I SA/Rz 481/19

WyrokWSA w Rzeszowie2020-02-06

Skład orzekający: Jarosław Szaro, Małgorzata Niedobylska, Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu podatkowego odmawiające przeprowadzenia wnioskowanego dowodu w toku postępowania kontrolnego podlega zaskarżeniu zażaleniem?
Ratio decidendi
Postanowienie organu podatkowego odmawiające przeprowadzenia wnioskowanego dowodu w toku postępowania kontrolnego nie podlega zaskarżeniu zażaleniem, ponieważ Ordynacja podatkowa nie przewiduje takiej możliwości. W związku z tym, postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na takie postanowienie jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek dowodowy w postępowaniu kontrolnym. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego postanowieniem odmówił przeprowadzenia wnioskowanego dowodu, pouczając, że nie przysługuje od niego zażalenie. Spółka wniosła zażalenie, które Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał za niedopuszczalne. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora, argumentując m.in. brak organu uprawnionego do jej reprezentacji. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2020 r. sprawę ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. sp. z o.o., z siedzibą w K. – zwanej dalej skarżącą, od postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przeprowadzenia, zgłoszonego wnioskiem z 14 listopada 2018 r. dowodu, w postaci przesłuchania W. K., stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W stanie faktycznym sprawy Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego prowadził w stosunku do skarżącej spółki postępowanie kontrolne. W jego ramach, postanowieniem z dnia 19 października 2018 r., wyznaczył skarżącej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Korzystając z tego prawa skarżąca, wnioskiem z 14 listopada 2018 r., zwróciła się do organu o udostępnienie jej wszystkich materiałów postępowania kontrolnego, a także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania W. K. – byłego prezesa jej zarządu, w charakterze świadka lub strony, na okoliczność zastrzeżeń wniesionych do protokołu kontroli oraz powziętych przez organ konstatacji przedstawionych w piśmie z 19 października 2018 r. Postanowieniem z [...] grudnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego odmówił przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu stwierdzając, że okoliczności do których przedmiotowy dowód miałby się odnosić nie mają znaczenia dla sprawy, bądź też zostały w wystarczający sposób wykazane innymi dowodami. W postanowieniu o odmowie przeprowadzenia dowodu organ zawarł pouczenie, że nie przysługuje od niego zażalenie. Postanowienie z [...] grudnia 2018 r. zostało doręczone skarżącej 19 grudnia 2019 r. W dniu 27 grudnia 2018 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] grudnia 2018 r. , odmawiające przeprowadzenia wnioskowanego przez nią dowodu, domagając się jego uchylenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., stwierdził niedopuszczalność zażalenia skarżącej. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 236 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm., zwanej dalej Ordynacją) na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Tymczasem art. 188 Ordynacji, który odnosi się do rozstrzygania w przedmiocie wniosków dowodowych stron nie ustanawia prawa do zaskarżania zażaleniem postanowień w tym przedmiocie. Wobec powyższego organ stwierdził, że skarżącej w przedmiotowej sprawie nie przysługiwało prawo do złożenia zażalenia, na postanowienie rozstrzygające jej wniosek dowodowy. W tej sytuacji, kierując się art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji stwierdzono niedopuszczalność jej zażalenia. Na marginesie rozważań poczynionych w uzasadnieniu wydanego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczył jedynie, że z uwagi na treść art. 237 Ordynacji, składając odwołanie od decyzji wydanej w sprawie, w której odmówiono uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącej, będzie mogła ona podnieść te okoliczności, które jej zdaniem świadczą o niezasadności nieuwzględnienia jej wniosku. Wnosząc skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] maja 2019 r. skarżąca, zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie prawa, tj. art. 138 § 1 i § 3 oraz art. 201 § 1 pkt 4, a także art. 145 w zw. z art. 151 Ordynacji, na skutek utraty przez nią organu uprawnionego do jej reprezentacji, a w szczególności do składania w jej imieniu wyjaśnień, w ramach postępowania. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego jej zarządu nastąpiło z dniem 30 marca 2018 r. i od tej daty brak jest organu właściwego do jej reprezentacji. Organ zaś mając wiedzę o tym fakcie całkowicie go zignorował, nie dopełniając ustawowego obowiązku o którym mowa w art. 138 § 3 Ordynacji, który stanowi, że jeżeli osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej nie może prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów, organ podatkowy składa do sądu wniosek o ustanowienie kuratora. Zdaniem skarżącej, wszelkie czynności w sprawie podjęte po 30 marca 2018 r. są wadliwe. Skarżąca przyznała, że pełnomocnictwo dla radcy prawnego, działającego w sprawie w jej imieniu, nosi datę 20 kwietnia 2017 r., jednakże charakter sprawy wymaga czynnego udziału w niej samej spółki. Sam "formalny" udział w sprawie pełnomocnika, nie odpowiada zaś wymogom Ordynacji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie odmawiające przeprowadzenia wnioskowanego przez nią dowodu i wobec tego tylko to rozstrzygnięcie poddane zostało kontroli sądu. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia skarżącej, w kontekście przedmiotu prowadzonego w stosunku do niej postępowania kontrolnego, miało charakter wpadkowy, na gruncie tego postępowania, wobec czego badając legalność tego rozstrzygnięcia Sąd nie może odnosić się do innych okoliczności postępowania kontrolnego, wykraczających poza zakres objęty badanym aktem administracyjnym (postanowienie z [...] maja 2019 r.). Stanowiłoby to bowiem nieuprawnione wyjście poza granice sprawy sądowoadministracyjnej, w dodatku byłoby przedwczesne, jako że całe postępowanie nie zostało jeszcze zakończone ostatecznym, w administracyjnym toku instancji, rozstrzygnięciem. Skarżącą wnosząc skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, stwierdzające niedopuszczalność jej zażalenia, skoncentrowała się wyłącznie na jednej okoliczności, jaką stanowił brak po jej stronie, w czasie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, organu uprawnionego do jej reprezentacji. W jej ocenie było to przeszkoda uniemożliwiająca kontynuowanie postępowania, nawet w sytuacji, w której była ona reprezentowana przez skutecznie ustanowionego pełnomocnika. Skarżąca w ramach zarzutów skargi oraz ich uzasadnienia w ogóle nie odniosła się do kwestii związanej z zażaleniem, którego niedopuszczalność organ stwierdził w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do kwestii legalności zaskarżonego postanowienia na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Tak więc mając na uwadze powyższe Sąd dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, pod kątem obowiązujących przepisów, odnoszących się do jego materii, nie ograniczając się tylko do oceny zasadności podniesionych w skardze zarzutów. W ramach tych czynności nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo w jakikolwiek sposób. I tak, jak słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 236 § 1 Ordynacji na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. Bez wątpienia postanowienie odmawiające przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu zostało wydane w toku postepowania, tak więc aby możliwe było jego zaskarżenie musi istnieć pozytywny przepis, stanowiący o tym, że przysługuje od niego zażalenie. W Ordynacji brak jest przepisu, z którego można byłoby wywodzić zaskarżalność postanowienia o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego. Nie wynika to również z art. 188 Ordynacji, który wprost odnosi się do wniosków dowodowych stron. Wobec tego, że od postanowienia odmawiającego uwzględnienia wniosku dowodowego skarżącej nie przysługiwało zażalenie, wniesiony przez nią tego rodzaju środek odwoławczy był niedopuszczalny. Stwierdzające tę niedopuszczalność zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2019 r. odpowiada więc prawu i jako takie nie może być zasadnie kwestionowane. Niezależnie od powyższego podkreślić również należy, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostało prawidłowo doręczone, skutecznie ustanowionemu w postępowaniu kontrolnym pełnomocnikowi skarżącej, wobec czego weszło do obrotu prawnego. Sama skarżąca, co do zasady nie kwestionuje umocowania pełnomocnika, w osobie radcy prawnego, do działania w jej imieniu, podnosi jedynie, że charakter sprawy wymagał czynnego w niej udziału jej samej, działającej przez jej organ, a nie jedynie pełnomocnika, którego udział określiła jako "formalny". Odnosząc się do tych twierdzeń podkreślić należy, że po pierwsze są one całkowicie gołosłowne, jako że nie sposób jest wskazać okoliczności, w świetle których w sprawie skarżąca nie mogłaby działać przez swojego pełnomocnika, a po drugie brak jest podstaw prawnych, które różnicowałyby czynności w ramach postępowania, które może realizować jedynie bezpośrednio sama strona, z wyłączeniem należycie ustanowionego i umocowanego pełnomocnika Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło