III SA/Łd 711/19
WyrokWSA w Łodzi2020-01-30
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy były prezes zarządu spółki z o.o. ponosi solidarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub że niezgłoszenie nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały zaistnienie przesłanek odpowiedzialności solidarnej byłego prezesa zarządu spółki. Zaległości podatkowe powstały w okresie pełnienia funkcji, nie uległy przedawnieniu, egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a skarżąca nie wskazała mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości. Sąd uznał również, że wniosek o upadłość powinien zostać złożony najpóźniej do 9 września 2013 r., a złożenie go w październiku 2014 r. było zbyt późne. Podział obowiązków w spółce nie zwalnia prezesa zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania spółki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako byłego prezesa zarządu spółki A za zaległości w podatku akcyzowym i opłacie paliwowej. Skarżąca podnosiła, że nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ złożyła rezygnację z funkcji i wniosek o upadłość spółki w odpowiednim czasie, a także że nie miała wiedzy o zaległościach z uwagi na podział obowiązków w spółce. Organ odwoławczy uznał, że wniosek o upadłość został złożony zbyt późno, a skarżąca nie wykazała przesłanek zwalniających ją z odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości w podatku akcyzowym oraz opłacie paliwowej oddala skargę.
III SA/Łd 711/19
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...] wydana na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 208 § 1, art. 107 §1, § 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 116 §1, §2, § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 900) – dalej: o.p.; art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1649 ze zm.) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu odwołania K. M. od decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...], nr [...] orzekającą o solidarnej z A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. odpowiedzialności podatkowej K. M. jako byłego prezesa zarządu spółki, za zaległości spółki w podatku akcyzowym oraz opłacie paliwowej w łącznej kwocie 77.669.942,00 zł wraz z odsetkami w łącznej kwocie 29.007.475 zł, w tym:
1.w podatku akcyzowym za:
- czerwiec 2013 r. w kwocie 3.644.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.640.499 zł;
- lipiec 2013 r. w kwocie 3.644.000 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.608.551 zł;
- sierpień 2013 r. w kwocie 4.075.814 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.765.665 zł;
- wrzesień 2013 r. w kwocie 3.747.593 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.592.676 zł;
-październik 2013 r. w kwocie 2.007.363 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 836.053 zł;
- styczeń 2014 r. w kwocie 4.423.091 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.730.701 zł;
- luty 2014 r. w kwocie 5.455.525 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.092.829 zł;
- marzec 2014 r. w kwocie 5.235.307 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.963.886 zł;
- kwiecień 2014 r. w kwocie 6.486.045 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.377.980 zł;
- maj 2014 r. w kwocie 6.562.243 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.351.980 zł;
- czerwiec 2014 r. w kwocie 6.479.981 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.269.236 zł;
- lipiec 2014 r. w kwocie 7.476.899 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.554.846 zł;
- sierpień 2014 r. w kwocie 8.678.394 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2.891.688 zł;
2.w opłacie paliwowej za:
- czerwiec 2013 r. w kwocie 519.840 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 234.028 zł;
- lipiec 2013 r. w kwocie 519.840 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 229.470 zł;
- sierpień 2013 r. w kwocie 581.441 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 251.883 zł;
- wrzesień 2013 r. w kwocie 534.618,30 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 227.205 zł;
-październik 2013 r. w kwocie 286.363,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 119.268 zł;
- styczeń 2014 r. w kwocie 637.294,10 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 203.969 zł;
- luty 2014 r. w kwocie 786.050,80 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 245.549 zł;
- marzec 2014 r. w kwocie 754.321 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 229.231 zł;
- kwiecień 2014 r. w kwocie 934.531,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 276.058 zł;
- maj 2014 r. w kwocie 945.510,40 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 271.530 zł;
- czerwiec 2014 r. w kwocie 933.657,90 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 260.452 zł;
- lipiec 2014 r. w kwocie 1.075.237,50 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 367.407 zł;
- sierpień 2014 r. w kwocie 1.244.981,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 414.835 zł;
uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zaległości w opłacie paliwowej za okres czerwiec –październik 2013 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w mocy w pozostałej części.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że K. M. w okresie od dnia 14 lutego 2013 r. do dnia 15 października 2014 r. pełniła funkcje Prezesa Zarządu Sp. z o.o. A, który to zarząd we wskazanym okresie był zarządem jednoosobowym. W czasie pełnienia przez skarżąca funkcji prezesa zarządu spółki po stronie spółki powstały zaległości w podatku akcyzowym między innymi za czerwiec – październik 2013 r., styczeń – sierpień 2014 r. oraz w opłacie paliwowej za czerwiec- październik 2013 r., styczeń-sierpień 2014 r., określone prawomocnymi decyzjami Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. oraz decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., załączonymi do akt sprawy.
Z uwagi na niewywiązanie się przez spółkę z ciążących na niej zobowiązań podatkowych w podatku akcyzowym oraz opłacie paliwowej za w/w okresy, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. postanowieniem z dnia [...], po uprzednim wykluczeniu istnienia przesłanek , o których mowa w art. 108 § 2 i § 3 o.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2016 r., wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K. M. ze Sp. z o.o. A za zaległości spółki w podatku akcyzowym za czerwiec- październik 2013 r., styczeń – sierpień 2014 r. oraz w opłacie paliwowej za czerwiec- październik 2013 r., styczeń-sierpień 2014 r. wraz z odsetkami.
W toku prowadzonego postępowania skarżąca w przedłożonym do akt sprawy piśmie wyjaśniła, że w dacie powołania jej osoby na prezesa zarządu spółki, spółka posiadała koncesję na obrót paliwami, a jej wiodąca działalnością był handel hurtowy i detaliczny paliwami ciekłymi , z zamiarem zdobycia dominującej pozycji na krajowym rynku hurtowym. Docelowo spółka zamierzała także rozpocząć działalność poprzez uruchomienie 3-4 stacji benzynowych i w tym celu w czerwcu i lipcu 2013 r. podpisała umowy dzierżawy stacji paliwowych. Wskazała także, że marcu 2013 r. doszło do sprzedaży części udziałów w spółce na rzecz nowego wspólnika B spółki z.o.o. z siedzibą w L., w wyniku czego doszło do dokapitalizowania spółki kwotą 45. 000 zł poprzez podwyższenie wartości jednego udziału. Odnośnie roku 2013 skarżąca wskazała na dynamiczny rozwój firmy, o czym świadczy między innymi fakt zatrudniania w pełnym wymiarze czasu pracy 16 osób, czy też zakup środków trwałych o łącznej wartości około 650.000 zł. Rok obrotowy 2013 spółka zakończyła zyskiem w kwocie netto 1.203.658,86 zł, z którego 700 zł przeznaczono na pokrycie straty roku 2012, a pozostała kwota zadysponowana została na kapitał zapasowy spółki. Ponadto w roku obrachunkowym 2013 była kontrolowana przez Urzędy Celne , które nie wykryły żadnych nieprawidłowości. Dalej skarżąca wskazał, iż spółka w okresie styczeń – kwiecień 2014 rozwijała swoją pozycję na rynku hurtowego obrotu paliwami , zwiększyła zatrudnienie do 21 osób oraz dokonała zakupu środków trwałych o łącznej wartości 93.370,73 zł. Ponadto w lutym 2014 r. spółka zawarła umowę o zbadanie finansowe za rok 2013 przez biegłego rewidenta, jednakże ze względu na wszczęcie w kwietniu 2014 r. przez Urząd Kontroli Skarbowej w Ł. Oddział Zamiejscowy w P.kontroli w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku VAT, podatku akcyzowego oraz opłaty paliwowej za 2013 r., rozpoczęte przez biegłego rewidenta badanie sprawozdania finansowego za 2013 r. zostało przerwane, a co skutkowało opóźnieniem w sporządzeniu sprawozdania Zarządu z działalności spółki za rok 2013 r. Ponadto równolegle wszczynane kontrole krzyżowe podmiotów współpracujących ze spółką doprowadziły do utraty jej zaufania jako wiarygodnego kontrahenta, co skutkowało wycofywaniem się ze współpracy ze spółką zarówno przez dostawców, jak i odbiorców paliw, a w konsekwencji do znacznego spadku obrotów spółki. We wrześniu 2014 r. na całym majątku spółki dokonano zabezpieczenia na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych spółki. Ponieważ poinformowany przez skarżącą wspólnik spółki o zaistniałej sytuacji, która wymagała pilnego dokapitalizowania spółki nie podjął jakichkolwiek działań skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki, składając jednocześnie rezygnację z funkcji prezesa zarządu spółki. Rezygnując z pełnionej funkcji rozliczyła się z dokumentacji spółki oraz pozostających w jej kasie środków pieniężnych w kwocie około 60.000 zł, które w ocenie skarżącej były wystarczające na przeprowadzenie postępowania upadłościowego. Wskazała także, iż wystosowane przez sąd upadłościowy zarządzenie z dnia 16 października 2014 r. o uzupełnienie braków formalnych wniosku o ogłoszenie upadłości spółki wydane zostało po dacie jej formalnego odwołania z funkcji prezesa zarządu spółki, co miało miejsce w dniu 15 października 2014 r. Tym samym wykonanie tego zarządzenia ciążyło na nowym prezesie zarządu spółki, którym został A. B. powołany na tę funkcję w dniu 15 października 2014 r. Co więcej po odwołaniu skarżącej z funkcji prezesa zarządu nie miała ona dostępu do jakiejkolwiek dokumentacji, jak również nie mogła kontrolować toczącego się postępowania upadłościowego. Tym samym w ocenie skarżącej w sprawie zaistniały ustawowe przesłanki zwalniającej ją od solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. orzekł o solidarnej z A Sp. z o.o. z siedzibą w Z. odpowiedzialności podatkowej K. M. jako byłego prezesa zarządu spółki, za zaległości spółki w podatku akcyzowym za okres czerwiec – październik 2013 r., styczeń – sierpień 2014 r. oraz w opłacie paliwowej za okres czerwiec- październik 2013 r. , styczeń – sierpień 2014 r. w łącznej kwocie 77.669.942,00 zł wraz z odsetkami w łącznej kwocie 29.007.475 zł.
Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła odwołanie , w którym zarzuciła naruszenie:
- art. 125 o.p. poprzez nadmierne w czasie prowadzenie postępowania w sprawie oraz jego zbyt późne wszczęcie;
- art. 180 o.p. poprzez nieuwzględnienie zgłaszanych przez nią wniosków dowodowych – przesłuchanie zgłoszonych świadków A. B. na okoliczność kondycji finansowej spółki w dacie zakupienia jej udziałów oraz J. K. - osoby reprezentującej większościowego wspólnika na okoliczność kondycji finansowej spółki w dacie zgłoszenia wniosku o upadłość oraz pozostawionych w kasie spółki środków pieniężnych, co stanowiło istotną okoliczność w aspekcie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej na podstawie art. 116 o.p., a w konsekwencji art. 123 o.p. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania ;
- art. 187 § 1 i art. 191 o.p. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego związanego z terminem zgłoszenia przez skarżąca wniosku o upadłość spółki;
- art. 210 § 4 o.p. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji granicznej daty, w której skarżąca winna zgłosić wniosek o upadłość spółki;
- art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. poprzez jego niezastosowanie; art. 120 o.p poprzez naruszenie zasady legalizmu.
Z uwagi na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości.
Uzasadniając skarżąca ponownie przedstawiła argumentację, co do pozostawienia spółki, w dacie zgłoszenia wniosku o upadłość i rezygnacji z pełnionej funkcji prezesa zarządu, w nienajgorszej sytuacji ekonomicznej, w tym pozostawiając środki finansowe pozwalające na przeprowadzenie postępowania upadłościowego. Wskazała, iż w związku z rezygnacją pełnionej funkcji z dniem 15 października 2014 r. nie miała możliwości wykonać zarządzenia sądu upadłościowego z dnia 16 października 214 r. o wezwaniu do uzupełnienia braków wniosku, a co więcej nie miała możliwości kontrolowania przebiegu postępowania upadłościowego. Ponadto skarżąca wskazała, iż pełniąc funkcję prezesa zarządu spółki zajmowała się szeroko pojętymi sprawami organizacyjnymi. Nie zajmowała się natomiast organizacją handlu paliwami i nie brała udziału w jego fakturowaniu, gdyż to należało do zatrudnionego w tym celu pracownika – specjalisty z branży paliwowej. Utrzymywała natomiast stały kontakt z biurem rachunkowym prowadzącym rachunkowość spółki, które to biuro nigdy nie zgłaszało żadnych nieprawidłowości.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uzasadniając będącą przedmiotem niniejszej skargi decyzję z dnia [...] w pierwszej kolejności odniósł się do wydanego przez siebie rozstrzygnięcia w części dotyczącej uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie odnośnie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zaległości w opłacie paliwowej za okres czerwiec –października 2013 r. Wskazując na treść art. 21 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1114)- dalej: u.p.a., organ wywiódł, iż podstawowym okresem rozliczeniowym w podatku akcyzowym oraz w opłacie paliwowej jest okres miesięczny, a termin zapłaty zobowiązań podatkowych przypada do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu , w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie z art. 37h ust. 1 ustawy z 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym(tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2014)- dalej :ustawa, w brzmieniu obowiązującym w roku 2013 i 2014, wprowadzenie na rynek krajowy paliw silnikowych oraz gazu, wykorzystywanych do napędu silników spalinowych podlega opłacie, zwanej opłatą paliwową. Poprzez wprowadzenie na rynek krajowy paliw silnikowych oraz gazu, o których mowa w ust. 1 rozumie się czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, których przedmiotem są te paliwa silnikowe oraz gaz ( art. 37h ust. 2 ustawy). Obowiązek zapłaty opłaty paliwowej powstaje z dniem powstania zobowiązania w podatku akcyzowym od paliw silnikowych oraz gazu (art. 37k ust. 1 ustawy). Organ wskazał nadto, iż zgodnie z art. 37o ust. 3 ustawy obowiązek zapłaty paliwowej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zaplata powinna nastąpić. W myśl art. 37q ustawy do opłaty paliwowej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, z zastrzeżeniem art. 37o ust. 3. Mając powyższe na uwadze, jak i treść art. 70 i art. 70c o.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że wobec braku zaistnienia jakiejkolwiek okoliczności skutkującej przerwaniem lub zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności spółki z tytułu opłaty paliwowej za okres czerwiec – październik 2013 r., uległy one przedawnieniu. W związku z powyższym brak jest możliwości orzekania o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za te należności, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji organu I instancji w części i umorzenie w tym zakresie postępowania w sprawie.
Natomiast, co do pozostałych należności spółki w podatku akcyzowym za czerwiec – października 2013 r., styczeń- sierpień 2014 r. oraz w opłacie paliwowej za okres styczeń –sierpień 2014 r. organ odwoławczy stwierdził, iż pozostają one wymagalne.
Odwołując się do przepisów regulujących odpowiedzialność podatkową osób trzecich organ wywiódł, iż za zaległości podatkowe podatnika, w tym za odsetki za zwłokę od tych należności odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie (art. 107 § 1 o.p.). O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji (art. 108 § 1 o.p). Dalej organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 116 § 1 o.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1. nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. –Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2019 r. poz. 243 i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2. nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W myśl art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, przy czym stosownie do treści § 4 w/w przepisy regulujące odpowiedzialność członka zarządu spółki znajduje zastosowanie również do byłych członków zarządu.
Następnie w obszernym uzasadnieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał na dokonane w sprawie ustalenia, w tym wyniki prowadzonego w stosunku do spółki postępowania zabezpieczającego oraz egzekucyjnego, brak możliwości skontaktowania się z A. B., istniejące zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2013 i 2014 w łącznej kwocie 13.563,026 zł, w podatku VAT w łącznej kwocie 80. 805.218, 90 zł oraz zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, które w ocenie organu odwoławczego pozwalaj na uznanie, iż brak jest możliwości zaspokojenia przedmiotowych należności w całości lub w znacznej części w drodze egzekucji z majątku spółki A. Tym bardziej, że w/w spółka zaprzestała działalności.
Ponadto skarżąca nie wskazała jakiegokolwiek mienia spółki A, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
W dalszej kolejności organ odwoławczy odniósł się do zaistnienia przesłanki zgłoszenia przez skarżąca wniosku o upadłość spółki oraz właściwego terminu do wystąpienia z tym wnioskiem. Organ wskazał, iż z treści złożonego przez skarżącą wniosku z dnia 15 października 2014 r., kierowanego do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. XIV Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych wynika, że majątek spółki A stanowił towar w postaci zmagazynowanych paliw i gazu LPG, oleje i akcesoria samochodowe, drobne artykuły spożywcze oraz wyposażenie w postaci kas, drukarek fiskalnych i komputerów. Dalej jak wynika z uzasadnienia wniosku o upadłość spółka stała się niewypłacalną i zaprzestała w sposób trały regulowania bieżących rachunków. W związku z określoną spółce przybliżoną łączna kwotę zobowiązania w VAT oraz w podatku dochodowym w wysokości 8.000.000,00 zł oraz w związku z innymi prowadzonymi postępowaniami kontrolnymi spółka ma zajęte wszystkie rachunki bankowe. Reasumując skarżąca wskazał, iż na dzień 15 października 2014 r. stan spółki nie daje możliwości kontynuowania przez nią działalności gospodarczej. Posiadany przez spółkę majątek pozwala na przeprowadzenie postępowania upadłościowego oraz częściowe zaspokojenie zobowiązań wierzycieli, tym bardziej , że na ten cel w kasie spółki zabezpieczona została kwota 40.000 zł. Jednocześnie skarżąca poinformowała sąd upadłościowy o fakcie rezygnacji z zajmowanego przez nią stanowiska prezesa spółki. Z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, do których spółka była wzywana zarządzeniem z 16 października 2014 r., Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł. XIV Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Naprawczych zarządzeniem z dnia [...] sygn. akt [...] zwrócił wniosek.
W ocenie organu odwoławczego zarząd spółki winien był złożyć wniosek o jej upadłość najpóźniej do dnia 9 września 2013 r., to jest po zapoznaniu się z faktyczną sytuacją przedsiębiorstwa i niewykonaniu za kolejne okresy rozliczeniowe wymagalnych zobowiązań. Jak wynika bowiem z zgromadzonego w sprawie materiału najstarsze zaległości spółki ( na dzień wydawania niniejszej decyzji) dotyczyły: podatku VAT za II kwartał 2013 r. w kwocie 2.531.478,90 zł; podatku akcyzowego za czerwiec 2013 w kwocie 3.644.000,00 zł.; opłaty paliwowej za czerwiec 2013 r. w kwocie 519.840,00 zł, których termin płatności upływał w dniu 25 lipca 2013 r. Co więcej w sierpniu 2013 r. spółka nie odprowadziła także należnego podatku akcyzowego za lipiec 2013 r. w kwocie 3.644.000,00 zł oraz opłaty paliwowej za lipiec 2013 r. w kwocie 519.840,00 zł. Powyższe zdaniem organu odwoławczego, skarżąca jako prezes zarządu spółki A, stosownie do treści art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, winna najpóźniej w przeciągu dwóch tygodni po upływie terminu płatności podatku akcyzowego i opłaty paliwowej, wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki. Tymczasem z wnioskiem takim wystąpiła dopiero w dniu 15 października 2014 r. Za zasadnością twierdzenia organu przemawia również wystąpienie przesłanki bilansowej niewypłacalności spółki, to jest sytuacji w której zobowiązania spółki przekraczają wartość jej majątku. Ponadto skarżąca miała wiedzę o prowadzonych w stosunku do spółki postępowaniach kontrolnych w przedmiocie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczenia i wpłacania podatku akcyzowego i opłaty paliwowej od czerwca do października 2013 r., podatku VAT za II, III kwartał oraz miesiące od października do grudnia 2013 r. Organ podkreślił, iż członkowi zarządu nie można odmówić prawa do podjęcia ryzyka naprawy sytuacji finansowej spółki i nie zgłoszenia wniosku o upadłość, który to pogląd jest zgodny z wypracowanym stanowiskiem sądów administracyjnych, jednakże w takiej sytuacji członek zarządu musi liczyć się z tym, że w razie błędnej oceny sytuacji, sam będzie zobowiązany do poniesienia solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Organ odwoławczy wskazał także na przyjęte stanowisko orzecznicze, godnie z którym członek zarządu nie może powoływać się nieznajomość stanu finansów spółki. Tym samym bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia pozostają argumenty strony, co do podziału czynności w ramach spółki, w wyniku czego pełniąc funkcję członka zarządu spółki A zajmowała się szeroko pojętymi sprawami organizacyjnymi (kadrowymi, płacowymi, bhp, przeciwpożarowymi), a nie zajmowała się organizacją handlu paliwami i nie brała udziału w jego fakturowaniu, za co był odpowiedzialny zatrudniony specjalista. W ocenie organu skarżąca jako prezes zarządu spółki winna wiedzieć o istniejących nieprawidłowościach, w tym o fakcie nieodprowadzania należności podatkowych, czy też uczestniczenia przez spółkę w nielegalnym procederze obrotu paliwem niewiadomego pochodzenia, od którego nie został odprowadzony należny podatek akcyzowy, co zostało ustalone w toku postępowań kontrolnych prowadzonych wobec spółki, zakończonych wydaniem decyzji wymiarowych. Organ podkreślił, że charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, ale także nakłada na członka zarządu zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej spółki, a więc i skutki działań w niej zatrudnionych. Na wynik rozstrzygnięcia bez wpływu pozostają także argumenty skarżącej, co do dynamicznego rozwoju spółki w 2013 r. zakończonego dodatnim wynikiem finansowym, gdyż przedstawione przez stronę wyliczenia nie uwzględniały zaległych zobowiązań publicznoprawnych.
Natomiast odnośnie akcentowanego przez skarżącą złożenia w dniu 15 października 2014 r. wniosku o ogłoszenie upadłości oraz wskazanych przez stronę okoliczności, co do braku możliwości uzupełnienia braków formalnych tego wniosku oraz możliwości nadzorowanie przebiegu postępowania upadłościowego, organ odwoławczy wskazał, iż dla uwolnienia się członka zarządu z odpowiedzialności nie wystarcza samo złożenie wniosku. Koniecznym jest wykazanie należytej staranności w działaniach zmierzających do zainicjowania postępowania upadłościowego, którego zasadniczym celem jest ochrona prawna interesów wierzycieli. W związku powyższym niezbędnym jest skuteczne złożenie wniosku, do którego należy załączyć niezbędne dokumenty, za co odpowiada członek zarządu. W niniejszej sprawie zdaniem organu skarżąca poza zbyt późnym złożeniem wniosku, na co wskazywano powyżej, złożyła go nieskutecznie nie wykazując jednocześnie, iż jego niewłaściwe złożenie nastąpiło z przyczyn przez nią niezawinionych. Reasumując organ uznał, iż skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 116 §1 pkt 1 i pkt 2 o.p., a które uzasadniałyby odstąpienie od orzekania o jej solidarnie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki A.
W dalszej części organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania, co do naruszenia wskazanych w nim przepisów postępowanie, uznając je za nieuzasadnione. Natomiast, co do zgłoszonego przez skarżąca wniosków dowodowych organ wskazał, iż w jego ocenie dotyczą one ustaleń już poczynionych w toku postępowania przed organem I instancji. Ponadto organ wskazał, na podejmowane bezskuteczne próby nawiązania kontaktu z A. B., w toku prowadzonego wobec spółki postępowania zabezpieczającego oraz na brak związku kwestii sytuacji finansowej spółki w chwili jej zakupu przez świadka z postępowaniem prowadzonym w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania spółki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. M. zarzuciła naruszenie:
1. art.125 o.p., poprzez nadmierne w czasie rozciągnięcie postępowania w tej sprawie i zbyt późne wszczęcie postępowania, co doprowadziło do pogorszenia sytuacji skarżącej między innymi poprzez tzw. hodowanie odsetek;
2. art.180 i 188 o.p. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej, co jednocześnie stanowiło naruszenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania wyrażonej w art.123 o.p.;
3. art. 187 § 1 o.p. poprzez:
- przyjęcie, że skarżąca wiedziała lub powinna wiedzieć o prowadzeniu przez spółkę niezgodnych z prawem transakcjach obrotu paliwem niewiadomego pochodzenia, o czym strona dowiedziała się wiele lat później, dopiero w skutek działań organów ścigania i Urzędów Kontroli Skarbowych na terenie całego kraju, z jednoczesnym brakiem wskazania na podstawę prawną do obowiązku uzyskania dowodów zapłaty podatku akcyzowego, oraz brakiem jakichkolwiek sygnałów ze strony profesjonalnego biura rachunkowego obsługującego spółkę;
- brak wyczerpującej oceny materiału dowodowego związanego z terminem złożenia wniosku o upadłość spółki oraz brak odniesienia się do kwestii braku winy w nieterminowym , zdaniem organu złożenia tego wniosku przez skarżącą;
- przyjęcie przez organ daty terminu na zgłoszenie wniosku o upadłość poprzez pryzmat odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania i terminy płatności spółki powstające z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 o.p.), o których wysokości strona dowiedziała się przeszło trzy lata po rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki, a co więcej nie miała dostępu do akt toczących się postępowań;
- nierozważenie wszystkich okoliczności generacyjnych, o których mowa w art. 116 § 1 pkt 1a o.p.
4. art. 180 §1 i art. 187 §1 o.p. poprzez pominięcie, iż przyczyną odrzucenia wniosku o upadłość były okoliczności,, na które skarżąca nie miała już wpływu, gdyż zarządzenie do uzupełnienia braków wniosku wydane zostało po dacie 15 października 2014 r.;
5. art. 191 o.p. poprzez:
- przyjęcie, że właściwym czasem dla złożenia wniosku o upadłość jest wykazana przez organ data wynikająca z terminów należności podatkowych, o wysokości których dowiedziała się dopiero po zakończeniu prowadzonych wobec spółki postępowań;
- brak wykazania winy skarżącej w niezgłoszeniu wniosku o upadłość we właściwym czasie;
- uznanie, że strona nie dochowała należytej staranności ciążącej na członku zarządu spółki, w sytuacji gdy skarżąca do spraw związanych z obrotem paliwami zatrudniła pracownika profesjonalistę w branży paliwowej, posiadającego pozytywne rekomendacje, co wobec braku przedstawienia przez organ należytych dowodów na powyższą okoliczność stanowi wręcz pomówienie;
6. art.210 § 4 o.p. przez brak wskazania konkretnej daty, do której złożenie wniosku o
ogłoszenie upadłości było uznane za złożone we właściwym czasie;
7. art. 116 § 1 pkt 1 lit. a o.p. poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zobowiązania podatkowe spółki, o których strona nie wiedziała, a o których dowiedziała się trzy lata po rezygnacji z funkcji członka zarządu oraz niewykazanie winy skarżącej w ich postaniu oraz nieuwzględnienie okoliczności egzoneracyjnych;
8. art. 70 o.p. poprzez wadliwe uznanie spółce za doręczone zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za czerwiec-październik 2013 r. w związku z wszczęciem postępowania przygotowawczego o przestępstwo skarbowe, w szczególności poprzez przesłanie zawiadomienia na nieprawidłowy adres, oraz wadliwe obliczenie terminów doręczenia.
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu przedstawiła argumentacje, co do zasadności zgłoszonych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U z 2019 r. poz. 2325) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższe oznacza, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu lub czynności, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniesionej skargi K. M. pełniąca 14 lutego 2013 r. do dnia 15 października 2014 r. pełniła funkcje Prezesa Zarządu Sp. z o.o. A, uczyniła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] orzekającą o:
1. uchyleniu w części decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...], nr [...] w jakiej orzeka o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej za zobowiązania w/w spólki w opłacie paliwowej za czerwiec – październik 2013 r., z uwagi na przedawnienie powyżej wskazanych należności i umorzeniu w tym zakresie postępowania w sprawie;
oraz
2. utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-B. z dnia [...] w części w jakiej orzeka o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącej za zobowiązania w/w spółki z tytułu podatku akcyzowego za czerwiec- październik 2013 r., za styczeń-sierpień 2014 r. oraz z tytułu opłaty paliwowej za styczeń-sierpień 2014 r.
Skarżąca kwestionuje prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia w części określonej w w/w pkt 2.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy Działu III Rozdziału 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 900) – dalej: o.p., w tym art. art. 107 §1, § 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 116 §1, §2, § 4.
Natomiast zasadniczą kwestią sporną pozostaje prawidłowość orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej wraz ze spółką za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za czerwiec- październik 2013 r., za styczeń-sierpień 2014 r. oraz z tytułu opłaty paliwowej za styczeń-sierpień 2014 r., w sytuacji, gdy skarżąca spełni9ła wszystkie przesłanki egzoneracyjne, wynikające z treści art. 116 § 1 pkt 1 lit a i lit. b o.p.
Z treści wniesionej skargi, zaskarżonej decyzji oraz pozostałej załączonej do akt sprawy dokumentacji wynika, iż brak możliwości orzeczenia o odpowiedzialności skarżącej strona wywodzi z faktu złożenia, we właściwym w jej ocenie czasie, to jest w dniu 15 października 2014 r. wniosku o upadłość spółki. Jednakże z uwagi na fakt, iż w tym samym dniu złożyła skuteczną rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu spółki, nie miała wpływu na uzupełnienie braków formalnych złożonego wniosku, gdyż wezwanie sądu do ich uzupełnienia jest opatrzone datą 16 października 2014 r. Z tych samych przyczyn nie miała możliwości kontrolowania przebiegu postępowania upadłościowego, a skutki zwrotu wniosku ( z uwagi na braki formalne) obarczają nowego prezesa zarządu spółki, którym został A. B. powołany na tę funkcję w dniu 15 października 2014 r.
Z argumentacji skarżącej wynika również, że dynamiczny rozwój spółki w roku obrotowym 2013, zakończonym dodatnim bilansem przekraczającym kwotę 1.000.000,00 zł netto, zwiększenie zatrudnienia, jak i poczynione inwestycje w środki trwałe, wskazują na zasadność twierdzenia strony, że pogorszenie sytuacji spółki nastąpiło dopiero w 2014 r., po wszczęciu wobec spółki postępowań kontrolnych, którym towarzyszyły kontrole krzyżowe jej kontrahentów, co doprowadziło do stopniowego odpływu zarówno dostawców, jak i odbiorców paliw, z uwagi na utratę zaufania do spółki A, a w konsekwencji złożenie wniosku o jej upadłość.
Odnośnie argumentacji organu, co do powinności wystąpienia przez skarżąca – jako członka zarządu spółki – z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki już we wrześniu 2013 r., z uwagi na zaprzestanie przez spółkę regulowania jej należności publicznoprawnych za poszczególne miesiące 2013 r., jak również wskazane wielomilionowe zaległości między innymi w podatku akcyzowym powstałe w związku z wykazanym w prowadzonych wobec spółki postępowaniach kontrolnych, udziałem spółki w nielegalnym procederze obrotu paliwem nieznanego pochodzenia, skarżąca odwołuje się do przyjętego w spółce podziału obowiązków, zgodnie z którym zajmowała się szeroko pojętymi sprawami organizacyjnymi (pracowniczymi, płacowymi, bhp, p.poż.), natomiast kwestie obrotu paliwem oraz jego fakturowaniem należały do zatrudnionego w spółce, na stanowisku kierowniczym specjalisty z branży paliwowej. Co więcej skarżąca podniosła, że nie miała żadnej wiedzy, co do faktu istniejących po stronie spółki zaległości podatkowych, gdyż profesjonalne biuro rachunkowe obsługujące spółkę nie zgłaszało żadnych uwag. Skarżąca nie miała także dostępu do prowadzonych wobec spółki postępowań, a o wysokości zaległości dowiedziała się przeszło trzy lata po rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Za prawidłowe w ocenie Sądu uznać należy zaskarżone rozstrzygnięcie w części w jakiej utrzymuje ono w mocy decyzję organu I instancji o orzeczeniu o solidarnej odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe spółki w podatku akcyzowym za czerwiec- październik 2013 r., za styczeń-sierpień 2014 r. oraz z tytułu opłaty paliwowej za styczeń-sierpień 2014 r.
W ocenie Sądu, w tym zakresie organy podatkowe w sposób prawidłowy wykazały zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 116 §1 o.p. , w tym: ustaliły, iż w/w zaległości powstały w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji prezesa zarządu spółki A; nie uległy one przedawnieniu; egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna; a skarżąca (jako członek zarządu) nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
Za prawidłowe w ocenie Sądu uznać również należy stanowisko organów podatkowych, co do daty, w której wniosek o upadłość spółki mógłby zostać uznany za złożony we właściwym czasie, to jest do dnia 9 września 2013 r., kiedy to skarżąca po zapoznaniu się z faktyczną sytuacją przedsiębiorstwa i stwierdzeniem braku realizacji zobowiązań publicznoprawnych spółki za kolejne okresy rozliczeniowe winna złożyć wniosek. Jak wynika bowiem z zgromadzonego w sprawie materiału najstarsze zaległości spółki ( na dzień wydawania niniejszej decyzji) dotyczyły: podatku VAT za II kwartał 2013 r. w kwocie 2.531.478,90 zł; podatku akcyzowego za czerwiec 2013 w kwocie 3.644.000,00 zł.; opłaty paliwowej za czerwiec 2013 r. w kwocie 519.840,00 zł, których termin płatności upływał w dniu 25 lipca 2013 r. Co więcej w sierpniu 2013 r. spółka nie odprowadziła także należnego podatku akcyzowego za lipiec 2013 r. w kwocie 3.644.000,00 zł oraz opłaty paliwowej za lipiec 2013 r. w kwocie 519.840,00 zł. Powyższe, jak słusznie wskazuje organ zgodnie z treścią art. 21 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, winno skutkować wystąpieniem przez skarżąca, najpóźniej w przeciągu dwóch tygodni po upływie terminu płatności podatku akcyzowego i opłaty paliwowej, z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki. Bez wpływu na zasadność powyższego pozostają podniesione przez skarżąca argumenty, co do braku wiedzy o zaistniałych zaległościach, co wynikało z obowiązującego w spółce podziału obowiązków. Podkreślić bowiem należy, że skarżąca jako prezes jednoosobowego zarządu spółki była odpowiedzialna za wszelkie kwestie związane ze spółką oraz prowadzona przez nią działalnością, w tym za jej zobowiązania. Sąd nie wyklucza możliwości dokonania wewnętrznego podziału obowiązków, niemniej jednak wprowadzenie takiej organizacji pracy nie wyłącza w żaden sposób odpowiedzialności władz spółki za jej funkcjonowanie.
Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącej, co do braku możliwości uzupełnienia braków formalnych wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, gdyż jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obowiązkiem skarżącej, która składała przedmiotowy wniosek jeszcze jako prezes zarządu spółki, było złożenie poprawnego pod względem formalnym wniosku oraz załączenie do niego wymaganych dokumentów.
Wbrew stanowisku skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury podatkowej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło