V SA/Wa 1219/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-21
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012, opierając się na ustaleniach dotyczących zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo ustalił kwotę nienależnie uzyskanej subwencji, opierając się na szczegółowej analizie danych dotyczących liczby uczniów przeliczeniowych, zweryfikowanych w toku audytu. Ustalenia te były zgodne z przepisami prawa i poprzednimi wytycznymi sądu, a zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych okazały się niezasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Finansów zobowiązującej Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 z powodu zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych. Powiat kwestionował prawidłowość ustaleń organu, wskazując na błędy w kontrolach i niejasności w danych. WSA uchylił poprzednią decyzję, nakazując organowi dokonanie samodzielnych ustaleń. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister wydał decyzję utrzymującą w mocy poprzednią, opierając się na wynikach audytu i analizie danych. Powiat wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant - sekr. sądowy Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 oddala skargę.
Przedmiotem skargi [...] jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] zobowiązującą [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wysokości 752.484 zł.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Ministerstwo Edukacji Narodowej pismem z dnia 5 września 2016 r. poinformowało Ministra Finansów o otrzymaniu przez [...] części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 w kwocie wyższej od należnej o 752.484 zł w wyniku zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 152,2499.
Następnie pismem z 15 września 2016 r. Minister zawiadomił Powiat o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012.
W odpowiedzi na powyższe pismo Powiat wniósł o odstąpienie od zwrotu części ww. subwencji ze względu na naruszenie przepisów, a w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 34a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm., dalej: "u.s.o.") i § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie nadzoru pedagogicznego. Zdaniem Powiatu kontrole przeprowadzone przez Kuratorium Oświaty we Wrocławiu miały charakter bardzo powierzchowny, a zapisy w protokole były tak ogólnikowe, że nie pozwalały na weryfikację danych.
Decyzją z [...] listopada 2016 r. Minister Rozwoju i Finansów zobowiązał Powiat do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. w wysokości 752.484 zł. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że część oświatowa tej subwencji dla Powiatu została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 152,2499 liczby uczniów przeliczeniowych.
Powiat złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając Ministrowi oparcie się w postępowaniu dowodowym wyłącznie na wynikach kontroli przy braku własnych ustaleń w zakresie podnoszonym przez stronę.
Decyzją z [...] marca 2017 r. Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy decyzję własną z [...] listopada 2016 r. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na skutek błędnych danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. zostały zawyżone liczby uczniów przeliczeniowych w następujących jednostkach organizacyjnych:
1. w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] w [...] liczba uczniów: a) ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P40 została zawyżona o 1 ucznia (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 1,047), b) przeliczonych wagą P4 została zawyżona o 1 ucznia, c) przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 8 uczniów;
2. w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] liczba uczniów: a) ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1 i P40 została zawyżona o 3 uczniów (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 3,141), b) przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 3 uczniów;
3. w Szkole Specjalnej Podstawowej nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym liczba uczniów: a) ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1 i P40 została zawyżona o 6 uczniów (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 6,282), b) przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 6 uczniów;
4. w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1, P2, P26 i P40 została zawyżona o 2 uczniów;
5. w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym liczba uczniów: a) ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1, P26 i P40 została zawyżona o 3 uczniów, b) przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 9 uczniów;
6. w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P1, P2, P26 i P40 została zawyżona o 7 uczniów;
7. w Technikum nr [...] w [...] liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagami P7, P8 i P40 została zawyżona o 1 ucznia;
8. w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] w [...] jeden uczeń niesłusznie został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast wagą P2 oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 3 uczniów;
9. w Szkole Podstawowej Specjalnej nr [...] w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 3 uczniów;
10. w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 4 uczniów;
11. w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 6 uczniów;
12. w Gimnazjum Specjalnym nr [...] w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 2 uczniów;
13. w Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej w [...] jeden uczeń niesłusznie został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast wagą P2 oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia;
14. w Technikum w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia;
15. w Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w [...] troje uczniów zostało niesłusznie przeliczonych wagą P5 zamiast wagą P4,
16. w Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P4 została zawyżona o 1 ucznia.
Minister podkreślił, że powyższe dane do przeliczenia kwoty subwencji organ ustalił na podstawie wyjaśnień Ministerstwa Edukacji Narodowej przedstawionych w pismach z 5 września 2016 r. i 6 lutego 2017 r.
W konkluzji organ stwierdził, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2012, o której Powiat został powiadomiony pismem z 23 marca 2012 r., została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 152,2499 liczby uczniów przeliczeniowych i ostatecznie po korekcie wynosiła 62.668.164 zł. Po ponownym przeliczeniu, bez uwzględnienia 152,2499 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 61.915.680 zł. Kwotę 752.484 zł, stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał Powiat na rok 2012, a kwotą ustaloną w niniejszym postępowaniu, organ uznał za kwotę nienależną i podlegającą zwrotowi do budżetu państwa.
Po rozpoznaniu skargi Powiatu, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1030/17 uchylił decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że algorytm podziału pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r. szczegółowo określał załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2012 (Dz. U. nr 288, poz. 1693, dalej: "rozporządzenie MEN z 20 grudnia 2011 r."). Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia uczniom wykazanym w SIO przysługuje m.in. kwota bazowa części oświatowej według finansowego standardu A podziału części oświatowej na realizację zadań szkolnych – SOA oraz kwota uzupełniająca części oświatowej wg wag P zwiększających finansowy standard A na realizację zadań szkolnych, m. in. następujące wagi:
P1 = 0,38 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców;
P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.) oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.;
P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.);
P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych w szkołach podstawowych i gimnazjach, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.);
P7 = 0,082 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych (z wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I stopnia);
P8 = 0,19 dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację praktycznej nauki zawodu, a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi (waga nie obejmuje uczniów szkół artystycznych);
P26 = 0,04 dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży;
P40 = 0,030 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie i-tego powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Dalej Sąd podniósł, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jeżeli do bazy danych systemu informacji oświatowej zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej – jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej (art. 37 ust. 4 u.d.j.s.t.).
Sąd zauważył, że w rozpoznawanej sprawie Minister Rozwoju i Finansów w całości uwzględnił, przy wyliczeniu kwoty nienależnie uzyskanej przez Powiat [...] oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r., zawarte piśmie w ww. Ministra Edukacji Narodowej z 5 września 2016 r. dane co do zawyżonej ilości uczniów przeliczeniowych i zawyżonej części subwencji. Minister Rozwoju i Finansów nie dokonywał w tym zakresie samodzielnych ustaleń faktycznych. Sąd uznał jednak, że oparcie się przez organ w wydanej decyzji wyłącznie na ustaleniach faktycznych dokonanych przez inny organ, w innym postępowaniu, w którym strona nie mogła brać udziału i w sytuacji gdy strona podważa te ustalenia, jest równoznaczne z brakiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Zdaniem Sądu Powiat zasadnie też wskazał na rozbieżności w ustaleniach wynikających z protokołów kontroli kuratorium oświaty i pisma Ministra Edukacji Narodowej z 5 września 2016 r. w zakresie zawyżonych liczb uczniów przeliczeniowych w poszczególnych szkołach i placówkach oraz brak wskazania, zarówno w protokołach kontroli jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które konkretnie dane zostały uznane za wprowadzone przez szkoły i placówki nieprawidłowo.
W związku z powyższym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie poddawała się kontroli, co do wysokości przyjętej przez organ nienależnie uzyskanej przez Powiat oświatowej subwencji ogólnej. Sąd wskazał również, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Minister utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2016 r. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, w związku z ww. wyrokiem WSA w Warszawie, przeprowadził audyt w Powiecie [...] w zakresie gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na 2012 r.
Pismem z dnia 5 grudnia 2018 r. Minister Finansów zwrócił się natomiast do Ministerstwa Edukacji Narodowej o zajęcie stanowiska w sprawie, a w szczególności o wyjaśnienie rozbieżności między ustaleniami wynikającymi z protokołów kontroli przeprowadzonych w szkołach i placówkach oświatowych Powiatu [...] przez Dolnośląskie Kuratorium Oświaty we Wrocławiu oraz pisma Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 5 września 2016 r., a także weryfikację ustaleń zawartych w ww. sprawozdaniu z audytu i ustalenie wysokości nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012.
W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 4 lutego 2019 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało, że błędy w wykazywaniu danych w Systemie Informacji Oświatowej skutkowały naliczeniem dla Powiatu [...] kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 wyższej od należnej w wysokości 827.953 zł z tytułu zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 167,5196.
Następnie organ wskazał na poszczególne wagi przewidziane w algorytmie, na podstawie którego dokonano podziału części oświatowej na rok 2012, określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r. Podkreślił również, że podstawę do naliczenia kwot części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu [...], stanowiły zweryfikowane przez jednostki samorządu terytorialnego dane o liczbie uczniów (dzieci, wychowanków) wykazywane w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2011 r. i 10 października 2011 r. Organ wskazał też, że w systemie informacji oświatowej wykazywani byli uczniowie (dzieci i młodzież, wychowankowie) na podstawie orzeczeń oraz opinii, o których mowa w art. 71b ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.
Minister wskazał następnie, że zgodnie z algorytmem określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r., wagą P2, P4 oraz P5 mogli być przeliczeni uczniowie (dzieci i młodzież) posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w ww. art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty: "opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego."
W związku z powyższym, warunków do ujęcia w systemie informacji oświatowej, a następnie uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2012 przy ww. wagach nie spełniali uczniowie (dzieci i młodzież), którzy według stanu na dzień 30 września 2011 r. nie posiadali orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty.
Następnie Minister wskazał, że jak wynika z zebranego materiału dowodowego w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2011 r. w:
Szkole Podstawowej Specjalnej Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii:
liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1 oraz P40 została zawyżona o 3 uczniów (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 3,141), którzy na dzień 30 września 2011 r. nie zostali przyjęci do Ośrodka i nie byli wpisani do księgi uczniów,
liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 3 uczniów, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie zostali przyjęci do Ośrodka i nie byli wpisani do księgi uczniów,
wykazała 1 ucznia, który na dzień 30 września 2011 r. nie był jej uczniem;
Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1, P2, P26 oraz P40 została zawyżona o 3 uczniów, w tym:
2 uczniów nie zostało przyjętych do placówki na dzień 30 września 2011 r.,
1 uczeń od dnia 20 września 2011 r. został przeniesiony do Gimnazjum "[...]" w [...], czyli na dzień sprawozdania nie był uczniem szkoły;
Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym:
liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1, P26 oraz P40 została zawyżona o 3 uczniów, w tym jeden został przyjęty w dniu 13 października 2011 r., a 2 uczniów nie zostało przyjętych w żadnym innym terminie,
liczba uczniów przeliczonych wagą P2 wykazanych zarówno w tabeli NP2 jak i NP2a, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie byli uczniami szkoły, została zawyżona o 6 uczniów;
Szkole Podstawowej Specjalnej Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym:
liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1 oraz P40 została zawyżona o 6 uczniów (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 6,282), którzy na dzień 30 września 2011 r. nie byli przyjęci do szkoły i nie byli wykazani w księdze uczniów oraz w dzienniku lekcyjnym,
liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 6 uczniów, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie byli uczniami szkoły;
Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1, P2, P26 oraz P40 została zawyżona o 7 uczniów, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie byli uczniami szkoły;
Szkole Podstawowej Specjalnej Nr [...] w [...]:
zawyżono o 1 liczbę uczniów przeliczonych wagą P2 i P4,
zawyżono o 2 liczbę uczniów przeliczonych wagą P5, dla których na dzień 30 września 2011 r. szkoła nie dysponowała aktualnymi orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego,
Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 i P5 została zawyżona o 1 ucznia, dla których szkoła nie dysponowała aktualnym na dzień 30 września 2011 r. orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego;
Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej w [...] 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast wagą P2, dla którego szkoła nie dysponowała orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego mogącym stanowić podstawę do zaliczenia do wagi
P5;
Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Powiatowym Zespole Szkół w [...]:
liczba uczniów przeliczonych wagą P5 została zawyżona o 1 ucznia, dla którego szkoła na dzień 30 września 2011 r. nie dysponowała aktualnym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego mogącym stanowić podstawę do zaliczenia do wagi P5,
liczba uczniów przeliczonych wagą P5 zamiast wagą P4 została zawyżona o 3 uczniów, dla których szkoła na dzień 30 września 2011 r. nie dysponowała orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego mogącym stanowić podstawę do zaliczenia do wagi P5 tylko w wadze P4;
Technikum Nr [...] w Zespole Szkół Budowlano-Elektrycznych w [...] liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P7, P5 oraz P40 została zawyżona o 1 ucznia. W oparciu o księgi uczniów oraz dzienniki lekcyjne, ustalono, że liczba uczniów na dzień 30 września 2011 r. wynosiła 435, a w SIO wykazano liczbę 436;
Szkole Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkół Specjalnych w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 2 uczniów;
Gimnazjum Nr [...] w Zespole Szkół Specjalnych w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 2 uczniów;
Technikum w Zespole Szkół w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia, dla którego szkoła na dzień 30 września 2011 r. nie dysponowała orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego;
Szkole Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkół Specjalnych w [...]:
liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P40 została zawyżona o 1 ucznia (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 1,047). W oparciu o księgę uczniów oraz listę uczniów, ustalono, że liczba uczniów na dzień 30 września 2011 r. wynosiła 26, a w SIO wykazano liczbę 27;
liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 9 uczniów,
liczba uczniów przeliczonych wagą P4 została zawyżona o 1 ucznia;
Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Zespole Szkół Specjalnych w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P4 została zawyżona o 1 ucznia, dla którego szkoła na dzień 30 września 2011 r, nie dysponowała aktualnym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.
Minister podkreślił, że ustalenia stanu faktycznego oparto na uzupełnionym materiale dowodowym, a w szczególności na sprawozdaniu z audytu z dnia 29 listopada 2018 r. przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Powiat [...] został zapoznany z treścią protokołu przedmiotowego audytu, przeprowadzonego na podstawie dokumentacji źródłowej szkół, przedłożonej przez Powiat oraz wyjaśnień w toku audytu udzielonych przez Dyrektora Wydziału Oświaty i Wychowania Starostwa Powiatowego w [...]. Przy rozpoznaniu sprawy wzięto też pod uwagę analizę sprawozdania z ww. audytu dokonaną przez Ministerstwo Edukacji Narodowej z dnia 4 lutego 2019 r. wraz z kalkulacją kwoty zawyżenia, weryfikującą ustalenia zawarte w sprawozdaniu dotyczące prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi przez Powiat [...], obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej otrzymaną w 2012 roku, w tym podstawy ustalenia jej wysokości.
Minister wskazał również, że w wyniku audytu z dnia 29 listopada 2018 r. stwierdzono różnice w wykazaniu błędów względem ustaleń przedstawionych w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 5 września 2016 r. w związku z kontrolą przeprowadzoną przez Dolnośląskie Kuratorium Oświaty w szkołach i placówkach prowadzonych/dotowanych przez Powiat [...]. Różnice w ustaleniach wynikały z zawyżenia lub zaniżenia liczby uczniów przeliczeniowych prowadzonych przez Powiat, co zostało szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Podsumowując organ wskazał, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2012, o której Powiat [...] został powiadomiony pismem z dnia 23 marca 2012 r. została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 167,5196 liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 62.023.491,00 zł. Część oświatowa subwencji ogólnej dla Powiatu [...] została zwiększona w ciągu roku budżetowego o kwotę 644.673,00 zł korygującą subwencję na rok 2012 z tytułu włączenia do subwencji rezerwy celowej poz. 74, tj. do wysokości 62.668.164 zł.
Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 167,5196 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wyniosła 61.840.211 zł.
Kwotę 827.953 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymał Powiat [...] na rok 2012, a kwotą ustaloną na podstawie skorygowanych danych, należało uznać za kwotę nienależną. Jednak zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco naruszałaby prawo lub interes społeczny. Z tego względu zwrotowi do budżetu państwa ostatecznie podlegała kwota 752.484 zł określona w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2016 r.
W skardze na powyższą decyzję w części dotyczącej kwoty 326.725,94 zł (nienależnie zdaniem Ministra pobranej przez szkoły funkcjonujące w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii w [...] oraz w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w [...]) Powiat wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Skarżąca podniosła zarzuty:
naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy tj.: § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz. U. Nr 23, poz. 225, z późn. zm.) poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie,
naruszenie przepisów postępowania:
art. 7a k.p.a., ustalającego rozstrzyganie na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej poprzez jego pominięcie w okolicznościach niniejszej sprawy,
art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania przez organy administracji publicznej w sposób budzący zaufanie w związku ze zmianą interpretacji przepisów prawa przez Ministerstwo Edukacji Narodowej w zakresie przyznawania subwencji wychowankom (a zarazem uczniom) młodzieżowych ośrodków wychowawczych bez uprzedniej zmiany tych przepisów i akceptacji takiego sposobu postępowania przez organ.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wskazać należy, że kwestia zwrotu przez Powiat nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2012 r. była już przedmiotem oceny Sądu, który wyrokiem z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1030/17 uchylił decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] marca 2017 r., nr [...]. W związku z tym zasadne jest wyjaśnienie, iż stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy przy tym rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej.
Dodać też trzeba, że sąd orzekający w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia winien ograniczyć się tylko i wyłącznie do kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II FSK 1057/11 z dnia 20 października 2011 r.; LEX nr 1069805).
W związku powyższym wskazać należy, że oczywiście aktualnym pozostaje pogląd Sądu, że podstawą określenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej przypadającej do zwrotu powinno być prawidłowe ustalenie wysokości części subwencji ogólnej, którą powinien otrzymać Powiat, a następnie ustalenie różnicy między kwotą otrzymaną, a kwotą należną. Poza tym w myśl art. 28 u.d.j.s.t., podstawę do wyliczenia wysokości części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na 2012 r. stanowiły m. in. dane zawarte w systemie informacji oświatowej, którego organizację i zasady działania regulowała ustawa z dnia 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej. W zbiorach danych systemu informacji oświatowej zawarte są m. in. informacje o liczbie uczniów oraz o specjalnych potrzebach edukacyjnych wynikających z orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3-3b u.s.o. (art. 3 ust. 3 pkt 1 lit. h ustawy o systemie informacji oświatowej). W myśl art. 4 ustawy o systemie informacji oświatowej:
- szkoły i placówki oświatowe prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące zbiory danych, o których mowa w art. 3 ust. 2-4 ustawy (art. 4 ust. 1);
- jednostki samorządu terytorialnego prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące m.in. zbiory danych z baz danych oświatowych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez te jednostki (art. 4 ust. 6 pkt 1 lit. a);
- kuratorzy oświaty prowadzą bazy danych oświatowych obejmujące m.in. zbiory danych z baz danych oświatowych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego na terenie województwa (art. 4 ust. 8 pkt 1).
Podmioty prowadzące bazy danych oświatowych obowiązane są do sprawdzenia kompletności, poprawności i zgodności ze stanem faktycznym danych gromadzonych przez nie w bazach danych oświatowych, z wyjątkiem danych, które zostały przekazane z innych baz danych oświatowych (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie informacji oświatowej). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 6-9, obowiązane są do sprawdzania kompletności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych (art. 7 ust. 2). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 6-8, obowiązane są do sprawdzania poprawności danych przekazywanych im z innych baz danych oświatowych z danymi uzyskanymi w ramach nadzoru sprawowanego przez te podmioty na podstawie odrębnych przepisów (art. 7 ust. 3). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 6-9, w przypadku stwierdzenia odpowiednio niekompletności lub niepoprawności danych przekazanych z innych baz danych oświatowych lub powzięcia wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym, obowiązane są niezwłocznie powiadomić o stwierdzonych nieprawidłowościach podmiot, który wprowadził te dane do bazy danych oświatowych (art. 7 ust. 4). W przypadku, o którym mowa w ust. 4, podmiot, który wprowadził dane do bazy danych oświatowych, obowiązany jest niezwłocznie usunąć stwierdzone nieprawidłowości i ponownie przekazać pełne zbiory danych zgodnie z zasadami określonymi w ustawie (art. 7 ust. 5).
Aktualne jest również stanowisko Sądu zgodnie z którym algorytm podziału pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r. szczegółowo określał załącznik do rozporządzenia MEN z dnia 20 grudnia 2011 r. Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia uczniom wykazanym w SIO przysługuje m.in. kwota bazowa części oświatowej według finansowego standardu A podziału części oświatowej na realizację zadań szkolnych – SOA oraz kwota uzupełniająca części oświatowej wg wag P zwiększających finansowy standard A na realizację zadań szkolnych, m. in. następujące wagi:
P1 = 0,38 dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjów dla dzieci i młodzieży zlokalizowanych na terenach wiejskich lub w miastach do 5.000 mieszkańców;
P2 = 1,40 dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, niedostosowanych społecznie, z zaburzeniami zachowania, zagrożonych uzależnieniem, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z chorobami przewlekłymi - wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.) oraz dla uczniów szkół podstawowych specjalnych, gimnazjów specjalnych i szkół ponadgimnazjalnych specjalnych w młodzieżowych ośrodkach socjoterapii – wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, którzy nie posiadają orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.;
P4 = 3,60 dla uczniów niesłyszących i słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.);
P5 = 9,50 dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych w szkołach podstawowych i gimnazjach, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem (na podstawie orzeczeń, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.);
P7 = 0,082 dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół artystycznych (z wyłączeniem ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz szkół muzycznych I stopnia);
P8 = 0,19 dla słuchaczy kolegiów pracowników służb społecznych oraz uczniów szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie zawodowe, w tym na realizację praktycznej nauki zawodu, a także dla uczniów liceów profilowanych i uczniów szkół specjalnych przysposabiających do pracy dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi (waga nie obejmuje uczniów szkół artystycznych);
P26 = 0,04 dla uczniów gimnazjów dla dzieci i młodzieży;
P40 = 0,030 dla placówek realizujących zadania pozaszkolne, w tym umożliwiających realizację obowiązku nauki w formach pozaszkolnych, według rzeczywistej liczby uczniów w szkołach zlokalizowanych na terenie i-tego powiatu i prowadzonych lub dotowanych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t., w przypadku gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot – w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jeżeli do bazy danych systemu informacji oświatowej zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej – jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej (art. 37 ust. 4 u.d.j.s.t.).
Przypomnieć też należy, że zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w ww. wyroku z dnia 28 lutego 2018 r. przy wyliczeniu kwoty nienależnie uzyskanej przez Powiat [...] oświatowej subwencji ogólnej za 2012 r. organ powinien dokonać samodzielnych ustaleń faktycznych, a nie w całości uwzględniać zawarte w piśmie Ministra Edukacji Narodowej z 5 września 2016 r. dane co do zawyżonej ilości uczniów przeliczeniowych i zawyżonej części subwencji. Minister powinien też wyjaśnić rozbieżności w ustaleniach wynikających z protokołów kontroli kuratorium oświaty i pisma Ministra Edukacji Narodowej z 5 września 2016 r. w zakresie zawyżonych liczb uczniów przeliczeniowych w poszczególnych szkołach i placówkach.
W rozpoznawanej sprawie wytyczne te zostały wypełnione. Zauważyć należy, że ustalenia stanu faktycznego oparto na uzupełnionym materiale dowodowym, tj. sprawozdaniu z audytu z dnia 29 listopada 2018 r. przeprowadzonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w Powiecie [...] w zakresie gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia na 2012 r. Audyt ten został przeprowadzony na podstawie dokumentacji źródłowej szkół, przedłożonej przez Powiat oraz wyjaśnień udzielonych w toku audytu przez Dyrektora Wydziału Oświaty i Wychowania Starostwa Powiatowego w [...]. Powiat [...] został zapoznany z treścią protokołu przedmiotowego audytu i mógł się do niej odnieść. Poza tym organ ustalenia faktyczne w sprawie oparł na analizie sprawozdania z ww. audytu dokonanej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej z dnia 4 lutego 2019 r. wraz z kalkulacją kwoty zawyżenia, weryfikującą ustalenia zawarte w sprawozdaniu dotyczące prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi przez Powiat [...], obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej otrzymaną w 2012 roku, w tym podstawy ustalenia jej wysokości.
Opierając się na ww. materiale dowodowym Minister zasadnie wskazał, że w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2011 r. w:
Szkole Podstawowej Specjalnej Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii:
liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1 oraz P40 została zawyżona o 3 uczniów (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 3,141), którzy na dzień 30 września 2011 r. nie zostali przyjęci do Ośrodka i nie byli wpisani do księgi uczniów,
liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 3 uczniów, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie zostali przyjęci do Ośrodka i nie byli wpisani do księgi uczniów,
wykazała 1 ucznia, który na dzień 30 września 2011 r. nie był jej uczniem;
2) Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1, P2, P26 oraz P40 została zawyżona o 3 uczniów, w tym:
2 uczniów nie zostało przyjętych do placówki na dzień 30 września 2011 r.,
1 uczeń od dnia 20 września 2011 r. został przeniesiony do Gimnazjum "[...]" w [...], czyli na dzień sprawozdania nie był uczniem szkoły;
3) Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym:
liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1, P26 oraz P40 została zawyżona o 3 uczniów, w tym jeden został przyjęty w dniu 13 października 2011 r., a 2 uczniów nie zostało przyjętych w żadnym innym terminie,
liczba uczniów przeliczonych wagą P2 wykazanych zarówno w tabeli NP2 jak i NP2a, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie byli uczniami szkoły, została zawyżona o 6 uczniów;
4) Szkole Podstawowej Specjalnej Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym:
liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1 oraz P40 została zawyżona o 6 uczniów (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 6,282), którzy na dzień 30 września 2011 r. nie byli przyjęci do szkoły i nie byli wykazani w księdze uczniów oraz w dzienniku lekcyjnym,
liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 6 uczniów, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie byli uczniami szkoły;
5) Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1, P2, P26 oraz P40 została zawyżona o 7 uczniów, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie byli uczniami szkoły;
6) Szkole Podstawowej Specjalnej Nr [...] w [...]:
zawyżono o 1 liczbę uczniów przeliczonych wagą P2 i P4,
zawyżono o 2 liczbę uczniów przeliczonych wagą P5, dla których na dzień 30 września 2011 r. szkoła nie dysponowała aktualnymi orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego,
7) Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 i P5 została zawyżona o 1 ucznia, dla których szkoła nie dysponowała aktualnym na dzień 30 września 2011 r. orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego;
8) Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej w [...] 1 uczeń został niesłusznie przeliczony wagą P5 zamiast wagą P2, dla którego szkoła nie dysponowała orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego mogącym stanowić podstawę do zaliczenia do wagi P5;
9) Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Powiatowym Zespole Szkół w [...]:
liczba uczniów przeliczonych wagą P5 została zawyżona o 1 ucznia, dla którego szkoła na dzień 30 września 2011 r. nie dysponowała aktualnym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego mogącym stanowić podstawę do zaliczenia do wagi P5,
liczba uczniów przeliczonych wagą P5 zamiast wagą P4 została zawyżona o 3 uczniów, dla których szkoła na dzień 30 września 2011 r. nie dysponowała orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego mogącym stanowić podstawę do zaliczenia do wagi P5 tylko w wadze P4;
10) Technikum Nr [...] w Zespole Szkół Budowlano-Elektrycznych w [...] liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P7, Ps oraz P40 została zawyżona o 1 ucznia. W oparciu o księgi uczniów oraz dzienniki lekcyjne, ustalono, że liczba uczniów na dzień 30 września 2011 r. wynosiła 435, a w SIO wykazano liczbę 436;
11) Szkole Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkół Specjalnych w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 2 uczniów;
12) Gimnazjum Nr [...] w Zespole Szkół Specjalnych w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 2 uczniów;
13) Technikum w Zespole Szkół w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1 ucznia, dla którego szkoła na dzień 30 września 2011 r. nie dysponowała orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego;
14) Szkole Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkół Specjalnych w [...]:
liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P40 została zawyżona o 1 ucznia (po uwzględnieniu zwiększenia o 4,7% liczba uczniów została zawyżona o 1,047). W oparciu o księgę uczniów oraz listę uczniów, ustalono, że liczba uczniów na dzień 30 września 2011 r. wynosiła 26, a w SIO wykazano liczbę 27;
liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 9 uczniów,
liczba uczniów przeliczonych wagą P4 została zawyżona o 1 ucznia;
15) Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Zespole Szkół Specjalnych w [...] liczba uczniów przeliczonych wagą P4 została zawyżona o 1 ucznia, dla którego szkoła na dzień 30 września 2011 r, nie dysponowała aktualnym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.
Jednocześnie Minister zauważył, że w wyniku audytu z dnia 29 listopada 2018 r. stwierdzono różnice w wykazaniu błędów względem ustaleń przedstawionych w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 5 września 2016 r. Różnice te wynikały z tego, że w:
Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczonych wagą P1, P2, P26 oraz P40 została zawyżona o 1 ucznia;
Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zaniżona o 3 uczniów;
Szkole Podstawowej Specjalnej Nr [...] w [...]:
zaniżono o 2 liczbę uczniów przeliczonych wagą P2,
zawyżono o 1 liczbę uczniów przeliczonych wagą P4,
zawyżono o 1 liczbę uczniów przeliczonych wagą P5;
Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...]:
zaniżono o 3 liczbę uczniów przeliczonych wagą P2,
zawyżono o 1 liczbę uczniów przeliczonych wagą P5;
Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej w [...] zaniżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P2;
Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Powiatowym Zespole Szkół w [...]:
zawyżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P5;
Szkole Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkół Specjalnych w [...] zaniżono o 1 ucznia liczbę uczniów przeliczonych wagą P2;
Szkole Podstawowej Nr [...] w Zespole Szkół Specjalnych w [...]:
zawyżono o 1 liczbę uczniów przeliczonych wagą P2,
Gimnazjum Specjalnym Nr [...] w [...], w którym nie stwierdzono nieprawidłowości, zaniżono o 6 liczbę uczniów przeliczonych wagą P2.
W ocenie Sądu powyższe ustalenia faktyczne dokonane przez organ nie zostały w żaden sposób podważone przez Powiat. Przedstawiona przez organ argumentacja jest logiczna i spójna, oparta na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a także na orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wątpliwości Sądu nie budzi również powołanie się przez organ na zawartą w art. 139 k.p.a. zasadę zakazu reformationis in peius w związku z ponownym obliczeniem nienależnie uzyskanej przez Powiat kwoty części oświatowej subwencji ogólnej w wysokości wyższej niż określona w decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] listopada 2016 r.
Odnosząc się do powołanego w skardze zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie badaniu i ocenie podlegało uzyskanie przez Powiat części oświatowej subwencji ogólnej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 grudnia 2011 r.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przyczyny wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., to wykazanie w systemie:
- uczniów, którzy w dniu 30 września 2011 r. nie byli jeszcze uczniami danej szkoły - zostali przyjęci do szkoły po dniu 30 września 2011 r. lub w ogóle,
- uczniów, którzy na dzień 30 września 2011 r. nie posiadali aktualnych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego.
Tym samym przedmiotem analizy w prowadzonym postępowaniu była prawidłowość przeliczenia (przy naliczaniu należnej Powiatowi na rok 2012 części oświatowej subwencji ogólnej) nieletnich skierowanych do ww. ośrodków, lecz nieprzybyłych/niedoprowadzonych do nich do dnia 30 września 2011 r., a wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r. jako uczniowie szkół funkcjonujących przy tych ośrodkach. Organ nie analizował zatem – jak sugeruje Skarżący – definicji wychowanka i nie ustalał liczby osób uznanych na tej podstawie za wychowanków.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych wskazać należy, że w ocenie Sądu w żaden sposób Minister nie naruszył art. 7a k.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ (§ 1). Przepisu tego nie stosuje się: 1) jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego; 2) w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych (art. 7a § 2 k.p.a.).
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpił problem rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści normy prawnej w zakresie wskazywanym przez Powiat. Niezalenie od tego wskazać jednak należy, że przepis ten wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Zgodnie zaś z art. 16 tej ustawy nowelizującej do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, tj. ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało zaś wszczęte z urzędu w dniu 15 września 2016 r., a więc ww. przepis art. 7a k.p.a. nie mógł być przez organ zastosowany, a co za tym idzie naruszony.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. W odniesieniu do tego zarzutu podkreślić należy, że nieodpowiadające oczekiwaniom strony rozstrzygnięcie sprawy, zwłaszcza, gdy - jak w przedmiotowej sprawie - chodzi o ustalenie wysokości zobowiązania pieniężnego, nie stanowi o prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Organ w toku postepowania zebrał dowody i w sposób prawidłowy je ocenił. Co więcej w sprawie sporny nie jest stan faktyczny, tylko jego ocena w kontekście obowiązujących przepisów prawa.
Podsumowując wskazać należy, że otrzymana przez Powiat na rok 2012 część oświatowa subwencji ogólnej nie została naliczona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Wskutek wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2011 r., przez niektóre szkoły i placówki oświatowe, prowadzone/dotowane przez Powiat błędnych danych, przy naliczaniu wysokości otrzymanej przez tę jednostkę części oświatowej subwencji ogólnej na 2012 r., doszło do zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych, a w konsekwencji Powiat otrzymał tę część subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, co zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego uzasadniało wydanie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnej kwoty subwencji.
W tym stanie rzeczy, uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło