II OZ 515/20

Dnia 28 sierpnia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. D. i Z. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 778/19 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi K. D. i Z. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Łodzi postanowieniem z 22 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 778/19, odmówił K. D. i Z. D. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II WSA w Łodzi z 26 września 2019 r. skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie 2 odpisów skargi podpisanych przez skarżących lub poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz wskazanie numeru PESEL obojga skarżących. Powyższe wezwania zostały doręczone K. D. w dniu 7 października 2019 r., a Z. D. w dniu 8 października 2019 r. Pismem z 14 października 2019 r. skarżący uzupełnili brak skargi w postaci 2 odpisów skargi, jednak nie uzupełnili braków skargi w postaci podania numerów PESEL. Następnie pismem z 14 stycznia 2020 r. skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi w postaci numerów PESEL i jednocześnie uzupełnili wspomniane braki. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżący podnieśli, że nie wskazali numerów PESEL na wezwanie Sądu przez przeoczenie. W ich ocenie uchybienie to było niezamierzone. Dodali również, że są osobami starszymi i schorowanymi, a Z. D. jest inwalidą III klasy. Skarżący podnieśli również, że nie udostępnili numerów PESEL przez zwykłą, spowodowaną podeszłym wiekiem i domowymi problemami nieuwagę, a nie przez lekceważenie sądu. Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że podnoszone przez skarżących przeoczenie czy nieuwaga związana z podeszłym wiekiem i domowymi problemami (opiekę nad chorą matką skarżącej), które spowodowały nieuczynienie zadość wezwaniu sądu do wskazania numerów PESEL skarżących, wskazują na zaniedbanie w obowiązku związanym z wypełnieniem wezwania sądu i jako takie nie wpisują się w przesłankę uregulowaną w art. 87 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa), warunkującą przywrócenie terminu do dokonania czynności, której nie dokonano w terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli K. i Z. małżonkowie D., podnosząc te same argumenty jak we wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 Ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 Ppsa). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Żadnej z tych przesłanek nie wykazali skarżący wnosząc o przywrócenie uchybionego terminu i ograniczając się do informacji, że przyczyną był ich podeszły wiek, stan zdrowia, niepełnosprawność skarżącej i konieczność opieki nad obłożnie chorą matką skarżącej. W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzecznym jest, że skarżący otrzymali w korespondencji z sądu, którą odebrali odpowiednio w dniach 7 i 8 października 2019 r. wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie 2 odpisów skargi podpisanych przez skarżących lub poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz wskazanie numeru PESEL obojga skarżących. Skoro skarżący byli w stanie zrozumieć i wykonać wezwanie Sądu w zakresie złożenia 2 odpisów skargi, to nie ma żadnych racjonalnych przesłanek, aby uznać, że wykonanie drugiego wezwania tj. wskazania numerów PESEL, miałoby powodować znaczne trudności lub też nie było dla skarżacych zrozumiałe. Wskazać należy, że obydwa wezwania jasno i precyzyjnie wskazywały co jest ich przedmiotem oraz, jakie są skutki prawne ich niewykonania. W ocenie Sądu Naczelnego świadczy to o niedbalstwie, co zresztą w zasadzie potwierdzają sami skarżący podnosząc, że "nie wskazali numerów PESEL na wezwanie Sądu przez przeoczenie". Sam zatem podeszły wiek czy posiadane przez strony choroby, względnie inne ich obowiązki rodzinne nie mogą być co do reguły wystarczającym usprawiedliwieniem dla niedochowania wymogów procesowych w postępowaniu sądowym, a dołożenie przez skarżących większej staranności w podejmowanych czynnościach mogło uchronić ich przed utratą terminu przewidzianego na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. W rezultacie zgodzić się należało z oceną sądu wojewódzkiego, że skarżący nie uprawdopodobnili braku swej winy w przekroczeniu terminu, co musiało skutkować odmową przywrócenia terminu. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest przejawem nadmiernego formalizmu, lecz wynika z konieczności prowadzenia postępowania sądowego według reguł stanowionych ustawowo przez władzę prawodawczą. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł, jak w sentencji postanowienia.