II SA/Bk 865/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania postanowienia oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB) z dnia [...] września 2019 r. znak [...] odmawiające sprostowania sentencji i uzasadnienia postanowienia PINB z dnia [...] września 2019 r. znak [...] w sprawie nałożenia na J. B. grzywny w wysokości 50 zł za nieokazanie do kontroli budynku stodoły istniejącej na działce nr [...] przy ulicy [...] w S.. Odmowa sprostowania nastąpiła, jak wskazał organ, "w części wskazującej, że samowolnie wybudowany budynek jest położony "na" ulicy [...]". Rozstrzygnięcia wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W piśmie z dnia [...] maja 2019 r. zatytułowanym "Zawiadomienie o samowoli budowlanej" J. B. jako inwestor powiadomił PINB o popełnionej w nocy z [...] na [...] maja 2019 r. samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu na ulicy [...] w S. (dawna działka nr [...]) stodoły drewnianej w słupach betonowych oraz zagospodarowaniu terenu jezdni ulicy przez posadzenie drzew i obsianie trawą. PINB dwukrotnie informował J. B. o terminie planowanej kontroli budynku mającej być przeprowadzoną "w S. przy ulicy [...] na działce nr [...]", tj. w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. o kontroli w dniu [...] czerwca 2019 r., w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. o kontroli w dniu [...] czerwca 2019 r. W żadnym ze wskazanych terminów pracownicy PINB nie zastali na miejscu J. B., a z uwagi na niemożliwość przeprowadzenia czynności (teren działki ogrodzony, brama zamknięta na kłódkę) – od czynności kontrolnych odstąpili. W tych okolicznościach w piśmie z dnia 5 lipca 2019 r. PINB wezwał J. B. do obowiązkowego stawienia się "w S. przy ulicy [...] na działce nr [...]" w dniu [...] sierpnia 2019 r. o godz. 9.00. W odpowiedzi na wezwanie J. B. w piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. wskazał, że wycofuje podanie o kontrolę samowoli budowlanej i nie stawi się na kontrolę w dniu [...] sierpnia 2019 r. Ze sporządzonego przez pracowników PINB protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2019 r. wynika, że zawiadamiający nie stawił się. W tych okolicznościach postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. PINB nałożył na J. B. grzywnę w kwocie 50 zł z tytułu "nieokazania do kontroli budynku stodoły w S. przy ulicy [...] na działce nr [...]". W dniu [...] września 2019 r. J. B. wniósł na podstawie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego o sprostowanie sentencji i uzasadnienia postanowienia z dnia [...] września 2019 r. w części wskazującej, że samowolnie wybudowany budynek jest położony "przy" ulicy [...]. Wniósł o zamieszczenie zapisu, że samowolnie wybudowany budynek jest położony "na" ulicy [...]. Wskazał, że działka nr [...] jest ulicą [...], a budynek jest położony na tej działce. Dlatego zapis o jego położeniu powinien brzmieć "na ulicy [...]" a nie "przy ulicy [...]" jak zapisano w postanowieniu. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. PINB odmówił sprostowania. Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że określenie lokalizacji samowoli budowlanej jako "w S. przy ulicy [...] na działce nr [...]" nie stanowi błędu pisarskiego ani innej oczywistej omyłki, a wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie i jednoznacznie określa lokalizację obiektu według posiadanych przez urząd dokumentów. Wskazał, że notoryczne nieudostępnianie budynku do kontroli uniemożliwia przeprowadzenie czynności urzędowych. PINB nie był nawet w stanie ustalić, czy samowola budowlana istnieje, bowiem z żadnej strony nie jest widoczna z uwagi na zadrzewienia i zakrzewienia. PINB wskazał, że J. B. sam określa położenie budynku jako na działce nr [...], która to działka jest ulicą [...]. J. B. złożył zażalenie na odmowę sprostowania. Wskazał, że postanowienie "w świetle bezspornych okoliczności sprawy" należało sprostować. Organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa stanowiącego bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., nadużywając przy tym prawa, tj. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. i pomawiając stronę o utrudnianie kontroli budynku (naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP). Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zwrócenie sprawy do PINB celem wskazania numeru geodezyjnego działki, na której miała być przeprowadzona kontrola i dokonania stosownego sprostowania, jak również usunięcia z tekstu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia argumentacji nie na temat, tj. słów "Po uzupełnieniu braków..." do słów włącznie "...J. B. grzywnę". Wyjaśnił, że aby skutecznie odmówić sprostowania organ powinien był wskazać numer działki, którą miał zamiar skontrolować w celu ustalenia, czy doszło do samowoli budowlanej. Z uzasadnienia postanowienia "zdaje się wynikać", że organ chciał skontrolować działkę nr [...], na której znajduje się drewniana stodoła strony, ale działka ta nie graniczy z ulicą [...]. Gdyby zaś do zgłoszonej do kontroli stodoły dobudować nową część, to wówczas samowola budowlana byłaby położona przy ulicy [...] a nie na tej ulicy, tzn. byłaby położona na działce nr [...] a nie na działce nr [...]. Wskazał, że organ mógł chcieć skontrolować stodołę na działce nr [...], która przylega do ulicy [...], ale ta stodoła nie była przedmiotem zgłoszenia. W jego ocenie, bez wskazania numeru geodezyjnego działki nie jest możliwe postępowanie odwoławcze. Nie zgodził się z zarzutem utrudniania kontroli. Zaskarżonym postanowieniem PWINB utrzymał orzeczenie pierwszoinstancyjne w mocy. Wyjaśnił, że zakres elementów, o których sprostowanie wnosiła strona, nie jest objęty regulacją przepisu art. 113 § 1 K.p.a., na podstawie którego prostuje się orzeczenia. Wskazanie przedmiotu sprawy przez PINB nie zawierało błędu czy omyłki wymagającej sprostowania. Sprostowanie nie znajduje uzasadnienia także i z tego powodu, że nie przeprowadzono kontroli. Wnioskowana zmiana z "przy ulicy [...]" na stwierdzenie "na ulicy [...]" nie znajduje uzasadnienia. Nie jest również możliwe usunięcie fragmentu uzasadnienia postanowienia PINB. Kwestia ukarania grzywną została natomiast rozstrzygnięta innym orzeczeniem. Skargę na postanowienie PWINB złożył do sądu administracyjnego J. B.. Zarzucił: - naruszenie prawa materialnego "do dowolnego posługiwania się językiem polskim przez Urząd", co nastąpiło wskutek niewłaściwej wykładni przepisów prawa; - wprowadzenie stron i opinii publicznej w błąd przez dopuszczenie się fałszu intelektualnego; - stronniczość przez wykorzystywanie języka polskiego do obrony własnych interesów funkcjonariuszy PINB w S. i użycie stworzonego w innym postępowaniu dokumentu (mapy sytuacyjnej) potwierdzającego nieprawdę, że budynki gospodarcze skarżącego nie są położone na ulicy [...] a przy ulicy [...]. Skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu i zobowiązanie organu do jego stworzenia przez naniesienie na mapę sytuacyjną miejsca, gdzie miał się stawić skarżący, a także uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. Uzasadniając skargę wskazał, że skoro organ nie zaprzecza, że działka nr [...] jest ulicą [...], to zamiana słów sformułowanego przez organ wezwania powoduje powstanie następującego tekstu: "PINB wzywa Pana do stawienia się w S. przy ulicy [...] na ulicy [...]", który to tekst jest niezgodny z zasadami poprawnej polszczyzny. Rzeczywiste znaczenie wezwania było zatem niewykonalne, bo nie można się stawić jednocześnie przy ulicy i na ulicy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 30 grudnia 2019 r. J. B. sformułował wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety znajdującej się w aktach sprawy [...] na okoliczność poprawnego opisania pod względem językowym miejsca samowoli budowlanej. Wniósł także o wstrzymanie się z wyznaczaniem rozprawy. Wskazać należy, że postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. PWINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB o nałożeniu na skarżącego grzywny za nieokazanie do kontroli przedmiotu samowoli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 10 stycznia 2020 r. w sprawie II SA/Bk 864/19 umorzył postępowanie ze skargi J. B. na postanowienie PWINB z dnia [...] października 2019 r. z uwagi na cofnięcie skargi. Postanowienie umarzające postępowanie jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Oznacza to, że zakresem sprostowania może być objęty wyłącznie błąd pisarski, błąd rachunkowy oraz inna oczywista omyłka, a zatem nieprawidłowość mająca charakter błahy, widoczna "na pierwszy rzut oka" lub łatwa do ustalenia, mająca charakter niemerytoryczny (niewpływająca na zasadniczą treść rozstrzygnięcia). Punktem wyjścia jest jednak to, że sprostowaniem może być objęty błąd, nieprawidłowość, uchybienie lub nieścisłość. Poza zakresem sprostowania pozostaje sytuacja, gdy użyte przez organ określenie nie kwalifikuje się w ten sposób, co ma miejsce w sprawie niniejszej. Skarżący wnioskował o sprostowanie postanowienia nakładającego na niego grzywnę za nieokazanie do kontroli budynku, którego samowolę sam zgłosił jako mającą miejsce "na ulicy [...] w S. (dawna działka nr [...])". Nieokazanie zostało określone przez organ jako dotyczące "budynku stodoły w S. przy ulicy [...] na działce nr [...]". W ocenie skarżącego, skoro działka nr [...] jest ulicą [...], to w postanowieniu sformułowanie "przy ulicy [...]" powinno być zastąpione określeniem "na ulicy [...]". Zdaniem sądu, odmowa sprostowania w wyżej wskazanych okolicznościach sprawy jest uzasadniona. Po pierwsze dlatego, że w postanowieniu o nałożeniu grzywny organ nie przesądzał ostatecznie położenia budynku na konkretnej działce, ale wskazał wyłącznie przedmiot kontroli. Precyzyjne ustalenie położenia przedmiotu kontroli, w sposób wiążący dla wydania np. rozstrzygnięć w postępowaniu legalizacyjnym, mogłoby nastąpić dopiero po przeprowadzeniu kontroli, do czego na skutek trzykrotnego niestawiennictwa strony nie doszło. Po drugie, sformułowanie kwestionowane przez skarżącego charakteryzuje wstępnie lokalizację budynku według wiedzy posiadanej przez organy na moment wyznaczania terminu kontroli. Użycie zatem określenia "przy ulicy [...]" charakteryzuje prawdopodobne miejsce położenia budynku i nie przesądza w żaden autorytatywny sposób o faktycznej lokalizacji na konkretnej działce. Nie ma zatem dla treści postanowienia o nałożeniu grzywny znaczenia. Po trzecie, nie może odnieść zamierzonego skutku kwestionowanie użytego przez PINB sformułowania "przy ulicy [...] na działce nr [...]" jako niepoprawnego z punktu widzenia zasad prawidłowej polszczyzny. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że podlega sprostowaniu sformułowanie, które powstaje dopiero na skutek podstawienia pod oryginalną treść postanowienia zwrotów, które wskazuje sam skarżący. Sprostowaniu podlega treść postanowienia w jego wersji obowiązującej, a ta jest czytelna, wskazuje miejsce stawiennictwa przez określenie numeru działki i ulicy, zatem nie budzi wątpliwości. Nie jest zatem obarczona błędem niepoprawnej polszczyzny w sensie jaki deklaruje skarżący. Po czwarte, sprostowanie jest niemożliwe także i z tego powodu, że organ nie mógł zweryfikować w terenie, o który dokładnie obiekt chodzi skarżącemu, tzn. jak wygląda rzeczywiście (w terenie) sytuacja zobrazowana na mapie do celów projektowych dołączonej do wniosku o skontrolowanie samowoli budowlanej. Pozostałe zarzuty i wnioski skargi również nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiot sprawy niniejszej, tj. sprostowanie postanowienia o nałożeniu grzywny, nie wymagał dopuszczania dowodów innych niż te znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, w szczególności mapy z wyrysowanym miejscem stawienia się skarżącego na kontrolę. Charakterystyka położenia obiektu wskazana przez organ w kwestionowanym postanowieniu o nałożeniu grzywny nie była kwestionowana przez skarżącego aż do momentu wydania tego postanowienia. Skarżący nie wnosił uwag do dwukrotnych zawiadomień o przeprowadzeniu kontroli wskazujących miejsce kontroli oraz do wezwania do stawiennictwa w dniu 6 sierpnia 2019 r. W każdym z nich znajdowało się wskazanie, że chodzi o miejsce scharakteryzowane jako "S., przy ulicy [...]". Brak reakcji strony na treść tych zawiadomień i wezwania, jako nieprawidłowych, świadczy o tym, że nie budziły one wówczas wątpliwości skarżącego. Nie jest natomiast objęte zakresem orzeczenia na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. usuwanie z uzasadnienia orzeczenia jego fragmentów, jeśli skarżący nie zgadza się z ich brzmieniem i kwestionuje ich wiarygodność. Sprostowanie służy eliminacji oczywistych uchybień a nie eliminacji części argumentacji, którą posłużył się organ, nawet jeśli skarżący się z tą argumentacją nie zgadza. Na marginesie sąd wskazuje, że z akt administracyjnych wynika, iż po wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny po raz kolejny wzywano skarżącego do stawiennictwa "w S. przy ulicy [...] na działce nr [...]". Na to wezwanie skarżący odpowiedział (pismo z dnia [...] listopada 2019 r.), po czym stawił się na kontrolę, która została przeprowadzona w dniu [...] listopada 2019 r. Sformułowanie użyte w postanowieniu o nałożeniu grzywny, identyczne jak we wcześniejszych zawiadomieniach oraz w późniejszym wezwaniu do stawienia się na kontrolę w dniu [...] listopada 2019 r., nie było obarczone błędem uniemożliwiającym ich wykonanie. Tym samym nie było uzasadnione prostowanie postanowienia o nałożeniu grzywny, bowiem nie zostało ono dotknięte uchybieniami wymienionymi w art. 113 § 1 K.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.