VI SA/Wa 1822/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-29
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Aneta Lemiesz, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odcinek przewodu kanalizacyjnego znajdujący się poza granicami nieruchomości odbiorcy usług, stanowiący przyłącze do sieci kanalizacyjnej, powinien być traktowany jako przyłącze kanalizacyjne czy jako przewód kanalizacyjny dla celów ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sporne urządzenie kanalizacyjne, łączące wewnętrzną instalację w nieruchomości z siecią kanalizacyjną i znajdujące się poza granicami nieruchomości, prawidłowo zostało zakwalifikowane jako przyłącze kanalizacyjne. W związku z tym, ustalenie opłaty za zajęcie pasa drogowego z zastosowaniem stawek przewidzianych dla przyłącza kanalizacyjnego było zgodne z prawem. Definicja przyłącza kanalizacyjnego z ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków obejmuje odcinek przewodu łączący instalację w nieruchomości z siecią, który musi wykraczać poza granice nieruchomości, chyba że brak jest studzienki.Stan faktyczny
Spółka M. S.A. wniosła o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia odcinka sieci kanalizacji sanitarnej stanowiącego przyłącze do posesji. Organ I instancji wydał zezwolenie, ustalając opłatę. Spółka wniosła odwołanie, domagając się korekty stawek, argumentując, że urządzenie powinno być traktowane jako przewód kanalizacyjny, a nie przyłącze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o drogach publicznych i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego oddala skargę
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ") decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], w oparciu o art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej "k.p.a.", oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu odwołania M. S.A. (dalej "skarżący" lub "spółka") od decyzji Prezydenta [...] (dalej "organ I instancji") z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], w sprawie udzielenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...] (działka ew. nr [...]) w celu umieszczenia odcinka sieci kanalizacji sanitarnej stanowiącego przyłącze kanalizacji sanitarnej do posesji przy ul. [...]) w jezdni pasa drogowego o pow. 0,16 m2 oraz pozostałych elementach pasa drogowego o pow. 0,56 m2, tj. urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2040 r., ustalając opłatę za umieszczenie ww. urządzeń za okres 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. w kwocie 30,55 zł oraz opłatę roczną w kwocie 30,55 zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ I instancji udzielił spółce zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. [...]) w celu umieszczenia odcinka sieci kanalizacji sanitarnej stanowiącego przyłącze kanalizacji sanitarnej do posesji przy ul. [...]) w jezdni pasa drogowego o pow. 0,16 m2 oraz pozostałych elementach pasa drogowego o pow. 0,56 m2, tj. urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2040 r., ustalając opłatę za umieszczenie ww. urządzeń za okres 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. w kwocie 30,55 zł oraz opłatę roczną w kwocie 30,55 zł.
Spółka złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji wnosząc o korektę stawek za zajęcie pasa drogowego. Wskazała, że zgodnie z uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. dla przewodów kanalizacyjnych służących do odprowadzania ścieków w kolumnie 1A w wierszu 4 za zajęcie 1 m2 pasa jezdni przewiduje stawkę 10 zł i odpowiednio dla urządzeń umieszczonych w pozostałych elementach pasa drogi 5 zł, tymczasem w zaskarżonej decyzji zastosowano stawkę z kolumny nr 2A i 2B z wiersza 4, jak dla przyłącza kanalizacyjnego, a nie dla urządzeń infrastruktury technicznej tj. przewodów kanalizacyjnych.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez spółkę odwołania, SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazało, że biorąc pod uwagę techniczno-funkcjonalny charakter spornego urządzenia należy wskazać, że wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego przez przyłącze kanalizacji sanitarnej i ustalenie opłaty z zastosowaniem stawek przewidzianych dla przyłącza kanalizacyjnego było prawidłowe.
Na decyzję organu odwoławczego spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 39, art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt. 2 i ust. 3, ust. 5, ust. 8, ust. 10, ust. 11, ust. 13, ust. 13a, ust. 15 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.), dalej "u.d.p.", w zw. z załącznikiem nr 2 do Uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa dróg publicznych na obszarze [...], z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, zmienionej Uchwałą Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. zmieniającej uchwałę w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa dróg publicznych na obszarze [...], z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1152 z późn. zm.), dalej "u.z.z.w.", poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do wniosku, że odcinek przewodu kanalizacyjnego znajdujący się poza granicą nieruchomości odbiorcy usług stanowi przyłącze kanalizacyjne, a nie przewód kanalizacyjny, co skutkowało ustaleniem opłaty za urządzenie kanalizacyjne objęte wnioskiem przy przyjęciu stawki jak za przyłącze kanalizacyjne, a nie jak za przewód kanalizacyjny.
Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest zakwalifikowanie urządzenia kanalizacyjnego do posesji na działce ewidencyjnej nr [...] obręb [...] przechodzącego przez pas drogowy drogi gminnej ul. [...], tj. pod jezdnią i pod chodnikiem (działka ew. nr [...]), jako przewodu kanalizacyjnego albo jako przyłącza kanalizacji sanitarnej, a tym samym prawidłowego ustalenia wysokości opłaty, jaką powinna ponieść spółka za umieszczenie urządzenia kanalizacyjnego w pasie drogowym.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że stosownie do ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego celem umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego wymaga uzyskania zezwolenia od zarządy drogi (art. 40 ust. 1 oraz art. 40 ust. 2 pkt 2). Natomiast infrastrukturę techniczną niezwiązaną z drogą stanowią w szczególności przewody kanalizacyjne niesłużące do odwodnienia drogi, gazowe, ciepłownicze i wodociągowe, o czym stanowi § 140 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 124).
Natomiast pojęcie "przyłącza kanalizacyjnego" zdefiniowane zostało w art. 2 pkt 5 u.z.z.w. Zgodnie z tym przepisem przyłącze kanalizacyjne oznacza odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów wskazał, że przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.z.z.w. jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej. Skoro zaś przyłącze łączy wewnętrzną instalację w nieruchomości z siecią, to nie może się kończyć na granicy nieruchomości, lecz musi wykraczać poza nią. Tylko gdy nie ma studzienki, to przyłącze kończy się na granicy nieruchomości (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SZP 2/16, LEX nr 2308312).
Powyższe wskazuje, że organ słusznie zakwalifikował sporne urządzenie kanalizacyjne jako przyłącze kanalizacji sanitarnej, co wiązało się z naliczeniem opłaty za zajęcie pasa drogowego z zastosowaniem stawek przewidzianych dla takiego przyłącza.
Należy bowiem podkreślić, że za zajęcie pasa drogowego pobiera się stosowną opłatę, o czym stanowi art. 40 ust. 3 u.d.p. Opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym. Przy czym, za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim (art. 40 ust. 5 u.d.p.).
Sporne urządzenie kanalizacyjne stanowi przyłącze kanalizacji sanitarnej oraz zajmuje pas drogowy ulicy gminnej, stąd prawidłowe ustalenie przez organ wysokości opłaty w oparciu o poz. 4.2.A. oraz poz. 4.2.B. załącznika nr 2 do Uchwały Nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. w sprawie wysokości opłat za zajęcie pasa dróg publicznych na obszarze [...], z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych.
Za niezasadne zaś należy uznać zarzuty podniesione przez skarżącego w odniesieniu do zaskarżonej decyzji. Nie narusza ona bowiem przepisów art. 39 i art. 40 u.d.p., ani też art. 5 ust. 2 uz.z.w. Fakt, że urządzenie kanalizacyjne znajduje się poza granicami nieruchomości nie oznacza, że nie jest ono przyłączem, a stanowi przewód kanalizacyjny. Jak zostało wyżej wskazane, przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku. Jeżeli przyłącze łączy wewnętrzną instalację w nieruchomości z siecią, to nie może się kończyć na granicy nieruchomości, lecz musi wykraczać poza nią. Dopiero w przypadku braku studzienki, ustawodawca przyjmuje, że przyłącze kanalizacyjne kończy się na granicy nieruchomości gruntowej. Organ odwoławczy prawidłowo zatem uznał sporne urządzenie kanalizacyjne za przyłącze kanalizacji sanitarnej i ustalił wysokość należnej opłaty.
Tym samym Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja ani decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło