I SA/Gl 1163/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła – Marcela, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozliczenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę. Przedmiotem skargi Z.S. (dalej "skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozliczenia kosztów egzekucyjnych. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. prowadzi wobec majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych Nr od [...] do [...] oraz od [...] do [...] oraz prowadził zakończone już postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] oraz od [...] do [...], w trakcie których dokonał czynności egzekucyjnych, za które naliczył koszty egzekucyjne. 2. W dniu 25 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek (z dnia 24 stycznia 2019 r.) o wydanie postanowienia "w sprawie rozliczenia kosztów egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym naliczonych w tytułach wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K." Nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. 3. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. (dalej "organ egzekucyjny") postanowieniem z dnia [...]r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej "u.p.e.a."), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania postanowienia w sprawie rozliczenia kosztów egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. Nr od [...] do [...]. 4. W zażaleniu na to postanowienie skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił m.in.: 1) brak doręczenia upomnienia - pomimo obowiązku wynikającego z treści art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., 2) brak wszczęcia egzekucji z powodu niedoręczenia tytułów wykonawczych zobowiązanemu, który to obowiązek wynika z brzmienia art. 26 § 5 u.p.e.a. oraz art. 9 k.p.a., 3) nieistnienie obowiązku egzekucyjnego w zakresie części odsetek w związku z niewskazaniem okresów i niewyłączeniem okresu naliczania odsetek za zwłokę, co wynika z art. 27 § 1 pkt 3 w związku z art. 33 pkt 10 u.p.e.a., 4) naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie w postępowaniu egzekucyjnym ustanowionego w 2013 r. przez stronę pełnomocnika J.K., 5) określenie kosztów egzekucyjnych w nadmiernej wysokości, z pominięciem wytycznych zawartych w wyroku TK z dnia 28 czerwca 2016 r. , sygn. akt SK 31/14. 5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej "organ nadzoru") postanowieniem z dnia [...]r. (nr [...]), wydanym m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Organ nadzoru, powołując się na art. 64, art. 64c § 6 i 7 u.p.e.a. wskazał, iż 1) nie zaistniały przyczyny wszczęcia postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych, gdyż postępowanie egzekucyjne dotyczące tytułów wykonawczych Nr od [...] do [...] oraz od [...] do [...] nie zostało jeszcze zakończone, 2) w odniesieniu do tytułów wykonawczych Nr [...] oraz od [...] do [...] postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...]r. zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]r., skarżący w ciągu 6 miesięcy nie złożył wniosku o zawiadomienie go o wysokości kosztów egzekucyjnych, a zatem nie było podstaw do wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, które w myśl art. 64c § 7 u.p.e.a. wydaje się na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w art. 64c § 6 u.p.e.a. W ocenie organu nadzoru, brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, stąd postanowienie organu egzekucyjnego wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. nie narusza prawa. 6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uznanie, że postanowienie organu nadzoru i poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego zostało wydane z naruszeniem: 1) art. 64 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię - ustalenie kosztów egzekucyjnych w rażącej wysokości, bez wykazania jakie konkretnie koszty (wydatki egzekucyjne) miały wpływ na ich powstanie, 2) art. 64 § 6 u.p.e.a. przez ustalenie opłaty manipulacyjnej w rażącej wysokości, bez uwzględnienia czynników mających wpływ na powstanie kosztów, 3) art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a w związku z art. 2 Konstytucji RP poprzez określenie kosztów egzekucyjnych na podstawie przepisów, które wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14 zostały uznane za niezgodne z art. 2 Konstytucji RP oraz bez zastosowania się do wynikającego z tego wyroku obowiązku miarkowania kosztów egzekucyjnych, 4) art. 32 u.p.e.a. poprzez przystąpienie i prowadzenie czynności egzekucyjnych, pomimo niedoręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych z dnia [...]r. Nr od [...] do [...] oraz od [...] do [...], 4) art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez zaniechanie ustalenia, czy określone przez organ koszty egzekucyjne wynikające z przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego pozostają w związku ze świadczeniami organu egzekucyjnego w toku tego postępowania, 5) art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony, 6) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie dla oceny i wykładni przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. i niedokonanie miarkowania kosztów egzekucyjnych w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynikało, że ich wysokość pozostaje w całkowitym oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie postanowienia organu nadzoru i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego, 2) umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. Nr od [...] do [...], 3) wstrzymanie czynności egzekucyjnych, 4) zasądzenie od organu nadzoru na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych. 7. W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Ustalony przez organ nadzoru stan faktyczny w sprawie jest bezsporny i znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Wynika z niego, że organ egzekucyjny prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych Nr od [...] do [...] i od [...] do [...] oraz prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych Nr [...] oraz od [...] do [...], które zostało zakończone. Podstawą do wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych jest art. 64c § 7 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. W myśl art. 64c § 6a u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadamia: 1) zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia: a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne, b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne; 2) wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych w terminie miesiąca od dnia doręczenia wierzycielowi ostatecznego postanowienia umarzającego postępowanie egzekucyjne, jeżeli koszty egzekucyjne obciążają wierzyciela. Zgodnie z art. 61a k.p.a., (który należy stosować w postępowaniu egzekucyjnym w myśl art. 18 u.p.e.a.), gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. "Inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania" nie zostały skonkretyzowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, dlatego należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w danej sprawie, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już toczy się albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Nie powinno zatem budzić wątpliwości, iż w sytuacji kiedy postępowanie egzekucyjne dotyczące tytułów wykonawczych Nr od [...] do [...] i od [...] do [...] nie zostało jeszcze zakończone, nie może zostać wszczęte postępowanie w sprawie kosztów egzekucyjnych. Postanowienie w sprawie kosztów może zostać wydane dopiero po zakończeniu postępowania, również poprzez umorzenie egzekucji. Z kolei postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze Nr [...] i od [...] do [...] zostało umorzone postanowieniem z dnia [...]r., doręczonym skarżącemu w dniu [...]r. (karta 9 i 9a akt administracyjnych), skarżący nie złożył wniosku o zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne, zatem, mając na względzie treść art. 64c § 7 u.p.e.a., jest oczywiste, że postanowienie w przedmiocie kosztów egzekucyjnych nie może zostać wydane. Przez wzgląd na powyższe, zarzuty skargi nie mogły być skuteczne. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu egzekucyjnego nie naruszają prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.