I OSK 146/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-01-30
Skład orzekający: Maciej Dybowski, Marek Stojanowski, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o umorzenie opłaty rocznej za wyłączenie gruntu rolnego z produkcji, ma obowiązek umorzyć opłatę w całości lub części, jeśli spełnione są przesłanki określone w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, czy też decyzja ta ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Spełnienie przesłanek określonych w art. 12 ust. 16 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie obliguje organu administracji do umorzenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntu rolnego z produkcji. Decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma możliwość wyboru spośród dopuszczonych przez ustawę rozwiązań, przy czym wybór ten nie może być dowolny, a musi być należycie uzasadniony i uwzględniać zarówno interes indywidualny, jak i publiczny.Stan faktyczny
Ś.J. z siedzibą w N. wniosły o umorzenie opłaty rocznej za wyłączenie gruntu rolnego z produkcji. Organ I instancji umorzył część opłaty (30%), a odmówił umorzenia pozostałej części (70%), wskazując na uznaniowy charakter decyzji i potrzebę ochrony interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów o uznaniowym charakterze decyzji. Skarga kasacyjna wniosła o uchylenie wyroku WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Marek Stojanowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Ważny po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] w Polsce z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 1016/19 w sprawie ze skargi [...] w Polsce z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 18 września 2019 r. nr SKO.62.12.2019 w przedmiocie umorzenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntu rolnego z produkcji oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 1016/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Ś.J. z siedzibą w N. (dalej także: "Ś.J.", "skarżący kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu (dalej także: "organ II instancji", "kolegium") z 18 września 2019 r., nr SKO.62.12.2019.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym oraz prawnym sprawy.
Pismem z 23 kwietnia 2019 r. Ś.J. z siedzibą w N. zwrócili się do Wójta Gminy W. o wystąpienie do Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego (dalej także: "organ I instancji", "marszałek") z wnioskiem o umorzenie opłaty rocznej z tytułu wyłączenia z produkcji rolnej gruntu położonego w miejscowości W. oznaczonego jako działka ewidencyjna nr (...) o powierzchni 0,2500 ha – na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161, dalej: "ustawa").
Przy piśmie z 20 maja 2019 r. Wójt Gminy W. wystąpił ze wskazanym wnioskiem. Decyzją z 17 lipca 2019 r., nr 20/2019 organ I instancji umorzył część opłaty rocznej za 2019 r. w kwocie 1967,29 złotych, stanowiącą 30% rzeczonej opłaty rocznej, oraz odmówił umorzenia kwoty 4590,34 złotych, stanowiącej 70% powyższej opłaty rocznej.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, że przesłanki o których mowa w art. 12 ust. 16 ustawy zostały w sprawie spełnione, co jednak nie stanowi o obowiązku umorzenia w takiej sytuacji ustalonej opłaty, gdyż umorzenie stałej opłaty rocznej albo odmowa jej umorzenia w trybie tego przepisu oparte są na uznaniu administracyjnym. W tym kontekście marszałek przywołał naczelny cel ustawy o ochronie, jakim jest ochrona gleb klas wysokich przed nieodwracalnymi skutkami zmiany użytkowania. Jak podał dalej, w sprawie nadrzędnym jest interes publiczny z zakresu ochrony środowiska, a w szczególności ochrony gruntów rolnych i zrównoważonego rozwoju, w dalszej kolejności zaś należy brać pod uwagę kwestie gospodarcze i podatkowe. Opłata, o której umorzenie wnosi strona, jest rekompensatą za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej i przeznaczenia ich na cele nierolnicze. W ocenie organu I instancji istotne w sprawie jest, że przez samo wydanie decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej uzyskała korzyść w postaci możliwości inwestowania na terenach chronionych przepisami przedmiotowej ustawy, a opłata naliczona z tego tytułu ma w ramach sprawiedliwości społecznej i zrównoważonego rozwoju zrekompensować społeczeństwu bezpowrotną stratę dla środowiska, wynikającą ze zmiany użytkowania tegoż terenu. Nadto marszałek wskazał, że zasadą jest płacenie należności publicznych, a nie zwalnianie z ich płacenia, przez co instytucja umorzenia tych należności ma charakter wyjątkowy. W ocenie organu I instancji w toku postępowania ustalono, że powierzchnia wyłączonego z produkcji rolniczej gruntu wynosi 0,2500 ha, zaś powierzchnia budynku Zboru Ś.J. stanowi jedynie niespełna 10% ogólnej powierzchni działki (194,25 m2). Do tego dochodzi infrastruktura techniczna towarzysząca. W tych okolicznościach w ocenie marszałka wniosek o umorzenie opłaty rocznej zasługuje na uwzględnienie tylko w części, tj. co do 30%.
Po rozpatrzeniu odwołania Ś.J., decyzją z 19 września 2019 r., nr SKO.62.12.2019 organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji kolegium wskazało, że zgodnie z art. 12 ust. 16 ustawy marszałek województwa może umorzyć w całości lub części należności i opłaty roczne, w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności, oraz dotyczącej powiększenia lub założenia cmentarza, jeżeli obszar gruntu podlegający wyłączeniu nie przekracza 1 ha i nie ma możliwości zrealizowania inwestycji na gruncie nieobjętym ochroną. W ocenie organu II instancji zgodnie z powyższym przepisem marszałek województwa ma dyskrecjonalną władzę w zakresie skorzystania bądź nieskorzystania z opisanego uprawnienia, gdyż przepis ten nie ogranicza organu żadnymi okolicznościami czy kryteriami przy ocenie tego, czy skorzystać ze wskazanego uprawnienia czy też nie, a jeżeli tak to w jakim zakresie. Zdaniem kolegium w takiej sytuacji ocenie podlega jedynie to, czy wydana decyzja nie nosi cech dowolności, tzn. czy została należycie uzasadniona, co w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości kolegium.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zaskarżyli Ś.J. Wyrokiem z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 1016/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że decyzja wydawana na podstawie art. 12 ust. 16 ustawy ma charakter uznaniowy, co oznacza, że o ile niespełnienie którejkolwiek przesłanki o której mowa w powyższym przepisie wyklucza umorzenie opłaty, o tyle spełnienie wszystkich przesłanek nie przesądza o jej umorzeniu. Organ może również zdecydować o umorzeniu części opłaty, co miało miejsce w sprawie. Sąd Wojewódzki zwrócił ponadto uwagę na fakt, że z przepisów ustawy wynika co do zasady obowiązek uiszczenia należności i opłat rocznych za wyłączenie gruntów z produkcji. Możliwość umorzenia opłaty rocznej ma natomiast charakter wyjątkowy. W dalszej kolejności Sąd I instancji wywiódł, że uznanie administracyjne oznacza swobodę organu w podjęciu decyzji, co nie oznacza jednak dowolności. Stanowisko swe organ oprzeć musi na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, po wnikliwym rozpatrzeniu którego możliwe jest wydanie rozstrzygnięcia. Integralną częścią rozstrzygnięcia wydanego w ramach uznania administracyjnego jest jego uzasadnienie, w którym organ dać musi wyraz swemu stanowisku i przedstawić argumenty zarówno za, jak i przeciw wydaniu decyzji o określonej treści. Konieczność właściwego uargumentowania stanowiska istnieje szczególnie wówczas, gdy organ odmawia zadośćuczynieniu wnioskowi strony. Uzasadniając stanowisko organ zobowiązany jest szczególnie do rozważenia zróżnicowanych interesów stron, indywidualnego i społecznego.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego warunki formalne o których mowa w art. 12 ust. 16 ustawy zostały w sprawie spełnione. Odnośnie uzasadnienia decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że organy uwzględniły zarówno interes indywidualny jak i interes publiczny z zakresu ochrony środowiska, mając na uwadze cel ustawy określony w jej art. 1, tj. ochronę gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywację i poprawę wartości użytkowej gruntów. Sąd Wojewódzki uznał ponadto, że wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej i przeznaczenie ich na cele nierolnicze wiąże się ze stratą dla środowiska naturalnego, co rekompensować ma właśnie opłata za wyłączenie gruntów, przy czym mowa jest o trwałym wyłączeniu, co wiąże się z nieodwracalnością szkody. W związku z powyższym interes społeczny i interes prywatny nie są w tym przypadku równoważne. Nadto Sąd I instancji wskazał, że opłaty roczne pobierane na podstawie ustawy są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869), do których zgodnie z art. 67 ust. 1 cyt. ustawy zastosowanie znajdują przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900), a zatem również instytucja umorzenia. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że wszystkiego rodzaju zwolnienia i ulgi podatkowe stanowią wyjątki od zasady powszechnego obowiązku płacenia podatków i jako takie nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Sąd Wojewódzki zauważył, że stanowisko powyższe wyrażono wprawdzie na gruncie prawa podatkowego, jednak znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie.
Podsumowując Sąd I instancji stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wyważył sprzeczne interesy strony i publiczny, odmawiając umorzenia 70% opłaty rocznej, a umarzając jej 30%. Zasadnie organ I instancji wskazał, że powierzchnia wyłączonego z produkcji rolniczej gruntu wynosi 0,2500 ha, zaś powierzchnia budynku zboru stanowi jedynie niespełna 10% ogólnej powierzchni działki (194,25 m2). Do tego dochodzi infrastruktura techniczna towarzysząca. Sąd zaakceptował również sposób wyliczenia przez organ procentowej części kwoty podlegającej umorzeniu, odpowiadającej 30% kwoty opłaty rocznej, co stanowi 1.967,29 zł. Powyższy sposób obliczenia kwoty podlegającej umorzeniu, jak i kwoty, o odmowie umorzenia której orzeczono, stanowi o braku dowolności przy podejmowaniu decyzji w ramach uznania administracyjnego i nie przekroczeniu jego granic, co znalazło wyraz w szczególności w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu Wojewódzkiego organ I instancji zgromadził i ocenił materiał dowodowy pozwalający na merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku, wskazując, z jakich przyczyn nie jest uzasadnione całkowite zwolnienie zobowiązanego od obowiązku wniesienia opłaty. Dokonano również prawidłowego wyważenia interesu strony skarżącej i interesu publicznego.
W skardze kasacyjnej Ś.J. zaskarżyli powyższy wyrok w całości i zarzucili Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy naruszenie:
1. przepisu prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 16 ustawy, poprzez błędną wykładnię przesłanki wskazanej w tym przepisie tj. obszaru gruntu podlegającego wyłączeniu, polegającą na przyjęciu, "że powierzchnia wyłączonego z produkcji rolniczej gruntu wynosi 0,2500 ha, zaś powierzchnia budynku zboru stanowi jedynie niespełna 10% ogólnej powierzchni działki (194,25 m2)";
2. przepisu prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa") poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że organ I instancji i organ odwoławczy w sposób wyczerpujący dokonały analizy stanu faktycznego, podczas gdy pominięto okoliczności powoływane przez skarżącego kasacyjnie a mianowicie, że:
a. cała nieruchomość, która została wyłączona z produkcji rolniczej stanowi inwestycję służącą zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności ŚJ. a funkcjonalny związek infrastruktury i parkingu z budynkiem przeznaczonym tylko i wyłącznie na potrzeby kultu religijnego przesądza o dopuszczalności zakwalifikowania całej nieruchomości jako przeznaczonej na prowadzenie działalności o charakterze użyteczności publicznej, związanej z kultem religijnym;
b. w przypadku kolizji interesu społecznego i interesu obywatela obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie jest wyważenie tych dwóch interesów, a nie automatyczne przyznanie pierwszeństwa interesowi społecznemu;
co również skutkowało bezpośrednim naruszeniem przepisów art. 7 uzupełnianego postanowieniami art 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., dalej: "kpa").
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano argumenty mające przemawiać za jej zasadnością. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, ewentualnie, w przypadku uznania, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy oraz o zasądzenie kosztów sądowych. Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu podtrzymało swoje stanowisko i wskazało na niezasadność zarzutów kasacyjnych. Organ II instancji podniósł, że art. 12 ust. 16 ustawy nie zawiera żadnych przesłanek od których uzależniona jest wysokość kwoty umorzenia opłaty, a dla podjęcia decyzji w tym przedmiocie organ może posłużyć się dowolnymi kryteriami, o ile nie przekracza przy tym granic uznania administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, tj. zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Zasadą jest, że w takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego. W rozpoznawanej sprawie zarzut procesowy wiąże się jednak ściśle z zarzutem naruszenia prawa materialnego, gdyż to przyjęta wykładnia art. 12 ust. 16 ustawy wyznacza zakres postępowania administracyjnego, regulowanego przez przepisy art. 7 i 77 § 1 kpa – wskazane jako naruszone w sprawie. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny uznał za uzasadnione odniesienie się w pierwszej kolejności do zasadniczego problemu w sprawie, tj. wykładni art. 12 ust. 16 ustawy.
Całkowicie błędne jest stanowisko skarżącego kasacyjnie, jakoby istota sporu sprowadzała się do wykładni zawartej w art. 12 ust. 16 ustawy przesłanki obszaru gruntu podlegającego wyłączeniu, jak również jakoby organy oraz Sąd I instancji uznały, że powierzchnię wyłączoną z produkcji rolniczej należało odnieść tylko do powierzchni budynku znajdującego się na nieruchomości wyłączonej z produkcji rolniczej. Analiza wydanych w sprawie decyzji oraz wyroku Sądu Wojewódzkiego prowadzi do dokładnie przeciwnego wniosku, fakt spełnienia wymienionej w ww. przepisie przesłanki obszaru gruntu, polegającej na tym, że aby możliwe było umorzenie opłaty za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, obszar gruntu podlegającego wyłączeniu nie może przekraczać 1 ha, nie był kwestionowany na żadnym etapie sprawy. Jak jednak zasadnie wskazał Sąd I instancji, i co nigdy nie budziło wątpliwości w orzecznictwie, łączne spełnienie wszystkich przesłanek wymienionych w art. 12 ust. 16 ustawy, choć niezbędne aby organ mógł wydać decyzję o umorzeniu, nie obliguje jednak organu do wydania takiej decyzji. Decyzja wydawana w tym przedmiocie oparta jest bowiem na konstrukcji uznania administracyjnego, na co wskazuje użycie w omawianym przepisie zwrotu, "może umorzyć całość lub część należności i opłat rocznych" (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1237/22). Uznanie administracyjne polega na przyznaniu organom administracji publicznej możliwości wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczanych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań. Opisana instytucja stanowi pewną formę kwalifikowanej władzy dyskrecjonalnej (zob. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Wolters Kluwer, Warszawa 2018 r., s. 409). Błędne jest zatem stanowisko skarżącego kasacyjnie, jakoby organy wyprowadziły z art. 12 ust. 16 ustawy dodatkową a nieprzewidzianą w powyższym przepisie przesłankę od której uzależniona jest wysokość umorzonej kwoty opłaty, co następnie miał wadliwie zaakceptować Sąd I instancji. Tymczasem po ustaleniu, że w sprawie spełnione zostały przesłanki zawarte w art. 12 ust. 16 ustawy, wyboru konsekwencji prawnej, tj. umorzenia w całości, umorzenia w części lub odmowy umorzenia opłaty, organ dokonywał w ramach uznania administracyjnego i w tym zakresie nie był związany żadnymi przesłankami. Skoro bowiem w ramach uznania administracyjnego organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, to każdy wybór mieszczący się w ramach upoważnienia jest zgodny z prawem i on sam nie może zostać zakwestionowany przez sąd administracyjny. Kontrola decyzji uznaniowych sprowadza się zatem do oceny, czy nie zostały przekroczone granice uznania i czy podjęte rozstrzygnięcie nie było dowolne, a także do oceny wszystkiego tego, co nie wiąże się w danym akcie z luzem decyzyjnym pozostawionym przez ustawę (ibidem, s. 417). Wobec powyższego skarżący kasacyjnie trafnie zauważył, że uznaniowy charakter decyzji nie oznacza dowolności w jej podejmowaniu, nie dostrzega jednak, że decyzja taka, w zakresie przyznanego przez ustawę luzu decyzyjnego, nie podlega ocenie w kategorii spełnienia lub niespełnienia jakichkolwiek przesłanek ustawowych.
Konkludując powyższe zagadnienie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie doszło do rozszerzenia przesłanek warunkujących możliwość umorzenia opłaty. Przesłanki z art. 12 ust. 16 ustawy zostały w sprawie spełnione, co jednak nie oznaczało, że w sprawie zostanie wydana decyzja zgodna z żądaniem strony. Wykładnia przyjęta przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wskazująca na uznaniowy charakter decyzji wydawanej na podstawie ww. przepisu, ze wszystkimi tego konsekwencjami, jest prawidłowa. Zasadności stanowiska Sądu I instancji co do braku dowolności przy wydaniu decyzji uznaniowej oraz okoliczności przyjętych za podstawę wyboru rozstrzygnięcia nie można natomiast kwestionować poprzez zarzut błędnej wykładni art. 12 ust. 16 ustawy. Powyższe okoliczności czynią niezasadnym zarzut naruszenia prawa materialnego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Ocena prawidłowości działań organu administracji publicznej podejmowanych w ramach uznania administracyjnego odbywa się przez rozważenie w okolicznościach konkretnej sprawy wagi okoliczności wypełniających treścią klauzule generalne: interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przebieg rozumowania musi znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Nie ulega także wątpliwości, że organ musi zebrać wyczerpujący materiał dowodowy i wnikliwie go rozpatrzyć.
Skarżący kasacyjnie wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na pominięciu okoliczności, że cała nieruchomość, a nie tylko budynek zboru, służy zaspokajaniu potrzeb lokalnej społeczności Ś.J. Nie sposób jednak uznać, że powyższa okoliczność została w sprawie pominięta, skoro zgodnie z art. 12 ust. 16 ustawy umorzenie opłaty możliwe jest wyłącznie w przypadku inwestycji o charakterze użyteczności publicznej z zakresu oświaty i wychowania, kultury, kultu religijnego oraz ochrony zdrowia i opieki społecznej, jeżeli inwestycja ta służy zaspokojeniu potrzeb lokalnej społeczności. Żeby w ogóle rozważać umorzenie opłaty, choćby w części, organy musiały najpierw uznać, że zrealizowana na nieruchomości inwestycja, a zatem budynek zboru łącznie z infrastrukturą towarzyszącą, miała charakter inwestycji celu publicznego. Spełnienie powyższej przesłanki nie budzi w sprawie wątpliwości, jednak nadal nie obliguje do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony. Sąd I instancji uznał, że mając na uwadze całość okoliczności sprawy stanowisko organów co do zasadności umorzenia 30% opłaty a odmowy w pozostałej części jest uzasadnione. Jedną z okoliczności wziętych pod uwagę przez organy był fakt, że budynek zboru zajmuje jedynie 10% powierzchni nieruchomości gruntowej, do czego dochodzi jeszcze infrastruktura towarzysząca. Przyjęcie tej okoliczności jako mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy podlega ocenie w kontekście wszystkich jej okoliczności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu Wojewódzkiego jest prawidłowe. Organy dokonały bowiem starannego wyważenia interesu prywatnego i publicznego, biorąc pod uwagę zarówno sytuację skarżącego kasacyjnie, w tym fakt, że już samo zezwolenie na wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej stanowiło uznanie dla interesu prywatnego strony, kosztem interesu publicznego, jak i cel ustawy, wynikającą z trwałego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej nieodwracalność uszczerbku dla środowiska naturalnego, a także generalny obowiązek ponoszenia ciężarów publicznoprawnych i wyjątkowy charakter zwolnień z tej zasady. Nie można przyjąć, aby w sprawie doszło do automatycznego przyznania pierwszeństwa interesowi publicznemu kosztem interesu prywatnego. Organy wyczerpująco wyjaśniły dlaczego w realiach konfliktu interesu publicznego z prywatnym, jaki wystąpił w rozpoznawanej sprawie, interes prywatny skarżącego kasacyjnie zasługuje na realizację w części, a nie w całości. Rozstrzygnięcia wydane w sprawie nie noszą cech dowolności, Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela w tym zakresie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Z tych względów, na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło