IV SA/Po 983/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-01-29
Skład orzekający: Donata Starosta, Monika Świerczak, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo uznały, że budowa elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, pomimo istnienia sąsiadujących, planowanych i zrealizowanych inwestycji tego samego typu?Ratio decidendi
Organy administracji nieprawidłowo uznały, że planowana inwestycja w postaci elektrowni fotowoltaicznej nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zaniechano oceny wartości dowodowej przedłożonej przez inwestora Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz nie przeprowadzono pogłębionej analizy potencjalnych powiązań i kumulowania się oddziaływań z innymi, sąsiadującymi przedsięwzięciami fotowoltaicznymi i wiatrowymi, co stanowi naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla budowy elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW. Skarżący zarzucili organom nieuwzględnienie powiązań technologicznych z innymi planowanymi farmami fotowoltaicznymi na sąsiednich działkach oraz zrealizowanymi farmami wiatrowymi, co mogłoby prowadzić do kumulacji negatywnych oddziaływań na środowisko. Organy obu instancji uznały, że przedsięwzięcie nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko, opierając się głównie na Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. S., K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących M. S., K. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: "Kolegium") decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przewidzianego do realizacji na działce nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...].
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że opisaną powyżej decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Burmistrz miasta i Gminy [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. zo.o., ul. [...], [...], stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na oraz określił warunki i wymagania dotyczące planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż na podstawie złożonego wniosku, w szczególności karty informacyjnej przedsięwzięcia organ I instancji stwierdził, że planowane przedsięwzięcia stosownie do § 3 ust. 1 pkt 56 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397) stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Inwestycja nie będzie emitować żadnych zanieczyszczeń do atmosfery oraz nie przewiduje się wytwarzania odpadów. Inwestycja zostanie umieszczona ok. 260 m od najbliższej zabudowy a jej oddziaływanie zamyka się w granicach działki objętej wnioskiem. Organ wskazał, że na terenie działek nr [...] i [...] położonych w [...] planowane są instalacje kolejnych elektrowni fotowoltaicznych jednak nie będą one powiązane technologicznie i będą działać niezależnie od siebie. W fazie eksploatacji nie przewiduje się istotnych powiązań pomiędzy tymi przedsięwzięciami ani ponadnormatywnego kumulowania się ich oddziaływań. W pobliżu znajduje się także kilka elektrowni wiatrowych - najbliższa oddalona o 0,4 km. od planowanej farmy fotowoltaicznej. Planowane przedsięwzięcie nie graniczy bezpośrednio z żadnym obszarem chronionym na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Teren inwestycji nie jest objęty ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Opinią z dnia [...] lutego 2019 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Opinią z dnia [...] lutego 2019 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne [...] w [...] nie stwierdziło potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Także Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] lutego 2019 r. wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 roku organ I instancji odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. S. i M. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odwołaniu podniesiono zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., dalej jako: "ustawa") poprzez jego niezastosowanie i brak kompleksowego zbadania potencjalnych wpływów na środowisko niezgodnie z prawem podzielonej przez inwestora inwestycji polegającej na budowie farm fotowoltaicznych na działkach o nr ewid. [...], [...] i [...] położonych w [...] w stosunku do których toczą się odrębne postępowania; art. 63 ust. 1 ustawy poprzez nie uwzględnienie łącznie wszystkich kryteriów niezbędnych dla prawidłowej oceny czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w odniesieniu do powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych na działkach nr [...], [...] czy [...] położonych w [...], znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację inwestycji; art. 7 w zw. z art. 77 i 80 K.p.a. poprzez brak prawidłowych ustaleń, na których organ powinien dokonać oceny czy konieczne będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej inwestycji przy uwzględnieniu podziału inwestycji na części i toczących się postępowań dla inwestycji planowanych na działkach nr [...] i [...] a także z uwagi na zrealizowane inwestycje polegające na budowie farm wiatrowych na działkach nr [...], [...] i [...] położonych w [...].
Zdaniem skarżących planowane na działkach nr [...], [...] i i [...] inwestycje polegające na budowie farm fotowoltaicznych o mocy do 1MW, objęte oddzielnymi postępowaniami, stanowią jedno przedsięwzięcie bowiem pomiędzy nimi istnieje powiązanie technologiczne. Powyższe inwestycje tworzą zorganizowaną całości w postaci jednej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy a nie ma znaczenia okoliczność, że przedsięwzięcie jest realizowane osobno w różnych częściach. Jeżeli na obszarach ze sobą sąsiadujących mają zostać zrealizowane tożsame pod względem rodzaju a tym samym stosowanej technologii inwestycje to obowiązkiem organu jest potraktowanie tych inwestycji jako jednego przedsięwzięcia. Wówczas skumulowane oddziaływanie na środowisko projektowanych w tym samym czasie inwestycji nie może być takie samo jak w przypadku każdego z przedsięwzięć z osobna. Analogicznie znaczenie dla oceny oddziaływania na środowisko mają zrealizowane już inwestycje w bliskiej odległości od planowanej, polegające na budowie farm wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...], [...] i [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniesione odwołanie przytoczyło w pierwszej kolejności treść przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wskazując następnie, że planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W przedmiotowej sprawie organy opiniujące uznały w ramach swych kompetencji, że planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na zdrowie publiczne, jak również na obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody. Po przeanalizowaniu zasięgu, wielkości i złożoność oddziaływania, jego prawdopodobieństwo, czas trwania, częstotliwości i odwracalność, możliwości ograniczenia oddziaływania a także możliwość powiązań z innymi przedsięwzięciami organy ustaliły, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie pociągnie za sobą zagrożeń dla środowiska i nie będzie transgranicznie oddziaływać na środowisko. W ocenie Kolegium zasadnie organ I instancji stwierdził zatem brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.
Ustosunkowując się do podnoszonych w odwołaniach zarzutów Kolegium podniosło, że uprawniony do tego przez ustawodawcę organ - Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w opinii z dnia [...] lutego 2019 r. jednoznacznie wskazał, że w Karcie przeanalizowano możliwość wystąpienia oddziaływań skumulowanych z innymi przedsięwzięciami znajdującymi się na terenie, na którym planuje się inwestycję oraz w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Dyrektor wskazał, że na terenie działki nr [...] i [...] planowane są instalacje kolejnych elektrowni fotowoltaicznych. jednakże nie będą one ze sobą powiązane technologicznie i będą działały niezależnie od siebie. Mając na uwadze powyższe, a także rodzaj i charakter przedsięwzięcia, złożoność oddziaływania oraz rodzaj emisji do środowiska związanych z funkcjonowaniem przedsięwzięcia organ uznał, że nie przewiduje się wystąpienia znaczących powiązań ani ponadnormatywnego kumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi farmami fotowoltaicznymi. Ww. organ wydając przedmiotową opinię uwzględnił także okoliczność występowania w pobliżu kilku elektrowni wiatrowych, w tym najbliższej oddalonej o 0.4 km od planowanej farmy fotowoltaicznej.
Powyższe stanowisko jest zgodne z danymi zawartymi w karcie informacyjnej, z której wynika, że oddziaływanie planowanej inwestycji zamyka się w granicach działki objętej wnioskiem a poziomy pół elektromagnetycznych wytwarzanych przez tego typu instalacje są znacznie poniżej normy, zatem nie można przyjąć, że nastąpi kumulacja oddziaływań negatywnych na środowisko. Także uwzględniając parametry planowanej farmy fotowoltaicznej uznać należy, że nie będzie ona oddziaływała na tereny sąsiednie. Dodatkowo Kolegium podniosło, że skarżący nie wskazali żadnego dowodu, wskazującego na możliwą kumulację oddziaływań.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. S. i K. S. podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 3 ust 1 pkt 13 ustawy poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie i niezapewnienie przez organ kompleksowego zbadania potencjalnych wpływów na środowisko bezprawnie dzielonej przez inwestora inwestycji polegającej na budowie farm fotowoltaicznych na terenie [...] gmina [...], co miało bezpośredni wpływ do uznania, że planowana inwestycja objętą niniejszym postępowaniem nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko;
2. art. 63 ust 1 ustawy poprzez nie wzięcie pod uwagę przez organ przy ocenie czy planowana inwestycja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko łącznie wszystkich kryteriów, w tym kryterium rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia w odniesieniu do powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia przez inwestora, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przez inwestora przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem oraz kryterium rodzaju, cech i skali możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust 1 pkt 1, wynikające z powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, w sytuacji gdy było to istotne dla przedmiotowej sprawy z uwagi na zrealizowaną inwestycję farm wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą w pobliskiej odległości od planowanej inwestycji, jak również kolejnych inwestycji na spornym terenie;
3. art. 138 § 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy istniały postawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, mając w szczególności na uwadze twierdzenia składane w toku postępowania, a następnie w piśmie datowanym na [...] lipca 2019 r. przez skarżących;
4. art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a. w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, jak również poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, polegające na pominięciu milczeniem przez organ odwoławczy twierdzeń podnoszonych przez skarżących w złożonym odwołaniu jak również piśmie datowanym na [...] lipca 2019 r. nie zapewniając tym samym rozpoznania przedmiotowej sprawie w trybie dwuinstancyjnym;
5. art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a., poprzez nie dokonanie przez organ prawidłowych ustaleń, na podstawie których organ powinien dokonać oceny, czy konieczne będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej, przy uwzględnieniu podziału inwestycji na części i toczących się postępowań w zakresie ustalenia, a także z uwagi na zrealizowane inwestycje na spornym obszarze, uznanie przez organ, że Karta Informacyjna Przedsięwzięcia sporządzona na zlecenie inwestora jest dowodem świadczącym o tym, że w przedmiotowej sprawie nie ma potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, w sytuacji gdy dokument ten podlega takim samym regułom dowodowym, jak każdy inny dokument.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę wskazano, że organ nie odniósł się do treści złożonego przez skarżących pisma z dnia [...] lipca 2019 r., które w istocie stanowi uzupełnienie złożonego odwołania. W piśmie tym skarżący wskazali na istotne okoliczności, które niewątpliwie miały wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż wskazano w nim, że Starosta [...] obwieszeniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. podał do publicznej wiadomości, że dnia [...] kwietnia 2019r, została wydana decyzja nr [...] znak [...] o pozwoleniu na budowę obejmującym budowę farmy fotowoltaicznej "[...]" wraz z obiektami i infrastrukturą towarzyszącą na działkach oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...] obręb [...], gm. [...]. Burmistrz Miasta i Gminy [...] w dniu [...] kwietnia 2019 r. zawiadomił w formie obwieszczenia o wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2019r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 10 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przewidzianego do realizacji na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...], gm. [...]. Następnie, w dniu [...] czerwca 2019 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zawiadomił w formie obwieszczenia o wydaniu kolejnej decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 8 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przewidzianego do realizacji na działkach nr ewid. [...], [...],[...], [...] obręb [...], gm. [...].
W ocenie skarżący teren gminy [...], obrębu [...] i [...] zamieni się w farmę fotowoltaiczną w przypadku realizacji powyższych inwestycji - inwestycji, której dotyczy przedmiotowe postępowanie planowanej na działce o nr ewid. [...], a także inwestycji polegających na budowie farm fotowoltaicznych na działkach o nr ewid.[...] oraz [...] położonych w [...] gmina [...], a które stanowią jedno powiązane przedsięwzięcie technologiczne podzielone przez inwestora w celu obejścia prawa. Skarżący ponadto zwrócili uwagę, że na spornym obszarze została już zrealizowana inwestycja polegająca na budowie farm wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą na działkach o nr ewid. [...], o nr ewid. [...] oraz o nr ewid. [...] położonych w [...], gmina [...], co również organ powinien wziąć pod uwagę rozpoznając przedmiotową sprawę.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymała swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrz miasta i Gminy [...], stwierdzającą brak podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, przewidzianego do realizacji na działce nr ewid. [...], obręb [...], gmina [...].
Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy nie budzą wątpliwości i zostały w całości przedstawione w stanie faktycznym uzasadnienia. W szczególności strony nie kwestionują samej procedury poprzedzającej wydanie przedmiotowej decyzji, również Sąd dokonując jej oceny w ramach art. 134 § 1 P.p.s.a. nie stwierdził, aby doszło do naruszenia zasad postępowania zmierzających do wydania decyzji środowiskowej.
Analiza akt sprawy wskazuje, że zdaniem skarżących inwestycja na działkach nr [...], [...] [...] polegająca na budowie farm fotowoltaicznych mocy do 1MW, stanowi w istocie jedno przedsięwzięcie wraz przedsięwzięciem polegającym na budowie farm fotowoltaicznych na działkach nr [...] i [...], gdyż istnieje powiązanie technologiczne. Stąd w ramach prowadzonego postępowania obowiązkiem organów było łączne rozpatrzenie wpływu powyższych inwestycji na środowisko.
Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ramach postępowania poprzedzającego wydanie takiej decyzji przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, która ma przede wszystkim na celu zweryfikowanie, czy przedsięwzięcie nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że organ właściwy do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (albo o warunkach zabudowy), czy pozwolenia na budowę obowiązany jest uwarunkować wydanie zgody na lokalizację bądź realizację inwestycji od przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko w przypadkach, gdy taka inwestycja spełnia cechy przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko.
W sprawie nie ulega wątpliwości, iż w odniesieniu do planowanej inwestycji mogły znaleźć zastosowanie dwa przepisy obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji publicznej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., póz. 71), czyli § 3 pkt 52 zgodnie z którym przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko jest zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy, b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a – przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia;
Powołane rozporządzenie jednoznacznie wskazuje, które przedsięwzięcia mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jak również te, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko może być nałożony przez organ prowadzący postępowanie w razie stwierdzenia, że jest to konieczne by wydać decyzję środowiskową, w związku ze stwierdzeniem, że konkretne przedsięwzięcie, z uwagi na uwarunkowania w jakich ma powstać i funkcjonować może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dokonując tej oceny organ winien kierować się uwarunkowaniami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy, które wskazują, że organ powinien w zakresie tej oceny uwzględnić m.in. rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, jego usytuowanie, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do powyższych kryteriów w tym powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.
Podkreślenia jednak wymaga, że obowiązek łącznego uwzględnienia uwarunkowań wymienionych w art. 63 ust. 1 ustawy nie oznacza, że dla ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagane jest stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia we wszystkich wymienionych w tym przepisie uwarunkowaniach. Uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy mają bowiem charakter ogólny i choć organ musi je wszystkie przeanalizować to nie oznacza, że przy każdej planowanej inwestycji one zaistnieją. Nie każde bowiem przedsięwzięcie będzie związane z wykorzystaniem zasobów naturalnych, czy też będzie występowało ryzyko jego awarii. Dlatego oczywistym jest, że pomimo sformułowania, że należy "uwzględnić łącznie" wskazane uwarunkowania, ich ocena ograniczy się tylko do tych, które realnie występują w danej sprawie. Dla wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wystarczy stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w jakimkolwiek ze wskazanych w tym przepisie aspektów i nie we wszystkich łącznie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt: IV SA/Po1065/12; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 roku, sygn. akt: IV SA/Wa 1404/10, Baza NSA).
W przedmiotowej sprawie organ uznał, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przede wszystkim w oparciu o Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia przedłożoną przez inwestora, która w zasadzie nie przedstawia jakiejkolwiek analizy problemu. Organy administracji zaniechały jakiejkolwiek oceny wartości tego dowodu. Warto w tym miejscu podkreślić, że składana przez inwestora Karta Informacyjna Przedsięwzięcia nie ma charakteru wiążącego dla organu, bowiem jest dowodem, który jak każdy inny dowód podlega ocenie organu. Organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego winien ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.), co oznacza, że także dokument złożony przez stronę podlega ocenie organu. Ocena wartości dowodowej dokumentów złożonych przez inwestora, jego wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, gdyż to organ administracji rozstrzyga sprawę.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że organy opiniujące, po przeanalizowaniu zasięgu, wielkości i złożoność oddziaływania, jego prawdopodobieństwo, czas trwania, częstotliwości i odwracalność, możliwości ograniczenia oddziaływania a także możliwość powiązań z innymi przedsięwzięciami ustaliły, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie pociągnie za sobą zagrożeń dla środowiska i nie będzie transgranicznie oddziaływać na środowisko.
W ocenie Sądu stanowisko powyższe było przedwczesne. Już tylko pobieżna analiza akt sprawy w tym map ewidencyjnych wskazuje, że przedsięwzięcie polegające na budowie farm fotowoltaicznych w istocie ma mieć miejsce na nieruchomościach bezpośrednio ze sobą sąsiadujących. W przedmiotowej sprawie jest to działka nr [...], natomiast jak zasadnie wskazali skarżący tożsame przedsięwzięcie ma zostać zrealizowane na działce nr [...], [...] i [...] (gdzie wydano już pozwolenie na budowę), a więc na działkach sąsiadujących z działką [...] (na której również ma zostać zrealizowana tego typu inwestycja). Działka powyższa sąsiaduje z kolei z działką nr [...] przez drogę znajdującą się na działce nr [...]. Oznacza to, że w istocie planowane przedsięwzięcie dotyczy terenu działek bezpośrednio ze sobą sąsiadujących, przy czym nie wyjaśniono na żadnym etapie postępowania ewentualnych powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy).
Przyznać należy bowiem rację skarżącym, że skoro ten sam inwestor planuje budowę położonych obok siebie farm fotowoltaicznych, to kwestia powyższa powinna być przedmiotem pogłębionej analizy przy ocenie obowiązku przeprowadzenia postępowania środowiskowego. Wydaje się to tym bardziej oczywiste, że jedynym dokumentem odnoszącym się do powyższej kwestii była Karta Informacyjna Przedsięwzięcia, przy czym z analizy akt sprawy w tym wydanych opinii, nie wynika by kwestia powyższa była przedmiotem pogłębionej analizy. Brak ustalenia kwestii postępowania powiązania z innymi przedsięwzięciami jest okolicznością istotną dla sprawy, albowiem przyjmując stanowisko inwestora żadna inwestycja w istocie nie wymagałaby uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o ile wynikałoby to z Karty Informacyjnej Przeswięzięcia, która, jak już wyżej wskazano, pomija fakt realizacji na działkach sąsiadujących taki sam rodzaj inwestycji.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie organy przeprowadzą postępowanie wyjaśniające, uwzględniając sformułowane powyżej poglądy prawne i wskazania biorąc pod uwagę, że z dniem 11 września 2019 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), które nie zmieniło jednak wymagać w zakresie inwestycji polegającej na budowie urządzeń fotowoltaicznych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło