III SA/Łd 825/19

Dnia 22 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi J.R. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M.P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A 8/10 lok. 116 kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Rektor Politechniki [...] na podstawie art. 228 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.), art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm.) i § 13 ust. 9 i 10 i § 2 ust. 3 Uchwały Nr 18/2015 Senatu Politechniki Łódzkiej z dnia 23 września 2015 r. – Regulamin Studiów w Politechnice Łódzkiej w związku z art. 263 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższymi nauce oraz art. 138 § 1 pkt 1, 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, po rozpatrzeniu odwołania J. R. z dnia [...] od Decyzji Dziekana Wydziału Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Politechniki [...] z dnia [...] nr [...] o skreśleniu z listy studentów, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Dziekan Wydziału Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Politechniki [...] skreślił skarżącego z listy studentów w oparciu o przepis art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z uwagi na brak postępów w nauce. W dniu 9 maja 2019 r. do organu wpłynęło pismo J. R. z dnia 7 maja 2019 r., które w treści pkt 3 zawierało "żądanie natychmiastowego wstrzymania wykonania, anulowania, uznania nieważności, bezprawnej, bezpodstawnej, nieważnej decyzji /.../ z dnia [...] jako opartej na kłamstwie, fałszywych przesłankach, ukrywaniu prawdy , podawaniu nieprawdy, pomówieniach /.../". W piśmie odwołujący się wskazywał na fakt posiadania zwolnień lekarskich z zajęć z pierwszego i drugiego semestru w roku akademickim 2018-2019 do dnia 30 września 2019 r. oraz zarzucał, że na argumenty podniesione przez niego w piśmie z dnia 5 kwietnia 2019 r., nie uzyskał odpowiedzi. Organ ocenił to pismo, jako odwołanie od decyzji organu I instancji. Zaskarżoną decyzją Rektor Politechniki [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana WFTIMS. Organ podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji organu I instancji, w tym podzielił dokonaną przez organ I instancji ocenę stanu faktycznego w sprawie, przyjmując ją za własną. Rektor PŁ stwierdził, że okoliczności wskazane w uzasadnieniu decyzji organu I instancji poparte zostały wiarygodnymi dowodami świadczącym o ziszczeniu się przesłanki skreślenia. Organ wyjaśnił, że skarżący w semestrze zimowym roku akademickiego 2018/19 realizował pierwszy semestr studiów na kierunku Informatyka prowadzonym przez Wydział Fizyki Technicznej Informatyki i Matematyki Stosowanej PŁ. Zgodnie z obowiązującym programem studiów powinien był uzyskać zaliczenia z następujących przedmiotów: 1. Algorytmy i struktury danych- 6 pkt ECTS 2. BHP - 0 pkt ECTS 3. Fizyka I - 4 pkt ECTS 4. Komputerowe wspomaganie- 1 pkt ECTS 5. Matematyka dyskretna – 1pkt ECTS 6. Matematyka I – 6 pkt ECTS 7. Podstawy programowania – 6 pkt ECTS 8. Szkolenie biblioteczne – 0 pkt ECTS 9. Szkolenie z elementów prawa- 0 pkt ECTS 10. Wprowadzenie do - 3 pkt ECTS Łączny wymiar punktów przedmiotów wymaganych do zaliczenia przez skarżącego w semestrze 1 wynosił 30. Zgodnie z decyzją Dziekana Wydziału Fizyki Technicznej, Informatyki i Matematyki Stosowanej w roku akademickim 2018/19 limit dopuszczalnych braków punktowych wynosił: 12. Organ wskazał, że z informacji na temat skarżącego zarejestrowanych w Systemie Informatycznym PŁ wynika, że po ukończeniu semestru 1 uzyskał on łącznie 6 pkt za zaliczone przedmioty. Organ podkreślił, że te punkty były uzyskane na skutek uznania efektów kształcenia przypisanych przedmiotowi Matematyka 1, które skarżący uzyskał podczas studiów na Wydziale Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i automatyki w roku akademickim 2012/13, nie wymagały więc od studenta uczestnictwa w zajęciach. Dnia 28.11.2018 r. wpłynęła do dziekana prośba o uznanie za zaliczone także dwóch innych przedmiotów: Matematyki dyskretnej i Fizyki 1, ale wobec tego, że kierownicy przedmiotów stwierdzili istotne różnice programowe, prośba została odrzucona. Skarżący zapoznał się z decyzją dnia 17.12.2018 i nie zgłosił do niej żadnych zastrzeżeń. Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 15 ust. 2 Regulaminu studiów w Politechnice [...] obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa pod rygorem niezaliczenia przedmiotu po trzykrotnej nieusprawiedliwionej nieobecności na: ćwiczeniach audytoryjnych, laboratoryjnych, zajęciach projektowych, seminariach, lektoratach oraz na zajęciach praktycznych i terenowych. Dla studentów pierwszego roku studiów pierwszego stopnia wszystkie formy zajęć są obowiązkowe. Rektor wskazał, że na podstawie informacji uzyskanych przez Dziekana od kierowników przedmiotów, które skarżący miał obowiązek zaliczyć w semestrze zimowym 2018/2019 wynika, że na zajęciach z przedmiotów Algorytmy i struktury danych i Podstawy programowania ostatni raz był obecny dnia 14.11.2019 r, Fizyka 1 - 9.11.2019 r., Komputerowe wspomaganie projektowania - obecny tylko na pierwszych zajęciach, Matematyka dyskretna - 15.10.2019 r., Wprowadzenie do informatyki - 29.10.2019 r. Rektor wyjaśnił, że liczba nieobecności nieusprawiedliwionych na zajęciach z każdego w/w przedmiotów wyniosła co najmniej 3, a więc wypełniła przesłanki braku zaliczenia każdego z tych przedmiotów. To skutkuje nieuzyskaniem dostatecznej do rejestracji na kolejny semestr liczby punktów ECTS. W skardze skierowanej do sądu J. R. zarzucił, że decyzje i ich uzasadnienia są fałszywe, bowiem sprzeczne z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym, są oparte na zatajaniu prawdy i podawaniu nieprawdy, ukrywaniu, ignorowaniu, pomijaniu milczeniem, przedstawionych przez skarżącego dowodów, czyli fałszowaniu rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego. Strona podniosła, że aktualnie jest studentem Wydziału Fizyki Technicznej, Informatyki i Matematyki Stosowanej Politechniki [...], ponieważ jest zwolniony przez lekarzy z zajęć z 1 (pierwszego) i z 2 (drugiego) semestru w roku akademickim 2018-2019, do 30 września 2019 r., co zostało już wykazane i udowodnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z 22 października 2019 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 13 lutego 2020 r. tutejszy Sąd przywrócił skarżącemu termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Rektora Politechniki [...] z [...] utrzymująca w mocy decyzję Dziekana Wydziału Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej Politechniki [...] z [...] o skreśleniu J. R. z listy studentów z uwagi na brak postępów w nauce. Skarżący w roku akademickim 2018/2019 realizował pierwszy semestr na kierunku Informatyka na Wydziale Fizyki Technicznej Informatyki i Matematyki Stosowanej. Z uwagi na nieobecność na obowiązkowych zajęciach i niezaliczenie przedmiotów ( uzyskanie jedynie 6 punktów ECTS na 30 wymaganych) organ I instancji podjął decyzję o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Skarżący stoi natomiast na stanowisku, że był zwolniony przez lekarza z zajęć w I i II semestrze 2018/19, co powinno stanowić przeszkodę do wydania zaskarżonej decyzji. Wobec tak zarysowanego przedmiotu sporu wskazać trzeba, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm.), dalej "p.s.n." oraz przepisy Regulaminu Studiów w Politechnice Łódzkiej uchwalonego uchwałą nr 18/2015 Senatu Politechniki Łódzkiej z 23 września 2015 r. Stosownie do treści art. 107 ust. 1 p.s.n. student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni. Student jest obowiązany w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów (ust. 2). Na gruncie regulacji uczelnianych należy odwołać się do § 6 uchwały nr 18/2015 Senatu Politechniki Łódzkiej – Regulaminu Studiów na Politechnice Łódzkiej, który określa obowiązki studenta. W § 6 pkt 3 wskazano, że obowiązkiem studenta jest udział w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych przewidzianych w planie studiów oraz realizacja zadań wynikających z programu studiów. Dopuszczalne braki punktowe oraz inne warunki rejestracji na kolejny semestr określa dziekan przed rozpoczęciem każdego semestru lub roku (§ 13 pkt 2 Regulaminu). W myśl § 13 ust. 8 Regulaminu student może uzyskać rejestrację na kolejny semestr w postaci rejestracji pełnej lub rejestracji warunkowej. Rejestrację pełną otrzymuje student, który w dotychczasowym przebiegu studiów zaliczył wszystkie przedmioty i uzyskał liczbę punktów przewidzianych programem studiów i wywiązał się ze wszystkich obowiązków określonych decyzjami dziekana. Rejestrację warunkową otrzymuje student, który w dotychczasowym przebiegu studiów nie przekroczył limitu dopuszczalnych braków punktowych oraz wywiązał się ze wszystkich obowiązków określonych decyzjami dziekana. 9. W stosunku do studenta, który nie spełnił warunków uzyskania rejestracji pełnej lub warunkowej, dziekan podejmuje decyzję o powtarzaniu semestru, udzieleniu urlopu dziekańskiego w związku ze skierowaniem na ponowną rejestrację na dany semestr w kolejnym roku akademickim lub skreśleniu z listy studentów z powodu braku postępów w nauce. Zgodnie z ust. 10 Regulaminu brak postępów w nauce, stwierdza się, kiedy stopień realizacji planu studiów i programu studiów przez studenta wyklucza możliwość zaliczenia semestru (roku) studiów, w szczególności ze względu na: 1) przekroczenie dopuszczalnego limitu braków punktowych; 2) nieusprawiedliwioną nieobecność studenta na zajęciach, o której mowa w § 15 ust. 2; 3) niespełnienie innych określonych przez dziekana w trybie opisanym w § 13 ust. 2 i ust. 3 warunków rejestracji na kolejny semestr. Wskazać też trzeba, że dziekan, na podstawie danych zawartych w systemie informatycznym Uczelni, stwierdza brak postępów w nauce i może wydać decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia ze wszystkich przedmiotów powtarzanego semestru i/lub innych przedmiotów powtarzanych w danym semestrze (ust. 11). Stosownie natomiast do treści § 15 ust. 2 Regulaminu obecność́ studenta na zajęciach jest obowiązkowa pod rygorem niezaliczenia przedmiotu po trzykrotnej nieusprawiedliwionej nieobecności na: ćwiczeniach audytoryjnych, laboratoryjnych, zajęciach projektowych, seminariach, lektoratach oraz na zajęciach praktycznych i terenowych. Dla studentów pierwszego roku studiów pierwszego stopnia wszystkie formy zajęć są obowiązkowe. Student ma prawo usprawiedliwić swoją nieobecność u prowadzącego zajęcia na podstawie zwolnienia lekarskiego lub innych dokumentów potwierdzających przyczynę nieobecności. Konsekwencje naruszenia wymienionych obowiązków studenta wskazane zostały w art. 108 p.s.n. Stosownie do treści art. 108 ust. 2 p.s.n. student może być skreślony z listy studentów w przypadku: 1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach; 2) stwierdzenia braku postępów w nauce; 3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3). Wprawdzie w myśl tego przepisu decyzja w przedmiocie skreślenia w takim wypadku ma charakter uznaniowy, a nie obligatoryjny, lecz takie uregulowanie wynika z poszanowania przez ustawodawcę zasady autonomii uczelni. Pozostawienie tej kwestii do swobodnego uznania organów uczelni umożliwia uwzględnienie różnych nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązania się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja o skreśleniu z listy studentów ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ uczelni orzekając w konkretnej sprawie może, a nie musi skreślić studenta z listy studentów. Wybór taki nie może być jednakże dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych danej sprawy, odzwierciedlonego następnie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 376/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W rozpoznawanej sprawie skarżący realizując w roku akademickim 2018/2019 I semestr studiów na kierunku Informatyka był zobowiązany, zgodnie z obowiązującym programem studiów, do uzyskania zaliczenia z następujących przedmiotów: Algorytmy i struktury danych- 6 pkt ECTS, BHP - 0 pkt ECTS, Fizyka I - 4 pkt ECTS, Komputerowe wspomaganie- 1 pkt ECTS, Matematyka dyskretna – 1pkt ECTS, Matematyka I – 6 pkt ECTS, Podstawy programowania – 6 pkt ECTS, Szkolenie biblioteczne – 0 pkt ECTS, Szkolenie z elementów prawa- 0 pkt ECTS i Wprowadzenie do - 3 pkt ECT. Łączny wymiar punktów przedmiotów wymaganych do zaliczenia przez skarżącego w semestrze I wynosił 30. Zgodnie z decyzją Dziekana Wydziału Fizyki Technicznej, Informatyki i Matematyki Stosowanej w roku akademickim 2018/19 limit dopuszczalnych braków punktowych wynosił: 12. Skarżący musiał zatem uzyskać przynajmniej 18 ECTS. Z akt sprawy wynika, że po ukończeniu semestru I skarżący uzyskał jedynie łącznie 6 pkt za zaliczony przedmiot Matematyka 1 ( punkty zostały przepisane, skarżący nie uczestniczył w zajęciach). Wynika to z Karty okresowych osiągnięć studenta załączonej do akt adm. Skarżący nie brał udziału w obowiązkowych zajęciach m.in. z przedmiotów: Algorytmy i struktury danych Podstawy programowania, Fizyka 1, Komputerowe wspomaganie projektowania, Matematyka dyskretna oraz Wprowadzenie do informatyki. Skarżący nie uzyskał zgody na zaliczenie przedmiotów Matematyka Dyskretna i Fizyka 1 ,o co także występował. z powodu różnic programowych opisanych przez kierowników przedmiotów. Z negatywną decyzją Prodziekana Wydziału w tym zakresie skarżący zapoznał się 17 grudnia 2018 r., jak wynika z adnotacji na piśmie z dnia 28 listopada 2018r. Z załączonych akt administracyjnych wynika także, że skarżący 2 stycznia 2019 r. występował o udzielenie urlopu w semestrze letnim/zimowym roku akademickiego 2018/2019 załączając zaświadczenie lekarskie z dnia 4 grudnia 2018 r. o zwolnieniu z zajęć z I –go semestru od 3 grudnia 2018 r. do 1 marca 2019 r. Dziekan Wydziału odmówił jednak udzielenia urlopu okolicznościowego wskazując, że student dostarczył zaświadczenie lekarskie z 4 grudnia 2018 r. dopiero 2 stycznia 2019 r., a ponadto nie wypełniał obowiązków studenta od 1 października do 3 grudnia 2018 r. Z informacji zawartych w aktach administracyjnych wynika, że skarżący w toku semestru na poszczególnych zajęciach był obecny raz. Liczba nieobecności nieusprawiedliwionych na zajęciach z każdego ww. przedmiotów wyniosła co najmniej 3, co skutkowało brakiem zaliczenia każdego z tych przedmiotów. Z powyższego wynika jednoznacznie, że skarżący nie uzyskał dostatecznej do rejestracji liczby punktów ECTS. Zgodnie z Regulaminem Studiów ( uchwała Nr 18.2015 r Senatu Politechniki Łódzkiej - § 15 ust. 2 ) obecność studenta na zajęciach jest obowiązkowa pod rygorem niezliczenia przedmiotu po trzykrotnej nieusprawiedliwionej nieobecności na zajęciach. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na nieprawidłowość ustaleń organów powyższym zakresie. Skoro Regulamin Studiów Politechniki [...] nakładał na skarżącego określone obowiązki, warunkujące zaliczenie semestru, w tym obowiązek zaliczenia zajęć określonych planem studiów, a z akt przedmiotowej sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący na dzień wydania decyzji nie zaliczył ww. przedmiotów (w związku z nieobecnościami), to tym samym należy uznać za prawidłowe stanowisko organów obu instancji, że w takiej sytuacji wystąpiła podstawa do stwierdzenia, że skarżący wykazuje brak postępów w nauce. To zaś stanowiło uzasadnioną podstawę do podjęcia, na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 2 p.s.n. oraz § 2 ust. 3 Regulaminu decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji jest kompletne i w sposób wystarczający przedstawia ustalenia stanu faktycznego, jak również zastosowane w sprawie przepisy. Wobec powyższego na uwzględnienie nie zasługiwało stanowisko skarżącego, że obecnie jest nadal studentem I roku, bowiem jest zwolniony przez lekarzy z zajęć z I i II semestru w roku akademickim 2018/19 do 30 września 2019 r. Skoro skarżący nie uzyskał urlopu okolicznościowego ani dziekańskiego (§ 23 Regulaminu) ani nie przedstawił w tym zakresie stosownej zgody Dziekana, decyzja o skreśleniu została podjęta zgodnie z przepisami. O wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy studentów skarżący został zawiadomiony w dniu 1 kwietnia 2019 r., na co w odpowiedzi, w dniu 5 kwietnia 2019 r. złożył pismo zawiadamiając o zwolnieniach lekarskich i załączając zaświadczenia o zwolnieniu z zajęć . Skarżący nie przedstawił dokumentu, stwierdzającego, że przed 3 grudnia 2018 r. stan zdrowia uniemożliwiał mu branie udziału w obowiązkowych zajęciach. Bez wpływu na wynik sprawy pozostają także podnoszone argumenty, co do działań Politechniki [...], które w ocenie skarżącego noszą znamiona czynu zabronionego, nadużycia władzy, podawania fałszywych faktów i poświadczania nieprawdy. Stwierdzić należy, że są one gołosłowne, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie zasadności stawianych twierdzeń. Przede wszystkim zaś nie podważył stanowiska organów PŁ , o braku postępów w nauce. Z takiego samego powodu skarżący został skreślony 22 kwietnia 2015 r. z listy studentów Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki PŁ Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.). d.j.