II SA/Po 640/19

Dnia 30 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma Protokolant St. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2019 r., r [...], [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. oddala skargę Pismem z dnia [...] lutego 2019 roku D. C. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. wskazanie ilości sztuk korespondencji urzędowej, którą wysłał w maju 2017 roku AŚ w [...] w imieniu osadzonych osób. 2. wskazanie ilości sztuk korespondencji urzędowej, którą AŚ w [...] wysłał we własnych sprawach w maju 2017 roku, 3. udzielenie informacji, w jaki sposób zostały ustalone informacje o które wnioskowano. Pismem z dnia [...] marca 2019 roku, nr [...]. D. C. został wezwany do wykazania, iż udostepnienie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, nie zaś wyłącznie dla prywatnego interesu wnioskodawcy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 roku D. C. stwierdził, że w jego ocenie żądana informacja publiczna stanowi informację prostą. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 roku, nr [...], Dyrektor Aresztu Śledczego w [...], działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 i w związku z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."), odmówił udostępnienia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że wnioskowane informacje stanowią bezsprzecznie informacje publiczne przetworzone, zatem uzyskanie ich jest możliwe w zakresie w jakim jest to szczególnie uzasadnione ze względu na interes publiczny. Pismem z dnia [...] maja 2019 roku D. C. wniósł odwołanie zaskarżając decyzję organu I instancji w całości. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], znak: [...], Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U z 2018 roku poz. 1330 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, uznające wnioskowane informacje za informacje publiczne przetworzone. Udzielenie wnioskowanych informacji w powyższym zakresie wiązałoby się bowiem z koniecznością wytworzenia nowej informacji poprzedzonej koniecznością przeanalizowania znacznej ilości dokumentów, co z kolei oznaczałoby zaangażowanie do tych czynności kilku osób, a zatem wymagałoby to od administracji aresztu śledczego znacznego nakładu pracy. Powyższy ciąg działań o charakterze zarówno intelektualnym jak i czysto technicznym, wymagający zaangażowania zasobów ludzkich i technicznych, świadczy dobitnie o przetworzonym charakterze żądanej informacji. Przejrzenie i przeanalizowanie tej dokumentacji wiązałaby się z koniecznością poniesienia pewnych kosztów czasowych i osobowych, co z kolei nie pozostałoby bez negatywnego wpływu na tok realizacji zadań przez komórki organizacyjne uczestniczące w tych czynnościach. Zdaniem organu odwoławczego wobec ustalenia, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną, organ I instancji słusznie wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego do jej uzyskania. Zasadnie również oceniono, że wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie żądanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Spełnienia ustawowego warunku do uzyskania wnioskowanej informacji organ nie zidentyfikował również w toku przeprowadzonych czynności w postępowaniu odwoławczym. Pismem z dnia [...] lipca 2019 roku D. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Okręgowy Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], znak: [...], zaskarżając ją w całości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z dnia [...] stycznia 2020 roku pełnomocnik skarżącego podtrzymał jego stanowisko wskazując, że dokonywania prostego odczytu ilościowego w zależności od adresata korespondencji nie może być kwalifikowane jako przetworzenie informacji, tylko z tego względu, że wymaga dokonania szczególnych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych czy eksperyz. Ponadto nie zgodził się, można w tym przypadku mówić o szczególnym zaangażowaniu czasowym czy organizacyjnym organu celem udzielenia informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się nietrafna. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w zakresie: 1) wskazania ilości sztuk korespondencji urzędowej, którą wysłał w maju 2017 roku AŚ w [...] w imieniu osadzonych osób, 2) wskazania ilości sztuk korespondencji urzędowej, która AŚ w [...] wysłał we własnych sprawach w maju 2017 roku; 3) udzielenia informacji, w jaki sposób zostały ustalone informacje o które wnioskowano. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że spełniony został zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 tej ustawy, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższych uwag nie ulega wątpliwości, że skarżący był zgodnie z art. 2 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] jako organ Służby Więziennej na mocy art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1542 ze zm.), w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązany jest do udostępniania informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne. Nie budzi również wątpliwości okoliczność, że informacje, o których udostępnienie wystąpił skarżący stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznych. Prawo do informacji publicznej, o czym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 ab initio u.d.i.p. obejmuje bowiem uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, którą stanowi najogólniej rzecz biorąc każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy), a więc bezspornie również informacja o wewnętrznym funkcjonowaniu aresztu śledczego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy informacje publiczne, których udostępnienia żądał skarżący, są informacjami publicznymi przetworzonymi, a w konsekwencji, czy Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] mógł odmówić ich udostępnienia z powodu nie wykazania przez skarżącego, że udzielenie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W kontekście powyższego wskazać należy, że stosownie do art. 2 ust. 2 u.d.i.p., od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. W art. 3 ust. 1 pkt 1 wskazano natomiast, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Z powyższego wynika, że o ile dostęp do informacji "prostej" ma właściwie nieograniczony charakter - co wynika z przepisów art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p., to udostępnienie informacji publicznej przetworzonej uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jej uzyskanie jest "szczególnie istotne dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Informacją prostą jest bowiem informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast "informacją przetworzoną" jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13 – wszystkie orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprowadzenie dodatkowego wymogu udostępnienia informacji przetworzonej spowodowane jest więc założeniem, że materiał przygotowany z nakładem dodatkowych sił i środków specjalnie dla wnioskodawcy, nie powinien służyć jedynie indywidualnym interesom wnioskodawcy, ale musi być elementem pewnego szerszego działania służącemu większej społeczności (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 126115). Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wyjaśnił w sposób przekonujący dlaczego uznał informacje żądane przez wnioskodawcę za informacje przetworzone. Rozstrzygnięcie organów administracji obu instancji w tej kwestii jest prawidłowe. Areszt Śledczy nie jest bowiem zobowiązany do sporządzania informacji zbiorczej dotyczącej obliczeń w zakresie przesłanej korespondencji urzędowej. Żądana przez skarżącego informacja wymaga sięgnięcia do dokumentacji źródłowej, które nie są dokumentami wytworzonymi przez areszt śledczy i stworzenia nowego zestawienia ze wskazaniem konkretnych dat przychodzących do aresztu i wychodzących z aresztu przesyłek. Niewątpliwie więc do wytworzenia żądanej informacji publicznej niezbędne byłoby przetworzenie pewnej sumy informacji prostych, tj. przeanalizowanie znacznej ilości dokumentów, przy czym należy podkreślić, że podmiot zobowiązany do udzielenie informacji publicznej z racji charakteru wykonywanych zadań publicznych jest instytucją, która każdego miesiąca przyjmuje i wysyła znaczne ilości korespondencji związanej z prawidłowym funkcjonowaniem placówki i osób w niej przebywających. Powyższe żądanie wiązałoby się z koniecznością zaangażowania do tych czynności personelu, który na co dzień wykonuje inne zadania zlecone przez jednostkę, wobec tego nie pozostałoby to bez negatywnego wpływu na tok realizacji zadań przez tę komórkę organizacyjną. Podsumowując, skoro Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] prawidłowo uznał, że objęte wnioskiem informacje stanowią informacje przetworzone, zasadnie odmówił ich udzielenia z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę – po uprzednim wezwaniu – że uzyskanie informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Konsekwentnie również zaskarżona decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.