I OSK 2783/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-04-19

Skład orzekający: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wzywając stronę do doprecyzowania wniosku o wszczęcie postępowania, powinien wyjaśnić wszystkie możliwe podstawy prawne wzruszenia ostatecznej decyzji, zamiast ograniczać się do jednej, wskazanej przez stronę, nawet jeśli jest ona nieprawidłowa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, działając na podstawie zasady ogólnej prowadzenia postępowania (art. 7, 8, 9 k.p.a.), ma obowiązek wyjaśnienia rzeczywistej woli strony inicjującej postępowanie, zwłaszcza gdy jej pismo jest niejasne. Powinien przedstawić wszystkie możliwe podstawy prawne umożliwiające realizację żądania strony, a nie ograniczać się do jednej, wskazanej przez nią, nawet jeśli ta podstawa jest błędna. Niewywiązanie się z tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku i poprzedzających go postanowień organów administracji.
Stan faktyczny
Strona złożyła pismo, które organy administracji zinterpretowały jako wniosek o wznowienie postępowania w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie art. 145a k.p.a., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organy odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę strony. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły prawidłowo woli strony, która prosiła o zastosowanie wszelkich właściwych podstaw prawnych do wzruszenia decyzji, a nie tylko o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza [...]; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz I.D. kwotę 400,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 979/19 w sprawie ze skargi I.D na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2019 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz I.D. kwotę 400,00 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 21 stycznia 2020 r., II SA/Bd 979/19 oddalił skargę I.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. (bez sygnatury akt sprawy) Burmistrz [...], działając na podstawie art. 20 ust. 1 i 2, art. 16a, art. 29, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.), dalej przywoływanej w uzasadnieniu jako "u.ś.r." oraz art. 149 § 3 i 4 w związku z art. 150 § 1 k.p.a., orzekł o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie I.D. w sprawie wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. i ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką K.D. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż w dniu [...] maja 2019 r. I.D. złożyła wniosek o wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o przyznaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego wnosząc o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy i przyznanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na wyszczególnione orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, a także na słuszny interes strony. Organ I instancji przytoczył treść przepisu art. 145a § 1 i 2 k.p.a. stwierdzając, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, bowiem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego otwiera możliwość kontroli decyzji, która została wydana na podstawie aktu normatywnego, wobec którego Trybunał stwierdził niezgodność z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą. Ponadto wskazano, że w niniejszej sprawie zainteresowana złożyła wniosek o wznowienie postępowania, w którym orzeczono na podstawie przepisu, który to następnie Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z prawem. Jednak zgodnie z art. 145a § 2 k.p.a., na tej podstawie prawnej strona może żądać wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Istotny w sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego został wydany w dniu 21 października 2014 r., K 38/13, (Dz.U. z 2014 r. poz. 1443) i wszedł w życie dnia 23 października 2014 r., podczas gdy wniosek strony o wznowienie postępowania nosi datę [...] maja 2019 r., dlatego w ocenie Burmistrza [...] został złożony po upływie terminu określonego w tym przepisie. Po rozpatrzeniu wniesionego przez I.D. zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość argumentacji organu I instancji, konstatując, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na gruncie art. 145a § 2 k.p.a. upłynął w dniu [...] listopada 2014 r. Kolegium podkreśliło również, że stosownie do art. 24 ust. 2a u.ś.r., jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu [...] czerwca 2019 r., zaś wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w 2016 r. (orzeczenie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]), wobec czego – w ocenie organu odwoławczego – nie została spełniona żadna z ww. przesłanek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy I.D. wyraziła swoje niezadowolenie z treści zapadłych w sprawie rozstrzygnięć, zarówno w I jak i w II instancji i wniosła o ich uchylenie. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, wobec zastosowania normy art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy wobec nie wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nie znajdując podstaw do uwzględnienia, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę wskazał, iż podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 149 § 3 w związku z art. 145a § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, zaś zgodnie z art. 145a § 1 i 2 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja; przy czym skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sąd I instancji wskazał, iż bezsporne jest w sprawie, że skarżąca jako podstawę wznowienia wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, (Dz.U. z 2014 r. poz. 1443), który wszedł w życie dnia 23 października 2014 r., a więc jest to przesłanka wznowienia oparta na art. 145a § 1 k.p.a. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r., w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Z art. 145a § 2 k.p.a. wynika, że w przypadku takiej podstawy wznowienia, skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co – w przypadku wyroku z dnia 21 października 2014 r., K 38/13 – nastąpiło w dniu [...] października 2014 r. i z datą orzeczenie weszło w życie zgodnie z art. 190 ust. 3 Konstytucji RP. Sąd I instancji podkreślił także, że wniosek strony o wznowienie postępowania (skarga o wznowienie) złożony został do organu I instancji w dniu [...] maja 2019 r. Dalej Sąd I instancji wskazał, iż istota sporu sprowadza się wyłącznie do prawidłowego ustalenia daty początkowej biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie, o której mowa w art. 145a § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że początkiem tego terminu jest data opublikowania wyroku Trybunału w Dzienniku Ustaw, a zatem stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania jest prawidłowe. Postępowanie wznowieniowe ma bowiem charakter dwuetapowy. W ramach pierwszego tzw. wstępnego etapu, właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest ustalić, czy spełnione są łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia, a więc czy spełnione są przesłanki podmiotowe, przedmiotowe oraz, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Badając przesłankę podmiotową, organ winien wyjaśnić, czy z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła strona. Oceniając natomiast wystąpienie przesłanek przedmiotowych organ ustala, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy w sprawie została wydana ostateczna decyzja administracyjna, co do której miałoby nastąpić wznowienie postępowania. Pozytywne ustalenia w tym zakresie powinny zakończyć się wydaniem przez organ administracyjny postanowienia, które otwiera drugi etap postępowania wznowieniowego, określany mianem postępowania rozpoznawczego, w trakcie którego organ bada, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast w sytuacji braku którejkolwiek z przesłanek, czy to podmiotowej, czy też przedmiotowej, bądź też ustalenia, że strona uchybiła terminowi do wznowienia postępowania określonemu w art. 148 k.p.a., właściwy organ administracji publicznej zobligowany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Skarga o wznowienie w niniejszej sprawie została wniesiona po terminie, a zatem słusznie organ wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Sąd I instancji za słusznie uznał argumenty Kolegium, że stosownie do art. 24 ust. 2a u.ś.r., jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W związku z tym, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w dniu [...] czerwca 2019 r., zaś wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w 2016 r., to uznać należało, że również ta przesłanka nie została spełniona. Z uwagi na powyższe okoliczności skarga zastała oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skargę kasacyjna od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła I.D. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wobec jego niezastosowania w stosunku do zaskarżonego postanowienia, które podlegało uchyleniu ze względu na nieprawidłowe zastosowanie przepisów postępowania przez organy administracji publicznej, czego Sąd I instancji nie rozważył; 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec jego niezastosowania w stosunku do zaskarżonego postanowienia i sporządzenie uzasadnienia wyroku pomijając ocenę zarzutów podniesionych w skardze dotyczących naruszenia procedury administracyjnej w szczególności art. 155 k.p.a., co miało istotne znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się zasadna. Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek. Rozważania tyczące oceny zarzutów kasacyjnych wypada rozpocząć od wskazania, iż zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. Odnosząc się do tegoż zarzutu należy na wstępie zauważyć, iż zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony wymaga nie tylko wyraźnego wniosku strony, a więc podmiotu mającego legitymację procesową w rozumieniu art. 28 K.p.a. ale także uzewnętrznienia przez ów podmiot swej woli w sposób niebudzący wątpliwości, a zatem przez złożenie podania spełniającego wymogi określone w art. 63 K.p.a. (vide: B.Adamiak, Glosa do wyroku NSA z dnia 16 lipca 1990 r. sygn. akt II SA 307/90, OSP 1991/10/258). Jakkolwiek przepisy k.p.a. propagują zasadę odformalizowania postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony, to spełnienie powyższego wymaga od organu administracji m.in. oceny treści żądania. Ono bowiem wyznacza przedmiot postępowania administracyjnego (B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W-wa 1996 r., s. 324). Przy czym związanie organu zakresem żądania strony co do przedmiotu postępowania dotyczy określonej we wniosku podstawy faktycznej żądania, a nie powołanej przez stronę jego podstawy prawnej (vide: wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1987 r., IV SA 757/87, ONSA 1988/1/20). Z powyższego punktu widzenia kluczowe znaczenie w badanej sprawie ma ocena tego jaki charakter miało pismo skarżącej z dnia [...] maja 2019 r., oraz czy zasadnie organy administracji, a następnie Sąd I instancji, uznały je wyłącznie za wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145a k.p.a. Odnosząc się do tej kwestii wypada wskazać na ugruntowany pogląd, iż żądania zawarte w podaniu, których treść budzi wątpliwości, w szczególności z uwagi na niezręcznie, niedbale lub niezrozumiałe zredagowanie, winny być wyjaśnione lub doprecyzowane przez stronę wnoszącą podanie. Wyraźnie podkreśla się, że organ administracji nie jest uprawniony do "racjonalizowania" treści żądania gdyż to mogłoby prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. Obowiązkiem organu w tym zakresie pozostaje wyjaśnienie woli strony wnoszącej żądanie przez zwrócenie się o zajęcie wyraźnego stanowiska co do treści żądania oraz udzielenie stronie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w tym zakresie, mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a. Ostatecznie bowiem to strona wnosząca żądanie winna zdecydować jaki charakter ma mieć pismo inicjujące postępowanie (vide: wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1993 r., SA/Kr 2342/92, LEX nr 1688557, A.Wróbel [w:] M.Jaśkowska, M.Wilbrandt-Gotowicz, A.Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, uwagi do art. 63). Organ I instancji mając na uwadze wyraźnie niezręczne zredagowanie pisma strony z dnia [...] maja 2019 r. podjął próbę wyjaśnienia rzeczywistej woli strony inicjującej postępowanie. Zwracając się do strony pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ wskazał na okoliczności wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145a k.p.a., akcentując kwestię niezachowania terminu do złożenia takiego wniosku, po czym wezwał stronę do wskazania, czy "w dalszym ciągu domaga się (...) wznowienia postępowania". Odpowiadając na powyższe, pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., skarżąca nie wskazała, iż jej pismo z dnia [...] maja 2019 r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145a k.p.a., lecz podała, że "na podstawie stosownych przepisów prawa oraz według właściwych procedur i norm prawa wnoszę (...) o wzruszenie następujących prawomocnych decyzji (...)". Ponadto poprosiła "MGOPS by on sam wybrał i zastosował wszelkie właściwe podstawy prawne by mojemu wnioskowi z dnia [...].05.2019 r. uczynić zadość". W takiej sytuacji trafnie wskazuje autor skargi kasacyjnej, iż zainicjowane przez organ I instancji postępowanie w trybie nadzwyczajnym na podstawie art. 145a k.p.a., nie pozostawało w zgodzie z wolą skarżącej wyrażoną w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. i doprecyzowaną w kolejnym piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r., a w szczególności postępowanie wszczęte w oparciu o przepis art. 145a k.p.a. nie wyczerpywało tegoż żądania. Jeśli bowiem wolą strony było zastosowanie przez organ "wszelkich właściwych podstaw prawnych" dla wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznych decyzji przyznających specjalny zasiłek opiekuńczy i przyznania w to miejsce świadczenia pielęgnacyjnego, to rolą organu – czuwającego na podstawie art. 9 k.p.a. nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa – było przedstawienie wszystkich podstaw prawnych umożliwiających wzruszenie ostatecznej decyzji w okolicznościach niniejszej sprawy i udzielenie w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (vide: wyrok NSA z dnia 2 marca 1987 r., III SA 92/87, PiŻ 1987/36, s. 15). Organy administracji z tego obowiązku nie wywiązały się w należyty sposób, w tym w szczególności nie udzieliły skarżącej niezbędnych wskazań na gruncie dyrektyw zawartych w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w zakresie możliwych podstaw wzruszenia ostatecznych decyzji. W konsekwencji wadliwie ustaliły rzeczywistą wolę strony. Trafnie w takiej sytuacji wskazuje autor kasacji, iż organy pominęły przepis art. 155 k.p.a. i nie wzięły pod uwagę powyższej regulacji jako podstawy wzruszenia ostatecznych decyzji. Tym samym nie zastosowały się do woli skarżącej, co pozwala potwierdzić zasadność zarzutu naruszenia art. 155 k.p.a. Nie jest natomiast trafny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia owego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można zatem mówić w przypadku gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera jednego z ww. elementów. Autor skargi kasacyjnej nie odwołuje się jednak do takich okoliczności. Ponadto w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku podniesiona w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej jedynie wówczas gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (vide: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 7 do art. 141; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2011 r., I GSK 952/10; wyrok NSA z dnia 5 lipca 2017 r., I OSK 2693/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Przytoczone powyżej okoliczności przeczą temu aby brak było możliwości dokonania kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku. Natomiast wadliwość argumentacji stanowiącej uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Z kolei zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postawiony został nieadekwatnie do okoliczności sprawy, co uniemożliwia na jego podstawie ocenę zaskarżonego wyroku. Jest to bowiem przepis odsyłający do stosowania art. 145 § 1 p.p.s.a. w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydawane w innym postępowaniu, niż uregulowane w k.p.a. i w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym. Kontrolowane przez Sąd I instancji postanowienie wydane zostało w postępowaniu uregulowanym przepisami k.p.a., co zresztą przyznaje sam autor kasacji stawiając zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. Tym samym przepis art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie znajdował zastosowania w badanej sprawie jako podstawa wyrokowania. Konstatując zasadność zarzutu naruszenia art. 155 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżony wyrok uchylił, a uznając, iż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę orzekając o uchyleniu zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego postanowienia organu I instancji (art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a.). Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wyrażoną powyżej ocenę prawną, ustali w szczególności rzeczywistą wolę strony inicjującej postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym, a następnie przeprowadzi postępowanie w zakresie odpowiadającym treści żądania strony (art. 153 w związku z art. 193 p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło