II SA/Kr 1192/19

WyrokWSA w Krakowie2020-01-21

Skład orzekający: WSA Jacek Bursa, WSA Krystyna Daniel, WSA Joanna Człowiekowska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując odwołanie od decyzji o odstąpieniu od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i odniósł się do zarzutów odwołania, w szczególności w kontekście sprzecznych opinii technicznych dotyczących wpływu inwestycji na sąsiedni budynek?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie sprostał roli organu II instancji, ponieważ nie powołał właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, nie odniósł się wyczerpująco do zarzutów odwołania i wniosków dowodowych, a także nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu. W konsekwencji, naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w związku z realizacją budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżący, będący współwłaścicielami sąsiedniego budynku, zarzucali, że prowadzona budowa spowodowała uszkodzenia ich nieruchomości. Organ I instancji odstąpił od nałożenia obowiązku, uznając, że roboty są zgodne z projektem i nie ma podstaw do nakazów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że organ I instancji prawidłowo przeanalizował dokumentację i nie stwierdzono wpływu budowy na sąsiedni budynek, mimo istnienia sprzecznych opinii technicznych i wniosków dowodowych skarżących.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. P. i G. P. na decyzję Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie solidarnie na rzecz skarżących J. P. i G. P. kwotę 997,00 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 16 października 2018 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. 2019, poz. 1168: dalej: p.b.) orzekł o odstąpieniu od nałożenia na [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. jako inwestora inwestycji realizowanej w oparciu o ostateczną decyzję Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę nr [...].[...] z dnia 13 kwietnia 2017r., pn.: "Budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami w parterze wraz z infrastrukturą techniczną, garażem podziemnym oraz zagospodarowaniem terenu na działkach nr [...] [...], [...]; roboty budowlane na działkach nr [...]; budowa i przebudowa infrastruktury technicznej i drogowej na działkach nr [...] obręb [...], w rejonie ulic [...] w K." - obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych związanych z prowadzeniem przedmiotowej inwestycji. Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz 4 ustawy Prawo budowlane na wniosek współwłaściciela budynku położonego przy ul. [...] w K. J. P.. Wskazany współwłaściciel przedłożył w organie opracowanie pn.: "Ekspertyza techniczna w sprawie oddziaływań wykopu pod budynek realizowany na działce nr [...] obręb [...] na stan techniczny budynku nr [...] przy ul. [...] w K." autorstwa mgr inż. L. P.. Autor ww. ekspertyzy stwierdził m.in., że na skutek robót prowadzonych przy budowie ścianki szczelinowej na przedmiotowej budowie, doszło do przemieszczenia konstrukcji budynku nr [...], wskutek czego ściana szczytowa budynku nr [...] na styku z budynkiem nr [...] na poziomie stropu nad drugim piętrem odgięła się od pionu o 15 mm. Stwierdził także, że została uszkodzona ściana szczytowa budynku nr [...] od strony budowy, co może zagrażać utratą stateczności budynku [...] a w konsekwencji budynku nr [...]. Budynek nr [...] jest wg autora opracowania uzależniony konstrukcyjnie od budynku nr [...] i jego zadowalającego stanu technicznego. Zdaniem autora doszło do przekroczenia dopuszczalnych wielkości przemieszczania pionowego i poziomego elementów konstrukcyjnych. W odpowiedzi na powyższe stwierdzenia, inwestor prowadzonych robót tj. [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., przedłożył wyjaśnienia. Stwierdził m.in., że bm ezpośredni sąsiedzi inwestycji tj. mieszkańcy budynku nr [...] i budynku nr [...] (ul. [...]), którzy są narażeni na niepożądane skutki robót budowlanych prowadzonych przez inwestora nie zgłosili organowi nadzoru budowlanego nieprawidłowości, czy zastrzeżeń, co do sposobu prowadzenia przedmiotowych robót przy ul. [...] w K.. Nie zgłosili także jakichkolwiek spękań czy zarysowań, które mogłyby powstać w okresie prowadzonych robót budowlanych, które mogłyby mieć wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców budynków nr [...] Inwestor wskazał, że autor ekspertyzy ani razu w swoim opracowaniu nie odniósł się do faktu, iż styk ścian poprzecznych budynku nr [...] ze ścianą nośną budynku nr [...] posiada nieprawidłową dylatację, która została zaszpachlowana, co jest niezgodne ze sztuką budowlaną. Nienależyte wykonanie dylatacji spowodowało występowanie spękań na styku ścian budynku nr [...] Stwierdzono również, że budynek nr [...] jest w strefie wpływów wtórnych prowadzonych robót budowlanych, w której to strefie przemieszczenia podłoża mogą powodować uszkodzenia budynku nie zagrażające nośności konstrukcji budynku. W rejonie istniejącego budynku nr [...] zaprojektowano ścianę szczelinową z 3 poziomami rozpór co stanowi wystarczające zabezpieczenie przemieszczania się ściany szczelinowej. Inwestor zamontował również repery pomiarowe w tym jeden w budynku nr [...] i na ścianie budynku nr [...]. Wynik kontroli raperów wskazuje, że istniejące spękania w budynku nr [...] nie stanowią zagrożenia dla mieszkańców przedmiotowego budynku. Co do usterek występujących na ścianie granicznej pomiędzy budynkami nr [...] przy ul. [...], zaznaczono, że ww. ściana jest ścianą konstrukcyjną dla budynku nr [...] i nie jest związana konstrukcyjnie z budynkiem nr [...], który stanowi odrębny ustrój budowlany. W ramach oceny wizualnej przeprowadzonej podczas kontroli w dniu 28 maja 2018 r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, że roboty prowadzone są w oparciu o zatwierdzony projekt budowlany. Nie stwierdzono nieprawidłowości, a kierownik budowy został pouczony o obowiązkach jakie nakłada na niego ustawa prawo budowlane. Dalej wskazano, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 23 lipca 2018r., stwierdzono że na ścianie granicznej pomiędzy budynkami nr [...], w płaszczyźnie dylatacji występują spękania i zarysowania wskazujące na minimalne odchylenie ściany konstrukcyjnej budynku nr [...] od budynku nr [...] tworząc przerwę dylatacyjną z odkryciem elementów konstrukcyjnych budynku nr [...]. W dniu 30 sierpnia 2018 r. inwestor przedłożył na wezwanie organu dokumentację dotychczas wykonanych robót budowlanych, w tym wyniki monitoringu ścian budynku [...] oraz opinię techniczną autorstwa inż. A. K. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej. W powyższym opracowaniu jej autor wskazał, że układ konstrukcji budynku przy ul. [...] stanowi układ niezależny od budynków przyległych tj. nr [...] Według opracowania nastąpiło ustabilizowanie bryły budynku przy ul. [...], a jego obrót w kierunku wykopu powstały w trakcie wykonywania ścianki szczelinowej na działce nr [...], został zatrzymany, co wskazuje monitoring reperów. Ściana południowa budynku nr [...] została prawidłowo podparta od strony wykopu. Autor ww. oceny wskazał, że wskutek prowadzenia prac na działce nr [...] konstrukcja budynku przy ul. [...] nie uległa żadnym uszkodzeniom, nie występuje też zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania przedmiotowego budynku. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki stwierdził, że inwestor [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. realizuje inwestycję przy ul. [...] w K. zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Dokumenty przedłożone w organie w ww. sprawie przygotowane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia w zakresie konstrukcyjno - budowlanym, wskazują na poprawność wykonywanych robót jak również na konsekwencje oddziaływania wtórnego budowy na okoliczne zabudowania, czego przełożeniem jest decyzja PINB nr [...] z dnia 11 października 2018 r. W ocenie organu nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki do wydania nakazu, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, natomiast zasadnym jest wydanie decyzji o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności bądź robót budowlanych w celu doprowadzenia już wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Pismem z dnia 5 listopada 2018 r. odwołanie od ww. decyzji wnieśli J. P. oraz G. P.. Zarzucili naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na przyjęciu, że roboty budowlane przeprowadzone przy realizacji przedmiotowej inwestycji zostały wykonane poprawnie i w związku z tym nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki do wydania nakazu, o jakim mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy Prawo budowlane. Odwołujący wnieśli o dopuszczenie na podstawie art. 78 § 1 k.p.a. dowodów w postaci opracowania pod nazwą: "Aktualizacja ekspertyzy technicznej w sprawie oceny oddziaływań wykopu pod budynek realizowany na działce [...] obr. [...] na stan techniczny budynku nr [...] przy ul. [...] w K." autorstwa rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. L. P. wraz z dokumentacją fotograficzną na okoliczność powstania uszkodzeń ścian budynku przy ul. [...] niezinwentaryzowanych przez organ I instancji, w szczególności spękań na styku z budynkiem przy ul. [...], co świadczy o przemieszczeniu konstrukcji budynku przy ul. [...] w stronę wykopu zrealizowanego uprzednio na terenie budowy, analogicznie jak miało to miejsce w przypadku budynku przy ul. [...], którego bryła obraca się w stronę wykopu zrealizowanego na terenie budowy realizowanej przez inwestora. Wnioskiem z dnia 20 maja 2019 r. odwołujący zwrócili się do [...] Organu Nadzoru Budowlanego w K. o pilne przeprowadzenie czynności w trybie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego tj., o przeprowadzenie w trybie art. 136 § 1 k.p.a. (lub zlecenie organowi stopnia powiatowego) oględzin budynku przy ul. [...] w K. w związku z powstałym dużym, klinowym pęknięciem ściany przedmiotowego budynku, a także oględzin fundamentów budynku nr [...] przy ul. [...], który w dalszym ciągu ulega odchyleniu w stronę budowy będącej przedmiotem postępowania, a także niezwłoczne przeprowadzenie oględzin budynku przy ul. [...] w K. w związku z powiększaniem się spękań ścian budynku usytuowanego przy ul. [...] w K.. Decyzją z dnia 1 sierpnia 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018, poz. 2096) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2019, poz. 1168). Organ odwoławczy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że organ I instancji, wydając kontrolowaną decyzję uczynił zadość przepisom ustawy Prawo budowlane i Kodeks postępowania administracyjnego oraz prawidłowo przeanalizował dokumentację budowlaną. Organ wskazał, że w aktach sprawy zalega dokument - Protokół z przeglądu stanu technicznego budynku przy ul [...] z dnia 4 września 2017 r., a także Projekt ściany szczelinowej wykonany przez Zakład Konsultacyjna - Badawczy "[...] wykonany w styczniu 2018 r. Odnosząc się do kwestii zgłaszanych przez właścicieli zjawisk powstających w obrębie budynku przy ul. [...] w K. wskazano, że został on wybudowany w latach 30 - tych XX w. bez ścian szczytowych i jego konstrukcja bezpośrednio przylega do ścian nośnych budynku przy ul. [...] nr [...] i nr [...]. Budynek ten posiada własną niezależną konstrukcję, jest budynkiem murowanym ze stropami drewnianymi. Niemniej jednak, pomimo oddalenia od działki na której realizowana jest inwestycja stwierdzono występowanie rys i spękań na styku ze ścianą budynku nr [...]. Ma to związek z przemieszczeniem się budynku nr [...] w kierunku wykonanego wykopu, co zostało potwierdzone przez samego inwestora i w ekspertyzie wykonanej na zlecenie właścicieli budynku nr [...]. W dalszej kolejności organ wskazał na ekspertyzę techniczną wykonaną w kwietniu 2018 r. przez mgr inż. L. P. - rzeczoznawcę budowlanego. Stwierdzenia zawarte w tej ekspertyzie wskazują, na "gwałtowne pogorszenie się stanu technicznego budynku nr [...] [..] na przełomie października i listopada 2017r." Opracowanie to stwierdza również, że budynek nr [...] nie posiada ścian szczytowych oddzielających budynek od sąsiednich budynków nr [...], co miało wpływ na stwierdzenie o zależności jego stanu technicznego od stanu technicznego obu sąsiadów, a zwłaszcza ich ścian szczytowych. Zaznaczono, że ekspertyza zawiera opis stanu budynku nr [...] z roku 1966, niemniej jednak autor ekspertyzy nie wskazał innych dokumentów potwierdzających ten stan budynku do października 2017 r. Właściciel obiektu także nie posiada takich dokumentów, a co za tym idzie nie udowodnił, że budynek znajdował się w odpowiednim stanie technicznym. Ma to o tyle znaczenie, że budynek nr [...], zgodnie z twierdzeniem autora opracowania mgr inż. L. P. "przez kilkadziesiąt lat trwały w symbiozie technicznej". Organ odwoławczy wskazał także na wykonanie w dniu 4 września 2017 r. przeglądu stanu technicznego budynku przy ul. [...] przez kierownika budowy. W jego wyniku ustalono, że inwestor przedmiotowej inwestycji na działkach nr [...] [...], [...], [...] zamontuje w tym budynku szkła kontrolne na rysach na podniebieniu biegów schodów na parter oraz na zwrotnikach stropów odcinkowych w piwnicy. W materiale dowodowym zalega również protokół okresowej - pięcioletniej kontroli stanu technicznego budynku przy ul. [...] z dnia 16 czerwca 2016 r. Protokół ten potwierdza występowanie rys i pęknięć oraz innych uszkodzeń budynku nr [...] jeszcze przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. Protokół z okresowej rocznej kontroli tego obiektu z czerwca 2017 r. również potwierdza powyższy stan techniczny. Materiał dowodowy zawiera także protokół okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego sprawności obiektu budowlanego budynku przy ul. [...] wykonanej 9 kwietnia 2018 r. W ocenie organu zawarte w protokole uwagi świadczą o tym, że uszkodzenia budynku nr [...] występowały przed budową i nie są następstwem prowadzonych robót budowlanych na działce nr [...]. W dalszej kolejności organ zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania inwestor przedłożył wyniki monitoringu ścian budynku [...] oraz ściany szczelinowej. Przedłożył także opinię dotyczącą realizacji budynku w technologii ścian szczelinowych i ich wpływu na istniejącą zabudowę opracowaną przez rzeczoznawcę w zakresie specjalności geotechnika i fundamentowanie w budownictwie. Opracowania te wskazują na prawidłowe wykonanie zarówno projektu ścian szczelinowych jak i robót określonych w tym projekcie. W materiale dowodowym znajduje się ponadto opinia techniczna opracowana przez rzeczoznawcę ds. budownictwa A. M.. K. dotycząca oceny bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Z opinii tej wynika, że konstrukcja budynku przy ul. [...] nie uległa żadnym uszkodzeniom, nie występuje też zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji stwierdził, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Skarżący nie wykazali by prowadzone roboty budowlane związane z realizacją inwestycji spowodowały uszkodzenia budynku przy ul. [...]. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ skonkludował, że ekspertyzy przedłożone przez skarżących jak i przedłożone przez inwestora nie potwierdzają wpływu prac wykonywanych przy realizacji budynku na działkach nr [...], [...], [...] na powstanie uszkodzeń ścian konstrukcyjnych pomiędzy budynkami nr [...] Jedynym materiałem potwierdzającym stan budynku nr [...] jest protokół z 1966 roku, a więc nie może on stanowić miarodajnego materiału do formułowania twierdzeń o złym stanie technicznym budynku przy ul. [...] w chwili rozpoczęcia prac budowlanych. Odwołujący nie wykazali także, by prowadzona w dalszym ciągu budowa powodowała powstawanie nowych uszkodzeń w budynku lub powodowała powstanie zagrożenia zdrowia i życia ludzi lub mienia. Końcowo organ stwierdził, że wskazany jest dalszy monitoring powstałych rys w powyższych budynkach celem wykluczenia powstania ewentualnych udokumentowanych zagrożeń w budynkach sąsiednich. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli J. P. oraz G. P.. Zarzucili naruszenie następujących przepisów prawa: - art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez brak wstrzymania budowy realizowanej w sposób mogący wywoływać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia; - art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., oraz art. 85 § 1 k.p.a. poprzez brak dążenia organu odwoławczego do ustalenia w sprawie prawdy obiektywnej, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co konkretyzuje się w braku zbadania i rozważenia zarzutów odwołania z dnia 5 listopada 2018 roku oraz załączonego materiału dowodowego, jak też wniosku pełnomocnika z dnia 20 maja 2019 roku o przeprowadzenie oględzin, co skutkowało wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji nie uwzględniającej stanu faktycznego istniejącego na dzień jej wydania; - art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak zasięgnięcia opinii biegłego powołanego przez organ administracji publicznej w sytuacji, gdy w aktach organu I instancji znajdują się sprzeczne w zakresie wniosków opracowania o charakterze specjalistycznych ekspertyz technicznych; - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem zaskarżonej decyzji administracyjnej, oraz uniemożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów przed wydaniem zaskarżonej decyzji (ze szczególnym uwzględnieniem kwestii postępującej degradacji nieruchomości skarżących w wyniku realizowanego przedsięwzięcia); - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa powodującym konieczność jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia bądź wydania decyzji reformatoryjnej; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe i ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności w aspekcie odmowy mocy dowodowej nagrania przedłożonego przez stronę wraz z pisemnymi wyjaśnieniami. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o dopuszczenie na zasadzie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 ze zm.) dowodu z dokumentu w postaci decyzji administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat Grodzki nr [...] z dnia 11 października 2018 roku - na okoliczność tego, że organ I instancji w prowadzonym w innym trybie postępowaniu administracyjnym stwierdził negatywne oddziaływanie budowy prowadzonej na działce nr [...] obr. [...] w K. na budynek skarżących. W odpowiedzi na skargę [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiot kontroli Sądu stanowiła decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 1 sierpnia 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – Powiat Grodzki nr [...] z dnia 19 października 2018 r., którą orzeczono o odstąpieniu od nałożenia na [...] Spółka z Ograniczoną Odpowiedzialnością, inwestora realizowanej m.in. na działkach nr [...], [...] i [...] obr. [...] inwestycji, określonej w decyzji Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę nr [...].[...] z dnia 13 kwietnia 2017 r., znak [...], polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze wraz z infrastrukturą techniczną, garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu na działkach i szczegółowym zakresie robót podanych w tej decyzji. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżących i oparta została o art. 138 §1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 p.b. Decyzja wydana przez organ I instancji wydana została w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 p.b. Ocenę zaskarżonej decyzji rozpocząć wypada od przypomnienia, że z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a., wynika "obowiązek organu administracji pierwszej instancji merytorycznego rozpoznania sprawy oraz obowiązek organu drugiej instancji jej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia celem skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe. Celem postępowania odwoławczego nie jest sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji, lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału sprawy oraz uwzględnienie tych zmian w stanie prawnym sprawy, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Istota dwuinstancyjności sprowadza się do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej" (H. Knysiak-Sudyka, w: H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 173). W świetle powyższego nie może ulegać wątpliwości, że rola organu odwoławczego nie polega wyłącznie na biernej ocenie działań organu I instancji, lecz wymaga czynnego zaangażowania się w rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Z chwilą bowiem skutecznego wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, to organ odwoławczy staje się organem właściwym do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Sprawa administracyjna natomiast, według jednego z poglądów wyrażonego w piśmiennictwie, to "przewidziana w normach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi" (T. Woś, Pojęcie "sprawy" w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, w: Księga z okazji 40-lecia pracy naukowej profesora Jana Jendrośki, AUW, nr 1022, Prawo CLXVIII, Wrocław 1990). Analiza zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 sierpnia 2019 r. wskazuje, że organ ten nie sprostał roli organu II instancji. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że przywołana w decyzji podstawa prawna nie określa normy prawa materialnego, której konkretyzacji organ dokonywał. Nie stanowią jej przepisy proceduralne kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 138 §1 pkt 1 oraz w całości art. 104 k.p.a. Nie stanowią jej również przepisy art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 p.b. określające właściwość wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako wykonującego zadania nadzoru budowlanego, w tym jako organu wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Również w uzasadnieniu organ nie przywołał żadnej normy prawa materialnego, która stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. Niewątpliwie zatem organ naruszył art. 107 §1 pkt 4 i §3 k.p.a. Brak powołania podstawy prawnej oraz brak jej wyjaśnienia w uzasadnieniu stanowi w istocie o braku możliwości dokonania kontroli tej decyzji przez Sąd. Nie wiadomo bowiem, konkretyzacji jakiej normy organ dokonywał, a w istocie – jaka sprawa podlegała rozstrzygnięciu. Nie sanuje tego braku stwierdzenie zawarte we wstępie do uzasadnienia, że przedmiotem postępowania odwoławczego była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w K. z dnia 19 października 2018 r. Nie jest rolą sądu administracyjnego domniemywanie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji w oparciu o okoliczności faktyczne, które w uzasadnieniu organ przytoczył, ani też wywodzenie z treści decyzji organu I instancji podstawy prawnej decyzji organu II instancji. Tym bardziej, że i w zakresie kontroli decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ II instancji poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu, że organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję uczynił zadość przepisom ustawy – Prawo budowlane i Kodeks postępowania administracyjnego. Rolą organu odwoławczego jest również odniesienie się do złożonego odwołania. W niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jedynie lakonicznie i wybiórczo odniósł się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania zawartych w odwołaniu. Nie rozpatrzył wniosków dowodowych zgłoszonych w toku postępowania odwoławczego. W żaden sposób nie odniósł się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. W konsekwencji powyższego, bez odniesienia się organu do normy prawa materialnego, nie jest możliwa również ocena prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego. Niewątpliwym w kontekście okoliczności sprawy, było to, że postępowanie administracyjne toczyło się w związku ze zgłoszoną przez skarżących potrzebą zbadania możliwego oddziaływania budowy prowadzonej m.in. na działkach nr [...] [...], [...] obr. [...] na budynek, którego właścicielami są skarżący, w kontekście ewentualnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. Ocena, czy postępowanie dowodowe przeprowadzone było właściwie, nie jest możliwa bez jednoznacznego określenia kontekstu materialnoprawnego sprawy, w czym – co już podkreślano – Sąd nie może zastąpić organu II instancji. Podkreślenia wymaga jednak, że działanie organu w postępowaniu administracyjnym musi być zgodne z zasadami wyrażonymi w art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasady te w równym stopniu dotyczą organu odwoławczego, który powinien czuwać nad tym, by decyzja kończąca postępowanie opierała się na aktualnym na dzień wydania decyzji stanie prawnym i faktycznym. Na organie administracji ciąży przy tym obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga również, by w toku postępowania organ administracji publicznej podejmował wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczał jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu gromadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Dostrzec przy tym trzeba, że naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. następuje nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wyda rozstrzygnięcie pomimo niekompletnego materiału dowodowego, albo pomimo rozbieżności istniejących w tym materiale. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie przeprowadził we własnym zakresie czynności wyjaśniających, zakładając jak się wydaje, że stan faktyczny sprawy jest taki, jak go ustalił organ I instancji i nie uległ zmianie. Organ odwoławczy zlekceważył wnioski dowodowe złożone przez skarżących w odwołaniu i w dalszym toku postępowania odwoławczego. Co więcej, nie dał możliwości skarżącym wypowiedzieć się ostatecznie o zgromadzonym materiale dowodowym i zgłoszonych żądaniach. Tym samym naruszył organ odwoławczy również art. 10 §1 k.p.a. wyrażający zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Nie można również nie dostrzec, że organ odwoławczy odniósł się tylko do części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie dokonał pełnej analizy także przedłożonej przez inwestora opinii dotyczącej realizacji budynku w technologii ścian szczelinowych i ich wpływu na istniejącą zabudowę (k. 103 akt administracyjnych), jak też opinii technicznej nt. "Oceny bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania budynku mieszkalnego z funkcją usługową przy ul. [...] w K. w odniesieniu do prac prowadzonych w związku z budową budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] w K. na działkach [...] [...], [...] obr. [...]" sporządzonej w sierpniu 2018 r. przez A. M.. K. i J. L.. W ocenie Sądu wynika z niej jednoznacznie zależność pomiędzy przynajmniej niektórymi uszkodzeniami budynku przy ul. [...] a prowadzoną budową. Nie ulega bowiem wątpliwości, że "nastąpiło połączenie konstrukcji budynku [...] z budynkiem [...] na wysokości nadproża nad oknami ostatniej kondygnacji budynku [...] (...), oraz na wysokości belki podwalinowej pod krokwie w przestrzeni strychu, która została oparta na ścianie szczytowej budynku nr [...] (...)" (k. 95 akt adm.). Wynika z niej również, że nastąpiło pęknięcie ściany szczytowej budynku nr [...] od strony pierzei ulicy, a ponadto, że obrót budynku nr [...] w kierunku wykopu wykonanego na działce nr [...] skutkował rozerwaniem fragmentu ściany murowanej (s. 93 akt adm.). Stwierdzono w niej również, że "nastąpiło ustabilizowanie bryły budynku [...], co pokazują badania geodezyjne, czyli został zatrzymany jego obrót w kierunku wykopu znajdującego się na działce nr [...]. W związku z tym można przystąpić do prac naprawczych elementów wykończeniowych w budynku [...] (...)" (k. 92 akt adm.). Również w dalszej części opinii wskazano na istnienie pęknięć w budynku nr [...], które są wynikiem odspojenia ściany szczytowej budynku [...] od bryły budynku nr [...] (k. 81 akt adm.), jak też na zwiększenie istniejącej szczeliny dylatacyjnej pomiędzy bryłami budynków, skutkującej rozszczelnieniem budynku nr [...]. Stwierdzono, że przez rozszerzone szczeliny dylatacyjne następuje niekontrolowana infiltracja powietrza zewnętrznego do wnętrza budynku (k. 79 akt adm.) oraz że konieczne jest zabezpieczenie szczelin i odtworzenie zniszczonych tynków wewnętrznych (k. 78 akt adm.). Nie można również pominąć, że organ I instancji - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uznał wskazaną wyżej ekspertyzę oraz wskazane w niej wniosku za podstawę nałożenia w decyzji nr [...] z dnia 11 października 2018 r. znak [...] na [...] Sp. z o.o. obowiązków: "Naprawy istniejącej dylatacji szczeliny dylatacyjnej pomiędzy bryłami budynków nr [...] przy ul. [...] w K., powiększonej na skutek negatywnego oddziaływania prowadzonych robót budowlanych na działce nr [...] obr. [...] poprzez zastosowanie polietylenowych sznurów rozprężonych i kitów trwale plastycznych. Po wykonaniu uszczelnień dylatacji, odtworzenie zniszczonych tynków wewnętrznych stosując systemowe profile dylatacyjne." Zobowiązano również do prowadzenia opisanych prac w sposób wskazany w wyżej wymienionej opinii autorstwa inż. A. K.. Jak wynika z treści tej decyzji, przedłożonej wraz ze skargą, została ona wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 p.b. w wyniku przeprowadzonego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku przy ul. [...]. Decyzja ta, co należy podkreślić, nie podlegała kontroli w niniejszym postępowaniu. Sąd dostrzega jednak, że w kontekście jednej sprawy, na podstawie tożsamej ekspertyzy, organ I instancji przyjął za konieczne nałożenie na inwestora obowiązków wykonania określonych prac, natomiast w innym postępowaniu wywodzi z tego samego materiału dowodowego wnioski zupełnie przeciwne. Ponownie prowadząc postępowanie organ będzie obowiązany zbadać sprawę w zakresie właściwym dla organu odwoławczego (art. 136 k.p.a.), biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku. W ocenie Sądu w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 p.b. uzyskanie przez inwestora decyzji pozwalającej na użytkowanie obiektu w sytuacji, gdy nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny oddziaływania przeprowadzonych robót na inny obiekt budowlany i ich konsekwencji. Wobec naruszenia przez organ przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1, 80, art. 107 §1 pkt 4 i § 3, a także art. 10 §1 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję należało uchylić na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 §2 p.p.s.a., co obejmuje kwotę uiszczonego wpisu (500 zł), wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło