III SA/Gl 916/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1265 z późn. zm., dalej: ustawa o promocji zatrudnienia lub upzirp), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: Kpa), po rozpatrzeniu odwołania P. S., (dalej także strona, skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta C. z [...] r., nr [...] orzekającej o utracie przez niego statusu bezrobotnego z dniem 7 maja 2019 r.– decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie, organ odwoławczy przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu. W tych ramach odnotował, że strona została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w dniu 01 marca 2019 r. uzyskując status osoby bezrobotnej. W dniu 02 lipca 2019 r. do organu I instancji wpłynęło pismo strony, w którym poinformowała o przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego od 07 do 08 maja 2019 r. i od 27 maja 2019 r. Do pisma strona załączyła: a) decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. Nr [...] orzekającą o przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na K. S. na okres od 07 do 08 maja 2019 r., od 27 do 31 maja 2019 r. oraz od 01 czerwca 2019 r. do 31 grudnia 2020 r., b) pismo z dnia 25 czerwca 2019 r. wystawione przez ,,A’’ o objęciu strony i dzieci w okresie przyznania świadczenia ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym. Następnie podniósł, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. W myśl natomiast art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "1" cyt. ustawy, bezrobotnym oznacza osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie łub służbie albo innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Zaznaczył, że z treści wskazanego powyżej przepisu prawa materialnego wynika, że podleganie na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, skutkuje niemożnością przyznania statusu bezrobotnego. Z akt sprawy, na co zwrócił uwagę, wynika, że strona została prawidłowo pouczona o prawach i obowiązkach osoby bezrobotnej, w tym poinformowana została konsekwencjach wynikających z podlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Strona zobowiązała się ponadto do zapoznania z ich treścią i przestrzegania przepisów w nich zawartych pod rygorem ujemnych skutków prawnych. W dalszych motywach wskazał, że strona od dnia 07 maja 2019 r. podlega ubezpieczeniom społecznym, uzyskując za ten okres świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przyznane na K. S. Tym samym zaakcentował, że zgodnie z art.33 ust.4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, podleganie przez bezrobotnego na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników, stanowi podstawę do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Tym samym uznał, że skoro strona od tego dnia, czyli od 07 maja 2019 r. podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, tym samym przestała spełniać przesłanki do posiadania statusu osoby bezrobotnej wynikające z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "1" ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jego zdaniem brak jest podstaw prawnych do orzeczenia utraty statusu osoby bezrobotnej z tytułu podlegania na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego od 07 do 08 maja 2019 r., a następnie ponownie z dniem 27 maja 2019 r., o co – jak zauważył – wnosiła. Wyjaśnił, że ustawodawca w art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, nie wskazał świadczenia pielęgnacyjnego jako podstawy do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej za okres, za który przyznano to świadczenie. Biorąc to pod uwagę uznał, że należało orzec o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej w tej dacie, co w jego ocenie prawidłowo uczynił organ pierwszej instancji. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę okoliczności utraty ubezpieczenia zdrowotnego przez dzieci wyjaśnił, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1373 z późn. zm.), dzieci do 18 roku życia mają prawo do bezpłatnego korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach i w zakresie tak jak osoby ubezpieczone. Ponadto zgodnie z tą ustawą, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Natomiast do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo inne, niż ubezpieczeni, osoby, które spełniają określone w tej ustawie warunki (w tym kryterium dochodowe, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej). Dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej dla takiego świadczeniobiorcy jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo, wydawana w następstwie złożonego przez tę osobę wniosku. Równocześnie podniósł, że powoływanie się strony na wyroki WSA nie stanowią podstaw do uznania jej za osobę bezrobotną, bowiem postępowanie sądowe dotyczy indywidualnej sprawy i nie może być utożsamiane z każdym postępowaniem administracyjnym, gdyż organ związany jest treścią obowiązujących przepisów prawa. Uwzględniając powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się w decyzji pierwszoinstancyjnej naruszenia przepisów prawa i mocą art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, orzekł o utrzymaniu jej w mocy. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca, analogicznie jak w odwołaniu, wyraziła niezadowolenie z rozstrzygnięcia, a także sposobu procedowania orzekających w sprawie organów. Stwierdziła, że niewłaściwym jest utrata przez nią statusu osoby bezrobotnej z dniem 07 maja 2019 r. Jej zdaniem status osoby bezrobotnej powinna stracić na okres od 07 do 08 maja 2019 r., uzyskać go z powrotem w dniu 09 maja 2019 r., a następnie utracić ponownie z dniem 27 maja 2019r. Podniosła, że zgodnie świadczenie pielęgnacyjne przyznano jej od 07 do 08 maja 2019 r., a następnie od 27 maja 2019 r. do 31 grudnia 2020 r., łącznie z opłacaniem składek ubezpieczenia społecznego w tym samym okresie. Argumentując wskazała że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 405/13, wydanym w jej ocenie w analogicznym do jej przypadku potwierdził, jej stanowisko, że powinna utracić status osoby bezrobotnej tylko od dnia 07 do 08 maja 2019 r. a następnie z dniem 27 maja 2019 r. wskutek otrzymanej decyzji przyznającej jej prawo do świadczeń z datą wsteczną. Zaznaczyła także, że podobnie było w przypadku jej męża, który uzyskał świadczenie pielęgnacyjne na syna K. do 26 maja 2019 r. z przerwą od 07 do 08 maja 2019 r., kiedy to brał udział w szkoleniu i nie mógł sprawować opieki nad synem. Wówczas, jak zaznaczył, PUP w C. sam powołał się na powyższy wyrok i orzekł o utracie przez niego status osoby bezrobotnej od 01 marca do 06 maja 2019 r., następnie automatycznie uzyskał go z powrotem w dniu 07 maja 2019 r. i znów utracił od 09 maja 2019 r. do dnia 26 maja 2019 r., po którym to dniu utracił go "na stałe" (bez określania daty końcowej) ze względu na podjęcie pracy. Podsumowując podniosła, że ze względu na okres oraz daty doręczeń decyzji przyznających jej świadczenia, nie było wykonalne żeby mogła się zarejestrować w PUP w dniu 09 maja 2019 r. ponownie jako osoba bezrobotna. Wyraziła także pogląd, że jest w stanie zrozumieć argumentację Wojewody Śląskiego, że wyroki WSA nie mogą być utożsamiane z każdym postępowaniem administracyjnym, gdyż organ związany jest treścią obowiązujących przepisów prawa, ale - jak stwierdziła - "wyrok WSA z 2013 r. wyraźnie wskazuje jak należy interpretować ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Art. 78 ust. 4 ustawy przewiduje utratę statusu osoby bezrobotnej z określeniem daty końcowej, gdzie nie potrzebna jest ponowna rejestracja w PUP". Na zakończenie oświadczyła, że możliwość uzyskania decyzji, w której posiadałaby status osoby bezrobotnej od dnia 09 maja do 26 maja 2019 r. jest dla niej nie tylko istotna z punktu widzenia opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne dla niej i jej dzieci, ale również potencjalnie uzyskania zasiłku dla bezrobotnych za ten okres, jeśli tylko jej wniosek w Wojewódzkim Urzędzie Pracy zostanie w końcu rozpatrzony pozytywnie (długi czas rozpatrywania wynika ze względu na wymianę dokumentów pomiędzy państwami UE). Odpowiadając na skargę organ drugoinstancyjny podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Powtórzył przy tym zasadnicze motywy zawarte w objętej skargą decyzji, akcentując, że brak jest podstaw prawnych do orzeczenia utraty statusu osoby bezrobotnej z tytułu podlegania na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu pobierania świadczenia pielęgnacyjnego od 07 do 08 maja 2019 r., a następnie ponownie z dniem 27 maja 2019 r., o co wnosi skarżąca. Powtórzył także, iż ustawodawca w art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia nie wskazał świadczenia pielęgnacyjnego jako podstawy do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej za okres, za który przyznano to świadczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa. Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 pusa, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ppsa wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania administracyjnego zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Zasadnie organ wskazał na jego obowiązek ukształtowany art. art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia. Strona skarżąca odwołując się do wyroku WSA w Gdańsku z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 405/13 i uznając tożsamość przedmiotową jej sprawy z poddaną osądowi w tymże postępowaniu nie dostrzegła, stąd wadliwość jej oceny, że w tamtejszej sprawie strona skarżąca została pozbawiona statusu bezrobotnego z uwagi na przyznanie jej zasiłku stałego, zatem innego świadczenia od przyznanego stronie a podnoszonego przez nią w niniejszym postępowaniu – świadczenia pielęgnacyjnego. Uwaga ta jest istotna albowiem to ustawodawca decyduje w normie prawnej o obowiązkach i prawach jej adresatów. W tym organu i strony. Mając na uwadze podnoszone przez stronę okoliczności oraz brak tożsamości jej sprawy ze sprawą poddana kontroli sądowej wyroku WSA w Gdańsku z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 405/13, zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wolą ustawodawcy wyrażoną w art. 78 ust. 4 tej ustawy powyższe zasady stosuje się również wówczas, gdy renta zostanie przyznana za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego (por. wyrok NSA z 12 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3012/14, wyrok WSA w Krakowie z 13 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 452/17). Podkreślenia wymaga także, że przepis stanowiący podstawę wydanej decyzji jest normą bezwzględnie obowiązującą, niepozostawiającą organom administracji żadnego luzu decyzyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 3 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 373/14). W przypadku spełnienia przesłanek w nich zawartych organ obowiązany jest wydać decyzję pozbawiającą stronę status bezrobotnego i zasiłku za okres, który pokrywał się z przyznanym świadczeniem rentowym. Zasadą jest, że w decyzji wydawanej na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie, odmiennie niż we wskazywanej przez stronę, organ określa okres ("od" – "do"), w którym następuje pozbawienie strony statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku. Istotą rozwiązania przyjętego w art. 78 ust. 4 tej ustwy jest bowiem umożliwienie bezrobotnemu przywrócenia przysługującego mu statusu bez konieczności ponownej rejestracji w przypadku przyznania mu na okres oznaczony, z mocą wsteczną, świadczeń wykluczających status osoby bezrobotnej gwarantujących uprawnienia z zakresu zabezpieczenia społecznego (tak właśnie przywoływany wyrok WSA w Gdańsku z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 405/13, który jednakże zapadł w odmiennym od przedmiotowego stanie faktycznym, o czym także szerzej powyżej). Reasumując powyższe, w zaskarżonej decyzji zostało wykazane spełnienie wszystkich przesłanek określonych w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co uzasadnia pozbawienie skarżącą statusu osoby bezrobotnej. W tej sytuacji w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności, pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej, prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego. W ocenie Sądu uzasadnienie objętego skargą orzeczenia odpowiada na pytanie – co doprowadziło organ do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Zawiera motywy, którymi organ kierował się podejmując rozstrzygnięcie, a którym nie można zarzucić, że są niespójne czy nielogiczne, czy podjęte bez podstawy prawnej. W tym stanie rzeczy Sąd ocenił wszystkie zarzuty skargi jako chybione. Także działając z urzędu nie dopatrzył się wadliwości, która stanowiłaby podstawę do uwzględnienia skargi. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.