I SA/Rz 482/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2020 r. sprawę ze skargi "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia A. sp. z o.o., z siedzibą w K. – zwanej dalej skarżącą, od postanowienia Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania kontrolnego, prowadzonego wobec skarżącej, wszczętego postanowieniem z 30 września 2015 r., umorzył postępowanie zażaleniowe. W stanie faktycznym sprawy Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego prowadził w stosunku do skarżącej postępowanie kontrolne. W jego trakcie skarżąca, wnioskiem z 14 listopada 2018 r., wystąpiła o "wstrzymanie fazy postępowania wymiarowego" do czasu przeprowadzenia dowodu z zeznań W. K., byłego prezesa jej zarządu, w charakterze świadka lub strony, na okoliczność zastrzeżeń wniesionych do protokołu kontroli oraz powziętych przez organ konstatacji, przedstawionych w piśmie z 19 października 2018 r., oraz udostępnienia stronie dowodów wyłączonych z akt sprawy, postanowieniem z 30 września 2015 r. Postanowieniem z 3 grudnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego odmówił przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu stwierdzając, że okoliczności, do których przedmiotowy dowód miałby się odnosić nie mają znaczenia dla sprawy, bądź też zostały w wystarczający sposób wykazane innymi dowodami. Odmawiając natomiast, innym postanowieniem z [...] grudnia 2018 r., zawieszenia postępowania kontrolnego, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego stwierdził, że Ordynacja nie przewiduje instytucji wstrzymania fazy postępowania wymiarowego, dlatego też rozpatrzył wniosek skarżącej jako wniosek o zawieszenie postępowania. Uznał jednak, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania, w oparciu o art. 201 § 1 i § 1 b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm., zwanej dalej Ordynacją). W postanowieniu organ zawarł pouczenie, że przysługuje od niego zażalenie. Postanowienie z [...] grudnia 2018 r. zostało doręczone skarżącej 19 grudnia 2019 r. W dniu 27 grudnia 2018 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] grudnia 2018 r., domagając się jego uchylenia. W jego treści podniosła, że nie występowała o zawieszenie postępowania, lecz o jego wstrzymanie, tym samym przedmiot rozstrzygnięcia mija się z żądaniem jej wniosku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., umorzył postępowanie zażaleniowe. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji stwierdził, że rozpatrując zażalenie zobowiązany był do uwzględnienia wszelkich okoliczności sprawy, w tym także tych stanowiących o bezprzedmiotowości postępowania. W tym aspekcie zauważył, że postępowanie, którego zawieszenia skarżąca się domagała (tak należy, zdaniem organu, odczytywać jej żądanie w przedmiocie wstrzymania fazy postępowania wymiarowego) zostało zakończone decyzją Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] grudnia 2018 r., którą to zweryfikowano rozliczenia podatku od towarów i usług skarżącej za III i IV kwartał 2014 r. Decyzja ta została doręczona skarżącej 19 grudnia 2019 r. i to wtedy weszła do obrotu prawnego. Wobec zakończenia postępowania przez organem I instancji, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, rozpatrywanie zażalenia na odmowę jego zawieszenia byłoby bezprzedmiotowe. Wnosząc skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] maja 2019 r. skarżąca zarzuciła temu rozstrzygnięciu naruszenie prawa, tj. art. 138 § 1 i § 3 oraz art. 201 § 1 pkt 4, a także art. 145 w zw. z art. 151 Ordynacji, na skutek utraty przez nią organu uprawnionego do jej reprezentacji, a w szczególności do składania w jej imieniu wyjaśnień, w ramach postępowania. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego jej zarządu nastąpiło z dniem 30 marca 2018 r. i od tej daty brak jest organu właściwego do jej reprezentacji. Organ zaś mając wiedzę o tym fakcie całkowicie go zignorował, nie dopełniając ustawowego obowiązku, o którym mowa w art. 138 § 3 Ordynacji, który stanowi, że jeżeli osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej nie może prowadzić swoich spraw wskutek braku powołanych do tego organów, organ podatkowy składa do sądu wniosek o ustanowienie kuratora. Zdaniem skarżącej, wszelkie czynności w sprawie podjęte po 30 marca 2018 r. są wadliwe. Skarżąca przyznała, że pełnomocnictwo dla radcy prawnego, działającego w sprawie w jej imieniu, nosi datę 20 kwietnia 2017 r., jednakże charakter sprawy wymaga czynnego udziału w niej samej spółki. Sam "formalny" udział w sprawie pełnomocnika, nie odpowiada zaś wymogom Ordynacji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej umarzające postępowanie zażaleniowe, zainicjowane wniesionym przez skarżącą środkiem odwoławczym od postanowienia odmawiające zawieszenia postępowania kontrolnego, prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, wobec tego tylko to rozstrzygnięcie poddane zostało kontroli sądu. Postanowienie umarzające postępowanie zażaleniowe, zainicjowane złożeniem przez skarżącą tego rodzaju środka odwoławczego, na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania, w kontekście przedmiotu prowadzonego w stosunku do niej postępowania kontrolnego, miało charakter wpadkowy, na gruncie tegoż postępowania, wobec czego badając legalność tego rozstrzygnięcia (umarzającego postępowanie zażaleniowe) Sąd nie może odnosić się do innych okoliczności postępowania kontrolnego, wykraczających poza zakres objęty badanym aktem administracyjnym (postanowienie z [...] maja 2019 r.). Stanowiłoby to bowiem nieuprawnione wyjście poza granice sprawy sądowoadministracyjnej, w dodatku byłoby przedwczesne, jako że całe postępowanie nie zostało jeszcze zakończone ostatecznym, w administracyjnym toku instancji, rozstrzygnięciem. Skarżącą wnosząc skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, umarzające postępowanie zażaleniowe, skoncentrowała się wyłącznie na jednej okoliczności, jaką stanowił brak po jej stronie, w czasie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, organu uprawnionego do jej reprezentacji. W jej ocenie było to przeszkoda uniemożliwiająca kontynuowanie postępowania, nawet w sytuacji, w której była ona reprezentowana przez skutecznie ustanowionego pełnomocnika. Skarżąca w ramach zarzutów skargi oraz ich uzasadnienia w ogóle nie odniosła się do kwestii związanej postepowaniem zażaleniowym, które organ umorzył. Odnosząc się do kwestii legalności zaskarżonego postanowienia na wstępie zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Tak więc, mając na uwadze powyższe, Sąd dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, pod kątem obowiązujących przepisów, odnoszących się do jego materii, nie ograniczając się tylko do oceny zasadności podniesionych w skardze zarzutów. W ramach tych czynności nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo w jakikolwiek sposób. Zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W myśl zaś art. 219 Ordynacji do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 2a i § 3-5 oraz art. 211-215, a do postanowień, na które przysługuje zażalenie, oraz postanowień, o których mowa w art. 228 § 1, stosuje się również art. 240-249 oraz art. 252, z tym że zamiast decyzji, o których mowa w art. 243 § 3, art. 245 § 1 i art. 248 § 3, wydaje się postanowienie. Skarżąca w niniejszej sprawie wystąpiła, literalnie rzecz biorąc, o wstrzymanie biegu prowadzonego wobec niej postępowania. Przepisy Ordynacji nie przewidują tego rodzaju instytucji prawnej, w następstwie zastosowania której bieg postępowania ulegałby czasowemu wstrzymaniu. Uzyskanie tego rodzaju skutku możliwe jest jedynie w drodze zawieszenia postępowania, co może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach. Tak więc mając na względzie intencje strony, wynikające z treści jej żądania organ przyjął, że jej wniosek należy rozpatrywać jako wniosek o zawieszenie postępowania. Nie znalazł jednak podstaw do jego uwzględnienia. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego, jednakże postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. To więc na to rozstrzygnięcie wniesiona została skarga, którą należy ocenić jako niezasadną. Skarżąca zakwestionowała bowiem czynność procesową podjętą w postępowaniu przed organem I instancji, które to postępowanie zostało zakończone jeszcze przed wniesieniem zażalenia. Tak więc zażalenie to słusznie uznano za bezprzedmiotowe i umorzono zainicjowane nim postępowanie. Skoro bowiem ta faza postępowania (pierwszoinstancyjnego) została zakończona, nie sposób jest odrębnie oceniać poszczególnych, podjętych w jego ramach czynności. Wszelkie tego rodzaju okoliczności mogą być rozważane i poddawane ocenie w ramach kontroli rozstrzygających sprawę co do istoty. Niezależnie od powyższego podkreślić również należy, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zostało prawidłowo doręczone, skutecznie ustanowionemu w postępowaniu kontrolnym pełnomocnikowi skarżącej, wobec czego weszło do obrotu prawnego. Sama skarżąca, co do zasady nie kwestionuje umocowania pełnomocnika, w osobie radcy prawnego, do działania w jej imieniu, podnosi jedynie, że charakter sprawy wymagał czynnego w niej udziału jej samej, działającej przez jej organ, a nie jedynie pełnomocnika, którego udział określiła jako "formalny". Odnosząc się do tych twierdzeń podkreślić należy, że po pierwsze są one całkowicie gołosłowne, jako że nie sposób jest wskazać okoliczności, w świetle których w sprawie skarżąca nie mogłaby działać przez swojego pełnomocnika, a po drugie brak jest podstaw prawnych, które różnicowałyby czynności w ramach postępowania na te, które może realizować jedynie bezpośrednio sama strona, z wyłączeniem należycie ustanowionego i umocowanego pełnomocnika oraz czynności pozostałe. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), oddalił skargę.