I SA/Sz 955/19
WyrokWSA w Szczecinie2020-01-30
Skład orzekający: Bolesław Stachura, Alicja Polańska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ocenił wniosek o dofinansowanie projektu, odrzucając go z powodu niespełnienia kryterium dopuszczalności "zgodność wsparcia" w zakresie limitu 20% grupy docelowej dla osób nieletnich lub do 18 roku życia, podczas gdy wnioskodawca zaznaczył opcję "nie dotyczy" przy odpowiednim oświadczeniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ naruszył zasady przejrzystości oceny projektów, dopuszczając możliwość wyboru opcji "nie dotyczy" przy oświadczeniu dotyczącym kryterium dopuszczalności, co w kontekście zaznaczenia tej opcji przez wnioskodawcę, powinno być interpretowane jako wyraźne oświadczenie o braku zamiaru kierowania wsparcia do osób nieletnich lub do 18 roku życia. Sąd wskazał, że w przypadku wątpliwości organ powinien był zwrócić się do wnioskodawcy o wyjaśnienia, zamiast odrzucać wniosek.Stan faktyczny
Gmina złożyła projekt "Centrum Integracji Społecznej" do konkursu o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Organ ocenił wniosek negatywnie z powodu niespełnienia kryterium dopuszczalności "zgodność wsparcia" (pkt 4), które ogranicza udział osób nieletnich lub do 18 roku życia do 20% grupy docelowej. Gmina zaznaczyła przy odpowiednim oświadczeniu opcję "nie dotyczy", argumentując, że projekt nie jest skierowany do tej grupy. Organ nie uwzględnił protestu Gminy, uznając, że opis grupy docelowej nie wyłącza jednoznacznie możliwości skierowania pomocy do osób nieletnich. Gmina wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia. Zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi G. S. na rozstrzygnięcie Inne z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności I. stwierdza, że ocena projektu została wydana w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę Inne do ponownego rozpatrzenia; II. zasądza od Inne na rzecz skarżącej G. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
G. S., dalej "Gmina" złożyła projekt "Centrum Integracji Społecznej (CIS) w [...] - instytucją aktywizującą osoby zagrożone ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym z powiatu s. " do [...] Urzędu Pracy w S. ("instytucja pośrednicząca", "organ") w ramach konkursu nr [...] Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. (RPOWZ) na lata 2014-2020.
Gmina wskazała, że program 3 - letni (warsztat ogrodniczy -zakładanie i pielęgnacja ogrodów) skierowany będzie do grupy 30 osób (16 kobiet i 14 mężczyzn) zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym w szczególności osób długotrwale bezrobotnych oraz osób wskazanych w ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz otoczenia tych osób w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla udzielenia wsparcia. Celem jego ma być zwiększenie szans zatrudnienia dzięki uczestnictwu w zajęciach CIS przez wsparcie zarówno w sferze społecznej, jak i zawodowej. W ocenie Gminy, dużą grupę osób bezrobotnych stanowią osoby w wieku 25-55 lat i zadania w ramach warsztatu ogrodniczego - zakładanie i pielęgnacja ogrodów będą miały za zadanie aktywizację tej grupy. Zgodnie z zasadą równości szans i niedyskryminacji wnioskodawca dopuszcza uczestnictwo osób z poza tej grupy, wpisujących się w definicję grupy docelowej. Grupa docelowa to grupa, która bardzo potrzebuje zachęty i drogowskazów, tak aby
zmienić swoje życie. Zwłaszcza młodzi ludzie muszą poczuć, że mają możliwości podjęcia pracy u nas w kraju poprzez pokazanie im szeroko rozumianego wsparcia społecznego i zawodowego. Jeżeli chodzi o inne czynniki określające grupę docelową poza statusem na rynku pracy, wiekiem oraz miejscem zamieszkania będą one możliwe dopiero do określenia na etapie rekrutacji. Dzięki szerokim możliwością, które daje warsztat ogrodniczy - zagospodarowanie i pielęgnacja ogrodów projekt jest otwarty na udział osób niepełnosprawnych. Rekrutacja do projektu będzie otwarta i powszechna, obejmie swoim zakresem cały powiat s. , a informacje o projekcie będą publikowane w prasie powiatowej w celu umożliwienia uczestnictwa wszystkim mieszkańcom powiatu. Aby umożliwić udział w programie każdemu chętnemu, spełniającemu kryteria, rekrutacja będzie odbywać się za pomocą różnych kanałów informacyjnych (e-mail, strona internetowa Gminy oraz CIS, telefon, faks, tablice ogłoszeń Gminy oraz Ośrodka Pomocy Społecznej (OSP) z powiatu, oraz prasa lokalna i powiatowa), zostanie również nawiązana współpraca z pracownikami OPS z powiatu, którzy będą uczestniczyli w rekrutacji. Projekt będzie realizowany zgodnie z zasadami polityki równości szans kobiet i mężczyzn, zrównoważonego rozwoju oraz równości szans i niedyskryminacji poprzez udzielanie wsparcia osobom bez względu na płeć, wiek, stopień niepełnosprawności, rasę, pochodzenie etniczne, religię oraz miejsce zamieszkania.
Organ poinformował wnioskodawcę pismem z dnia [...] października 2019 r., że jego wniosek został oceniony negatywnie z uwagi na niespełnienie następującego kryterium dopuszczalności: nr [...] zgodność wsparcia pkt 4.
Organ wskazał, że zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu w ramach RPO WZ Działanie 7.2 Wsparcie dla tworzenia podmiotów integracji społecznej oraz podmiotów działających na rzecz a społeczno-zawodowej Regionalny Program Operacyjny Województwa Z." 2014- 2020 nr [...], dalej "Regulamin konkursu", w ramach I fazy oceny dokonywana jest weryfikacja spełnienia przez projekt kryteriów w ramach następujących płaszczyzn: dopuszczalność, wykonalność, jakość, administracyjność oraz treść wniosku jest analizowana pod kątem ewentualnych oczywistych omyłek zgodnie z art. 43 ust. 2 ustawy dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r, poz. 1431 ze zm.), dalej "u.p.s.". Do każdej z ww. płaszczyzn oceny przyporządkowano odpowiednie kryteria, które zostały zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO WZ. Rzetelnej i bezstronnej oceny spełniania kryteriów wyboru przez projekt dokonuje Komisja Oceny Projektów (KOP), której szczegółowy tryb pracy określa Regulamin prac KOP. Ocena negatywna przynajmniej jednego kryterium skutkuje uzyskaniem negatywnej oceny przez projekt w rozumieniu art. 53 ust. 2 u.p.s. (projekt jest odrzucany z dalszego postępowania konkursowego).
Organ podał, że w Regulaminie konkursu kryterium, które zostało ocenione negatywnie przez KOP, zostało zdefiniowane jako:
1. Nazwa: Zgodność wsparcia
Definicja:
1. Projekt skierowany do grup docelowych z obszaru województwa z. (w przypadku osób fizycznych - pracujących, uczących się lub zamieszkujących na obszarze województwa z. w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego, a w przypadku innych podmiotów - posiadających jednostkę organizacyjną na obszarze województwa z. ).
2. Projektodawca wniesie wkład własny w wysokości nie mniejszej niż 5 % wartości projektu, zgodnie z zapisami zawartymi w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014 - 2020.
3. Projekt zakłada osiągnięcie wskaźników efektywności społecznej i zatrudnieniowej dla uczestników na poziomie zgodnym z Komunikatem Ministra Rozwoju w sprawie wyznaczenia minimalnych poziomów kryterium efektywności społecznej i zatrudnieniowej dla Regionalnych Programów Operacyjnych:
- w odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami
- w odniesieniu do pozostałych osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym.
4. W projekcie maksymalnie 20 % grupy docelowej mogą stanowić osoby:
- nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich;
- do 18 roku życia lub do zakończenia przez nie realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki;
5. Beneficjent zobowiązany jest do zachowania trwałości podmiotów, utworzonych/wspartych ze środków EPS co najmniej przez okres odpowiadający okresowi realizacji projektu, jednak nie krótszy niż 2 lata od momentu zakończenia realizacji projektu.
6. Okres zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w ZAZ po zakończeniu realizacji projektu jest co najmniej równy okresowi zatrudnienia w ramach projektu (okres może być krótszy, wyłącznie w sytuacji, gdy osoba z niepełnosprawnością podejmie w tym okresie zatrudnienie poza ZAZ).
7. Realizowane w ramach projektu formy wsparcia prowadzące do nabycia/podniesienia kwalifikacji kończą się uzyskaniem dokumentu potwierdzającego nabyte kwalifikacje w rozumieniu Wytycznych w zakresie monitorowania postępu rzeczowego realizacji programów operacyjnych na lata 2014-2020.
Organ podał, że opis znaczenia kryterium: Spełnienie kryterium jest konieczne do przyznania dofinansowania.
Projekty niespełniające kryterium są odrzucane. Ocena spełniania kryterium polega na przypisaniu wartości logicznych "tak", "nie".
Dodatkowe informacje/zalecenia
Odnośnie pkt 4, organ podał, że jeżeli wnioskodawca planuje objąć wsparciem osoby wskazane w definicji kryterium i/lub jeśli w projekcie przewidziano otwartą rekrutację, to ich liczba nie może przekroczyć 20% grupy docelowej.
W związku z tym, w celu zweryfikowania spełnienia kryterium, należy wskazać liczbę tych osób, która nie będzie przekraczała 20% grupy docelowej i/lub w treści wniosku zawrzeć informację, że osoby te nie będą stanowiły więcej niż 20% uczestników projektu.
Ponadto, wnioskodawca powinien zaznaczyć odpowiedź TAK przy Oświadczeniu w części I wniosku o dofinansowanie o treści: Oświadczam, iż w ramach projektu uczestnicy będący: nieletnimi wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobami do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki nie będą stanowili więcej niż 20% grupy docelowej.
Organ podał, że przedmiotowy projekt został oceniony przez dwóch niezależnych Oceniających wybieranych w drodze losowania przeprowadzonego przez Przewodniczącego KOP. Uszczegółowienie powyższego uzasadnienia oceny poszczególnych kryteriów dokonanych przez KOP stanowią załączniki do niniejszego pisma.
Pierwsza Oceniająca podała, że: "Projekt nie spełnia kryterium dopuszczalności Zgodności wsparcia - nr [...]. Wnioskodawca w punkcie 36 w części I wniosku o dofinansowanie błędnie oznaczył oświadczenie (nr [...]), wskazując, że przedmiotowe kryterium go nie dotyczy. Zgodnie z zapisami Regulaminu, powinien oznaczyć właściwe oświadczenia na TAK. Jednoznacznie z treści wniosku nie wynika wprost, że projekcie maksymalnie 20 % grupy docelowej stanowią osoby:
- nieletnie wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich;
- do 18 roku życia lub do zakończenia przez nie realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki.
W części D. 1 wskazano, że projekt jest skierowany do 30 osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym w szczególności osób długotrwale bezrobotnych oraz osób zakresie, w jakim jest to niezbędne dla udzielenia wsparcia UP.
W opisie grupy wskazano analogicznie dodając, że dużą grupę osób bezrobotnych stanowią osoby w wieku 25 55 lat i zadania w ramach warsztatu ogrodniczego - zakładanie i pielęgnacja ogrodów będą miały za zadanie aktywizacje tej grupy.
wskazanych w ust. 1 pkt. 2 ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz otoczenia tych osób w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla udzielenia wsparcia UP.
Przedmiotowe zapisy nie wskazują jednoznacznie, że w ramach grupy docelowej nie będą wspierane osoby określone w kryterium nr [...], tym bardziej, że w innej części wniosku - [...] Wnioskodawca wskazał, że cyt. ... zwłaszcza młodzi ludzie muszą poczuć, że mają możliwość podjęcia pracy u nas w kraju poprzez przekazanie im szeroko rozumianego wsparcia społecznego i zawodowego ...
Ponadto, wnioskodawca deklaruje, że dużą grupę osób bezrobotnych stanowią osoby w wieku 25 - 55 lat i zadania w ramach warsztatu ogrodniczego – zakładanie i pielęgnacja ogrodów będą miały za zadanie aktywizację tej grupy. Zapis ten nie wskazuje jednoznacznie, że Wnioskodawca nie będzie wspierał grupy wskazanej w kryterium, zwłaszcza że deklaruje w opisie rekrutacji, że rekrutacja będzie otwarta i powszechna.
Wskazuje to, iż zachodzi podejrzenie, iż osoby wskazane w kryterium 4 mogłyby zostać zakwalifikowane do udziału, w projekcie.
Brak jest zatem jednoznacznej deklaracji w treści wniosku wskazującej na niekwalifikowanie przez Wnioskodawcę osób wymienionych w kryterium 4.
Zgodnie z zapisami dokumentacji konkursowej, jeśli wnioskodawca planuje objąć wsparciem osoby wskazane w definicji to ich liczba nie może przekroczyć 20% grupy docelowej. W celu zweryfikowania należy wskazać liczbę tych osób, która nie będzie przekraczała 20% grupy docelowej i/lub w treści wniosku zawrzeć informację, że osoby te nie będą stanowiły więcej niż 20% uczestników projektu. Ponadto wnioskodawca powinien zaznaczyć TAK w oświadczeniu w części I wniosku.
W związku z powyższym kryterium zostaje uznane za niespełnione."
Druga Oceniająca podała, że: "Zgodnie z opisem kryterium w regulaminie konkursu: Jeżeli wnioskodawca planuje objąć wsparciem osoby wskazane w definicji kryterium i/lub jeżeli w projekcie przewidziano otwartą rekrutację, to ich liczba nie może przekroczyć 20 %> grupy docelowej. W związku z tym w celu zweryfikowania spełnienia kryterium, należy wskazać liczbę tych osób, która nie będzie przekraczała 20% grupy docelowej i/lub w treści wniosku zawrzeć informację, iż osoby te nie będą stanowiły więcej niż 20% uczestników projektu. Ponadto, wnioskodawca powinien zaznaczyć odpowiedź TAK przy Oświadczeniu w części 1 wniosku o dofinansowanie o treści: Oświadczam, iż w ramach projektu uczestnicy będący: nieletnimi wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobami do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki nie będą stanowili więcej niż 20% grupy docelowej.
Wnioskodawca w żadnym miejscu wniosku nie wskazał jednoznacznie wieku potencjalnych uczestników. Zakłada też, że rekrutacja będzie otwarta i powszechna. Ponadto przy Oświadczeniu w części I wniosku o dofinansowanie o treści: Oświadczam, iż w ramach projektu uczestnicy będący: nieletnimi wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobami do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki nie będą stanowili więcej niż 20% grupy docelowej, wnioskodawca nie zaznaczył TAK Biorąc pod uwagę, iż treść wniosku nie pozwała jednoznacznie określić czy osoby poniżej 18 roku życia nie zostaną objęte wsparciem należy uznać kryterium ze niespełnione".
Gmina złożyła protest na negatywną ocenę projektu i podniosła, że organ błędnie uznał, że nie spełnia ona przedmiotowego kryterium. Wskazała, że w treści wniosku przy oświadczeniu o treści "oświadczam, iż w ramach projektu uczestnicy będący nieletnimi, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodne z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobami do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki nie będą stanowili więcej niż 20% grupy docelowej" dokonała wyboru opcji "NIE DOTYCZY" (wyłączone).
Już z tego powodu wniosek, nie powinien być oceniany z punktu widzenia kryterium dopuszczalności numer [...] pkt 4, albowiem to kryterium nie znajduje zastosowania do jej projektu, ponieważ Gmina nie zamierzała objąć wsparciem kategorii osób w nim opisanych. Gmina wskazała, że oświadczenie numer [...] jej nie dotyczy. W sposób jednoznaczny oświadczyła, że osoby o których mowa w definicji kryterium dopuszczalności nie pozostają objęte wsparciem, tak więc przy realizacji projektu nie zachodzi konieczność zachowania współczynnika 20% (max) składu grupy docelowej, albowiem projekt nie jest kierowany do tych osób.
Zaznaczenie takiego wyboru, wyłącza, według Gminy, również, konieczność wskazania liczby tej kategorii uczestników, biorących udział w projekcie, co jest logiczną konsekwencją wyłączenia tej grupy z kręgu osób objętych wsparciem.
Zdaniem Gminy, organ dokonał niewłaściwej interpretacji zapisów części D wniosku. Gmina podała, że prawidłowa analiza wniosku, nie powinna budzić wątpliwości, iż grupą docelową mającą zostać objętą wsparciem, są osoby w wieku od 25 do 55 lat. Nie miało znaczenia przy tym, iż rekrutacja do projektu jest otwarta, albowiem w części D wniosku wskazano, iż rekrutacja jest otwarta, przy czym w punkcie [...] jednoznacznie opisano procedurę rekrutacyjną, której celem jest niedopuszczenie do uczestnictwa w projekcie osób niespełniających kryteriów naboru, a więc osób nieletnich, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodne z ustawą z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osób do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego. Aby zweryfikować, czy dany, potencjalny uczestnik nie jest osobą nieletnią, wobec której zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodne z ustawą z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobą do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki oraz czy spełnia pozostałe kryteria udziału w projekcie, Gmina przewidziała dwuetapową procedurę rekrutacyjną, tj.: etap I przeprowadzany w oparciu o metodę zerojedynkową, w ramach której badana będzie możliwość uczestnictwa danego kandydata w projekcie, w tym przesłanki negatywne, tj. bycie nieletnimi, wobec którego zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodne z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osoba do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki oraz ETAP II, który weryfikuje już konkretne cechy osób, które zweryfikowane zostały podczas ETAPU 1.
Zdaniem Gminy, tak opracowana procedura, przy jednoczesnym oświadczeniu wnioskodawcy, iż w projekcie nie będą brali udział nieletni, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodne z ustawą z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobami do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki, daje pełne gwarancje, iż do projektu nie zostaną dopuszczone jako uczestnicy osoby, o którym mowa powyżej. Gmina podała, że organ błędne wnioski wysnuł również z użytego w części [...] sformułowaniu o treści "zwłaszcza młodzi ludzi muszą poczuć, że mają możliwość podjęcia pracy u nas w kraju poprzez pokazaniem im szeroko rozumianego wsparcia społecznego i zawodowego". Według Gminy, błędnie zrównano ludzi młodych z osobami nieletnimi. Używając określenia młody, wnioskodawca jednocześnie wskazuje, iż "dużą grupę osób bezrobotnych stanowią osoby w wieku 25 - 55 lat, dlatego określenie "młodzi ludzie" odnosi się do osób w wieku od 25 do 40 lat, czyli do grupy bezrobotnych mieszczących się w pierwszej połowie całego przedziału osób tworzących grupę opisanych bezrobotnych. Gmina podkreśliła, że inne programy finansowane ze środków europejskich za ludzi młodych uznają ludzi w wieku do 40 lat, np. operacja typu "Premie dla młodych rolników" w ramach podziałania "Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020. Gmina wskazała, że określając grupę docelową posługiwała się pojęciem osoby bezrobotnej, które zdefiniowane jest w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2019 r. poz.1482). Definicja ta wprost rozstrzyga, że z uwagi na skierowanie projektu do osób
bezrobotnych, wykluczone pozostają z niego osoby poniżej 18 roku życia, a więc osoby o których mowa w punkcie 6.4 kryterium dopuszczalności.
Gmina podała, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych, w szczególności regulaminowych, nakładających na wnioskodawcę obowiązek składania w części D wniosku, jakichkolwiek oświadczeń z których miałoby wynikać jakie osoby nie będą objęte wsparciem i wystarczające w tym zakresie było wskazanie odpowiedniego "wyboru oświadczenia" w części zawierającej "Deklaracje Wnioskodawcy - oświadczenie" przy oświadczeniu dotyczących przedmiotowych podmiotów (punkt [...] oświadczeń). Regulamin konkursu nie nakłada na wnioskodawcę obowiązku objęcia projektem osób nieletnich, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodne z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osób do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki. W tym zakresie wnioskodawca posiada swobodę, a obowiązek związany z konicznością zachowania maksymalnego dwudziestoprocentowego współczynnika udziału ww. podmiotów w projekcie zachodzi wyłącznie w przypadku, gdy wnioskodawca wsparciem zamierza objąć tą kategorię osób.
Organ wydał w dniu [...] listopada 2019 r. rozstrzygnięcie nr [...], w którym nie uwzględnił protestu Gminy.
Organ podał, że zgodnie z opisem znaczenia kryterium wnioskodawca planując objąć wsparciem osoby wskazane w definicji kryterium i/lub zakładając w projekcie otwartą rekrutację zobowiązany był do zawarcia we wniosku informacji wskazującej, że osoby wyszczególnione w definicji kryterium nie będą stanowiły więcej niż 20% uczestników projektu oraz znaczenie odpowiedzi "TAK" przy Oświadczeniu nr [...] w części I Deklaracja Wnioskodawcy - oświadczenia, tj.: Oświadczam, iż w ramach projektu uczestnicy będący: nieletnimi wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobami do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki nie będą stanowili więcej niż 20% grupy docelowej.
Zdaniem organu, z powyższego wynika, że zawarte w części opisowej wniosku informacje na temat grupy docelowej muszą odpowiadać złożonej w oświadczeniu deklaracji. Tylko łączne spełnienie ww. warunków jest przesłanką do pozytywnej oceny wniosku w ramach tego kryterium.
W opinii organu, w świetle wymogów kryterium, przedstawiona we wniosku charakterystyka grupy docelowej nie odpowiada złożonej przez Gminę w Oświadczeniu nr [...] deklaracji NIE DOTYCZY. Organ wskazał, że zapisy wniosku w części [...] i [...] (str.9-10) w których wskazano: (...) Grupa docelowa, czyli osoby, zagrożone ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym w tym długotrwale bezrobotnej...) oraz (...) 30 UP (16K i 14M) zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym w szczególności osoby długotrwale bezrobotne, w tym osoby wskazane w ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu socjalnym oraz otoczenia tych osób(...) nie precyzują w sposób jednoznaczny, iż z grupy docelowej projektu będą wyłączone osoby o których jest mowa w omawianym kryterium. W opinii organu, zawarcie w opisie grupy docelowej zapisu w tym, w szczególności długotrwale bezrobotne wskazuje, że wśród osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym znajdować się będą osoby długotrwale bezrobotne. Natomiast z tych zapisów nie wynika, że osoby bezrobotne, o których mowa w ustawię z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (osoby powyżej 18 roku życia) będą stanowiły 100% grupy docelowej.
Nie potwierdzają tego również zapisy wniosku do których w proteście odwołuje się Gmina: (...większość tych osób to osoby w wieku 25-55 lat (...) oraz (...) dużą grupę osób bezrobotnych stanowią osoby w wieku 25-55 lat (...). Zdaniem organu, na podstawie tych zapisów nie można jednoznacznie stwierdzić, że projekt skierowany jest wyłącznie do ww. osób, gdyż taka informacja z treści wniosku nie wynika.
W ocenie organu, założenie zaś w ramach projektu otwartej rekrutacji przy tak sformułowanych zapisach wniosku, zgodnie z wymogami kryterium, zobowiązywało Gminę do zaznaczenia opcji TAK przy złożonej do Oświadczenia nr [...] deklaracji.
Organ podkreślił, że ocena ww. kryterium jest dokonywana pod kątem jego spełnienia bądź niespełnienia (tj.: przypisaniu wartości logicznych "tak/"nie") wobec czego tak ważne są precyzyjne zapisy wniosku o dofinansowanie, które nie powinny budzić wątpliwości oceniających projekt odnośnie spełnienia przedmiotowego kryterium, gdyż rolą oceniających nie jest domniemywanie intencji wnioskodawcy w kwestiach wyraźnie nieopisanych we wniosku. Organ stwierdził, że Gmina pominęła istotne informacje, które mogły wpłynąć na ocenę jej wniosku.
Gmina złożyła skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu przeprowadzona została w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła błędną ocenę protestu skarżącego w świetle podniesionych w nim zarzutów w zakresie kryterium dopuszczalności nr [...], zgodność wsparcia - pkt 4 przez uznanie, iż protest nie zasługuje na uwzględnienie, co stanowi mające istotny wpływ na wynik oceny naruszenie prawa.
W uzasadnieniu skargi podtrzymała swoje stanowisko zawarte w złożonym proteście.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przedmiotowe kryterium nie zostało spełnione, a zatem złożony przez Gminę projekt nie mógł być objęty dofinansowaniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Regulamin konkursu nr [...] RPO WZ na lata 2014-2020, oś priorytetowa VII Włączenie społeczne, działanie 7.2 Wsparcie dla tworzenia podmiotów integracji społecznej oraz podmiotów działających na rzecz aktywizacji społeczno-zawodowej został ogłoszony przez organ i udostępniony na stronie internetowej organu (dostępny na stronie organu [...]).
W ramach konkursu pomoc miała być ukierunkowana na zmniejszenie lub wyeliminowanie ryzyka wykluczenia społecznego poprzez udzielenie pomocy osobom indywidualnym oraz ich rodzinom w odbudowywaniu i podtrzymywaniu umiejętności uczestnictwa w życiu społeczności lokalnej, w powrocie do pełnienia ról społecznych oraz w podniesieniu kwalifikacji zawodowych, jako wartości na rynku pracy.
Projekty składane w ramach niniejszego konkursu miały realizować:
- Cel Tematyczny 9: Promowanie włączenia społecznego, walka z ubóstwem i wszelką dyskryminacją,
- Priorytet Inwestycyjny 9i: Aktywne włączenie, w tym z myślą o promowaniu równych szans oraz aktywnego uczestnictwa i zwiększaniu szans na zatrudnienie.
Projekty musiały być skierowane bezpośrednio do następującej grupy odbiorców:
- osoby zagrożone ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym,
- otoczenie osób zagrożonych ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym (w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla udzielanego wsparcia osobom zagrożonym ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym). W ramach konkursu nie przewidziano wsparcia dla osób odbywających karę pozbawienia wolności (wsparcie tym osobom udzielane w innym trybie). Warunek ten nie dotyczył osób objętych dozorem elektronicznym (2.1.3. Regulaminu konkursu).
Wybór projektów do dofinansowania następował w oparciu o wniosek o dofinansowanie, którego wzór dostępny był na stronie internetowej organu.
Wnioskodawca zobowiązany był przedstawić we wniosku o dofinansowanie projektu przewidywane rezultaty (efekty) realizacji projektu, określając przy tym wskaźniki rezultatu i produktu. Wskaźniki te odnoszą się do wspieranych operacji, tzn. są bezpośrednio związane z wydatkami ponoszonymi w ramach projektu (wskaźnik produktu) lub są bezpośrednim efektem dofinansowanego projektu (wskaźnik rezultatu bezpośredniego).
Według Regulaminu konkursu, złożony wniosek o dofinansowanie podlega w pierwszej kolejności ocenie pod kątem spełnienia warunków formalnych. Warunki formalne odnoszą się do kompletności, formy oraz terminu złożenia wniosku o dofinansowanie projektu. Weryfikacja odbywa się poprzez stwierdzenie spełnienia lub niespełnienia danego warunku. W razie stwierdzenia w dokumentacji aplikacyjnej braków w zakresie warunków formalnych (nie dotyczy terminu złożenia wniosku) organ wzywa wnioskodawcę do ich uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
Następnie wniosek o dofinansowanie wraz z załącznikami podlega ocenie pod względem spełniania kryteriów wyboru projektów zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący. Rzetelnej i bezstronnej oceny spełniania przez projekt kryteriów wyboru, dokonuje KOP, której szczegółowy tryb pracy określa Regulamin prac KOP.
Wszystkie kryteria oceny projektów w ramach konkursu podzielone były na cztery płaszczyzny: dopuszczalności, wykonalności, jakości oraz administracyjności. Ocena projektów podzielona jest na dwie fazy, tj.:
- Faza I – w ramach I fazy oceny dokonywana jest weryfikacja spełnienia przez projekt kryteriów na płaszczyźnie: dopuszczalności, wykonalności, jakości, w tym wg kryteriów premiujących, administracyjności oraz dokonywana jest weryfikacja oczywistych omyłek.
- Faza II – ocena strategiczna - projekty pozytywnie ocenione a więc takie, które spełniły wszystkie kryteria wyboru w I fazie oceny i uzyskały minimalną wymaganą liczbę punktów kierowane są do oceny strategicznej dokonywanej przez pracowników organu wchodzących w skład KOP. Organ może podjąć decyzję o odstąpieniu od oceny strategicznej projektów po przeprowadzonej I fazie oceny.
W ramach I fazy oceny spełniania przez dany projekt poszczególnych kryteriów wyboru projektów, w ww. kolejności, dokonuje dwóch członków KOP, wybieranych w drodze losowania przeprowadzonego przez przewodniczącego KOP.
Ocena kryteriów dopuszczalności ma na celu wyeliminowanie wszystkich projektów, które nie mieszczą się w ramach zaplanowanego konkursu i będzie dokonywana pod kątem spełniania bądź niespełniania danego kryterium (tj. przypisaniu wartości logicznych "tak"/"nie"). Ocena negatywna przynajmniej jednego kryterium skutkuje uzyskaniem negatywnej oceny przez projekt w rozumieniu art. 53 ust. 2 u.p.s. (jest odrzucany z dalszego postępowania konkursowego), o czym wnioskodawca zostanie poinformowany pismem.
W Regulaminie konkursu w formie tabeli opisano kryteria wyboru (str. 24-58).
Opis płaszczyzny dopuszczalności - Kryteria dopuszczalności nr [...] (nazwa kryterium -zgodność wsparcia) znajduje się na str. 32-37 Regulaminu konkursu. Spełnienie kryterium jest konieczne do przyznania dofinansowania. Projekty niespełniające kryterium są odrzucane. Ocena spełniania kryterium polega na przypisaniu wartości logicznych "tak", "nie". W definicji tego kryterium w pkt 4 (str. 35 i następne) wskazano, że w projekcie maksymalnie 20 % grupy docelowej mogą stanowić osoby:
- nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich;
- do 18 roku życia lub do zakończenia przez nie realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki.
W opisie znaczenia tego kryterium wskazano, że jeżeli wnioskodawca planuje objąć wsparciem osoby wskazane w definicji kryterium i/lub jeśli w projekcie przewidziano otwartą rekrutację, to ich liczba nie może przekroczyć 20% grupy docelowej. W związku z tym, w celu zweryfikowania spełnienia kryterium, należy wskazać liczbę tych osób, która nie będzie przekraczała 20% grupy docelowej i/lub w treści wniosku zawrzeć informację, że osoby te nie będą stanowiły więcej niż 20% uczestników projektu. Ponadto, wnioskodawca powinien zaznaczyć odpowiedź TAK przy Oświadczeniu w części I wniosku o dofinansowanie o treści: "Oświadczam, iż w ramach projektu uczestnicy będący: nieletnimi wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobami do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki nie będą stanowili więcej niż 20% grupy docelowej."
Jak wynikało z zapisów strony internetowej przedmiotowego konkursu organ przygotował też dokument, który miał być pomocy wnioskodawcy przy wypełnianiu wniosku, tj. listę sprawdzającą dla projektodawcy pomocną w stwierdzeniu czy wniosek spełnia wszystkie wymagania i kryteria oceny w ramach przedmiotowego konkursu. Organ w tym dokumencie zaznaczył, że udzielając odpowiedzi na pytania (TAK/NIE) zawarte w dokumencie należy kierować się jedynie treścią wniosku o dofinansowanie, a nie posiadaną wiedzą, gdyż informacje, których nie wpisano nie są znane organowi. Organ wskazał też, że lista sprawdzająca stanowi materiał pomocniczy. Jej zastosowanie, w celu przygotowania i sprawdzenia wniosku następuje na własny użytek beneficjenta i nie może stanowić podstawy do jakichkolwiek roszczeń z tytułu odrzucenia wniosku w trakcie oceny bądź nieotrzymania dofinansowania. Na stronie 5 tego dokumentu zawarto pytania nr [...]: "Czy w projekcie maksymalnie 20 % grupy docelowej stanowią osoby:
- nieletnie, wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich;
- do 18 roku życia lub do zakończenia przez nie realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki?
Czy Wnioskodawca zaznaczył odpowiedź TAK przy Oświadczeniu w części I wniosku o dofinansowanie o treści:
Oświadczam, iż w ramach projektu uczestnicy będący: nieletnimi wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobami do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki nie będą stanowili więcej niż 20% grupy docelowej?".
Spór dotyczy określenia grupy docelowej projektu przez Gminę i w związku z tym konieczności wyboru opcji "TAK" przy oświadczeniu nr [...] (poz.36 oświadczeń- k.87 wniosku).
Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.p.s., właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.
Organ stanął na stanowisku, że Gmina określiła grupę docelową projektu jako grupę zagrożoną ubóstwem i/lub wykluczeniem społecznym. Dopiero dalej dookreśliła grupę przez użycie sformułowania "w szczególności osoby długotrwale bezrobotne". Zdaniem organu, takie określenie grupy docelowej nie wyłącza możliwości skierowania pomocy do osób nieletnimi wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osobami do 18 roku życia lub zakończenia obowiązku szkolnego i nauki. Zatem Gmina powinna przy oświadczeniu nr [...] zaznaczyć "TAK". Organ podkreślił, że opis projektu powinien być jasny, gdyż Oceniający nie mogą ingerować w treść projektu, interpretując jego zapisy, czy też domyślać się intencji wnioskodawcy. Na rozprawie pełnomocnik organu przyznała, że system elektronicznego wypełnia wniosku w części dotyczącej oświadczeń pozwala na wybór opcji odpowiedzi "TAK/NIE/NIE DOTYCZY".
Gmina wskazała, że nie miała zamiaru kierować pomocy do osób nieletnich wobec których zastosowano środki zapobiegania i zwalczania demoralizacji i przestępczości zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich i/lub osób do 18 roku życia lub zakończenia przez nie obowiązku szkolnego i nauki, w związku z tym zaznaczyła przy oświadczeniu nr [...] – "NIE DOTYCZY (WYŁĄCZONE)". Wybór innej odpowiedzi byłby nielogiczny. Projekt miał być w szczególności skierowany do osób długotrwale bezrobotnych w wieku 25-55 lat w celu aktywizacji tej grupy. Użycie przez nią sformułowania w części [...] wniosku (istotne cechy grupy docelowej- k.10 wniosku), że "zwłaszcza ludzie młodzi muszą poczuć, że mają możliwości podjęcia pracy", nie przesądza o skierowaniu projektu do osób poniżej 18 roku życia. Podkreśliła, że Regulaminie konkursu wyraźnie wskazano (k.35 regulaminu) odnośnie powyższego kryterium, że przy ww. oświadczeniu należy wybrać opcję "TAK" w sytuacji gdy wnioskodawca planuje objąć wsparciem takie osoby, zaś Gmina nie zamierzała kierować pomocy do tych osób.
W ocenie Sądu, w sprawie doszło naruszenia przez organ art. 37 ust. 1 u.p.s. w zakresie przejrzystości reguł oceny projektów. Przy tego rodzaju kryterium należałoby zawęzić możliwość opcji odpowiedzi do "TAK/NIE". Możliwość wyboru odpowiedzi "NIE DOTYCZY" pozwala na stwierdzenie, że w niniejszej sprawie Gmina złożyła wyraźne oświadczenie, że nie zamierza kierować pomocy do osób poniżej 18 roku życia w świetle zapisów wniosku.
Zgodzić należy się z organem, że zapisy wniosku powinny być jasne, jednoznaczne i umożliwiać ocenę wniosku bez dokonywania przez Oceniających interpretacji zapisów. Jednakże należy pamiętać też, że w sytuacji gdy Oceniający mają wątpliwości co do treści wniosku mogą za pośrednictwem organu zwrócić się do wnioskodawcy o dodatkowe informacje lub wyjaśnienia na każdym etapie jego oceny. Powyższe reguluje pkt 4.2.8. Regulaminu konkursu (k.60 regulaminu), gdzie zaznaczono też, że ewentualne zmiany treści wniosku, będące konsekwencją złożonych wyjaśnień, mogą mieć wyłącznie charakter porządkowy i doprecyzowujący - w żadnym wypadku nie mogą prowadzić do modyfikacji przedmiotu i przebiegu realizacji projektu. W przypadku wystąpienia takiej modyfikacji w wyniku złożonych wyjaśnień, wyjaśnienia te nie będą brane pod uwagę.
Wyjaśnienia nie mogą również odnosić się do kwestii całkowicie pominiętych przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie, w sytuacji, w której odnoszące się do tej kwestii treści były wymagane zgodnie z zapisami Instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie i/lub Regulaminu konkursu (4.2.9.).
Zdaniem Sądu, gdyby Oceniający skorzystali z ww. regulacji, nie można wykluczyć, iż Gmina doprecyzowałaby swój wniosek, zaś wyjaśnienia Gminy nie prowadziłyby do modyfikacji przedmiotu wniosku i nie odnosił się do kwestii pominiętych we wniosku a wymaganych w Instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie lub Regulaminu konkursu
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1lit.a u.p.s., uwzględnił skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 64 u.p.s. w zw. z art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Skarżącej zasądzono od organu kwotę [...]zł tytułem poniesionych kosztów postępowania sądowego, w tym [...] zł tytułem wpisu i [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło