II SA/Gd 52/19

WyrokWSA w Gdańsku2019-07-17

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek - Rak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, który jest trwale związany z gruntem (posiada fundamenty), może zostać zalegalizowany, jeśli jego budowa narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza jedynie tymczasowe obiekty budowlane na czas nie dłuższy niż 120 dni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem (posiada fundamenty), nie spełnia definicji tymczasowego obiektu budowlanego. Ponieważ jego budowa narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza jedynie tymczasowe obiekty, legalizacja takiego obiektu jest niemożliwa. W związku z tym, organy nadzoru budowlanego prawidłowo wydały decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu, działając w ramach związanej kompetencji.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego (kuchnia i magazyn żywności) wzniesionego bez pozwolenia na budowę. Organ ustalił, że obiekt został zbudowany na wylewce betonowej, co czyni go trwale związanym z gruntem, a jego lokalizacja narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza jedynie tymczasowe obiekty budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca organizacja argumentowała, że obiekt był niezbędny do prowadzenia działalności obozowej dla dzieci i młodzieży, a także podnosiła kwestie związane z korektą granic działki i niezgodnością planu z realiami. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek - Rak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2019 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Towarzystwa z siedzibą w W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. A. (dalej jako skarżący) wniosło skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 listopada 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2 października 2018 r., nr [...] nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Z akt sprawy wynika, że skarga na powyższą decyzję została złożona w następujących okolicznościach faktycznych: Decyzją z 2 października 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. - inwestorowi robót budowlanych rozbiórkę budynku konstrukcji stalowej o powierzchni zabudowy 13,0 m x 3,0 m, pełniącego funkcję kuchni i magazynu żywności, usytuowanego na terenie działki ewidencyjnej nr [..] w miejscowości K. (oddział [..]) Leśnictwo P., oznaczonego numerem 6 na mapie z inwentaryzacją usytuowania obiektów. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w dniu 10 maja 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności istnienia obiektów, usytuowanych na terenie działki ewidencyjnej nr [..] w miejscowości K. (oddział [..]) Leśnictwo P., stanowiącej własność Skarbu Państwa będącej w zarządzie B., dzierżawionej przez A. Podczas przeprowadzonych w dniu 19 czerwca 2018 r. oględzin na terenie działki ewidencyjnej nr [..] w K. ustalono, że inwestor – A. - od wiosny 2010 r. do lipca 2010 r. wykonał roboty budowlane związane z budową budynku konstrukcji stalowej, mającego wymiary dł. 13,0 m x szer. 3,0 m oraz wysokość 2,5 m, z dachem dwuspadowym o kącie nachylenia 12°, ustawionego na wylewce betonowej, pełniącego funkcję kuchni i magazynu żywności. Z ustaleń organu I instancji wynika, że przedmiotowe roboty zostały wykonane bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zaznaczył organ I instancji, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późniejszymi zmianami, dalej jako Prawo budowlane) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego, które w rozpatrywanym przypadku nie zwalniały inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w formie decyzji administracyjnej. W tym konkretnym przypadku organ nadzoru budowlanego, na podstawie zebranego materiału dowodowego uznał, że przedmiotowy obiekt nie może być zalegalizowany ze względu na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Weryfikacji tego warunku dokonał organ po analizie uchwały nr XVII/203/2009 Rady Miejskiej z dnia 28 kwietnia 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego dla części północnej miasta, opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 83 z dnia 26 czerwca 2009 r., poz. 1656. Na podstawie przepisów zawartych w tej uchwale ustalił organ I instancji, że teren działki nr [..] znajduje się na obszarze planu oznaczonym symbolem 1.ZLu i dotyczą go regulacje zawarte w §8 uchwały, gdzie dopuszczono sezonowe użytkowanie usługowe poprzez organizowanie obozów letnich i biwaków z zapleczem sanitarnym. Jednocześnie w § 2 ust. 7 wyżej przywołanej uchwały wskazano, że na terenie objętym opracowaniem dopuszcza się wznoszenie tymczasowych obiektów budowlanych na czas nie dłuższy niż 120 dni oraz tymczasowych znaków reklamowych na całym obszarze planu, z wyjątkiem zakazów zawartych w ustaleniach szczegółowych, w kartach terenów: od § 8 do § 97 w pkt 4 i od § 98 do § 141 w pkt 9, na powyższym terenie mogą powstawać, na okres nie dłuższy niż 120 dni, tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem, związane z organizowaniem obozów letnich i biwaków z zapleczem sanitarnym. Rozpatrując przedmiotową sprawę organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt został wybudowany na wylewce betonowej, która pełniąc rolę fundamentu przenosi jego ciężar na grunt, a także wobec faktu, że jest on do niej przymocowany, co uniemożliwia jego przesunięcie, uznał, że jest on w ten sposób trwale związany z gruntem. Zdaniem organu nadzoru budowlanego z tego powodu jest to budynek zgodnie z definicją art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem łącznie spełnia następujące warunki: jest on trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Z racji usytuowania tego obiektu na terenie, gdzie obowiązuje całkowity zakaz zabudowy, nie można było wydać postanowienia o którym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, dlatego na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego postanowiono o nakazie rozbiórki obiektu. Od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie wniosło A.. W treści odwołania skarżący zaznaczył, że na mocy umowy najmu z 1 lipca 2009 r. zawartej pomiędzy B. a A. oddana w najem została działka oznaczona nr [..], z przeznaczeniem na prowadzenie obozu harcerskiego. Wraz z gruntem skarżącemu przekazano istniejące na działce obiekty, o których statusie formalnym skarżący nie był informowany. W związku z niezadowalającym w świetle wymogów stawianych przez kuratorium oświaty stanem technicznym obiektów w roku 2010 skarżący wykonał poważne prace remontowe i modernizacyjne w istniejących obiektach. Ponadto zaznaczono, że w roku 2018 geodeci w porozumieniu z B. i A. dokonali korekty linii rozgraniczających działki, w wyniku czego granica najmowanej przez skarżącego działki została przesunięta na teren działki sąsiedniej. Skarżący ustalił, że ośrodek wypoczynkowy, którego zabudowa jest jego zdaniem "niemal identyczna" z zabudową, zlokalizowaną na terenie działki [..] został uwzględniony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W wyniku czynności geodetów około 500 m2 gruntu najmowanego przez skarżącego zostało objętych wskazanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym A. wniosło o zawieszenie postępowania w sprawie rozbiórki obiektu, będącego przedmiotem decyzji z 2 października 2018 r. do czasu rozstrzygnięcia kwestii uaktualnienia zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obejmującego teren najmowanej przez skarżącego działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 29 listopada 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji uwypuklił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (z zastrzeżeniem dotyczącym art. 29-31, które nie ma tu zastosowania). Organ I instancji stwierdził naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego przez fakt wybudowania w 2010 r. na działce nr [..] w K., bez wymaganego pozwolenia na budowę, budynku o konstrukcji stalowej i wymiarach rzutu 13,00 m x 3,00 m, o użytkowej funkcji kuchni i magazynu żywności. We wszczętym postępowaniu z udziałem stron (zawiadomienie z dnia 10 maja 2018 r.) organ powziął wiedzę, że wybudowany pomiędzy wiosną a lipcem 2010 r. przez A. (zapisy w protokole oględzin z dnia 19 czerwca 2018 r. z udziałem Prezesa tego A.) budynek jest usytuowany niezgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wg których na terenie jego obowiązywania dopuszcza się wznoszenie tymczasowych obiektów budowlanych na czas nie dłuższy niż 120 dni, w tym tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem, związanych z organizowaniem obozów letnich i biwaków z zapleczem sanitarnym. Wobec jednoznacznego ustalenia, że służący tym właśnie celom obiekt nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, lecz budynkiem trwale związanym z gruntem, wzniesionym bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie nieprzeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę takimi obiektami, należało nakazać jego rozbiórkę. W ocenie organu II instancji, wydanie zaskarżonej decyzji było zasadne. Stanowiący jej podstawę prawną art. 48 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego określa bowiem, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego określają warunki legalizacji obiektu budowlanego: jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Będący przedmiotem orzekania budynek o funkcji kuchni i magazynu żywności znajduje się na terenie, który według zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę - zatem jego budowa naruszyła ustalenia miejscowego planu. Postępowanie legalizacyjne byłoby w tej sytuacji prawnie nieskuteczne. Odnosząc się do odwołania, organ II instancji zauważył, że: - argument o konieczności "wykonania w 2010 r. poważnych robót remontowych oraz modernizacyjnych w istniejących obiektach, między innymi w budynku kuchni i magazynu żywności, ze względu na niezadowalający stan techniczny przekazanych obiektów" - nie może dotyczyć wymienionego budynku, gdyż nie było go w "Wykazie obiektów budowlanych do umowy najmu z dnia 01.07.2009 r.", a zatem w tym czasie nie istniał; potwierdzeniem tej okoliczności jest zapis w protokole oględzin z dnia 19 czerwca 2018r.: "Jak oświadczył pan W. K. (Prezes A.), A. w 2010 r. rozpoczęło roboty budowlane związane z budową tymczasowych obiektów budowlanych o konstrukcji stalowej /tzw. blaszaków/ pełniących funkcję: budynku stołówki, budynku kuchni z magazynem żywności, budynku sanitariatów /zaplecza socjalnego /ze zbiornikiem bezodpływowym na nieczystości, a także wewnętrznej instalacji elektrycznej (...)"; - wydana w rygorach art. 48 Prawa budowlanego decyzja nie ma charakteru uznaniowego - jest decyzją związaną, czyli przeciwieństwem swobodnego uznania; sam fakt jej podjęcia i treść są ściśle określone przepisami prawa, a proces ocenny organu administracyjnego ograniczony jest do minimum: polega na sprawdzeniu, czy wystąpiły przesłanki do wydania decyzji; - oczekiwanie na zmianę obowiązującego prawa, w tym przepisów prawa miejscowego, nie może być powodem zawieszenia postępowania przez prowadzący je organ administracji publicznej: "W czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego przewidywana możliwość zmiany przeznaczenia terenu w nowo opracowywanym projekcie takiego planu nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa, niezależnie od tego, w jakim stadium opracowania znajduje się plan (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 1987r. sygn. akt IV SA 502/87, ONSA 1988 Nr 1, poz.10); Organ II instancji odniósł się z oczywistym uznaniem do społecznych działań A., które są ukierunkowane na potrzeby dzieci i młodzieży, jednak stwierdził w świetle tego, że jako organ administracji publicznej działa na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) jednym z nich jest art. 81 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego, który do podstawowych obowiązków organów orzekających w tej sprawie zalicza nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem prawa budowlanego, (m.in.) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska. W związku z powyższym organ II instancji zdecydował o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Na powyższą decyzję skargę do WSA z 31 grudnia 2018 r. wniosło A. domagając się wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zdaniem skarżącego "zarówno Powiatowy jak i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego skupili się na literze obowiązującego prawa budowlanego pomijając zupełnie ducha ustawy prawo budowlane. Jest oczywiste, że w obecnych czasach życie gospodarcze i społeczne nader często wyprzedza zapisy obowiązującego prawa. Naszym zdaniem rola nadzoru budowlanego nie może sprowadzać się jedynie do literalnego sprawdzania, czy prawo jest przestrzegane, ale także wyciągać wnioski z zachodzących zmian. W obowiązującej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Art. 5. stanowi:" Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju", zaś w Art. 74. stwierdza się: "1. Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom. 2. Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych. 3. Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska. 4. Władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska," W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że: - A. między innymi ".. rozwija i propaguje na terenie całego kraju inicjatywy, postawy i działania promujące i popularyzujące idee skautingu..." A. jest organizacją non profit. Jedną z form działania jest organizowanie wakacyjnych turnusów wypoczynkowych dla dzieci z uboższych rodzin oraz z terenów o niedostatecznej infrastrukturze wypoczynkowej skierowanej do dzieci oraz dla seniorów. Wybrane lokalizacje oprócz innych wymogów muszą oferować określone prozdrowotne warunki klimatyczne i przyrodnicze. Turnusy takie, w formie stałych obozów są organizowane pod nadzorem Kuratorium Oświaty, które stawia określone wymagania dotyczące zarówno organizacji jak całego zaplecza takich obozów. - 1 lipca 2009 roku została podpisana umowa najmu na czas nieokreślony między B. a A.. Na mocy tej umowy B. oddały w najem 15 147 m 2 działki oznaczonej nr [..], z przeznaczeniem na prowadzenie obozu harcerskiego. Wraz z gruntem przekazano istniejące na działce obiekty. Wśród nich był także budynek pełniący obecnie funkcję kuchni i magazynu żywności. Zdaniem skarżącego nie jest prawdą stwierdzenie organu II instancji, że obiekt ten postawiono w całości w 2010 roku. Skarżący nie był informowany o statusie formalnym obiektów. - Stan techniczny przekazanych obiektów był niezadowalający biorąc pod uwagę wymogi jakie stawia takim obiektom kuratorium oświaty. Dlatego w 2010 roku zostały wykonane przez skarżącego poważne prace remontowe i modernizacyjne istniejących obiektów. Dotyczyło to między innymi budynku kuchni i magazynu żywności. - Skarżący podkreślił, że aktywnie uczestniczy w pielęgnacji zasobów leśnych znajdujących się pod pieczą A. - Latem 2018 roku geodeci w porozumieniu z B. i A. dokonali korekty linii rozgraniczających działki. W wyniku tych działań granica najmowanej przez skarżącego działki została przesunięta na teren działki sąsiedniej. Znajdujący się tam ośrodek wypoczynkowy, którego zabudowa jest zdaniem skarżącej niemal identyczna z zabudową działki [..], został uwzględniony w miejscowym planie zagospodarowanie przestrzennego i dopuszczono tam prowadzenie takiej samej działalności wypoczynkowej jak na terenie najmowanym przez skarżącego. Natomiast w wyniku przesunięcia granic naszej działki niemal 500 m kw. najmowanego przez nas gruntu objęte jest tymi samymi warunkami zabudowy co działka sąsiednia. Zdaniem skarżącego sztywne stanowisko organów nadzoru budowlanego powołujących się na obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego spowodował wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Zaznaczono ponadto, że plan został przyjęty w 2009 roku po uprzednim trzyletnim procesie prawotwórczym i obecnie nie przystaje ani do realiów istniejących na terenie objętym planem, ani nie uwzględnia dynamiki zachodzących zmian w zakresie gospodarki terenami. W związku z powyższym stanem rzeczy skarżący podjął starania w Urzędzie Miasta o: a) aktualizację miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez rozszerzenie jego zapisu na pozostałą część działki; b) odstąpienie od rygoru rozbiórki tymczasowych obiektów po upływie 120 dni (zgodnie z zapisem ustawy prawo budowlane). Skarżący zaznaczył na końcu, że coroczny montaż i demontaż tymczasowych obiektów budowlanych spowoduje znaczące zwiększenie kosztów funkcjonowania A. i zaburzy bardzo napięty budżet. W związku z powyższym wniesiono o zawieszenie postępowania w sprawie rozbiórki obiektu będącego przedmiotem decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego do czasu rozstrzygnięcia kwestii uaktualnienia zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren dzierżawionej przez nas działki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Na wstępie należy zauważyć, że po przeprowadzeniu w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego przez organ I instancji stwierdzono, że skarżąca dopuściła się wzniesienia obiektów budowlanych bez uprzedniego uzyskania pozwoleń na budowę, co wynika bezspornie z akt sprawy. W związku z powyższym wydano decyzję nakazującą rozbiórkę. Podejmując w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję organy zastosowały przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Należy przy tym zaznaczyć, że nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, tzn. stwierdzenie przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie prowadzi wprost do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru budowlanego ma bowiem obowiązek zbadania, czy jest możliwa legalizacja danego obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do treści art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, w pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego powinien zbadać, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli powyższe ustalenia są pozytywne, organ nadzoru budowlanego może przejść do procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego, nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie stosownych dokumentów. Z powyższego uregulowania prawnego wynika, że wdrożenie procedury legalizacyjnej wymaga wstępnej oceny zgodności samowolnie zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi. Negatywna ocena w zakresie zgodności wzniesionego obiektu budowlanego z powyższymi przepisami będzie skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę samowoli budowlanej. Jeśli więc legalizacja nie jest możliwa z uwagi na zawarte w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego obwarowania, wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne i niezależne od woli organu. Decyzje podejmowane w tym trybie mają bowiem charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 352/17, publ. Lex nr 2373325). W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo uznały, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym obiekty wybudowane bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, co do których nakazano rozbiórkę w niniejszej sprawie nie mogły być przedmiotem procedury legalizacyjnej, o której mowa w art. 48 ust. 2-3 Prawa budowlanego. Należy zaznaczyć, że w świetle uchwały nr XVII/203/2009 Rady Miejskiej z dnia 28 kwietnia 2009 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu geodezyjnego dla części północnej miasta, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa nr 83 z dnia 26 czerwca 2009 r. poz. 1656, działka nr [..], na której zlokalizowany jest obiekt budowlany podlegający rozbiórce, znajduje się na obszarze planu oznaczonym symbolem 1.ZLu (karta terenu dla tego obszaru została uregulowana w § 8 tej uchwały). Z godnie z § 2 ust. 7 uchwały "dopuszcza się wznoszenie tymczasowych obiektów budowlanych na czas nie dłuższy niż 120 dni oraz tymczasowych znaków reklamowych na całym obszarze planu, z wyjątkiem zakazów zawartych w ustaleniach szczegółowych, w kartach terenów: od § 8 do § 97 w pkt 4 i od § 98 do§ 141 w pkt 9". Powyższą regulację uszczegóławia § 8 ust. 4 pkt 4.1. lit. f uchwały, zgodnie z którą "(...) poza liniami zabudowy dopuszcza się zagospodarowanie tymczasowe związane z organizowaniem obozów letnich i biwaków". Jak wskazano wyżej przeprowadzenie procedury legalizacyjnej wymaga, aby budowa była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W niniejszej sprawie taka zgodność na zachodzi. Aby możliwe było zastosowania procedury legalizacyjnej, obiekt budowlany, którego dotyczy nakaz rozbiórki powinien mieć charakter tymczasowy, co oznacza że wzniesiony jest na czas nie dłuższy niż 120 dni. Jak wynika z akt sprawy obiekt budowlany pełniący funkcję kuchni i magazynu żywności został wzniesiony bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę poprzez wykonanie bezpośrednio na gruncie wylewek betonowych, stanowiących posadzkę oraz ustawienie na nich obiektów konstrukcji stalowej obłożonych blachą falistą tzw. blaszaków. Należy w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć "obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe;" W świetle takiej definicji należy przyznać rację organom orzekającym w niniejszej sprawie w zakresie w jakim uznały, że obiekt, podlegający rozbiórce nie spełnia przesłanek określonych w definicji legalnej "tymczasowego obiektu budowlanego" ze względu na wykonanie wylewek betonowych, na których następnie osadzono obiekt. Tego rodzaju roboty budowlanego wywołują skutek w postaci trwałego związania z gruntem (obiekt posiada fundamenty). W związku z powyższym prawidłowo orzekły organy, nakazując jego rozbiórkę. Ze względu na to, że nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki wyłączające obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, przewidziane w art. 29-31 Prawa budowlanego oraz że obiekt nie mógł podlegać procedurze legalizacji w świetle postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy uznać rozumowanie organów nadzoru budowlanego za słuszne. Zarówno organ I jak i II instancji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy przeprowadziły należytą analizę stanu faktycznego, która doprowadziła do wniosku, że w sprawie zachodzą przesłanki dla wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Ze względu na charakter decyzji przewidzianej w art. 48 ust. 1 organy ustalając, iż zachodzą te przesłanki były zobowiązane do wydania decyzji określonej treści. Skarżący w swej skardze w zasadzie nie kwestionuje legalności wydanych decyzji, przyznając iż naruszył prawo, samowolnie wzniósł szereg obiektów służących prowadzeniu letniego wypoczynku dla dzieci i młodzieży oraz akcentując aspekt związanym z celem działania A. jako chęć zapewnienia uczestnikom organizowanego wypoczynku należytych warunków do rekreacji. Poniesienie znacznych nakładów finansowych na wybudowanie obiektu czy też kierowanie się tym, że regulacje miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie przystają do realiów faktycznego wykorzystywania terenu, nie mogą stanowić w żadnym stopniu o zasadności skargi. Jak to już wskazano na wstępie uzasadnienia wyroku, sąd administracyjny bada wyłącznie legalność zaskarżonych decyzji, aspekty słusznościowe nie prowadzą do uwzględnienia skargi. Można w tym miejscu wyrazić dezaprobatę dla takich działań skarżącego, który w sposób lekkomyślny ponosi znaczne nakłady finansowe, nie troszcząc się w żaden sposób o legalność swych działań. Względy zapewnienia uczestnikom letnich kolonii rekreacji na godziwym poziomie i wedle wymagań organów kontrolujących miejsca wypoczynku dzieci i młodzieży nie stanowią o wadliwości wydanych decyzji. Rekapitulując Sąd uznał działanie organów administracji w przedmiotowej sprawie za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło