II SA/Gl 1141/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi T.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza na rzecz skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką. Organ odwoławczy wskazał, że córka strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe i jej niepełnosprawność istnieje od urodzenia. Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury (decyzja KRUS). Organ podkreślił, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm.), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Organ odwoławczy wskazał, że stronie nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem ma ustalone prawo do emerytury. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, jakoby skarżącej nie należało się świadczenie pielęgnacyjne, mimo że literalna interpretacja narusza zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej. W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. W piśmie z dnia 11 września 2019 r. pełnomocnik skarżącej wnosiła i wywodziła jak w skardze. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej podtrzymała skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką. Powodem odmowy przyznania świadczenia było ustalenie, że skarżąca pobiera świadczenia emerytalne. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220), regulujące podstawy przyznawania świadczeń rodzinnych, w tym świadczenia pielęgnacyjnego. Według wskazanego wśród podstaw rozstrzygnięcia przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżąca sprawuje opiekę nad córką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, istniejącej od urodzenia, oraz że skarżąca pobiera świadczenie emerytalne w kwocie znacznie niższej niż aktualna wysokość wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z powyższym, do oceny prawnej w niniejszej sprawie należało odnieść pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 757/19, według którego, narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie znalazł przesłanek uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Następnie NSA podkreślił, że kierując się wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów należy dokonać prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) i sprawiedliwości społecznej (art. 2) obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie) i osobom niepełnosprawnym (art. 69) (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja została wydana w konsekwencji nieprawidłowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych i uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, gdyż dotyczyło podstaw rozstrzygnięcia. Wobec tego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną, mając na uwadze, że prawidłowo interpretowany art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych znajduje zastosowanie do sytuacji skarżącej w ten sposób, że pozbawia ją świadczenia pielęgnacyjnego tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej kosztów postępowania, na które składały się koszty zastępstwa prawnego w wysokości 480 zł., powiększone o opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.