IV SA/Wr 469/19
WyrokWSA we Wrocławiu2020-01-24
Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wanda Wiatkowska-Ilków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie udostępnienia informacji publicznej w postaci danych statystycznych dotyczących spraw rodzinnych, które wymaga analizy akt spraw i wyciągów z systemu informatycznego, stanowi informację przetworzoną, a jeśli tak, to czy wnioskodawca wykazał jej szczególne znaczenie dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądane dane stanowią informację przetworzoną, ponieważ ich wyodrębnienie wymaga analizy akt spraw, zestawień i wyciągów, co przekracza zwykłe czynności techniczne i angażuje zasoby intelektualne organu. Wnioskodawca nie wykazał szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu tych danych, a jego motywacja do zmiany przepisów regulaminu urzędowania sądów powszechnych była uznana za indywidualną, a nie ogólnospołeczną. W związku z tym, odmowa udostępnienia informacji była zasadna.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie szczegółowych danych statystycznych dotyczących spraw rodzinnych, w tym liczby spraw, orzeczeń, czasu trwania postępowań oraz zaskarżonych postanowień. Organ pierwszej instancji uznał żądane dane za informację przetworzoną i wezwał do wykazania szczególnego interesu publicznego. Po uzupełnieniu wniosku przez skarżącego, organ odmówił udostępnienia informacji. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez organ odwoławczy i ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie odmówił, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o właściwości organów i brak czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt IV SA/Wr 469/19 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 24 stycznia 2020 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 stycznia 2020 r., sprawy ze skargi D. D., na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ś., z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, , oddala skargę w całości.,
|Sygn. akt IV SA/Wr 469/19 | |
|UZASADNIENIE |
|D. D. (dalej jako strona, skarżący lub wnioskodawca) wnioskiem z dnia 28 listopada 2018 r. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w W.|
|(dalej także jako organ pierwszej instancji, podmiot zobowiązany lub Prezes SR) o udostępnienie informacji publicznej w postaci: |
|liczby spraw prowadzonych w okresie ostatnich 5 lat przez Sąd Rejonowy |
|w W. – IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawach o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, w tym o |
|ilości orzeczeń tego sądu o powierzeniu władzy rodzicielskiej matce małoletnich, a także o ilości orzeczeń na korzyść ojca, tj. |
|powierzenia mu władzy rodzicielskiej nad małoletnim; |
|liczby spraw prowadzonych w okresie ostatnich 5 lat przez SSR M. G. w sprawach, o których mowa w punkcie 1, oraz liczby wydanych |
|orzeczeń o powierzeniu władzy rodzicielskiej matce małoletnich oraz ilości orzeczeń o powierzeniu władzy rodzicielskiej ojcu |
|małoletnich; |
|liczby wydanych w okresie ostatnich 5 lat przez SSR M.G. orzeczeń kończących oraz zabezpieczających w sprawach opiekuńczych, które |
|następnie zostały zaskarżone do sądu II instancji, w tym o ilości orzeczeń zmienionych bądź uchylonych przez sąd II instancji; |
|liczby spraw prowadzonych w okresie ostatnich 5 lat przez Sąd Rejonowy |
|w W. – IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawach o wykonywanie kontaktów z dzieckiem (art. 59815 k.p.c.), z podziałem na ilość |
|spraw prowadzonych z wniosku ojca małoletnich oraz matki małoletnich, a także ilości postanowień kończących postępowanie, |
|orzekających o zagrożeniu nakazem zapłaty sumy pieniężnej matce małoletnich oraz ojcu małoletnich, a także orzeczeń kończących; |
|liczby spraw prowadzonych w okresie 5 lat przez SSR M. G. w sprawach o wykonywanie kontaktów z dzieckiem (art. 59815 k.p.c.), z |
|podziałem na ilość spraw prowadzonych z wniosku ojca małoletnich oraz matki małoletnich, a także ilości postanowień kończących |
|postępowanie, orzekających o zagrożeniu nakazem zapłaty sumy pieniężnej matce małoletnich oraz ojcu małoletnich, a także orzeczeń |
|oddalających; liczby zaskarżonych postanowień kończących w sprawie i ich statystyce po wydaniu orzeczeń przez sąd II instancji, tj.|
|liczby orzeczeń zmienionych lub uchylonych; |
|średniego czasu trwania postępowań w sprawach toczących się przed Sądem Rejonowym w W. – IV Wydział Rodzinny i Nieletnich w |
|sprawach opiekuńczych na przestrzeni ostatnich 5 lat; |
|średniego czasu trwania postępowań prowadzonych przez SSR M. G. w sprawach opiekuńczych na przestrzeni ostatnich 5 lat; |
|daty, od której SSR M. G. orzeka w IV Wydziale Rodzinnym i Nieletnich Sądu Rejonowego w W. |
|Uzupełniając swoje żądanie w zakresie dostępu do informacji publicznych skarżący wniósł ponadto o podanie: |
|liczby wniosków ojców małoletnich o powierzenie im władzy rodzicielskiej |
|nad małoletnimi, które wpłynęły do IV Wydziału Rodzinnego i Nieletnich |
|w okresie ostatnich 5 lat, oraz liczby orzeczeń kończących w sprawie zgodnych z wnioskiem ojca, tj. powierzających mu władzę |
|rodzicielską |
|nad małoletnim; |
|liczby wniosków ojców małoletnich o powierzenie im władzy rodzicielskiej |
|nad małoletnimi, które wpłynęły do IV Wydziału Rodzinnego i Nieletnich i które prowadzone były przez SSR M. G. w okresie ostatnich |
|5 lat, oraz liczby orzeczeń kończących w sprawie, zgodnych z wnioskiem ojca, tj. powierzających mu władzę rodzicielską nad |
|małoletnimi; |
|liczby wniosków ojców małoletnich o ustalenie miejsca pobytu małoletnich |
|przy ojcu, które wpłynęły do Wydziału IV Rodzinnego i Nieletnich w okresie ostatnich 5 lat oraz o liczbie orzeczeń kończących w |
|sprawie, zgodnych |
|z wnioskiem ojca, tj. ustalających miejsce pobytu małoletnich przy ojcu; |
|liczby wniosków ojców małoletnich o ustalenie miejsca pobytu małoletnich |
|przy ojcu, które wpłynęły do IV Wydziału Rodzinnego i Nieletnich i które prowadzone były przez SSR M. G. w okresie ostatnich 5 lat |
|oraz liczby orzeczeń kończących w sprawie, zgodnych z wnioskiem ojca, tj. ustalających miejsce małoletnich przy ojcu. |
|Pismem z dnia 30 listopada 2018 r., nr [...] organ pierwszej instancji udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie pkt 8 wniosku, |
|podając że SSR M. G. orzeka w IV Wydziale Rodzinnym i Nieletnich od dnia 15 kwietnia 1987 r. W pozostałym zakresie organ |
|stwierdził, że zawnioskowane dane stanowią informację publiczną przetworzoną, albowiem ich udostępnienie będzie wymagało podjęcia |
|szeregu czynności połączonych z zaangażowaniem znacznych sił i środków osobowych, jak i finansowych, prowadzących do dezorganizacji|
|pracy całego wydziału. Dlatego też organ wezwał stronę do podania w terminie 7 dni szczególnego interesu publicznego |
|przemawiającego za udostępnieniem zawnioskowanych danych, pod rygorem wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej|
|przetworzonej. |
|Wnioskodawca, udzielając w dniu 17 grudnia 2018 r. odpowiedzi na wezwanie podmiotu zobowiązanego, nie zgodził się z dokonaną przez |
|niego kwalifikacją charakteru prawnego żądanych danych. Podkreślił, że są one dostępne w systemie informatycznym sądu, a także w |
|aktach sprawy i sprawozdaniach statystycznych sporządzanych również w stosunku do poszczególnych sędziów. Zatem ich wyodrębnienie |
|nie wymaga podjęcia czynności twórczych. |
|Dodatkowo, odpowiadając na wezwanie organu, pomimo odmiennego stanowiska co do charakteru prawnego żądanych danych, skarżący |
|wskazał, że zawnioskowane informacje są mu niezbędne do przygotowania raportu dla Ministra Sprawiedliwości celem zmiany § 46 |
|wydanego przez niego rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2015 r. – Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r., poz. |
|2316), co leży w interesie publicznym. |
|Prezes SR decyzją z dnia 28 stycznia 2019 r., nr [...], odmówił udostępnienia skarżącemu informacji publicznej przetworzonej. |
|Skarżący nie zgodził się z wydanym rozstrzygnięciem i wniósł od niego odwołanie. Wskazał w nim m.in., że sygnalizowana przez niego |
|zmiana przepisów regulaminu urzędowania sądów powszechnych jest w interesie publicznym, |
|w szczególności małoletnich dzieci, których sprawy – w obowiązującym stanie prawnym – są rozstrzygane przez tego samego sędziego, |
|co nie jest zjawiskiem pożądanym. Dlatego też skarżący zamierza wystąpić w tej sprawie do Ministra Sprawiedliwości, a pozyskiwane |
|materiały są mu niezbędne dla zobrazowania tego problemu w praktyce. |
|Prezes Sądu Okręgowego w Ś., zastępowany przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Ś. (dalej także jako organ drugiej instancji, organ |
|odwoławczy lub Prezes SO) w efekcie wniesionego odwołania, decyzją z dnia |
|29 marca 2019 r., nr [...] uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania celem |
|ustalenia rzeczywistego nakładu sił i środków niezbędnych do udzielenia stronie odpowiedzi na złożony przez nią wniosek. |
|Prezes SR decyzją z dnia 7 maja 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks |
|postępowania administracyjnego (t. jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 16 w zw. z art. 3 ust. 1 |
|ustawy z dnia 6 września 2001 r. |
|o dostępie do informacji publicznej (t. jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 |
|ze zm., dalej u.d.i.p.), ponownie odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej. |
|W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podkreślił, że choć pojęcie informacji publicznej przetworzonej nie posiada definicji |
|legalnej, to przyjmuje się, że taki charakter mogą mieć dane publiczne, których udostępnienie będzie połączone z zaangażowaniem |
|określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Przy czym proces |
|przetworzenia nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji, gdyż może on polegać również na wydobyciu |
|poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, uniemożliwiających proste udostępnienie |
|gromadzonych w nich danych. |
|Organ pierwszej instancji stwierdził, że na dzień złożenia wniosku |
|nie dysponuje żądaną przez skarżącego informacją, a jej wytworzenie wymaga podjęcia szeregu czasochłonnych i pracochłonnych |
|czynności oraz znacznego zaangażowania sił i środków osobowych oraz finansowych wydziału, a także całego sądu. Posiłkując się |
|wyjaśnieniami Przewodniczącej Wydziału Rodzinnego |
|i Nieletnich Prezes SR podkreślił, że zakres żądanych danych jest bardzo szeroki i nie jest wystarczające ich proste wygenerowanie |
|z systemu informatycznego za cały wskazany we wniosku okres. Należy w tym celu przeanalizować akta spraw |
|z zakresu władzy rodzicielskiej, których w przeciągu ostatnich 5 lat było ok. 4000. |
|Do realizacji tak obszernego wniosku niezbędne jest zaangażowanie co najmniej 2 pracowników na okres 1 miesiąca, przy założeniu, że|
|osoby te nie zajmowałyby się niczym innym, jak tylko wyszukiwaniem szczegółowych informacji pozostających w zainteresowaniu strony.|
|Z uwagi na już istniejące braki kadrowe, takie rozwiązanie prowadzić musiałoby do zapaści bieżącej pracy wydziału. |
|Odnosząc się do kwestii wykazania przez skarżącego szczególnej istotności zawnioskowanych danych dla interesu publicznego organ |
|pierwszej instancji stwierdził, że wskazaną przesłankę należy uznać za spełnioną w takiej sytuacji, w której pozyskanie określonej |
|informacji i jej upublicznienie leży w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale także ogółu obywateli. Skarżący zaś w niniejszej |
|sprawie nie wykazał, aby została ona spełniona. |
|Mając na uwadze powyższe okoliczności Prezes SR uznał za konieczne odmowne załatwienie wniosku strony. |
|Odwołując się od powyższego rozstrzygnięcia skarżący zarzucił mu wewnętrzną sprzeczność oraz arbitralność w zakresie oceny nakładu |
|pracy |
|na realizację złożonego przez niego wniosku. Podkreślił również, że organ pierwszej instancji nie udostępnił mu tych informacji, |
|których wygenerowanie z systemu informatycznego było możliwe, ani nie odniósł się do kwestii wykazania szczególnej wagi interesu |
|publicznego w ich udzieleniu. |
|Organ drugiej instancji decyzją z dnia 24 czerwca 2019 r., nr A-061-75/19, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz |
|art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. |
|Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że na potrzeby realizacji wniosku o udostępnienie żądanych |
|informacji koniecznym jest podjęcie szeregu czynności związanych z wyselekcjonowaniem interesujących stronę danych. Przy czym nie |
|zawsze jest to możliwe w oparciu o istniejący system informatyczny, który funkcjonuje dopiero od 2018 r. i nie zawiera gotowych |
|danych, które można by udostępnić skarżącemu. Dlatego też niezbędne jest przeanalizowanie każdej z 4000 zarejestrowanych w |
|przeciągu ostatnich 5 lat spraw dotyczących władzy rodzicielskiej. Na wykonanie takiego zadania niezbędne jest zaś oddelegowanie 2 |
|doświadczonych pracowników na okres przynajmniej 1 miesiąca. |
|Stąd też organ drugiej instancji stwierdził, że przygotowanie żądanych danych wymagałoby zaangażowania znacznych zasobów i środków |
|niezbędnych |
|do prawidłowego funkcjonowania wydziału, co niewątpliwie zakłóciłoby tok realizacji zadań sekretariatu. Sądy zaś zostały powołane |
|przede wszystkim do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. |
|W związku z tym zawnioskowane informacje mają – zdaniem organu – charakter informacji publicznej przetworzonej, której |
|udostępnienie jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. |
|W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał zaś, aby taka szczególna istotność zachodziła. Planowane sporządzenie raportu o |
|konieczności zmian w regulaminie urzędowania sądów powszechnych, który skarżący chce przekazać Ministrowi Sprawiedliwości, nie może|
|być traktowane jako działanie w interesie publicznym, |
|lecz co najwyżej własnym. Brak jest bowiem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zamiarem przygotowania wskazanego raportu a |
|zmianą obowiązujących przepisów prawa. |
|Z tych powodów organ odwoławczy uznał za zasadne odmówienie stronie udostępnienia zawnioskowanych przez nią informacji. Dlatego też|
|utrzymał on |
|w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. |
|W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zakwestionowała wydane rozstrzygnięcie w całości, zarzucając |
|mu w pierwszej kolejności rażące naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 22 § 2 ustawy z|
|dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (t. jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 52 ze zm., dalej u.p.u.s.p.) w zw. z |
|art. 17 pkt 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji administracyjnej |
|przez Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Ś., który nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do Prezesa Sądu Rejonowego w W. |
|Uzasadniając powyższy zarzut skarżący podkreślił, że wydający decyzję |
|w pierwszej instancji prezes sądu rejonowego podlega prezesowi sądu przełożonego, którym w niniejszej sprawie jest Prezes Sądu |
|Okręgowego |
|w Ś. I to on, a nie jego zastępca, zobligowany był do wydania zaskarżonej decyzji. |
|Biorąc pod uwagę tę okoliczność strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, bez dalszej oceny jej zgodności|
|z prawem |
|i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. |
|W przypadku nieuwzględnienia powyższego zarzutu strona zakwestionowała zaskarżoną decyzję w zakresie: |
|naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: |
|art. 10 § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady czynnego udziału stron |
|w postępowaniu, co urzeczywistniło się niezawiadomieniem o zakończonym postępowaniu dowodowym, zarówno w pierwszej, jak i drugiej |
|instancji, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych |
|żądań; |
|art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organy obu instancji wszelkich niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego |
|oraz załatwienia sprawy; |
|art. 80 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę dowodów zebranych w sprawie, skutkującą pominięciem wykazanych przez skarżącego w piśmie z |
|dnia |
|5 marca 2019 r. okoliczności szczególnie istotnych dla interesu publicznego, koniecznych dla uzyskania informacji publicznej |
|przetworzonej. |
|naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 16 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez ich zastosowanie, pomimo |
|że w stanie faktycznym sprawy nie mogły mieć zastosowania. |
|Uzasadniając sformułowane zarzuty skarżący podkreślił, że organ nie zawiadomił go o możliwości wypowiedzenia się względem |
|zgromadzonych dowodów i materiałów przed zakończeniem sprawy, co pozbawiło go szansy nie tylko odniesienia się do nich, ale również|
|żądania ich uzupełnienia, choćby o wyjaśnienia sędzi, której działalności orzeczniczej w znacznym stopniu dotyczył złożony wniosek.|
| |
|Zdaniem skarżącego organ zaniechał również podjęcia niezbędnych czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także |
|wybiórczo ocenił zgromadzone dowody w sprawie, przez co pozbawił stronę choćby części informacji możliwych do pozyskania z systemu |
|informatycznego. |
|Organ nie odniósł się również w sposób wyczerpujący do przedstawionej |
|w toku postępowania przez skarżącego argumentacji, mającej na celu wykazanie, |
|że udostępnienie żądanych danych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w tym w szczególności interesu małoletnich |
|dzieci. Poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że pozyskanie informacji służy tylko i wyłącznie realizacji celów indywidualnych |
|skarżącego, nie wyjaśniając przy tym jakich. |
|Z tych powodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o|
|zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. |
|W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podkreślił, że wiceprezes sądu został wyznaczony do zastępowania prezesa w czasie jego |
|nieobecności. Wobec zaś tego, że taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, wiceprezes był upoważniony do wydania |
|zaskarżonej decyzji. |
|Organ drugiej instancji podtrzymał stanowisko, że postulowane sporządzenie raportu dla Ministra Sprawiedliwości nie stanowi |
|realizacji interesu publicznego, lecz co najwyżej partykularnego interesu skarżącego, wyrażającego się w chęci pozyskania |
|stosownych danych, które mają być wykorzystane wyłącznie na jego prywatne potrzeby. |
|Wobec powyższego organ odwoławczy podtrzymał wydane przez siebie rozstrzygnięcie, wnosząc o oddalenie skargi w całości. |
|W toku rozprawy przeprowadzonej w dniu 24 stycznia 2020 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowisko. Nadto skarżący poddał|
|w wątpliwość, czy podmiotami uprawnionymi do wydania zakwestionowanych decyzji powinni być prezesi sądu rejonowego i okręgowego, |
|czy też po prostu sąd rejonowy i okręgowy. |
| |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |
| |
|Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. |
|jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej u.p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności |
|administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest |
|zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, |
|który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń |
|administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też |
|powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.). |
|Oceniając więc wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję tut. Sąd stwierdził, że nie jest ona obarczoną żadną wadą, w |
|szczególności taką, która skutkowałaby koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego. |
|Podstawę materialną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustaw |
|o dostępie do informacji publicznej. |
|Zgodnie z art. 1 ust. 1 wskazanej ustawy, za informację publiczną należy uznać każdą informację o sprawach publicznych, podlegającą|
|udostępnieniu |
|i ponownemu wykorzystaniu na ustawowo określonych zasadach i trybie. |
|Wobec otwartego katalogu danych stanowiących informację publiczną, sformułowanego przez ustawodawcę w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w |
|orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że poprzez informację publiczną należy rozumieć każdą wiadomość |
|dotyczącą sfery faktów i danych, wytworzoną lub odnoszącą się do władz publicznych oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także |
|do innych podmiotów, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyroki |
|Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02 oraz z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK |
|2149/12 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i |
|pozostałe orzeczenia przywołane w tym uzasadnieniu). |
|W niniejszym postępowaniu kwestią nie budzącą wątpliwości jest fakt, |
|że żądane przez skarżącego dane, wymienione we wniosku z dnia 28 listopada |
|2018 r. oraz w jego uzupełnieniu, mają charakter informacji publicznej. Dotyczą one bowiem informacji na temat organów i osób |
|sprawujących w nich funkcje [art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p.], sposobów przyjmowania i załatwiania spraw [art. 6 ust. 1 pkt 3 |
|lit. d) u.d.i.p.] oraz treści orzeczeń sądów powszechnych [art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret trzecie u.d.i.p.]. |
|Sporne pozostają natomiast okoliczności co do tego, kto był podmiotem zobowiązanych do udostępnienia wskazanych informacji, czy |
|stanowiły one informacje przetworzone oraz w jakim stopniu skarżący wykazał, że ich udzielenie jest szczególnie istotne dla |
|interesu publicznego. |
|W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty |
|wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Pojęcie władzy publicznej, |
|oraz określenie jej organów, nie zostało uregulowane przepisami powołanej ustawy. W tym zakresie należy zatem odwołać się w |
|pierwszej kolejności do treści art. 10 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP, który definiuje władze publicznej poprzez ich wymienienie, |
|stanowiąc że ustrój państwa opiera się na podziale władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej, sprawowanej odpowiednio przez |
|Sejm i Senat, Prezydenta i Radę Ministrów oraz sądy i trybunały. Zgodnie natomiast z art. 21 § 1 pkt 1 – 3 w zw. z art. 22 § 1 |
|u.p.u.s.p., organami sądów rejonowych, okręgowych i apelacyjnych są m.in. ich prezesi, do których wyłącznej kompetencji należy |
|kierowanie sądem i reprezentowanie go na zewnątrz. |
|W związku z tym pojęcie organów władzy publicznej, o których mowa |
|w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., będących podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznych, należy utożsamiać z |
|prezesami sądów rejonowych, okręgowych i apelacyjnych, nie zaś z kierowanymi przez nich sądami (por. wyroki wojewódzkich sądów |
|administracyjnych w Warszawie z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 58/04 oraz w Olsztynie z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. |
|akt II SA/Ol 1179/15). |
|Dlatego też w niniejszej sprawie wydanie decyzji przez Prezesa Sądu Rejonowego w W., a następnie Prezesa Sądu Okręgowego w Ś., jako|
|sądu przełożonego, było działaniem uzasadnionym. Nie można było przy tym podzielić podniesionego przez stronę zarzutu względem |
|prawidłowości podpisania wydanego rozstrzygnięcia przez ostatni z wymienionych organów, przynajmniej nie w takim stopniu, w jakim |
|oczekiwałby tego skarżący. Sąd dostrzegł bowiem, |
|że zakwestionowana decyzja została podpisana przez wiceprezesa sądu bez wyraźnego wskazania, w jakim charakterze czynność tę |
|podjął. Jednakże należy zwrócić uwagę, co trafnie podkreślił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z art. 22b § 1 |
|u.p.u.s.p., prezesa sądu zastępuje wiceprezes. Regulacja ta stanowi zatem samoistną podstawę do podejmowania przez wiceprezesa sądu|
|czynności przypisanych prezesowi, zwłaszcza w okresie jego nieobecności. |
|Ponadto należy zauważyć, że na egzemplarzu zakwestionowanego rozstrzygnięcia, znajdującego się w aktach sprawy, obok pieczęci i |
|podpisu wiceprezesa sądu, odzwierciedlona została pieczęć urzędowa prezesa sądu. Wskazuje to zatem, że decyzję wydał organ |
|uprawniony. |
|Niemniej jednak można zgodzić się ze skarżącym, że fakt sprawowania zastępstwa za nieobecnego prezesa winien być bardziej |
|eksponowany przez organ odwoławczy, aby nie budziło wątpliwości, kto i na jakiej podstawie podjął decyzję przynależną prezesowi. |
|Aczkolwiek uchylenie z tej przyczyny wydanej decyzji byłoby naznaczone nadmiernym formalizmem procesowym, który i tak nie miałby |
|przełożenia na wynik sprawy. |
|Przechodząc do rozstrzygnięcia kolejnych kwestii, dotyczących już ściśle samego charakteru żądanych przez stronę informacji, należy|
|przede wszystkim wyjaśnić, czym jest informacja przetworzona i jakie kryteria identyfikacyjne służą jej wyodrębnieniu. |
|Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia informacji przetworzonej. Jednakże w toku stosowania przepisów tej|
|ustawy w orzecznictwie sadowoadministracyjnym wykształcił się pogląd stanowiący, że informacja przetworzona to taka informacja, na |
|którą składa się określona liczba tzw. informacji prostych, podlegających jednak wyodrębnieniu w sposób dostosowany do żądania |
|wnioskodawcy poprzez konieczność dokonania stosownych analiz, wyciągów bądź zestawień (por. wyroki Naczelnego Sądu |
|Administracyjnego z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1477/12 oraz z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK |
|1347/05). |
|W ocenie Sądu szeroka koncepcja wyodrębnienia informacji przetworzonej wyłącznie na podstawie kryterium dodatkowych czynności, |
|które musi wykonać podmiot zobowiązany, co do zasady nie może zostać uznana za pogląd adekwatny do stanu faktycznego niniejszej |
|sprawy. Należy bowiem podkreślić, że obok konieczności podjęcia określonych czynności w celu wyodrębnienia informacji |
|przetworzonej, szczególnie istotnym czynnikiem będzie intelektualny wysiłek podmiotu zobowiązanego, a właściwie jego zasobów |
|kadrowych, związany z taką realizacją tych czynności, aby wytworzona informacja publiczna była zgodna z oczekiwaniem wnioskodawcy. |
|Przetworzenie informacji prostych będzie zatem grupą czynności analitycznych polegających na odpowiednim zestawieniu tych |
|informacji według różnych kryteriów, a następnie takim ich zredagowaniu, aby efekt finalny stanowił informację zaspokajającą |
|żądanie wnioskodawcy w sposób zupełny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2005 r., |
|sygn. akt IV SAB/Wr 47/05). |
|Proces przetwarzania informacji prostych prowadzić musi przy tym |
|do wyodrębnienia informacji publicznej o nowej treści, co oznacza że wytworzona informacja – w momencie złożenia wniosku – jeszcze |
|nie istniała i powstała wyłącznie z inicjatywy osoby domagającej się jej udostępnienia (zob. D. Fleszar, Zasady dostępu do |
|informacji publicznej przetworzonej, "Samorząd Terytorialny" |
|1-2/2011, s. 91 – 93). |
|Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, przyjmując nawet najwęższe, a tym samym najkorzystniejsze dla strony |
|kryterium identyfikacyjne informacji przetworzonej, nie można było uznać żądanych przez nią danych za tzw. prostą informację |
|publiczną. Zgodnie bowiem z treścią wniosku oraz kryteriami jakimi powinien kierować się organ w celu udostępnienia danych, aby |
|ostateczna informacja odpowiadała oczekiwaniom skarżącego należało w pierwszej kolejności wyodrębnić ze zbioru wszystkich spraw |
|toczących się w wydziale na przestrzeni ostatnich 5 lat, te dotyczące powierzenia władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dzieckiem.|
|Następnie należało każdą z tych spraw przeanalizować pod kątem wielu różnorodnych kryteriów, a więc osób je inicjujących, zakresu |
|ich żądania, rodzaju i treści wydanego orzeczenia, czy w końcu rezultatu ewentualnego postępowania odwoławczego. W odniesieniu do |
|referatu jednego z sędziów orzekających w Wydziale Rodzinnym i Nieletnich należałoby dodatkowo obliczyć również średni czas trwania|
|postępowań opiekuńczych przez niego prowadzonych, jak i toczących się w całym wydziale. |
|Nie można zatem uznać, aby powyższe czynności miały jedynie techniczny charakter, sprowadzający się do prostego zestawienia szeregu|
|informacji wygenerowanych z systemu informatycznego. Niewątpliwie wymagają one bowiem również znacznego zaangażowania |
|intelektualnego odpowiednich zasobów osobowych organu w celu wyodrębnienia materiałów źródłowych, a następnie ich analizy i |
|stworzenia zestawienia odpowiadającego kryteriom wskazanym przez stronę. Warto także dodać, że choć w istocie w toku postępowania |
|ustalono, że możliwe byłoby wygenerowanie z systemu informatycznego częściowej informacji o liczbie spraw dotyczących powierzenia |
|władzy rodzicielskiej oraz sposobu jej załatwienia (od 2018 r.), to dane te i tak nie mogły zostać udostępnione skarżącemu, gdyż |
|należało je poddać dalszej analizie celem określenia, któremu z rodziców władzę tę powierzono, czy było to zgodnie z żądaniem |
|wnioskodawcy i jakie były losy wydanego orzeczenia w drugiej instancji. |
|Stąd też informację publiczną powstałą w efekcie wskazanych czynności należy uznać za informację przetworzoną. |
|Powyższa konstatacja prowadzić więc musi do wniosku, że organ zasadnie zastosował przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., stanowiący |
|że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej|
|w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. |
|Podkreślić przy tym również należy, że – wbrew zarzutom skarżącego – organ dokonał właściwej wykładni wskazanego przepisu |
|przyjmując, że podmiot ubiegający się o udostępnienie informacji przetworzonej zobowiązany jest uzasadnić dlaczego (w jego ocenie) |
|pozyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Przy czym pojęcie szczególnie istotnego interes |
|publicznego, będące zwrotem niedookreślonym, odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz innych |
|ciał publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem |
|Skarbu Państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1477/12). |
|Wobec takiego rozumienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego należy przyjąć, że prawo do uzyskania informacji |
|publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje realne i |
|konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej |
|użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego |
|Sądu Administracyjnego |
|z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13) |
|Z akt spraw wynika, że skarżący został wezwany – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania – do wykazania, że uzyskanie wnioskowanej |
|przez niego informacji przetworzonej będzie przejawem szczególnie istotnego interesu publicznego. Wnioskodawca został przy tym |
|pouczony, że w przypadku bezskutecznego upływu powyższego terminu zostanie wydana decyzji o odmowie udostępnienia informacji |
|publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. |
|Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący podniósł, że interesujące go informacje mają stanowić podstawę do sporządzenia |
|wystąpienia skierowanego do Ministra Sprawiedliwości o konieczności zmiany § 46 regulaminu urzędowania sądów powszechnych. W |
|odwołaniu z dnia 5 marca 2019 r., precyzując swoje stanowisko, skarżący dodał, że przywołany przepis regulaminu wprowadza zasadę |
|terytorialności przy przydziale spraw opiekuńczych poszczególnym sędziom rodzinnym, których wizja opieki nad dziećmi nie zawsze |
|uwzględnia zachodzące przemiany społeczne i kulturowe. |
|Zdaniem Sądu, dokonana przez organ ocena motywów działania skarżącego była trafna. Powoływana przez niego okoliczność, którą wbrew |
|zarzutowi strony organ wziął pod uwagę także w kontekście odwołania z dnia 5 marca 2019 r., nie może zostać potraktowana w |
|kategoriach szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem mu danych przetworzonych. Nie będzie ona |
|bowiem wprost prowadziła do sugerowanej przez stronę zmiany prawa, lecz może co najwyżej stanowić indywidualny głos w dyskusji, |
|który uprawniony organ może, lecz nie musi wziąć pod rozwagę. Nie można również nie dostrzec, że konieczność zmiany prawa skarżący |
|upatruje w działalności orzeczniczej konkretnego sędziego, której zdaje się nie podzielać. W żaden sposób nie może być to zatem |
|utożsamiane z dążeniem do poprawy funkcjonowania całego systemu prawa rodzinnego, a przynajmniej jednej z jego instytucji. |
|Ponadto trzeba zwrócić uwagę, że powoływany przez wnioskodawcę przepis, którego zmianę postulował, w dacie wydania przez organ |
|odwoławczy zaskarżonej decyzji, już nie obowiązywał, podobnie zresztą jak i cały regulamin urzędowania sądów powszechnych z 2015 r.|
|Nadmienić bowiem należy, iż z dniem 21 czerwca 2019 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca |
|2019 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 1141 ze zm.), ustanawiające nowy regulamin urzędowania sądów powszechnych, względem którego |
|skarżący nie zgłosił zastrzeżeń. |
|Stąd też należało uznać, że podmiot zobowiązany, po zbadaniu kwestii istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, doszedł |
|do trafnego przekonania, że po stronie wnioskodawcy nie występuje ta wyjątkowa przesłanka. Wobec czego organ nie miał innej |
|możliwości jak zastosować art. 16 ust. 1 u.d.i.p., stanowiący o konieczności wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji |
|publicznej. |
|Odnoszących się w tym miejscu do powołanych przez stronę zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, że art. 16 |
|ust. 2 u.d.i.p. ogranicza stosowanie k.p.a. wyłącznie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu |
|postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Oznacza to, że w toku postępowania zmierzającego do udzielenia |
|informacji publicznej, czy też wydania jednego ze wskazanych powyżej rozstrzygnięć, przepisy k.p.a. nie znajdują zastosowania (por.|
|wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1372/15 oraz |
|z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 628/14). |
|Z tej przyczyny organ nie miał obowiązku gromadzenia materiałów dowodowych w toku prowadzonego postępowania, a następnie jego |
|wyczerpującej oceny, ani nie był zobligowany do zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie. Wydana decyzja nie była bowiem |
|zwieńczeniem szeregu czynności procesowych zmierzających do ustalenia, a następnie oceny okoliczności faktycznych, lecz stanowiła |
|jedynie odpowiedź organu względem wniosku złożonego w trybie dostępu do informacji publicznej. Pozyskane zaś materiały w postaci |
|wyjaśnień przewodniczącej Wydziału Rodzinnego i Nieletnich miały charakter pomocniczy, służący wyłącznie sporządzeniu decyzji |
|odmownej i nie mogły być traktowane jako dowód podlegający ocenie. Z tych powodów należało uznać, że organ nie mógł naruszyć |
|powołanych przez stronę art. 7, art. 10 § 1 i art. 80 k.p.a. |
|Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w toku przeprowadzonego postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji |
|publicznej podmiot zobowiązany doszedł do trafnego wniosku, że dane żądane przez stronę skarżącą stanowią informację przetworzoną. |
|Wobec tego, że skarżący nie wykazał, aby za pozyskaniem tej informacji przemawiał szczególnie istotny interes publiczny, zasadnie |
|odmówiono mu udostępnienia oczekiwanych przez niego informacji. |
|W takim stanie rzeczy, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego |
|we Wrocławiu, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego oddalono ją w całości na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło