajdującym się pomiędzy nimi przepustem i instalacji, narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania ww. obiektu, oraz instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska, a także aktualnego protokołu z kontroli okresowej, przeprowadzanej co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego - budowli tj. drogi dojazdowej znajdującej się na działkach nr [...] oraz nr [...] obręb [...], wraz ze znajdującym się pomiędzy nimi przepustem, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia - zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie B. J. poinformowała między innymi, że z posiadanego przez nią dokumentu (pismo Starosty [...] z dnia [...] października 2015r.) wprost wynika, że właścicielem i zarządcą działki nr [...], w tym rowu i mostka jest Skarb Państwa, a ponadto, że Starostwo Powiatowe wyraża zgodę na przejazd i przejście przez nieruchomość będącą własnością Skarbu Państwa (działka nr [...]), tj. rów, na którym znajduje się mostek, w celu dojazdu do działki nr [...]. Analogiczna sytuacja - miała miejsce w 2017 r., w trakcie nabywania udziału w działce nr [...]. Wnioskodawczyni podkreśliła, że z ww. zaświadczenia wynikało, że jedynie w przypadku ewentualnego uszkodzenia mostka, poprzedni właściciel będzie zobowiązany do jego naprawy we własnym zakresie, ale obecny stan mostka nie jest wynikiem uszkodzenia, ale braku bieżącej konserwacji (o którą powinien zadbać właściciel). Następnie organ orzekający wyjaśnił, że pismem z dnia [...] lutego 2018 r., zwrócił się do Starostwa Powiatowego w [...] z prośbą o udzielenie informacji w zakresie: 1. Kto jest właścicielem, użytkownikiem, bądź zarządcą przepustu znajdującego się na działce nr [...] obręb [...] (ciek wodny), będącego element drogi wewnętrznej, a stanowiącego dojazd do działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], z działki nr [...]; 2. Kto jest inwestorem ww. przepustu; 3. Czy z osobami trzecimi (innymi podmiotami) zawierane były umowy dzierżawy, użyczenia, czy też inne umowy dotyczące przedmiotowego przepustu, w których zawarte są kwestie dotyczące obowiązku utrzymania ww. przepustu we właściwym stanie technicznym ; 4. Kiedy powstał ww. przepust (data budowy obiektu); 5. Czy Starosta [...] prowadził dokumentację budowy ww. przepustu; 6. Czy Starosta [...], bądź też inny podmiot zarządzający w jego imieniu, dokonywał inwentaryzacji urządzeń, czy też budowli istniejących na ww. cieku. Ponadto wystąpił do Burmistrza [...] o udostępnienie decyzji w zakresie podziału działki nr [...] obręb [...]. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r., Burmistrz [...] poinformował, że w archiwum Urzędu Miejskiego w [...] nie odnaleziono decyzji podziałowej. Natomiast z pisma Starosty [...] , z dnia [...] lipca 2018 r., wynika, że Skarb Państwa: - nie jest i nie posiada też informacji kto jest właścicielem użytkownikiem ani zarządcą przepustu, - nie jest inwestorem przepustu i nie posiada informacji, kto nim jest, - nie zawierał umów dzierżawy, użyczenia, czy też innych umów, których przedmiotem byłby ww. przepust, - nie posiada wiedzy kiedy powstał przepust, - nie prowadził dokumentacji budowy ww. przepustu, - nie dokonywał inwentaryzacji urządzeń, czy też budowli na ww. cieku. Powyższe informacje - zgodnie z przedłożonym pismem – zostały uzyskane z PGW Wody Polskie Nadzór Wodny w [...], Urzędu Miejskiego w [...], Wydziału Starostwa Powiatowego w [...] (Wydział Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa, Wydział Architektury i Budownictwa). W piśmie Starosta [...] podał też dane innych osób, którym zostały udzielone zgody na przejazd i przejście przez działkę nr [...] w [...] , stanowiącą nieruchomość Skarbu Państwa. W dalszej części uzasadnienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przedstawił argumentację odnoszącą się do rozstrzygnięcia i w tym zakresie wyjaśnił, że w toku przeprowadzonych w sprawie czynności wyjaśniających ustalono, iż stan części działki nr [...] należącej do Skarbu Państwa, na której znajduje się przepust wraz z utwardzonym przejazdem o szer. 3m, jest zły i nie odpowiada właściwym przepisom prawa. Utwardzony tłuczniem przejazd łączący działkę nr [...] i [...] posiada nierówności i ubytki do 8 cm, po bokach porośnięty jest trawą i nie posiada żadnych zabezpieczeń w postaci barier. Jak wynika z materiału dowodowego, właścicielem działki nr [...] jest Skarb Państwa (Starosta [...]), co oznacza, że obowiązek wykonania działań zmierzających do prawidłowego utrzymania (rozdział 6 ustawy Prawo budowlane), spoczywa na nim. Dodatkowo, Starosta [...]- jako właściciel nieruchomości (działki nr [...]) - wyraził zgodę na przejazd przez obiekt znajdujący się na cieku. Ponadto, brak jest stosownych umów dotyczących innego podmiotu zarządzającego tym obiektem. Zdaniem organu orzekającego wykonanie robót wskazanych w sentencji niniejszej decyzji powinno doprowadzić do poprawy stanu technicznego obiektu i tym samym umożliwić jego bezpieczne użytkowanie. Zgodnie z założeniami przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane obiekty budowlane winny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywane w należytym stanie technicznym. Za właściwe utrzymanie obiektów budowlanych ustawa uznaje ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywanie w należytym stanie technicznym i estetycznym. Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nieposiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. W celu skorygowania stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektów budowlanych, w zależności od ustalonych potrzeb, organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie stosownych robót budowlanych, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, wyposażenie obiektu w urządzenia techniczne, dokonanie okresowej kontroli lub rozbiórkę obiektu. Zgodnie z dyspozycją art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, według którego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Obowiązek opisany w sentencji niniejszej decyzji zostaje nałożony na Skarb Państwa, gdyż ten podmiot - jako właściciel cieku i tego co na nim się znajduje - jest odpowiedzialny za utrzymanie stanu zgodnego z prawem. Celem przepisu art. 66 ustawy Prawo budowlane jest utrzymanie obiektów budowlanych w należytym stanie technicznym, dlatego decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel (użytkownik) lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać. Dodatkowo organ zwrócił uwagę na restytucyjny charakter orzeczenia wydawanego na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane oraz związany charakter decyzji podjętej w tym trybie, wynikający z konstrukcji normy prawnej, zawartej w powołanym przepisie. W zakończeniu uzasadnienia organ orzekający zwrócił uwagę, że roboty budowlane wskazane w sentencji niniejszej decyzji należy wykonywać zgodnie z wiedzą techniczną, przepisami, zasadami BHP, a ponadto wyjaśnił, iż wszelkie kwestie dotyczące użytkowania obiektu, ponoszenia nakładów na konserwację itp., wzajemne rozliczenia powstałe w związku z wykonywaniem robót budowlanych w części obiektu i inne ewentualne spory powstałe na tle korzystania z własności pozostają poza obszarem ustawowych kompetencji organów nadzoru budowlanego i z natury rzeczy jako sprawy cywilne należą do kognicji sądów cywilnych. Organ odniósł się również do kwestii charakteru działki nr [...], nr [...], jak i usytuowania pomiędzy nimi przepustu na działce nr [...]. W ocenie organu powyższe stanowi bez wątpienia drogę wewnętrzną, służącą skomunikowaniu działek budowlanych z drogą publiczną (połączenie działek z drogą publiczną, dostęp do drogi). Powyższe stwierdzenie wynika bezpośrednio z decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] października 1995r., zatwierdzającej podział nieruchomości. Odrębną kwestię stanowią nieuregulowane geodezyjnie oznaczenia rodzaju użytku tj. działki nr [...] oraz nr [...] w zakresie faktycznego ich przeznaczenia, co w ocenie organu, wymaga stosownego uporządkowania. Uregulowaniem powinna być także objęta kwestia użytkowania i ewentualnego ponoszenia kosztów napraw i bieżącego utrzymania przepustu, który obecnie służy jedynie jako komunikacyjne połącznie działek nr [...] i nr [...], stanowiących (zgodnie z ww. decyzją Burmistrza [...]) drogę dojazdową. Zawarte w piśmie Starostwa Powiatowego z dnia [...] października 2015r. oraz z dnia [...] października 2017r. zgody na przejazd i przejście przez nieruchomość Skarbu Państwa (działka nr [...]) nie stanowią podstawy do określenia, jakie obowiązki ponosi właściciel, a jakie użytkownik, dlatego też obowiązki wynikające z niniejszej decyzji należało kierować bezpośrednio do właściciela działki, na której położony jest obiekt, co jest zgodne z przepisami rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane, dotyczącego między innymi określenia podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie obiektów budowlanych. Opisana powyżej decyzja powiatowego organu nadzoru budowlanego została w toku instancyjnym zaskarżona w całości przez Starostę [...], który zarzucił w odwołaniu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj.: art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, w szczególności braku przesłuchania świadków na okoliczność powstania wskazanego przepustu, przez co wydano wadliwą decyzję; art. 8 kpa poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy w szczegółowy sposób przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie wyjaśnił treść przepisów ustawy – Prawo budowlane, mających zastosowanie w sprawie, odwołując się przy tym do stanowiska judykatury administracyjnej, przyjętego w odniesieniu do tych regulacji. W dalszej części uzasadnienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – motywując podjęte w sprawie orzeczenie – wyjaśnił, że w jego ocenie organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod kątem właściwej normy prawnej. Zebrany materiał dowodowy w sprawie bezsprzecznie wskazuje na niewłaściwy stan techniczny przepustu, znajdującego się na działce nr [...] w [...], należącego do Skarbu Państwa. Przepust posiada nierówności i ubytki do 8 cm, po bokach porośnięty jest trawą, nie posiada żadnych zabezpieczeń w postaci barier. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że PINB w [...] działając na podstawie art. 81 ust. 4 ustawy Prawo budowlane oraz art. 79 w zw. z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, wypełniając zasadę praworządności, w zawiadomieniu z dnia [...] października 2017 r. poinformował strony o przeprowadzeniu kontroli stanu technicznego przepustu, wzywając właścicieli działek m.in. do złożenia pisemnych i ustnych wyjaśnień - odnośnie przedmiotu sprawy bezpośrednio inspektorowi w czasie kontroli. W protokole kontrolnym z dnia [...] listopada 2017r., widnieje adnotacja, iż żadna ze stron nie stawiła się na miejscu kontroli. Organ pierwszej instancji umożliwił stronom - w tym stronie skarżącej możliwość wypowiedzenia się, co do istotnych kwestii związanych z przedmiotową sprawą. Ponadto w zawiadomieniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. i [...] września 2018 r., informował uczestników postępowania o możliwości przeglądania akt sprawy, sporządzeniu z nich notatek i odpisów, a także o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów, oraz zgłoszonych żądań, również i w tym przypadku wnoszący odwołanie nie zajął czynnego stanowiska w tej kwestii. Realizacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu powinna być udokumentowana w aktach sprawy poprzez potwierdzenie, że strona została pouczona o prawie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów zawartych w aktach. Wobec tego, realizując zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 kpa) organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy. Jak wskazano powyżej organ pierwszej instancji wypełnił obowiązki wynikające z art. 10 kpa. Starosta [...], reprezentujący Skarb Państwa w odwołaniu, zarzucił PINB w [...], naruszenie art. 8 kpa, poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że po analizie materiału dowodowego, pod kątem art. 8 kpa, nie stwierdził, naruszenia tej normy. Organ państwowy działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie i zdecyduje, w jakim zakresie uczyni użytek ze swych uprawnień, ma obowiązek: wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, wysłuchując strony w trakcie postępowania, a przed wydaniem decyzji (artykuły 7, 10 § 1 oraz art. 77 kpa); rozpatrzyć stan faktyczny w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Zasada określona w art. 8 kpa ma na celu wyrównanie pozycji obywateli w postępowaniach administracyjnych. Pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa, podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uwzględnianie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, udzielanie należytej i wyczerpującej informacji, zapewnienie stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania, wyjaśnianie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy czy szybkość postępowania. Zdaniem organu odwoławczego biorąc pod uwagę powyższe – stwierdzić należy, iż brak jest uchybień, ze strony organu pierwszej instancji, dotyczących kwestii prawidłowego informowania strony postępowania o możliwości wzięcia udziału w czynnościach kontrolnych, podczas których każda, ze stron mogła zając swoje stanowisko w sprawie. Strona wnosząca odwołanie nie skorzystała z uprawnień, jakie jej przysługiwały przed wydaniem decyzji. PINB w [...], w toku prowadzonego postępowania zachowywał bezstronność i proporcjonalność oraz w równy sposób traktował strony postępowania, stąd też powołanie się w odwołaniu na przeprowadzenie przez PINB w [...] postępowania niegwarantującego równości stron jest niezasadne. W ocenie organu odwoławczego w związku z powyższym, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2018 roku, jako prawidłowa powinna się ostać w obrocie prawnym. Prawidłowość decyzji wydanej w sprawie w postępowaniu odwoławczym zakwestionował Starosta [...], działający w imieniu Skarbu Państwa, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W petitum skargi Starosta [...]– zaskarżając decyzję odwoławczą w całości – zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczęte powinno być z urzędu, choćby informacja o wskazanych nieprawidłowościach pochodziła od osoby trzeciej, albo też inicjatywa wszczęcia postępowania była wynikiem działania innego organu administracji oraz naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1) art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa oraz art. 78 kpa poprzez brak przyjęcia, iż zaniechane zostały czynności wyjaśnienia i ujawnienia wszystkich okoliczności istotnych dla wydania decyzji oraz błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie przesłuchania świadków na okoliczność powstania wskazanego w decyzji przepustu, przez co organ pierwszej instancji wydał decyzję wadliwą, 2) art. 81a § 1 kpa poprzez zaniechanie rozstrzygnięcia na korzyść strony skarżącej pojawiających się w postępowaniu wątpliwości. W skardze Starosta [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, a ponadto – na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 oraz § 3 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Starosta [...] przedstawił argumentacje stanowiącą rozwinięcie zarzutów zawartych w jej petitum odwołując się przy tym do poglądów prezentowanych przez sądy administracyjne obu instancji. Wskazał w nim m.in., że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do pominięcia przez organ pierwszej instancji kwestii uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, na co strona zwracała uwagę w trakcie postępowania. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił bowiem czy obiekt budowlany - przepust - będący przedmiotem decyzji, nie jest tzw. samowolą budowlaną i czy nie podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. Skarżący podkreślił, że choć przepisy nie regulują tej kwestii wprost, postępowania w sprawie samowoli budowlanej wszczynane są z urzędu, choćby informacja o wskazanych nieprawidłowościach pochodziła od osoby trzeciej albo też inicjatywa wszczęcia postępowania była wynikiem działania innego organu administracji na podstawie art. 100 § 1 kpa. Przedmiotem takiego postępowania jest bowiem określenie ciążących na jednostce obowiązków. Przepisy art. 48 mogą znaleźć zastosowanie wtedy, gdy w wyniku czynności kontrolnych organu nadzoru budowlanego organ ten stwierdzi nieprawidłowości świadczące o naruszeniu norm Prawa budowlanego. Organ nie odniósł się do braku dokumentacji budowy w aktach sprawy. Wskazane zostało przez stronę, iż z dokumentacji i dowodów podniesionych przez stronę wynika, iż działki wskazane w decyzji, które łączy przedmiotowy przepust, stanowiły niegdyś nieruchomości jednego właściciela, który wskazane działki geodezyjnie podzielił. Organ odwoławczy nie odniósł się w żadnym razie do tego kto jest inwestorem przepustu oraz kiedy on powstał. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do tego, że organ pierwszej instancji pominął przesłuchanie świadków na okoliczność powstania przepustu, zarzucając stronie brak aktywnego udziału w postępowaniu w przedmiocie sprawy. Jednak zgodnie z art. 77 § 1 kpa to do organu prowadzącego postępowanie należy obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nawet działając w ramach uznania administracyjnego organ nie przestaje być związany jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy materialnej (obiektywnej), obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy. Naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. następuje nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wyda rozstrzygnięcie pomimo niekompletnego materiału dowodowego. Podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej jest wszechstronne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. Obowiązek ten ma szczególne znaczenie w przypadku postępowań uruchamianych z urzędu i rozstrzygnięć nakładających na stronę określony obowiązek. W doręczonej Sądowi w dniu [...] kwietnia 2019 r. odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wyjaśnił, że w treści skargi brak jest podstaw do zmiany stanowiska przyjętego przy orzekaniu w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie po rozważeniu następujących okoliczności faktycznych i prawnych: Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) i polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zaskarżonego aktu z przepisami procedury administracyjnej, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie albo inny akt) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia albo innego aktu) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto - zgodnie z treścią art. 134 § 1 wskazanej ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do art. 135 powołanej powyżej ustawy procesowej, Sąd może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala - odpowiednio - w całości lub części (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując w rozpoznawanej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem wskazanego wcześniej kryterium legalności Sąd uznał, że decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w sposób, który obliguje Sąd do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem oceny Sądu dokonywanej w rozpoznawanej sprawie była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. (Nr [...]) orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nakładającej na Starostę [...], reprezentującego Skarb Państwa, obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości przepustu tj. odcinka łączącego działki nr [...] i [...] w miejscowości [...], który może zagrażać życiu ludzi i jest w nieodpowiednim stanie technicznym poprzez uzupełnienie jego uszkodzonej nawierzchni wraz z jej wyrównaniem i wyprofilowaniem w zakresie spadków (odprowadzanie wód opadowych z powierzchni) oraz wykonanie balustrad w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3) właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 powołanej ustawy wskazuje, że decyzje podejmowane w jej trybie mają charakter związany, co oznacza, że jeżeli wystąpi przynajmniej jedna z określonych w nim przesłanek (sytuacji), to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, ale zobligowany do interwencji w formie określonej przez ustawodawcę. Istotne przy tym jest, że powoływany przepis art. 66 ustawy – Prawo budowlane został zamieszczony w rozdziale 6 tej regulacji zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", co uprawnia do stwierdzenia, że przepis ten ma zastosowanie w przypadkach, kiedy obiekt budowlany jest nieprawidłowo eksploatowany, nieremontowany, niekonserwowany, przez zaniechanie, niedbalstwo, brak kontroli, przez bierność właściciela lub zarządcy doprowadzony do stanu opisanego w hipotezie tego przepisu. Należy też zwrócić uwagę, że z treści przepisów zawartych w rozdziale 6 ustawy – Prawo budowlane (art. 61-72) wynika jednoznacznie, iż adresatem nakazów orzekanych na podstawie tych przepisów może być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W kryterium doboru podmiotów na które mogą być nakładane obowiązki w warunkach art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, których celem jest m.in. usunięcie zagrożeń dla życia ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego obiektu, uwzględnione zostało określone prawo podmiotu do wejścia na teren nieruchomości i wykonania określonego obowiązku, wynikające wprost ze statusu tego podmiotu. Uprawnienia właścicielskie zostały zdefiniowane w art. 140 kodeksu cywilnego, a standardy przyjęte w aktualnym porządku prawnym umożliwiają ustalenie podmiotu, któremu takie uprawnienia wobec rzeczy przysługują. Pojęcie właściciela ma charakter uniwersalny i w sposób wynikający z treści art. 140 kodeksu cywilnego uwzględniają je regulacje zawarte w ustawie – Prawo budowlane. Przepisy ustawy powyżej wskazanej nie definiują też pojęcia zarządcy obiektu budowlanego. W doktrynie wskazuje się, że zarządcą obiektu budowlanego może być podmiot sprawujący trwały zarząd nad nieruchomością w rozumieniu art. 43-50 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2204), osoba fizyczna lub prawna sprawująca zarząd na zasadach określonych w ustawie o własności lokali lub na podstawie innych przepisów, a także zawodowy zarządca nieruchomości działający na zasadach określonych w art. 184 – 190a ustawy o gospodarce nieruchomościami (np. Z. Niewiadomski, Prawo budowlane, komentarz, Warszawa 2011). Oznacza to, że zarządcą obiektu budowlanego będzie zarówno podmiot władający nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, jak i podmiot posiadający szczególne prawo do zarządzania nieruchomością definiowane jako prawo trwałego zarządu lub podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy (np. jako użytkownik lub najemca). Istotne też jest, że prawa zarządu ani prawa własności nie można domniemywać. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności należy wskazać, że w sprawach administracyjnych, w których postępowanie prowadzone jest na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, powinnością organu nadzoru budowlanego uprawnionego do decyzyjnego orzekania jest dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych uprawniających do stwierdzenia w sposób nie budzący wątpliwości, że w odniesieniu do konkretnego obiektu budowlanego zaistniała którakolwiek przesłanka wskazana przez ustawodawcę w powołanym powyżej przepisie jako wymagająca interwencji właściwego organu administracji publicznej oraz prawidłowych ustaleń, co do podmiotu, do którego należy kierować nakaz wykonania określonych decyzyjnie obowiązków. Sąd nie kwestionuje oceny organów orzekających w sprawie w postępowaniu instancyjnym w zakresie spełnienia warunków z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane. Uznaje jednak nałożenie obowiązku wykonania skonkretyzowanych w decyzji czynności na Starostę [...], reprezentującego Skarb Państwa za co najmniej przedwczesne. Zdaniem Sądu przyjęte przez organy właściwe instancyjnie ustalenie w zakresie adresata nakazu dokonane zostało z naruszeniem zasad postępowania dowodowego, w tym art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Przedmiotowe czynności procesowe dokonywane w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane, dotyczyły – jak wynika z akt sprawy, w tym treści protokołu z oględzin i kontroli w dniu [...] listopada 2017 r. – przepustu usytuowanego na cieku wodnym (rowie) w miejscowości [...] (oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...]) łączącego działkę nr [...] i działkę nr [...] w celu komunikacji tych działek z działkami sąsiednimi zabudowanymi budynkami mieszkalnymi i drogą gminną. Materiał zebrany w sprawie wskazuje również, że zgodnie z danymi zawartymi w rejestrze gruntów działka nr [...] i działka nr [...] stanowią użytek określony jako ŁIV i PSV, są przedmiotem współwłasności osób fizycznych, a funkcjonalnie drogą wewnętrzną, nie posiadającą statusu ani drogi gminnej, ani drogi powiatowej, natomiast przepust (określany też przez organy orzekające jako mostek) zlokalizowany jest "na drodze przy ul. [...]". Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest to, że właścicielem działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] (cieku wodnego – rowu) jest Skarb Państwa, którego prawa właścicielskie wykonuje – stosownie do przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268) – Starosta [...], działający w tym zakresie na podstawie przepisów odrębnych (art. 215 w związku z art. 214 ustawy – Prawo wodne). Ich przedmiotem jest woda w rowie oraz grunt pod wodą w granicach określonych liniami brzegów (por. J. Szachułowicz – Prawo wodne, Komentarz, Warszawa 2007). Uzupełniająco można wskazać, że własność wód w regulacji prawa wodnego nie pokrywa się z własnością w rozumieniu prawa cywilnego (art. 140 kodeksu cywilnego), a to dlatego, że woda nie jest rzeczą w rozumieniu art. 45 kodeksu cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 1971 r., sygn. akt II CZP 28/71, OSNC 1972/3/43). Pogląd ten ukierunkował też sposób traktowania w warunkach ustawy – Prawo wodne zasady superficies solo cedit przede wszystkim w odniesieniu do urządzeń wodnych, które objęto wyjątkiem od niej. Właścicielem takiego urządzenia zlokalizowanego w granicach linii brzegowej wody płynącej nie musi być właściciel wody ani właściciel gruntu na którym zostało ono posadowione (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I CSK 145/12, OSNC 2013 nr 5, poz. 66; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1654/10, z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1847/07). Kwestie te nie są istotne w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotowy przepust nie jest urządzeniem wodnym w rozumieniu art. 16 pkt 65 ustawy – Prawo wodne i nie podlega przepisom tej ustawy, natomiast jest drogowym obiektem inżynierskim, wymienionym w art. 4 pkt 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2068) i zdefiniowanym w art. 4 pkt 15 tej ustawy. Z materiału sprawy wynika przy tym, że przedmiotowy obiekt pełni raczej funkcję obiektu mostowego (określany jest też przez organy jako mostek), którym – stosownie do treści art. 4 pkt 13 powoływanej ustawy – jest budowla przeznaczona do przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciągu pieszego lub pieszo-rowerowego, szlaku wędrówek zwierząt dziko żyjących lub innego rodzaju komunikacji nad przeszkodą terenową, w szczególności: most, wiadukt, estakada, kładka. Zgodnie z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania, których Sąd nie kwestionuje, przedstawionymi w uzasadnieniach decyzji wydanych w sprawie przez organy właściwe instancyjnie, działki nr [...] i nr [...] i przepust usytuowany pomiędzy nimi na działce nr [...] stanowią "bez wątpienia" drogę wewnętrzną, służącą skomunikowaniu działek budowlanych z drogą publiczną (połączenie działek z drogą publiczną, dostęp do drogi). Wynika to – jak wskazały organy orzekające – bezpośrednio z decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] października 1995 r. zatwierdzającej podział nieruchomości. Zdaniem organów należy uregulować kwestię użytkowania i ewentualnego ponoszenia kosztów napraw i bieżącego utrzymania przepustu, który obecnie służy jedynie jako komunikacyjne połączenie działek nr [...] i nr [...], stanowiących – zgodnie z powołaną wcześniej decyzją podziałową Burmistrza [...], drogę dojazdową (Wskazywana przez organy decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] października 1999 r. Nr [...] uwzględnia tylko działkę nr [...] o powierzchni 892 m2, przeznaczoną do zbycia na współwłasność nabywców wyznaczonych działek budowlanych; organy mimo podjętych czynności nie uzyskały decyzji, na podstawie której wydzielona została działka nr [...], ale wobec zebranego w sprawie materiału, w tym pisemnych oświadczeń stron nie budzi wątpliwości, że jest to droga.) W materiale sprawy brak jest podstaw do uznania, że działki nr [...] i nr [...] stanowią ciąg drogi zaliczonej do jednej z kategorii dróg publicznych, a to uprawnia do stwierdzenia, że prawidłowo organy nadzoru budowlanego określiły jej status jako droga wewnętrzna w rozumieniu art. 8 ust. 1 powoływanej wcześniej ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 8 ust. 2 tej ustawy: budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku – do właściciela tego terenu. Należało zatem wyjaśnić, że przedmiotowy przepust (mostek) jest elementem tej drogi wewnętrznej jako budowla zlokalizowana w jej ciągu i jako obiekt inżynierski tej drogi, czy może należy go uznać za obiekt leżący w ciągu ulicy [...] (kategoria tej drogi też nie została w materiale sprawy określona), na co mogłaby wskazywać treść pisma B. J. z dnia [...] sierpnia 2017 r., na podstawie którego podjęto czynności procesowe w sprawie. Natomiast w art. 30 ustawy o drogach publicznych, ustawodawca postanowił, że utrzymywanie zjazdów, łącznie ze znajdującymi się pod nimi przepustami, należy do właścicieli lub użytkowników gruntów przyległych do drogi. Zdaniem Sądu w okolicznościach istniejących w tej sprawie i warunkach prawnych określonych przez ustawę o drogach publicznych i ustawę Prawo wodne nieuprawnione jest twierdzenie organu odwoławczego, że Skarb Państwa jako właściciel cieku jest właścicielem tego co się na nim znajduje. Jak wyjaśniono to już wcześniej w uzasadnieniu Skarb Państwa jest właścicielem działki nr [...] w miejscowości [...] , stanowiącej ciek (rów) tzn. właścicielem wody oraz gruntu pod wodą w granicach określonych liniami brzegów. Wątpliwości budzi też stwierdzenie organu pierwszej instancji, że obiekt (przepust) położony jest na działce oznaczonej nr [...]. Sąd nie wyklucza możliwości uznania Starosty [...], działającego w imieniu Skarbu Państwa za podmiot zobowiązany do wykonania nakazanych w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo budowlane czynności orzeczonych przez organ nadzoru budowlanego w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w odniesieniu do przepustu (mostku) łączącego działki nr [...] i nr [...] w miejscowości [...], stwierdza jednak, że na obecnym etapie postępowania brak jest jednoznacznych podstaw dla takiego stwierdzenia. Przyjmując taką ocenę Sąd zwrócił uwagę, że organy poza pismem skierowanym w dniu [...] lutego 2018 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do Starosty [...] nie podjęły żadnych innych działań umożliwiających ustalenie daty wykonania przepustu, inwestora tej budowli ewentualnej daty ujawnienia jej w zasobach dokumentacji geodezyjno-kartograficznej albo rejestrach właściwego organu wodnego. W aktach sprawy znajduje się wprawdzie pismo kierowane przez Starostę [...] w dniu [...] marca 2018 r. do różnych jednostek w związku z pytaniami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zawartymi w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., ale – poza dokumentacją geodezyjną – do akt sprawy nie włączono pism stanowiących odpowiedzi tych jednostek udzielonych Staroście [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił też wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu ani nie odniósł się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu nie zasługuje też na akceptację stanowisko organu odwoławczego wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i sugerujące, że nieskorzystanie przez uprawniony podmiot z gwarancji procesowych, o których stanowią art. 10 § 1 i art. 81 kpa i z możliwości współdziałania z organem prowadzącym postępowanie, zwalnia ten organ z należytej staranności w dążeniu do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Ponadto w ocenie Sądu z treści pism Starosty [...] w dniu [...] października 2015 r. i w dniu [...] października 2017 r. do właścicieli działek nr [...] i [...] w miejscowości [...] nie można wyprowadzać twierdzenia o tym, że właścicielem przedmiotowego przepustu jest Skarb Państwa, reprezentowany przez Starostę [...]. W piśmie udzielona jest zgoda na przejazd i przejście przez nieruchomość Skarbu Państwa tj. działkę nr [...] (rów), a nie zgoda na korzystanie z cudzej rzeczy tj. budowli w formie mostku (przepustu). Zawarta w piśmie uwaga dotycząca powinności wykonywania przez adresata pisma na własny koszt i we własnym zakresie napraw mostku w przypadku jego uszkodzenia ma – w uznaniu Sądu – charakter informacyjny i nie może być interpretowana jako potwierdzenie praw właścicielskich Starosty [...] wobec tego obiektu mimo użycia sformułowania "mostku znajdującego się na działce Skarbu Państwa". Takie ustalenie byłoby dopuszczalne – w świetle standardów obowiązujących w procedurze administracyjnej – w sytuacji, w której Starosta [...] nie kwestionowałby swoich uprawnień właścicielskich w tym zakresie. Dodatkowo Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że zdaniem Sądu zamieszczone w treści pisma nieprecyzyjne określenie "uszkodzenie mostku" nie oznacza bezpośredniego rezultatu działania człowieka, które powoduje naruszenie substancji (materii) tego obiektu, ale powinno być rozumiane jako stan nie odpowiadający kryteriom prawidłowości, wymaganej dla użytkowania go zgodnie z przeznaczeniem. Wobec przedstawionych wcześniej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania wynika z treści art. 200 wskazanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Za tak określone koszty Sąd uznał kwotę wpisu uiszczonego od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło