III SA/Gl 755/19
WyrokWSA w Gliwicach2020-02-04
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, opierając się na przepisach wprowadzonych po dacie wydania pierwotnego zezwolenia i nie analizując wystarczająco materiału dowodowego dotyczącego tytułu prawnego do nieruchomości?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa, poprzez nierzetelne zebranie i ocenę materiału dowodowego dotyczącego tytułu prawnego do nieruchomości oraz lakoniczne uzasadnienie decyzji. Ponadto, błędnie zastosowało przepisy ustawy o odpadach wprowadzone po dacie wydania zezwolenia, ignorując przepisy przejściowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki A sp. z o.o. w restrukturyzacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Bielsku-Białej, która utrzymała w mocy decyzję Starosty C. o stwierdzeniu wygaśnięcia zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Spółka kwestionowała zasadność wygaśnięcia zezwolenia, argumentując, że posiadała tytuł prawny do nieruchomości, mimo zmian w umowach najmu i sprzedaży. Organy administracji uznały, że spółka utraciła tytuł prawny do nieruchomości, powołując się na przepisy ustawy o odpadach wprowadzone po wydaniu zezwolenia oraz na brak wymaganych form prawnych umów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w restrukturyzacji w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej (dalej jako: SKO), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania ,,A’’ sp. z o. o. w restrukturyzacji (dalej jako: Strona, spółka, skarżąca) od decyzji Starosty C. nr [...] z dnia [...] r. o stwierdzeniu wygaśnięcia własnej decyzji Starosty C. z dnia [...] roku znak: [...] zezwalającej Spółce na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów w procesie R12iR13 oraz zmienającej decyzji własnej z [...] roku znak: [...] – utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W podstawie prawnej powołało art 1, art. 2, art. 17, art. 18, art. 21 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2018 roku poz. 570), art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej jako: Kpa) oraz art 48 ust 2 i art 41b ust. 1 do 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t.j.: Dz. U z 2018 roku poz.2096).
W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny sprawy i argumentacje prawną. Podkreślono, że pierwszoinstancyjną decyzją Starosta C. stwierdził wygaśnięcie własnego zezwolenia z [...]r., zmienianego [...] roku na działalności w zakresie przetwarzania odpadów w procesie R12 i R13 udzielonego Stronie bowiem utraciła tytuł prawny do dziatki nr [...], obręb O., gmina D., objętej zezwoleniem na przetwarzanie odpadów, co skutkowało bezprzedmiotowością decyzji zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Z tego względu ww. decyzje wygasły zgodnie z art. 48 pkt 2 ustawy o odpadach i art. 162 § 1 i 3 Kpa.
Kwestionując powyższe Spółka wniosła o uchylenie tej decyzji i bądź umorzenie dalszego postępowania bądź uchylenie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W obszernym uzasadnieniu wskazano kolejne umowy najmu; zarzucono organowi I instancji nieuwzględnienie należycie wskazań poprzedniej kasatoryjnej decyzji Kolegium. Dla wykazania ciągłości posiadania prawa do terenu działki [...] powołano sie na milczące przedłużenie umowy najmu, spisaną ugodę 12 lipca 2017 r., która miała uchylić spór co do istnienia stosunku najmu oraz jego ciągłość.
Dalej SKO wskazało,żę na rozprawie w dniu 5 marca 2019 roku Pełnomocnik Spółki powołał zasadę wolności umów (punkt 9) wcześniej wskazując, iż Spółka ,,B’’ potwierdziła pismem z dnia 23 lutego 2019 r. ciągłość umowy najmu. Natomiast przedstawiciele organu I instancji podkreślali to, iż to potwierdzenie ciągłości miało miejsce post factum i w wadliwej formie, innej niż pierwotny akt notarialny. Nadto na rozprawie krótko omówiono sposób gromadzenia i przetwarzania odpadów przez Spółkę.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu zacytowano przepisy art 41 b ust 1 do 4 ustawy ustawy o odpadach podkreślając, że ustawodawca jasno w ustępie 3 tych przepisów postawił wymóg zawarcia umowy dzierżawy w formie aktu notarialnego. Już z tego więc względu umowa pisemna z dnia 23 lutego 2018 r. nie mogła być skuteczna. Również zasada swobody umów nie jest tożsama z możliwością zmiany istotnych warunków umowy wstecz, czy też zmian okresowych: stanowiska wcześniejsze też wiążą strony stosunku obligacyjnego i nie mogą być traktowane jako niebyłe. Inaczej: nie każda zmiana może być dokonana ex tunc. Zatem SKO uznało, że prawidłowo więc organ I instancji wskazał wygaśnięcie umowy najmu co najmniej od maja 2017 roku już, na tle przepisów cywilnych.
Dodatkowo SKO podkreśliło znaczenie oświadczenia wskazanego w ustępie 4 wcześniej cytowanych przepisów stwierdzając, że takiego oświadczenia o odpowiedzialności solidarnej Spółka ,,B’’ razem ze Stroną nie złożyła. Bez niego była i jest umowa dzierżawy wadliwa i nieruchomość składająca się z działki [...] służyć tak specyficznej działalności jak przetwarzanie odpadów już nie mogła: ze względu na przyszłe skutki. Decyzje o prowadzeniu działalności w procesie przetwarzania odpadów R12 i R 13 stały się więc bezprzedmiotowe. Zatem skonkludowano, że już więc z tych dwóch względów: niezachowanie dla zmian formy aktu notarialnego i brak obligatoryjnego oświadczenia o odpowiedzialności solidarnej należało podzielić stanowisko organu I instancji,.
Kwestionując prawidłowość powyższej decyzji ostatecznej Strona wniosła skargę żądając stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji, ewentualnie ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa tj. na podstawie art. 48 pkt 2 w związku z art. 41 b ust. 1 - ust. 4 ustawy o odpadach w sytuacji gdy wskazane przepisy art. 41 b ust. 1 - ust. 4 zostały wprowadzone do ww ustawy z dniem 5 września 2018r. na mocy ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 1592) i odnoszą się one do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie przetwarzania odpadów w dacie wejścia w życie tej ustawy w zakresie wyznaczonym treścią art. 14 ustawy nowelizującej, który stanowi, że posiadacz odpadów który przed 5 września 2018r. uzyskał pozwolenie na przetwarzanie odpadów jest zobligowany do złożenia wniosku o zmianę posiadanej decyzji w terminie 12 miesięcy od wejścia w życie ustawy tj. w terminie do dnia 5 września 2019r. wraz z wymienionymi w tym przepisie dokumentami i oświadczeniami;
2) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. zebranie, rozpatrzenie oraz dokonanie oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa w szczególności poprzez zaniechanie analizy i oceny umowy ugody z dnia 12 lipca 2017r. ora zprzedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 22 grudnia 2017r. pomiędzy stroną skarżącą a ,,B’’ sp. z 0.0. a także pisemnych wyjaśnień jakie te podmioty składały co do celu i okoliczności zawarcia ww umów;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:
a) bezpodstawne zastosowanie art. 41 b ust. 1 - ust. 4 ustawy o odpadach, które weszły w życie z dniem 5 września 2018r. na podstawie art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw podczas gdy przedmiot sprawy wyznaczony został postanowieniem organu I instancji z dnia [...]r. o wszczęciu z urzędu postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o zezwoleniu na przetwarzanie odpadów w związku z twierdzeniem organu I instancji o braku ciągłości tytułu prawnego do nieruchomości po stronie skarżącego w 2017r.,
b) niezastosowanie do umowy ugody z dnia 12 lipca 2017r. oraz do przedwstępnej umowy sprzedaży z dnia 22 grudnia 2017r. pomiędzy stroną skarżącą a ,,B’’ sp. z o.o. będącą właścicielem nieruchomości art. 65 § 2 kodeksu cywilnego i art. 917 kodeksu cywilnego i przyjęcie błędnego wniosku o braku ciągłości tytułu prawnego do nieruchomości po stronie skarżącego w 2017r.
W uzasadnieniu skargi opisano stan sprawy podkreślając, że skarżący szczegółowo kwestionował stanowisko organu I instancji zarówno w dwukrotnym postępowaniu pienwszo-instancyjnym jaki i w obu postępowaniach odwoławczych. Przy rozpatrywaniu odwołania od drugiej decyzji organu I instancji SKO w zaskarżonej decyzji nie odniosło się do tych zarzutów i argumentów poprzestając na lakonicznym, niezrozumiałym, błędnym co do okoliczności faktycznych a nade wszystko rażąco błędnym przyjęciu, że w sprawie ma zastosowanie art. 41 b ust. 1 - ust. 4 ustawy o odpadach wprowadzony do tej ustawy z mocą od dnia 5 września 2018r. podczas gdy ustawa z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach przed dniem 5 września 2018r. nie ograniczała rodzajów tytułów prawnych do nieruchomości, na której ma być prowadzona działalność w zakresie gospodarowania odpadami do własności, użytkowania wieczystego, użytkowania i dzierżawy; nadto nie wprowadzała ona wymogu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości w formie aktu notarialnego oraz złożenia w formie aktu notarialnego oświadczenia użytkownika; nie wprowadzała ona wymogu zawarcia w akcie ustanowienia prawa dzierżawy lub użytkowania oświadczenia, że osoby ustanawiające takie prawo są świadomi odpowiedzialności solidarnej o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Powołano się na przepisy przejściowe zawarte w art. 13-14 ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw odnoszące się do podmiotów posiadających zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gospodarowania odpadami akcentując, że te regulacje jednoznacznie wskazują na prospektywny a nie retroaktywny charakter nowych wymagań w zakresie gospodarowania odpadami.
Dalej podkreślono wadliwość zaskarżonej decyzji w części, w której organ II instancji enigmatycznie, bez jakiejkolwiek argumentacji arbitralnie stwierdza ,że "Umowa pisemna z dnia 23.02.2018r. nie mogła być skuteczna", nadto nie każda zmiana umowy może być dokonywana ex tunc i dlatego prawidłowo organ I instancji wskazuje na wygaśnięcie umowy najmu co najmniej od maja 2017r. "już na tle przepisów cywilnych". Powyższe lakoniczne konstatacje SKO uzasadniają więc kolejne zarzuty skargi naruszenie przepisów postępowania.
Nadto wskazano, że strona skarżąca nigdy nie powoływała się na "umowę pisemną z dnia 23.02.2018r." jako tytułu prawnego do nieruchomości. W tym zakresie wywody organu II Instancji są niezrozumiałe i kontrfaktyczne do zgromadzonego materiału dowodowego. Stan faktyczny sprawy był i jest niesporny pomiędzy organem I i II instancji co do następujących okoliczności :
1) strona uzyskała przedmiotowe zezwolenie legitymując się tytułem prawnym do nieruchomości w postaci prawa własności na podstawie aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z dnia [...]r. oraz aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z dnia [...]r.;
2) Aktem notarialnym nr [...] z dnia [...]r. strona przeniosła prawo własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz ,,B’’ spółka z o.o. z/s w B. celem zabezpieczenia spłaty pożyczki pieniężnej. Przedmiotowy akt notarialny był zmieniany aktami notarialnymi z dnia 11 stycznia 2016r., 14 marca 2016r., 17 maja 2016r. oraz 23 września 2016r. Zgodnie z tymi aktami notarialnymi ,,B’’ sp, z 0.0. wynajęła stronie przedmiotową nieruchomość na okres do dnia 11 stycznia 2017r.
Sporne natomiast pomiędzy stroną a organem są następujące okoliczności:
“1) Pismem z dnia 07.06.2017r, ,,B’’ sp. z o.o. poinformowała Starostę C. ,że strona - ,,A’’ sp. z o.o. utraciła tytuł prawny do korzystania z przedmiotowej nieruchomości z dniem 01.05.2017r" jednakże w dniu 12.07.2017r. ,,B’’ sp. z o.o. i ,,A’’ sp, z o.o. zawarły w zwykłej formie pisemnej umowę ugody w której zawarły zgodne oświadczenie, iż nie zawierały aneksu do umowy najmu , co zdaniem organu I instancji potwierdza wskazaną w piśmie ,,B’’ sp. z o.o, informację o utracie przez stronę od dnia 01.05.2017r. tytułu prawnego do korzystania z przedmiotowej nieruchomości. We wskazanej umowie ugody strony uzgodniły ciągłość istnienia stosunku najmu od dnia 30.11.2015r. oraz przedłużyły okres trwania umowy najmu przedmiotowej nieruchomości do dnia 30.06.2019r. ustalają jednocześnie jej zmienione warunki. Zdaniem Organu 1 instancji umowa ugody zdnia 12.07.2017r. jako zawarta w zwykłej formie pisemnej nie może w świetle art. 77 § 1 kodeksu cywilnego stanowić zmiany umowy najmu z dnia 30.11.2015r. która to umowa została zawarta w formie aktu notarialnego,
2 ) Aktem notarialnym z dnia [...]r., Repertorium A numer [...] ,,B’’ sp. z o.o. i ,,A’’ sp, z o.o. zawarły przedwstępną umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości w której- zdaniem organu I instancji - nie zostało zawarte oświadczenie o potwierdzeniu ciągłości tytułu prawnego ,,A’’ sp. z o.o. do przedmiotowej nieruchomości zawarły a jedynie oddanie jej w użytkowanie ,,A’’ sp. z o.o. z dniem [...]r."
Zdaniem skarżącej spółki SKO nie odniosło się w ogóle do zarzutu zawartego w odwołaniu o całkowicie dowolnej ocenie organu I Instancji – cyt: “jakoby w akcie notarialnym z dnia [...]r. (Repertorium A nr [...] Kancelarii Notarialnej Z. W. i K. B.) nie zostało zawarte oświadczenie o potwierdzeniu ciągłości tytułu prawnego ,,A’’ sp. z o.o. do przedmiotowej nieruchomości a jedynie oddanie jej w użytkowanie ,,A’’ sp. z o.o. z dniem 22.12.2017r.. Z przedłożonego przez stronę wypisu aktu notarialnego z dnia 22.12.2017r. (Repertorium A nr [...] Kancelarii Notarialnej Z. W. i K. B.) wynika ,że strony kontraktu tj. właściciel ww nieruchomości - ,,B’’ sp. z o.o. z/s w B.) oraz ,,A’’ spółka z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w O. zgodnie ustaliły, iż ,,A’’ spółka z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w O. posiadała w sposób ciągły prawo do dysponowania ww nieruchomością na podstawie umowy najmu z dnia 30.11.2015r. do dnia zawarcia umowy tj. do dnia 22.12.2017r. natomiast od dnia zawarcia tej umowy tj. od dnia 22.12.2017r. ,,A’’ spółka z 0.0. w restrukturyzacji z siedzibą w O. będzie posiadać prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością wyłącznie na podstawie tytułu prawnego określonego w § 6 ust. 2 tej umowy czyli na podstawie ustanowionego w tym akcie notarialnym prawa użytkowania zaś wszystkie wcześniejsze tytuły do dysponowania przedmiotową nieruchomością wygasają. Powyższym oświadczeniem strony jednoznacznie uzgodniły ciągłość i obowiązywanie umowy najmu z dnia 30.11.2015r. aż do dnia 22.12.2017r. która to ciągłość i obowiązywanie wynika nie tylko ze wskazanych aneksów ale również z treści art. 674 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jeżeli po upływie terminu oznaczonego w umowie albo w wypowiedzeniu najemca nadal używa rzeczy za zgodą wynajmującego, poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony. ,,B’’ sp. z o.o. jako właściciel i wynajmujący przedmiotową nieruchomość powyższym oświadczeniem w istocie uznała ,że za jej zgodą ,,A’’ spółka z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w O. korzystała z przedmiotowej nieruchomości w sposób ciągły na podstawie stosunku najmu w okresie od 30.11.2015r. do 22.12.2017r., natomiast od dnia 22.12.2017r. ,,A’’ spółka z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w O. będzie korzystać z przedmiotowej nieruchomości na podstawie ustanowionego w tym dniu ograniczonego prawa rzeczowego w postaci użytkowania. W toku ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawie zostało wyjaśnione ,że od dnia 22.12.2017r. strona odwołująca korzysta z nieruchomości składającej się z działki nr [...] na podstawie ustanowionego aktem notarialnym z dnia 22.12.2017r. prawa użytkowania będącego ograniczonym prawem rzeczowym.
Zarzucono, że organ II instancji nie odniósł się także w ogóle do zarzutu zawartego w odwołaniu, iż wbrew stanowisku organu I instancji pismo ,,B’’ sp. z o.o, z dnia [...]r. w którym spółka ta poinformowała Starostę C., że ,,A’’ sp. z o.o. utraciła tytuł prawny do korzystania z przedmiotowej nieruchomości z dniem 01.05.2017r. nie może stanowić wystarczającego dowodu a nawet argumentu ,iż nie doszło do tzw. milczącego przedłużenia umowy najmu zdnia 30.11.2015r. na okres po dniu 11.01.2017r. skoro stanowisko ,,B’’ sp. z o.o. iż dokonana przez ,,A’’ sp. z o.o. wpłata prolongacyjna w wysokości 50.000 zł przedłużyła tę umowę tylko do dnia 30.04.2017r. było kwestionowane przez ,,A’’ sp. z o.o. , która twierdziła, że doszło w ten sposób do przedłużenia umowy na czas nieoznaczony, co oznaczało ,że rozwiązanie umowy najmu wymagało złożenia przez ,,B’’ sp. z o.o. oświadczenia woli o wypowiedzeniu ,,A’’ sp. z o.o umowy najmu przedmiotowej nieruchomości z zachowaniem przesłanek i ewentualnie terminów przewidzianych w art. 673 § 2 k.c. i art. 672 k.c., co nigdy nie nastąpiło. Ostatecznie umową ugody z dnia 12.07.2017r. strony uchyliły spór co do istnienia pomiędzy nimi stosunku najmu przedmiotowej nieruchomości oraz jego ciągłości od dnia 30.11.2015r., Umowa ugody z dnia 12.07,2017r. nie wymagała zachowania formy aktu notarialnego skoro prolongata umowy najmu z dnia 30.11.2015r. na okres po dniu 11.01.2017r. nastąpiła na mocy art. 674 k.c. zaś okoliczność ,że umowa najmu z dnia 30.11.2015r. została zawarta w formie aktu notarialnego nie stanowi przeszkody aby prolongata takiej umowy nastąpiła poprzez tzw. domniemane przedłużenie najmu w trybie art. 674 k.c., które z mocy tego przepisu następuje na czas nieoznaczony . ,,B’’ sp. z o.o. zawierając z ,,A’’ sp. z o.o. umowę ugody z dnia 12.07,2017r. w istocie wycofała się ze swych twierdzeń (kontestowanych przez ,,A’’ sp. z o.o.) o wygaśnięciu umowy najmu przedmiotowej nieruchomości z dniem 30.04.2017r. Takie oświadczenie mieści się w samej istocie umowy ugody opisanej w art. 917 kodeksu cywilnego zaś wielokrotne potwierdzenie przez tę spółkę zasadności stanowiska ,,A’’ sp. z o.o., w szczególności w oświadczeniu zawartym w akcie notarialnym z dnia 22.12.2017r. (Repertorium A nr [...] Kancelarii Notarialnej Z. W. i K. B.) oraz w piśmie skierowanym do organu I instancji w niniejszej sprawie z dnia 23.02.2018r. - jednoznacznie dowodzi istnienia ciągłości stosunku najmu przedmiotowej nieruchomości w okresie od 30.11.2015r. do 22.12.2017r."
Nadto skarżąca zarzuciła organom obu instancji pominięcie reguły wykładni oświadczeń woli na gruncie prawa cywilnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo ustosunkowując się do zarzutów podkreślono wiążącą moc przepisów ustawy o odpadach nowe, na zasadzie art. 17 ustawy z dnia 20.07.2018 roku o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, ze jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie normami prawnymi, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje koniecznością uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia.
Przechodząc do merytorycznej oceny jego prawidłowości w pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzja orzekająca o cofnięciu lub wygaszeniu wcześniej udzielonego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów ma daleko idące skutki prawno-finansowe poprzez pozbawienie przedsiębiorcy stosownego uprawnienia, bowiem uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Zatem sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w tym zakresie obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o cofnięciu przyznanego wcześniej uprawnienia do prowadzenia danej działalności.
Na wstępie należy podkreślić, że od momentu ponownego otrzymania odwołania przez SKO (sprawa ta była już przedmiotem wcześniejszego orzekania w trybie drugoinstancyjnym, zakończonego wydaniem przez SKO decyzji kasatoryjnej) rozpoczyna się faza postępowania odwoławczego przed tym organem, którego celem jest ponowne, wnikliwe i wszechstronne rozpatrzenie sprawy i rozstrzygnięcie jej. Zadaniem organu jest zatem wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia spraw, ustalenia jaka norma prawna stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia danej sprawy i jaka jest treść, dokonanie przyporządkowania udowodnionego stanu prawnego do tej normy, a następnie ustalenie konsekwencji prawnych jakie norma prawna wiąże z udowodnionym stanem faktycznym. W ten sposób organ odwoławczy wyrabia sobie pogląd co do rozstrzygnięcia jakie powinno zapaść w danej sprawie. Następnie organ ten porównuje rozstrzygnięcie jakie by wydał z decyzją jaka zapadła w I instancji. W zależności od wyniku tego porównania, organ odwoławczy wydaje jedną z decyzji wymienionych w art. 138 Kpa.
W niniejszej sprawie zakwestionowana przez stronę skarżącą zaskarżona decyzja dotyczy ponownej weryfikacji w trybie odwoławczym rozstrzygnięcia postępowania pozbawiającego Spółkę zezwolenia (poprzez stwierdzenie jego wygaśnięcia) na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów.
Przed wszystkim Sąd zauważa, że w postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istniejącego w sprawie, stosownie do art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne dokonane przez organ odwoławczy. Zarzut dowolności wykluczają bowiem dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa).
Takich kroków zaś w niniejszej sprawie nie podjęto. SKO zupełnie pominęło ustalenie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy; ograniczyło się wyłacznie do ogólnego przywołania umów najmu i ugody z 12 lipca 2017r. bez jakiejkolwiek analizy zapisów tych umów na okoliczność ciągłości istnienia tytułu prawnego skarżącej do działki nr [...] – co ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Pominięto całkowicie argumenty Strony, wcześniejszą argumentację organu I instancji oraz stanowisko SKO na poprzednim etapie postępowania drugoinstancyjnego; nie odniesiono się zupełnie do zarzutów i twierdzeń podnoszonych przez Stronę w tym postępowaniu administracyjnym.
Natomiast jak wynika z nakazu z art. 107 kpa określa on podstawowe części składowe, jakie powinna decyzja zawierać. Do tych części ustawodawca zalicza między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Bez wątpienia w sytuacji, gdy odmawia się stronie do wcześniej udzielonego prawnie uprawnienia to podejmując rozstrzygnięcie, organy winny stanowisko szczegółowo uzasadnić, stosownie do wymogów z art. 107 § 3 kpa, czego zabrakło w badanej sprawie. Orzeczenie winno więc być rzetelne i oparte na kompletnym materiale dowodowym oraz zawierać jasną sumbsumpcję; nie może ograniczać się do lakonicznych stwierdzeń, lecz winno zawierać wszechstronne wyjaśnienie wątpliwości i uzasadnienie przekonujące, dostępne i zrozumiałe dla stron i innych organów czy sądów ewentualnie powiązanych z prowadzonym postępowaniem zgodnie z naczelną zasadą procesową zaufania do organów z art. 8Kpa.
Natomiast w ocenie Sądu SKO nie zrealizowało obowiązku wynikającego z drugoinstancyjnego trybu rozpoznania sprawy oraz nadzoru; nie dokonało należytej oceny znajdujących się w aktach dokumentów poszczególnych umów, ugody i wzajemnych pism skarżącej spólki i jej partnera biznesowego – zwłaszcza w kontekście obszernej i szczegółowej ich analizy przez organ I instancji; zaniechało odniesienia się do podnoszonych przez skarżącą wniosków i zarzutów; pominęło wyjaśnienie sporu między stronami stosunku zobowiązaniowego dot. nieruchomości w kontekście m.in. opłaty prolongacyjnej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto jedynie lakoniczne stwierdzenia bez odniesienia się do zebranego materiału dowodowego oraz zacytowano w całości przepisy art. 41b ustawy o odpadach stwierdzając ich przesądzające znaczenie w sprawie i brak oświadczenia stron stosunku zobowiązaniowego o solidarnej odpowiedzialności z art. 41b ust. 4 ustawy zmieniającej.
Natomiast zdaniem tut. Sądu zupełnie chybione jest powoływanie się przez SKO na normy prawne i reżim w zakresie obligu tytułu prawnego podmiotu przetwarzającego odpady do nieruchomości obowiązujący od dnia 5 września 2018r., bowiem wymogi te zostały wprowadzone dopiero ustawą z 20 lipca 2018r. zmieniającą m.in. ustawę o odpadach, podczas gdy spór między skarżącą spółką a organami dotyczy istnienia bądź nie stosunku zobowiązaniowego w okresie sprzed tej nowelizacji. Tym bardziej, że umowa notarialna z 22 grudnia 2017r. Rep. A nr [...] p.n. "Przedwstępna umowa sprzedaży" potwierdzała – zgodnymi oświadczeniami przedstawicieli obu zawiarających ją spółek – ciągłość dotychczasowego prawa do dysponowania nieruchomością tj. działką nr [...], ustanawiała po spełnieniu określonych w niej warunków nowy tytuł prawny spółki do działki nr [...], potwierdzała na czas obowiązywania tej umowy oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste skarżącej od tego dnia wygaszając wszystkie wcześniejsze tytuły do dysponowania działką.
Zatem mając na uwadze przepisy przejściowe ustawy zmieniającej zawarte w końcowych jej normach tj. od art. 12 do art. 14 - regulujących w sposób szczególny okres przejściowy posiadaczom odpadów, którzy przed dniem wejścia w życie tej ustawy uzyskali zezwolenie na zbieranie odpadów, przetwarzanie odpadów – to całkowicie błędne i nieuprawnione są argumenty SKO wyrażone w zaskarżonej decyzji i powielone w odpowiedzi na skargę o konieczności stosowania nowych regulacji na podstawie ogólnej normy art. 17 ustawy zmieniającej, że ustawa ta wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Wobec powyższych stwierdzeń należało zatem skonstatować, że takie postępowanie SKO zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przede wszystkim z naruszeniem zasady praworządności uregulowanej art. 6 Kpa - organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Poza tym doszło do naruszenia reguł wyznaczonych przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 kpa , art. 8, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 Kpa. W ocenie Sądu powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Błędnie dokonana sumbsumpcja w pełni narusza wyżej wskazywane przepisy w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji, a nie jej unieważnienie jak żądała tego strona skarżąca.
Wobec powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., a na zasądzone koszty składają się wpis sądowy, koszty zastępstwa procesowego oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło