II SA/Sz 770/19

WyrokWSA w Szczecinie2020-01-30

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej "ram czasowych zobowiązania", a następnie orzekając co do istoty sprawy w całości, naruszyło art. 138 § 1 pkt 2 KPA?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób wskazany w skardze. Niefortunne sformułowanie sentencji decyzji organu odwoławczego, dotyczące "ram czasowych zobowiązania", nie stanowiło istotnego naruszenia, które mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Zmieniona przez organ odwoławczy treść sentencji, nakładająca na skarżącego obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt matki w DPS od określonego miesiąca, została sformułowana prawidłowo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odpłatności za pobyt matki skarżącego w domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji ustalił odpłatność J. H. w określonej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej "ram czasowych zobowiązania" i ustaliło nową wysokość odpłatności. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Prokurator również zgłosił udział i wniósł o uchylenie decyzji, wskazując na naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 KPA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w S. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 36 pkt 2 lit. o, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ppkt a, art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.), dalej jako "u.p.s.", Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w B. , działając z upoważnienia Wójta Gminy B., ustalił J. H. odpłatność za pobyt matki – K. Z. w DPS w P. w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ I instancji powołał się na wywiad środowiskowy z dnia 4 marca 2019 r., na podstawie którego ustalił, że miesięczny dochód 4 osobowej rodziny J. H. wyniósł [...] zł, co oznacza, że dochód na osobę w rodzinie ww. przekracza 300% kryterium dochodowego (528zł x 300% x 4 osoby = [...] zł). Jednocześnie wskazał, że miesięczny koszt utrzymania osoby w DPS w P. , w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2019 r., kształtował się na poziomie [...] zł miesięcznie, zaś od 1 lutego 2019 r. wynosi [...] zł miesięcznie. Mając na uwadze, że K. Z. od 1 kwietnia 2019 r. ponosi odpłatność za pobyt w DPS w wysokości [...] zł miesięcznie, organ uznał, że J. H. powinien ponosić odpłatność za pobyt matki w DPS w wysokości [...] zł miesięcznie ([...] zł - [...] zł), "od daty wydania niniejszej decyzji". Nie zgadzając się z powołaną decyzją, J. H. wniósł od niej odwołanie, w którym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) przepisów art. 59 ust.1 w związku z art. 61 ust.1 i 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 61 ust.3 i art. 104 ust.3 ustawy o pomocy społecznej, bez wskazania przesłanek wydania takiej decyzji, w szczególności poprzez brak wskazania, czy istnieje decyzja wydana w sprawie skierowania K. Z. do domu pomocy społecznej, brak uzasadnienia wysokości ponoszenia przez ww. opłaty oraz nie uwzględnienie wszystkich osób zobowiązanych (drugiego syna K. Z.) oraz poprzez brak wskazania ram temporalnych obowiązywania zaskarżonej decyzji; 2) art. 60 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, poprzez wydanie decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, bez podania średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, ogłoszonego w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz odniesienia tej wysokości do opłaty za pobyt, co uniemożliwia weryfikację poprawności wyliczenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. W tej sytuacji odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...]. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) oraz art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2018 r. poz. 1508), Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję "w części określającej ramy czasowe zobowiązania" i jednocześnie ustaliło J. H. odpłatność za pobyt K. Z. w Domu Pomocy Społecznej w P. w wysokości [...] zł miesięcznie począwszy od miesiąca kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło podstawę prawą podjętego rozstrzygnięcia, przy czym wskazało, że w myśl art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Zgodnie z art. 60 ust. 2 pkt 2 u.p.s. średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do 31 marca każdego roku. Podstawę ustalenia opłaty w przedmiotowej sprawie stanowiło zarządzenie Starosty Koszalińskiego nr 4/2019, z dnia 23 stycznia 2019 r., w sprawie ustalenia na rok 2019, średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 25 stycznia 2019 r. pod poz. 690. W myśl § 1 pkt 2 ww. aktu, ustalono wysokość kosztu utrzymania osoby w Domu Pomocy Społecznej w P. , na kwotę 4.031 zł. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że skoro akty prawa miejscowego są publikowane, zatem brak odniesienia w podstawie prawnej do rzeczonego aktu nie może być uznany za wadę decyzji administracyjnej, tym bardziej, że akt ten został wysłany do strony wraz z decyzją w dniu [...] kwietnia 2019 r. Z kolei organ I instancji, zawiadamiając stronę o wszczęciu postępowania, wskazał numer przedmiotowego zarządzenia, datę jego wydania oraz wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w P. Kolegium podniosło, że podstawę ustalenia wysokości opłaty za pobyt w DPS stanowiła różnica między kwotą miesięcznego dochodu strony na osobę w rodzinie, a 300% ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ ustalił, że rodzina J. H. składa się z czterech osób, zaś miesięczny dochód rodziny kształtuje się na poziomie [...] zł. Tymczasem kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i jest wyższe niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (528 zł x 300% = [...] zł). Tym samym kwota minimalnej odpłatności wynosi [...] zł miesięcznie ([...] -[...] = [...] zł). Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji nie zgodził się z zarzutem dotyczącym braku określenia ram temporalnych obowiązywania zaskarżonej decyzji, w kontekście informacji zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w którym wskazano, że odpłatność za pobyt w DPS wynosi [...] zł miesięcznie, od daty wydania decyzji. Kolegium podkreśliło przy tym, że rozstrzygnięcie w tym zakresie winno być umieszczone w sentencji decyzji, zatem we własnym zakresie uchyliło w części decyzję organu I instancji i w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jednocześnie orzekło o ustaleniu odpłatności, począwszy od kwietnia 2019 r. Mając na względzie zarzut odwołania, dotyczący istnienia kolejnej osoby zobowiązanej do ponoszenia opłat za pobyt w DPS, organ II instancji wyjaśnił, że reguła kolejności nie znajduje zastosowania w sytuacji wystąpienia obowiązku ponoszenia opłat przez kilkoro zstępnych. Każdy z nich ma taki sam obowiązek ponoszenia opłat, a jedynie różnicować ich może kryterium dochodowe. Zdaniem Kolegium, zarzut strony o prowadzeniu postępowania wyłącznie wobec odwołującego nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, z którego wynika, że prowadzono czynności również wobec drugiego syna K. Z., czyli M. Z.. Ponadto organ zwrócił uwagę, że w aktach postępowania znajduje się umowa sporządzona zgodnie z art. 103 ust.2 ustawy o pomocy społecznej, która została przesłana do strony, jednakże nie została przez nią podpisana. W umowie niniejszej wskazano w § 1 pkt 2, iż K. Z. została skierowana do DPS w P. e na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] co stanowi o niezasadności zarzutu, iż przedmiotowa decyzja została wydana bez wskazania aktu dotyczącego umieszczenia K. Z. w DPS. J. H. wywiódł od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 59 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji na podstawie art. 61 ust. 3 i art. 104 ust. 3 u.p.s., bez wykazania wszystkich przesłanek wydania takiej decyzji, w szczególności w jakiej wysokości K. Z. ponosi opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, a w jakiej wysokości ponoszą ją inni zobowiązani i kto wchodzi w skład osób zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty, a także nie odniesienie się do wszystkich osób zobowiązanych (drugiego syna K. Z.); 2. art. 60 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.s., poprzez wydanie decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej, w której podano wprawdzie wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w P., tj. 4.031,00 zł (zarządzenie nr 4/2019 Starosty Koszalińskiego, Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego z 25.01.2019 poz. 690), jednakże bez jego odniesienia do niniejszej sprawy, tj. do wysokości opłaty za pobyt K. Z. w Domu Pomocy Społecznej w P. ponoszonej przez J. H., co uniemożliwia weryfikację prawidłowości wyliczenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej; 3. art. 8 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 2 pkt. 2 u.p.s., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wskazania podstaw wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie skarżącego, a także przyjęciu przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej jako podstawy obliczenia dochodu skarżącego, zrównującego dochód z przychodem, i tym samym nie uwzględnienie możliwości płatniczych skarżącego i jego rodziny, mimo tego, że żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie wskazuje na możliwość zastosowania przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej przy obliczeniu dochodu osoby zobowiązanej do uiszczania opłat za osobę umieszczoną w domu pomocy społecznej; 4. art. 15 k.p.a. oraz art. 140 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przez zaniechanie ponownego rozstrzygnięcia sprawy oraz poprzestaniu w uzasadnieniu jedynie na odniesieniu się do wybranych zarzutów odwołania; 5. art. 104 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy znacznej części decyzji, w której nie wyjaśniono wszystkich przesłanek wydania decyzji na podstawie art. 61 ust. 3 i art. 104 ust. 3 u.p.s.; 6. art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez błędną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, czego konsekwencją było wydanie wadliwego uzasadnienia orzeczenia; 7. art. 6 i 7 k.p.a., poprzez naruszenie zasady praworządności; 8. art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. W powołanych okolicznościach skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w sprawie, jak również zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Pismem z dnia 21 stycznia 2020 r., Prokurator Regionalny w S. , zgłosił swój udział w postępowaniu, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji, jednakże z innych powodów niż te, które zostały podniesione w skardze. Prokurator wskazał, że podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ drugiej instancji uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, albo uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Zdaniem Prokuratora treść powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że skoro organ drugiej instancji może uchylić decyzję, dotyczy to uchylenia istniejącego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji (sentencji decyzji), brak jest zatem możliwości uchylenia nieistniejącej części rozstrzygnięcia. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Kolegium, uchylając decyzję Wójta Gminy B. "w części określającej ramy czasowe zobowiązania" orzekło co do nieistniejącej decyzji, bowiem w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej zawarto jedynie treść wskazującą na ustalenie odpłatności za pobyt K. Z. w Domu Pomocy Społecznej w P. , ponoszonej przez J. H. w wysokości [...] zł miesięcznie, tj. bez ram temporalnych - bez wskazania od kiedy obowiązek ponoszenia tej odpłatności istnieje. Co więcej, Kolegium po uchyleniu nieistniejącej części decyzji, a zatem bez ingerencji w treść decyzji w istocie orzeczonej przez organ I instancji, orzekło co do istoty, ale tym razem nie w części, a w całości orzeczenia (ustalono odpłatność za pobyt K. Z. w DPS w P. ponoszonej przez J. H. w wysokości [...] zł miesięcznie, począwszy od miesiąca kwietnia 2019 r.). Powyższe świadczy o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ponadto zdaniem Prokuratora decyzja Kolegium, wobec nieprofesjonalnego sposobu sformułowania jej sentencji powoduje wątpliwości, co do zakresu jej ingerencji w decyzję organu pierwszej instancji, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Prokurator uznał je za nietrafne, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt K. Z. w DPS w P. ponoszonej przez jej syna J. H.. Ustalono, że dochody K. Z. nie pozwalają pokryć nawet 1/4 kosztów jej pobytu w DPS. Natomiast dochód na osobę w rodzinie J. H. jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego. W ocenie Prokuratora nie budzi zastrzeżeń kwestia ustalenia osoby ponoszącej odpłatność za pobyt K. Z., w szczególności w kontekście tego, że nie jest możliwe ustalenie miejsca pobytu drugiego z synów, po tym jak opuścił on zakład karny. Pismem z dnia 29 stycznia 2020 r., którego odpis doręczono stronom na rozprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odnosząc się do twierdzeń Prokuratora, wniosło o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że w decyzji Wójta Gminy B. istniała pewna niejednoznaczność pomiędzy sentencją decyzji i jej uzasadnieniem, gdyż sentencja wskazywała "ramy temporalne" poprzez zapis "miesięcznie", natomiast uzasadnienie decyzji zawierało wskazanie jej obowiązywania "od daty wydania decyzji". Zapis ten, zdaniem organu odwoławczego, mógł budzić wątpliwości co do terminu powstania zobowiązania i jego wysokości, zwłaszcza, że decyzja została wydana w dniu 26 kwietnia 2019 r. i strona mogła mieć wątpliwości, od kiedy powstaje zobowiązanie i czy kwota nie powinna zostać naliczona proporcjonalnie. Na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób w niej wskazany. Podnoszone przez Prokuratora nieprawidłowości w sformułowaniu sentencji zaskarżonej decyzji nie stanowiły, zdaniem sądu, istotnego naruszenia, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten uchylił decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia skarżącemu odpłatności za pobyt matki w domu pomocy społecznej, a następnie ustalił wysokość tej odpłatności wskazując jednocześnie, od kiedy opłata ta ma być wnoszona. Okoliczność, iż matka skarżącego przebywa w tego typu placówce jest niesporna. Wątpliwości skarżącego budzi prawidłowość ustalenia odpłatności. Przystępując do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów ustawy o pomocy społecznej, regulujących kwestie związane z ustalaniem odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Stosownie do art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Z ust. 2 wynika, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca: 1) w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym - ustala wójt (burmistrz, prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku; 2) w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku; 3) w regionalnym domu pomocy społecznej - ustala marszałek województwa i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Ogłoszony średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej, o którym mowa w ust. 2, może być niższy niż obliczony zgodnie z art. 6 pkt 15, jednak pod warunkiem zapewnienia realizacji zadań na poziomie obowiązującego standardu (ust. 3). Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego (ust. 4). W art. 61 u.p.s. przewidziano, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Z art. 61 ust. 2 u.p.s. wynika, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. Sama wysokość odpłatności może zostać ustalona w dwojaki sposób – w drodze umowy zawartej na podstawie art. 103 ust. 2 u.p.s., bądź na podstawie decyzji administracyjnej, w przypadkach, o których mowa w art. 61 ust. 2d i 2e u.p.s. Z przytoczonych wyżej regulacji wynika, że ustawodawca przewidział określoną kolejność osób zobowiązanych do ponoszenia odpłatności za pobyt osoby bliskiej w domu pomocy społecznej w sytuacji, gdy 70% jej dochodu nie jest wystarczające dla pokrycia tych kosztów w pełnym zakresie. Przyjmuje się, że – w przypadku, gdy osób zobowiązanych jest więcej, organ winien objąć sprawę ustalenia wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jednym postępowaniem i w jego toku poczynić ustalenia dotyczące ich sytuacji dochodowej i możliwości ponoszenia kosztów z tego tytułu. Rzeczą organu jest wówczas ustalenie wysokości kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca i wnoszoną przez niego opłatą, stanowiącą nie więcej niż 70% jego dochodów. Następnie organ winien ustalić krąg osób zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej i podjąć działania zmierzające do ustalenia ich sytuacji dochodowej i w konsekwencji wysokości opłaty, przy czym nie jest wykluczone, że osoba zobowiązana wyrazi chęć ponoszenia pozostałych kosztów w całości. W pierwszej kolejności organ winien dążyć do zawarcia z osobą zobowiązaną umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., a w przypadku, gdyby do jej zawarcia (z różnych przyczyn) nie doszło, winien ustalić wysokość opłaty w drodze decyzji administracyjnej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy uznać, że organ pierwszej instancji wywiązał się z obowiązku zgromadzenia w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego, a następnie jego należytej oceny. Wbrew wywodom skargi z akt sprawy wynika zarówno jaki jest średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w P. , jak również jaka jest wysokość wnoszonej przez matkę skarżącego opłaty za pobyt w tej placówce. Wbrew twierdzeniom skarżącego w uzasadnieniu decyzji zawarto szczegółowe informacje na ten temat, przedstawiono również wyliczenie należności. Nie ma racji skarżący wywodząc, że organ nie prowadził postępowania w stosunku do drugiego syna K. Z.. Z akt sprawy wynika bowiem, że takie czynności były podejmowane. W okresie, gdy drugi z synów ww. przebywał w zakładzie karnym przeprowadzono z nim wywiad środowiskowy, uzyskując informację, że nie osiąga żadnych dochodów. Po opuszczeniu zakładu karnego organ nie mógł nawiązać kontaktu z synem ww., bowiem nie udało mu się ustalić jego miejsca pobytu, pomimo tego, że podejmował działania w tym kierunku, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Organ poczynił prawidłowe ustalenia co do sytuacji dochodowej skarżącego, co stanowiło podstawę obliczenia opłaty. Podjął również próbę zawarcia umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., przesyłając jej egzemplarz stronie. Skarżący umowy nie podpisał, ale wniósł o zwolnienie go z obowiązku wnoszenia opłaty na podstawie art. 64 u.p.s. wskazując na niepełnosprawność i długotrwałą, przewlekłą chorobę żony. W tym stanie rzeczy zasadnym było wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia odpłatności, bowiem zwolnienie może nastąpić dopiero po uprzednim skonkretyzowaniu i zindywidualizowaniu tego obowiązku począwszy od dnia jego powstania w stosunku do każdej ze zobowiązanych osób w decyzji administracyjnej lub umowie (por. uchwała NSA z dnia 11 czerwca 2018 r., sygn. akt I OPS 7/17, dostępna w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie doszło zatem do naruszenia przepisów wskazywanych w skardze. Sąd dostrzega niefortunne sformułowanie sentencji decyzji organu odwoławczego, które odnosić się winno do wskazania daty początkowej, od której ma być wnoszona odpłatność, a nie do "ram czasowych" tego zobowiązania. W ocenie sądu nie stanowi to jednak uchybienia istotnego, które musiałoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Zauważyć bowiem należy, że zmieniona przez organ odwoławczy treść sentencji decyzji nakładającej na J. H. obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt K. Z. w Domu Pomocy Społecznej w P. , począwszy do miesiąca [...] 2019 r., została sformułowana prawidłowo. Sąd nie podzielił zatem stanowiska wyrażonego w piśmie procesowym Prokuratora z dnia 21 stycznia 2020 r. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło