VII SA/Wa 228/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-22
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sławomir Fularski, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego, w tym garażu podziemnego, może być zasadnie wydana, gdy skarżąca podnosi, że garaż jest odrębnym lokalem, a nie częścią nieruchomości wspólnej, oraz że wady wynikają z błędów projektowych i wykonawczych, a nie z braku utrzymania obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego, w tym garażu podziemnego, jest zasadna. Nawet jeśli garaż jest odrębnym lokalem, Wspólnota jako zarządca nieruchomości wspólnej i reprezentant właścicieli lokali jest właściwym adresatem decyzji. Wady wynikające z błędów projektowych lub wykonawczych nie wyłączają obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym, a odpowiedzialność za nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego nie wykracza poza właściwość organów administracji publicznej, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze należy dochodzić przed sądem powszechnym.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego i garażu podziemnego. Skarżąca zarzucała m.in. błędne ustalenie, że jest zobowiązana do wykonania wszystkich obowiązków, podczas gdy garaż jest odrębnym lokalem, a wady wynikają z błędów projektowych i wykonawczych. Organy administracji uznały, że stan techniczny obiektu uzasadnia nakazanie prac naprawczych, a Wspólnota jako zarządca jest właściwym adresatem decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23, zwana dalej k.p.a.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...] oraz garażu podziemnego zlokalizowanego pod budynkami przy ul. [...] w [...], w terminie 18 miesięcy, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, poprzez: 1) wykonanie drenażu opaskowego i wewnętrznego wraz z wykonaniem hydroizolacji i wymianą nawierzchni z kostki betonowej na posadzkę z betonu zbrojonego lub powłokową na podkładzie betonowym wraz z wykonaniem cokołu, 2) naprawę s ystemu wentylacyjnego garażu podziemnego, poprzez prawidłowe wykonanie czerpni powietrza, spełniającej wymogi z art. 152 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, 3) uzupełnienie oznaczników i/lub uszczelnienie przejść instalacji przez przegrody budynku na granicy stref pożarowych, 4) naprawę posadzki na schodach wejściowych do budynku [...], 5) naprawę nawierzchni z kostki betonowej w rejonie schodów wejścia do budynków [...], 6) naprawę fragmentów wyprawy elewacyjnej w rejonie pochylni prowadzącej do wejścia budynku [...], 7) wypełnienie przestrzeni pomiędzy płytami balkonów parteru, a terenem znajdującym się pod nimi, 8) korektę profilu nawierzchni pod wjazdem do garażu - z parkingu znajdującego się przed budynkiem na pochylnię prowadzącą do garażu, 9) naprawę posadzek, balustrad balkonów, fragmentów elewacji, 10) montaż profilu startowego w dolnej części elewacji budynku [...], 11) wymianę uszkodzonych posadzek podłoży podposadzkowych na części balkonów.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał oględzin garażu podziemnego zlokalizowanego pod budynkami przy ul. [...] w [...]. W ich trakcie stwierdzono, że w ww. garażu widoczne są mokre ślady na posadzce z kostki betonowej, na ścianach garażu, na styku ścian pionowych i posadzki, w korytku odwadniającym znajduje się woda (na poziomie ok. 2 cm od dna korytka), korytko jest bez zanieczyszczeń.
W związku z powyższym organ powiatowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...], ze szczególnym uwzględnieniem garażu podziemnego.
Organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], na podstawie art. 62 ust. 3 w związku z art. 61 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] do przedłożenia - w terminie trzech miesięcy od dnia otrzymania tego postanowienia - ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego, wielorodzinnego położonego przy ul. [...] w [...], ze szczególnym uwzględnieniem garażu znajdującego się pod budynkami przy ul. [...], sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego, która powinna określać zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
W toku postępowania pierwszoinstancyjnego Wspólnota Mieszkaniowa przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. przedłożyła "Sprawozdanie z pomiarów wody gruntowej na działce przy ul. [...] w [...] oraz ustalenie przyczyn zawilgocenia garaży w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych", sporządzone przez mgr inż. J. M. Jako że opracowanie to dotyczyło warunków hydrologicznych nie zostało uznane przez organ powiatowy jako wypełnienie obowiązku wynikającego z postanowienia nr [...].
W dniu [...] listopada 2015 wpłynęła do organu powiatowego "Ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego, wielorodzinnego przy ul. [...] w [...], ze szczególnym uwzględnieniem garażu znajdującego się pod budynkami [...]", sporządzona w miesiącach lipiec-październik 2015 r. przez rzeczoznawcę budowlanego inż. J. S.
W dniu [...] kwietnia 2016 r. organ powiatowy wydał na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane decyzję nr [...], nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej [...] w [...] usunięcie w wyznaczonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ww. budynku mieszkalnego oraz garażu podziemnego poprzez wykonanie drenażu opaskowego i wewnętrznego wraz wykonaniem hydroizolacji i wymianą nawierzchni z kostki betonowej na posadzkę z betonu zbrojonego, z jednoczesnym wskazaniem, że przed przystąpieniem do ww. robót budowlanych należy zlecić opracowanie projektu naprawczego w celu usunięcia wad budynku; roboty należy wykonać pod nadzorem osób posiadających uprawnienia budowlane w odpowiednim zakresie, zgodnie z zasadami BHP i wiedzą techniczno-budowlaną oraz zgodnie z zaleceniami zawartymi w ekspertyzie technicznej, sporządzonej w miesiącach lipiec-październik 2015 r. przez rzeczoznawcę budowlanego inż. J. S.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], uchylił w całości ww. decyzję nr [...] i przekazał sprawę organowi powiatowemu do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...].
W dniu [...] sierpnia 2016 r. organ powiatowy wydał na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane decyzję nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...], przedłużył termin rozpatrzenia sprawy w ramach postępowania odwoławczego do dnia [...] grudnia 2016 r.
Przy piśmie z dnia [...] listopada 2016 r. do organu wojewódzkiego przekazano kopię protokołu okresowej kontroli stanu konstrukcyjno-budowlanego ww. obiektu nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. oraz kopię protokołu okresowej rocznej kontroli obiektu z dnia [...] czerwca 2016 r.
Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia rozstrzygnięcia, organ odwoławczy podkreślił, że prace naprawcze zostały orzeczone przez organ I instancji na podstawie przedłożonej przez Wspólnotę Mieszkaniową ekspertyzy technicznej autorstwa rzeczoznawcy budowlanego inż. J. S. Organ zaznaczył, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej nr [...], iż z powyższego opracowania wynika, że trzy czterokondygnacyjne budynki mieszkalne usytuowane są na wspólnym podziemnym garażu wielostanowiskowym. W trakcie badań obiektu przeprowadzonych w okresie od dnia 25 lipca 2015 r. do dnia 22 września 2015 r. stwierdzono liczne wady elementów budynku, których powstanie zostało spowodowane błędami wykonawczymi, a także projektowymi. Opiniodawca dokonał klasyfikacji i oceny stanu technicznego poszczególnych elementów budynku, posługując się kryteriami, według których stan bardzo dobry oznacza 0-10% zużycie danego elementu (dla tej kategorii element budynku jest dobrze utrzymany, konserwowany, nie wykazuje uszkodzeń); stan dobry - oznacza 11-25% zużycie danego elementu (dla tej kategorii element budynku wykazuje nieznaczne uszkodzenia, szczególnie mechaniczne, wynikające z użytkowania, co wymaga konserwacji); stan średni - oznacza 26-50% zużycie danego elementu (dla tej kategorii element budynku utrzymany jest zadowalająco, co wiąże się z potrzebą dokonania bieżących drobnych napraw, uzupełnień, konserwacji i impregnacji); stan zadowalający - oznacza 51-60% zużycie danego elementu (dla tej kategorii element budynku ma średnie uszkodzenia i ubytki nie zagrażające bezpieczeństwu publicznemu, celowe w tym przypadku jest wykonanie częściowego remontu kapitalnego); stan zły - oznacza 61-70% zużycie danego elementu (dla tej kategorii element budynku ma znaczne uszkodzenia i ubytki, cechy i właściwości wbudowanych materiałów mają obniżoną klasę, co wymaga kompleksowego remontu kapitalnego); stan awaryjny - oznacza powyżej 70% zużycie danego elementu (w tym przypadku budynek nadaje się do likwidacji). Opiniodawca stan ścian podziemia garażu wraz z izolacją poziomą, izolacji poziomej podposadzkowej wraz z podsadzką garażu, ścian zewnętrznych i wewnętrznych garażu, nawierzchni garażu z kostki betonowej ocenił jako "zadawalający/zły"; stan stropu garażu, ścian wewnętrznych poza obszarem garażu, ścian oporowych przy pochylni wjazdu do garażu - jako "zadowalający"; stan elewacji (z miejscowymi destrukcjami wyprawy elewacyjnej i brakami profili startowych w dolnej części elewacji) - jako "ogólnie średni"; stan balkonów (z miejscowymi przeciekami przez płytę stropową balkonu, miejscową destrukcją wyprawy elewacyjnej w rejonie płyty balkonowej, nieszczelnością posadzki i hydroizolacji płyt balkonowych, brakiem gruntu pod płytami balkonowymi parteru - jako "ogólnie zadowalający"; stan dachu i kominów - jako "dobry"; stan wentylacji grawitacyjnej (z wstecznym ciągiem części przewodów i zbyt szczelnymi oknami w lokalach) - jako "ogólnie zadawalający, miejscami zły"; stan rejonu wejścia do budynku (z destrukcją okładziny schodów oraz zniekształceniami kostki betonowej, silną destrukcją wyprawy strukturalnej ścianek bocznych pochylni) - jako "ogólnie zadawalający, miejscami zły". Według opiniodawcy podsiąkanie wód gruntowych do struktury nawierzchni garażu oraz ścian i słupów spowodowane jest przez brak właściwych rozwiązań dotyczących hydroizolacji (pionowej i poziomej), a także wady wykonawcze. Wśród wad budynku opiniodawca wymienił m.in. podsiąkanie wód gruntowych i opadowych do części podziemnej budynku (posadzki, nawierzchni), podsiąkanie wód gruntowych na ściany budynku, wadliwość projektu nawierzchni garażu podziemnego (w których zastosowano kostkę betonową, zamiast posadzki betonowej lub powłokowej na podkładzie betonowym), niewłaściwą wymianę powietrza w garażu podziemnym, które należy usunąć. Ponadto, opiniodawca wskazał na potrzebę m.in. naprawy posadzek, balustrad balkonów i fragmentów elewacji, wypełnienie przestrzeni pomiędzy płytami balkonów parteru a terenem znajdującym się pod nimi, korektę profilu nawierzchni pod wjazdem do garażu w celu zabezpieczenia części podziemnej budynku przed napływem wód opadowych w trakcie występowania deszczu nawalnego z parkingu znajdującego się przed budynkiem na pochylnię prowadzącą do garażu, uszczelnienia przejść instalacji przez przegrody budynku na granicy stref pożarowych (w przypadku stwierdzenia ich braku), naprawy posadzki na schodach wejściowych do budynku [...], naprawy nawierzchni z kostki betonowej w rejonie schodów wejścia do budynku [...], naprawę fragmentów wyprawy elewacyjnej w rejonie pochylni prowadzącej do wejścia do budynku [...], montażu profilu startowego w dolnej części elewacji budynku [...], wymianę uszkodzonych posadzek podłoży na części balkonów. Nadto, opiniodawca w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości w garażu podziemnym zalecił zabudowanie czterech piezometrów w celu obserwacji rzeczywistego poziomu wód gruntowych w okresie minimum 5 lat. Wskazał, że w oparciu o wyniki pomiarów oraz po konsultacji geotechnicznej należy podjąć decyzję co do zastosowania odpowiedniego rozwiązania dotyczącego izolacji poziomej. Opiniodawca przedstawił w opracowaniu możliwe warianty rozwiązań technicznych: wariant I - obejmujący wykonanie drenażu opaskowego i wewnętrznego wraz z założeniem hydroizolacji i wymianą nawierzchni z kostki betonowej na posadzkę z betonu zbrojonego; wariant II - obejmujący wymianę nawierzchni z kostki betonowej na posadzkę betonową zbrojoną z odpowiednio zaprojektowaną izolacją poziomą; wariant III - obejmujący wykonanie płyty fundamentowej połączonej konstrukcyjnie z istniejącymi fundamentami wraz z wykonaniem hydroizolacji (w przypadku zarejestrowania istotnego wzrostu poziomu wód gruntowych powyżej poziomu nawierzchni garażu). W podsumowaniu opiniodawca stwierdził, że budynek nadaje się do użytkowania, z koniecznością wykonania zaleceń opisanych w opracowaniu.
Dalej organ II instancji wskazał, że stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego różnych elementów ww. budynku mieszkalnego [...], z uwzględnieniem podziemnego garażu zostało udokumentowane wynikami oględzin podczas kontroli stanu technicznego budynku i zawarte we wskazanej ekspertyzie. Zdaniem organu, za znajdujące się w nieodpowiednim stanie należy uznać te elementy obiektu, które zostały ocenione przez opiniodawcę za pomocą oznaczników klasyfikacyjnych "zadowalający/zły". Oznaczniki te wskazują na 51-60% i 61-70% techniczne zużycie elementu budowlanego, gdzie celowe i wymagane jest podjęcie czynności naprawczych. Jeżeli opisana powyżej część elementów budynku została zaklasyfikowana przez opiniodawcę na pograniczu stanu "zadowalającego" i "złego", to znaczy to, że roboty naprawcze winny zostać przeprowadzone, bowiem pozostawienie ich w takim stanie będzie powodować ich dalszą degradację, co będzie miało negatywny wpływ na całość obiektu budowlanego. Organ dodał, że ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu nr [...] z okresowej półrocznej kontroli zespołu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], sporządzonego w dniu [...].11.2011 r. przez mgr inż. J. P. wynika, że na dzień jego sporządzenia zalecono naprawić w trybie pilnym elementy garażu podziemnego w zakresie izolacji i posadzki z uwagi na stwierdzone poważne zagrożenie zapadnięcia się posadzki oraz dalszych uszkodzeń elementów konstrukcji budynku. Przez okres od 2011 r. do 2016 r. nie usunięto powyższej stwierdzonej nieprawidłowości obiektu. Również w przedłożonym do akt sprawy w toku postępowania odwoławczego protokole okresowej kontroli stanu technicznego ww. obiektu nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. stwierdzono nieodpowiedni stan ww. elementów budynku, co następnie zostało potwierdzone w sporządzonej w późniejszym okresie (tj. w miesiącach lipiec-październik 2015 r.) ekspertyzie technicznej.
Organ odwoławczy stwierdził, po zapoznaniu się z przedłożonym w ramach postępowania odwoławczego protokołem okresowej rocznej kontroli ww. zespołu budynków z dnia [...] czerwca 2016 r., że nie można go uznać za wiarygodny i miarodajny dowód w sprawie. W protokole tym stan większości elementów konstrukcyjnych określono jako dobry, zadowalający, średni. Stan podziemnego garażu (z widocznymi oznakami nieprawidłowo wykonanej izolacji i licznymi śladami po pojawieniu się wód gruntowych) określono w tym protokole jako zadowalający. Podkreślenia wymaga, że z treści tego protokołu nie wynika, aby w podziemnym garażu dokonano jakichkolwiek prac naprawczych, likwidujących jego stwierdzony wcześnie nieodpowiedni stan. Z protokołu tego nie wynika również, aby dokonano jakichkolwiek prac naprawczych, które zostały zalecone do wykonania w poprzednim protokole z okresowej kontroli z 2015 r. Na tej podstawie należy uznać, że nie mógł ulec poprawie stan techniczny elementów obiektu, które wymagały napraw skoro nie udokumentowano przeprowadzenia w tym zakresie robót budowlanych, czyli rzeczywistego zrealizowania zaleceń pokontrolnych.
W tych okolicznościach, w ocenie organu II instancji, zakres prac naprawczych wyszczególniony w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy. Odnosi się on bowiem do nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...], jak i garażu podziemnego. Odkładanie w czasie (na kolejnych 5 lat) wykonania prac naprawczych w garażu podziemnym w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości należy ocenić jako nieusprawiedliwione, bowiem prowadzić to będzie do dalszej degradacji substancji budowlanej obiektu i będzie niekorzystnie wpływać na cały obiekt.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił także przesłanki jakimi należy się kierować wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz stwierdził, że zasadnie nałożono obowiązek na Wspólnotę Mieszkaniową, albowiem przepis ten powiązany jest z art. 61 ustawy Prawo budowlane, który jednoznacznie określa kto jest adresatem decyzji wydawanych w sytuacjach wskazanych w art. 66 ust. 1 ww. ustawy. Z informacji ujawnionych w KW nr [...] wynika, że garaż podziemny jest współwłasnością właścicieli lokali. Współwłaściciele działają przez wspólnotę, która jest również zarządcą budynku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. A zatem nie ulega wątpliwości, że obowiązki wynikające z art. 61 i art. 66 ustawy Prawo budowlane związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, w którym funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa, winny być nałożone na ten właśnie podmiot.
Organ odwoławczy podniósł także, że sprawa ewentualnego rozliczenia kosztów wykonania robót budowlanych nakazanych przez organ nadzoru budowlanego z wykonawcą budynku nie należy do sfery spraw administracyjnych i nie ma wpływu na kształt pojętego rozstrzygnięcia. Organ nie rozstrzyga bowiem o sposobach finansowania robót. Jeśli nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego jest efektem działania osób trzecich adresatom nakazów orzeczonych na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym. Z treści odwołania w żaden sposób nie wynika także, aby istniały realne przyczyny uniemożliwiające wykonanie decyzji organu powiatowego w terminie 18 miesięcy od dnia, w którym stanie się ona ostateczna. Jeżeli stwierdzony w ekspertyzie technicznej stan silnego zawilgocenia nawierzchni z kostki betonowej oraz zawilgocenia ścian nie zostanie jak najszybciej usunięty, to może on prowadzić dalszego pogorszenia się dotychczasowego nieodpowiedniego stanu substancji budowlanej, a w rezultacie do wystąpienia realnego zagrożenia dla zdrowia ludzi zamieszkujących te budynki. Pozostałe prace naprawcze nie mają charakteru konstrukcyjnego. Ich zakres też nie jest zbyt rozległy i nie są nie są zbyt skomplikowane z technicznego punktu widzenia. Same aspekty ekonomiczne związane z możliwościami finansowym Wspólnoty Mieszkaniowej nie są wystarczającą przesłanką do odkładania w czasie wykonania niezbędnych prac naprawczych. Organ administracji nie jest związany brakiem lub niewystarczającą ilością środków finansowych po stronie podmiotu skarżącego, bowiem organ ten nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego budynku.
Na marginesie organ odwoławczy zauważył, że organy nadzoru budowlanego wypowiadały się w sprawie nieprawidłowości stanu technicznego budynków mieszkalnych położonych przy ul. [...] w [...] oraz usytuowanego pod nimi garażu podziemnego. W sprawie tej zajęły stanowisko sądy administracyjne, o czym świadczy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt: VII SA/Wa 66/13 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt: II OSK 3022/13. W powyższych orzeczeniach okoliczności faktyczne w zakresie nieprawidłowości stanu technicznego garażu podziemnego są bardzo podobne, jak nie identyczne.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...], wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia:
- czy garaż pod budynkami [...] jest częścią nieruchomości wspólnej, czy samodzielnym lokalem,
- czy wady stwierdzone w ekspertyzie technicznej J. S., należy zakwalifikować jako wady budynku, czy jako wyłącznie wady samodzielnego lokalu, a w konsekwencji naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 61 ustawy Prawo budowlane, poprzez nieprawidłowe ustalenie, że zobowiązanym do wykonania wszystkich obowiązków napraw jest skarżąca;
2) art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie, pomimo że ewentualne nieprawidłowości nie wynikają z pozostawienia budynku w nieodpowiednim stanie technicznym;
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez:
- zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego dotyczącego aktualnego stanu obiektu budowlanego,
- dowolne ustalenie, iż obiekt budowlany zlokalizowany przy ul. [...] w [...] oraz garaż podziemny zlokalizowany pod budynkami przy ul. [...] w [...], jest w nieodpowiednim stanie technicznym uzasadniającym nakazanie wykonania prac naprawczych,
- dowolne uznanie ekspertyzy sporządzonej przez inż. J. S. za podstawę ustalenia stanu faktycznego uzasadniającego wydanie skarżonej decyzji przy jednoczesnym nieuwzględnieniu ustaleń ekspertyzy korzystnych dla skarżącej, w tym w szczególności w zakresie okresu badania warunków hydrologicznych oraz stwierdzenia stanu obiektu umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie przez okres prowadzenia badań,
4) art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez wyznaczenie zbyt krótkiego terminu na wykonanie obowiązków nałożonych decyzją, skoro sam proces projektowania (przeprowadzenie badań poziomu wód gruntowych, przygotowanie projektu, uzyskanie prawomocnej decyzji zatwierdzającej projekt i udzielającej pozwolenia na budowę) zajmuje minimum 12 miesięcy, a w związku ze specyficzną pozycją Wspólnot Mieszkaniowych konieczne jest podjęcie szeregu innych czynności, których czas przekroczy 18 miesięcy;
5) art. 6 i art. 7 k.p.a., poprzez brak uwzględniania aktualnego stanu obiektu oraz podmiotu obciążonego skarżoną decyzją, co stanowiło nieuzasadnione zmarginalizowanie słusznego interesu strony postępowania, która może być zmuszona do dwukrotnego wykonania prac tego samego typu (wykonanie izolacji) w zależności od wyników pomiarów hydrologicznych określonych w ekspertyzie oraz do wykonania napraw w terminie nie odpowiadającym specyfice funkcjonowania skarżącego oraz nie odpowiadającym charakterystyce nakazanych praw naprawczych;
6) art. 8 k.p.a., poprzez nakazanie skarżącej w toku postępowania sporządzenie ekspertyzy budowlanej w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego sprawy, niezgłoszenie uwag do przedłożonego dokumentu i wydanie decyzji nieuwzględniającej wyników sporządzonej ekspertyzy, co narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;
W uzasadnieniu skargi Wspólnota wskazała, że z art. 66 oraz art. 61 ustawy Prawo budowlane wynika, iż obowiązek utrzymywania nieruchomości w należytym stanie dotyczy obiektu budowlanego, a nie lokali wchodzących w skład obiektu. W niniejszej sprawie bez wątpienia lokal garażowy ma status odrębnego lokalu, który nie jest częścią nieruchomości wspólnej. Dowodzą tej tezy zapisy księgi wieczystej [...], prowadzonej dla przedmiotowego lokalu przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych. Powyższy lokal nie podlega pod zarząd skarżącej, gdyż ma ona uprawnienia jedynie do zarządzania nieruchomością wspólną. W żadnym punkcie decyzji nie wskazano, iż obowiązek dokonania napraw w samodzielnym lokalu, ma wpływ na stan obiektu budowlanego jako całości. W szczególności dotyczy to nałożenia obowiązku wymiany nawierzchni z kostki betonowej na posadzkę z betonu zbrojnego. Zdaniem skarżącej, nie zachodzi związek pomiędzy ułożeniem wadliwej posadzki w samodzielnym lokalu niemieszkalnym, a obiektem budowlanym jako całością. Wadliwie ułożona posadzka w lokalu nie wpływa na stan techniczny całego budynku, lecz co najwyżej na stan techniczny lokalu.
Skarżąca podniosła, że z aktualnego przeglądu wynika, iż nie ma możliwości, aby obiekt budowlany znajdował się w nieodpowiednim stanie technicznym. W protokole okresowej kontroli rocznej z dnia [...] czerwca 2016 r. sporządzonym przez W. N., stan wszystkich elementów obiektu budowlanego został określony, jako co najmniej zadowalający: stan elewacji, jako "zadowalający"; stan opaski, parkingów, chodników, jako "średni"; stan elementów zewnętrznych przytwierdzonych do ścian "średni"; stan dachu poszycia "dobry", stan obróbek blacharskich "dobry", stan rynien i rur spustowych "dobry"; stan kominów "dobry"; stan drzwi zewnętrznych i wewnętrznych "dobry", stan stolarki okiennej "dobry1; stan konstrukcji budynku "dobry"; stan stropów "dobry"; stan stropów nad kondygnacją podziemną "dobry"; stan ścian nośnych "dobry"; stan ścian działowych "dobry"; stan podłóg i posadzek "stan zadowalający"; stan sufitów "dobry"; stan stolarki drzwiowej "dobry"; stan powłok malarskich "zadowalający"; stan garażu "zadowalający". Co istotne w przedmiotowym protokole napisano, że ogólna ocena stanu budynku jest dobra, a obiekt nadaje się do dalszej eksploatacji. W kontekście postępowania prowadzonego przed organem najistotniejsze jest jednak, iż w zaleceniach wskazano, że "ze względu na fakt, iż wody gruntowe po jednokrotnym wybiciu nie pojawiają się cyklicznie zaleca się możliwość opracowania projektu napraw izolacji pionowych i poziomych". Z powyższego wynika, iż stan garażu pod budynkiem [...] jest zadowalający, miało miejsce tylko jednokrotne wybicie wody, a sporządzenie projektu napraw jest jedynie zaleceniem, w zależności od dalszej obserwacji stosunków wodnych na nieruchomości.
Wspólnota podkreśliła także, że organ w uzasadnieniu wskazał, że kwestie z zakresu stanu technicznego obiektów budowlanych mieszczą się w rozdziale utrzymanie obiektów budowlanych. W ocenie strony, organ nie powinien zastosować przepisów art. 61 i 66 ustawy Prawo budowlane skoro wszelkie ewentualne nieprawidłowości nie wynikają z braku utrzymania obiektu w nienależytym stanie technicznym, lecz z błędów na etapie projektowym i budowlanym. Organ sam przytoczył fragmenty ekspertyzy J. S., z których wynika, że popełniono błędy na etapie projektowania i realizacji inwestycji. Skoro przepisy art. 66 i 61 ustawy Prawo budowlane znajdują się w rozdziale "Utrzymanie obiektów budowlanych", to samo ustalenie stanu technicznego obiektu budowlanego nie jest wystarczające. Konieczne jest stwierdzenie, czy miało ono miejsce z uwagi na brak utrzymania obiektów w należytym stanie.
W ocenie skarżącej, ekspertyza inż. J. S. została również potraktowana w sposób dowolny, albowiem nie sposób wywieść, iż obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym. Organ zacytował w sposób wybiórczy ustalenia rzeczoznawcy w zakresie stwierdzonych wad/nieprawidłowości i nie przeprowadził w tym zakresie własnych ustaleń. Kluczową okolicznością wynikającą z ekspertyzy jest to, iż przy poszczególnych elementach obiektu rzeczoznawca dokonał ich oceny, kwalifikując je, jako w stanie zadawalającym, średnim, dobrym, zadowalającym, złym, wraz ze skrótowym opisem występujących problemów - jednak w żadnym wypadku nie stwierdził złego stanu technicznego, co uzasadniałoby podjęcie natychmiastowych działań w danym zakresie. Co więcej, choćby w zakresie izolacji pionowej rzeczoznawca wskazał, iż stwierdzono ślady po usuwaniu przecieków, co oznacza, że były w tym zakresie wykonywane prace naprawcze. Organ dowolnie pominął także, iż ww. ekspertyza wskazywała również na 3 metody rozwiązania głównego problemu, jakim jest wadliwość wykonanej izolacji zabezpieczającej budynki Wspólnoty przed działaniem wód gruntowych oraz zalecała 5-cio letni okres prowadzenia badań hydrologicznych w celu określenia adekwatnej metody zabezpieczenia budynku. Do tych ustaleń organ w uzasadnieniu nie odniósł się w sposób wystarczający, jak również w żaden sposób nie wyjaśnił, dlaczego wyznacza termin osiemnastomiesięczny na naprawę wad.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Decyzja, o której mowa w powołanych powyżej przepisach stanowi konsekwencję obowiązku nałożonego na zarządcę oraz właściciela obiektu budowlanego w art. 61 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, w myśl postanowień którego, należy utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Zaznaczyć także należy, że decyzja wydana w oparciu o treść art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter związany, ponieważ organ nadzoru budowlanego po ustaleniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w powyższym przepisie jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego będzie zazwyczaj wynikiem technicznego zużycia obiektu budowlanego, do którego dochodzi w miarę upływu czasu, a niekiedy nieodpowiedniego użytkowania, a także braku dbałości o obiekt, nieprzeprowadzania okresowych obowiązkowych kontroli lub koniecznych napraw. Stan ten może być także wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Przesłanka ta zatem pozostaje w sferze sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Może się też wiązać z użytkowaniem obiektu budowlanego niezgodnie z jego przeznaczeniem. W związku z powyższym zależnie od okoliczności sprawy stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny może wynikać z wielu powodów. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Wynikający z ustaleń kontroli zakres stwierdzonych nieprawidłowości nakazanych do usunięcia, powinien zostać określony bezpośrednio w treści decyzji lub w ekspertyzie technicznej, przywołanej w decyzji (zob. Prawo budowlane. Komentarz, Z. Kostka, Gdańsk 2007, str. 197; Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, 5. wyd. C.H. BECK, Warszawa, 2013, k. 653-655).
Podkreślenia również wymaga, że ocena, kto ponosi winę za nieodpowiedni stan techniczny części obiektu budowlanego, nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji publicznej. Intencją uregulowania zawartego w art. 66 ustawy Prawo budowlane jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w aspekcie przepisów prawa administracyjnego. Gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego jest efektem działań osób trzecich, adresatom nakazów orzeczonych na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach kodeksu cywilnego.
Sąd podziela ocenę zebranego w sprawie materiału dokonaną przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, a sprowadzającą się do ustalenia, że w odniesieniu do budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz garażu podziemnego zlokalizowanego pod budynkami przy ul. [...] w [...], zaszły podstawy do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych wad i nieprawidłowości.
Zaznaczyć należy, iż nieodpowiedni stan techniczny przedmiotowego budynku jest oczywisty. Powyższe potwierdza protokół nr [...] z okresowej półrocznej kontroli zespołu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], sporządzony w dniu [...] listopada 2011 r. przez mgr inż. J. P., z którego wynika, że na dzień jego sporządzenia zalecono naprawić w trybie pilnym elementy garażu podziemnego w zakresie izolacji i posadzki, z uwagi na stwierdzone poważne zagrożenie zapadnięcia się posadzki oraz dalszych uszkodzeń elementów konstrukcji budynku. Na nieodpowiedni stan techniczny poszczególnych elementów budynku wskazuje także protokół okresowej kontroli stanu technicznego ww. obiektu nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. W końcu również wskazuje główny dowód w sprawie tj. sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego inż. J. S. w okresie lipiec-październik 2015 r. "Ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...], ze szczególnym uwzględnieniem garażu znajdującego się pod budynkami [...]". Nie ma potrzeby przywoływania po raz wtóry jest ustaleń, wskazano je przedstawiając stan faktyczny sprawy. Niewątpliwie wynika z niej, że stan poszczególnych elementów jest "zadawalający/zły", "ogólnie zadawalający/zły", "ogólnie zadawalający/miejscami zły". Należy podzielić stanowisko organu, że za znajdujące się w nieodpowiednim stanie technicznym należy uznać te elementy obiektu, które zostały ocenione za pomocą oznaczników klasyfikacyjnych "zadowalający/zły". Oznaczniki te wskazują na 51-60% i 61-70% techniczne zużycie elementu budowlanego, gdzie celowe i wymagane jest podjęcie czynności naprawczych. Jeżeli zaś część elementów budynku została zaklasyfikowana przez opiniodawcę na pograniczu stanu "zadowalającego" i "złego", to znaczy to, że roboty naprawcze winny zostać przeprowadzone, bowiem pozostawienie ich w takim stanie będzie powodować ich dalszą degradację, co będzie miało negatywny wpływ na całość obiektu budowlanego.
Prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane organ orzekający zobligowany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym celu, winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), uwzględniając przy tym fakt, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ocena zaś, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Organ nadzoru budowlanego niewątpliwie sprostał ww. wymogom.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odniósł się do przedłożonego przez stronę postępowania dowodu z protokołu okresowej rocznej kontroli "Budynki mieszkalne [...], ul. [...]", sporządzonego [...] czerwca 2016 r. oraz poddał go analizie, która doprowadziła go do trafnej konstatacji, że nie można go uznać za miarodajny. Jak wskazał organ, w protokole tym stan większości elementów konstrukcyjnych określono jako dobry, zadowalający, średni. Stan podziemnego garażu (z widocznymi oznakami nieprawidłowo wykonanej izolacji i licznymi śladami po pojawieniu się wód gruntowych) określono w tym protokole jako zadowalający. Z treści tego protokołu nie wynika, aby w podziemnym garażu dokonano jakichkolwiek prac naprawczych, likwidujących jego stwierdzony wcześnie nieodpowiedni stan. Z protokołu tego nie wynika również, aby dokonano jakichkolwiek prac naprawczych, które zostały zalecone do wykonania w poprzednim protokole z okresowej kontroli z 2015 r., czy też ekspertyzie z lipca-października 2015 r. Słusznie zatem wskazał organ II instancji, że nie mógł ulec poprawie stan techniczny elementów obiektu, które wymagały napraw skoro nie udokumentowano przeprowadzenia w tym zakresie robót budowlanych, czyli rzeczywistego zrealizowania zaleceń pokontrolnych.
To że w ekspertyzie inż. J. S. wskazano różne warianty wykonania obowiązku, nie oznacza, że w decyzji, w której przyjęto jeden z wariantów, obowiązek został określony wadliwie. Okoliczność ta nie może stanowić za uchyleniem decyzji, która co do zasady jest zgodna z prawem, argumentację w tym zakresie należy traktować jako polemikę z rozstrzygnięciem organu. Także i to, że w ww. ekspertyzie podniesiono, że liczne wady elementów budynku zostały spowodowane błędami wykonawczymi i projektowymi, nie może przesądzać, że zastosowano niewłaściwy tryb procedowania, albowiem nie wskazano w niej, że wady te wynikły z odstępstw od zatwierdzonego, w decyzji o pozwoleniu na budowę, projektu budowlanego.
W ocenie Sądu, również prawidłowo określono adresata rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane.
Wskazać należy, że w przepisie art. 66 w związku z art. 61 ustawy Prawo budowlane, określono krąg podmiotów zobowiązanych do utrzymania obiektu budowlanego, którymi są właściciel lub zarządca obiektu.
Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2015 r. poz. 1892 ze zm.), ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Z przepisu tego wynika, że właściciele działają poprzez wspólnotę mieszkaniową. Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 tej ustawy, w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna określać w szczególności rodzaj, położenie i powierzchnię lokalu oraz pomieszczeń do niego przynależnych, wielkość udziałów przypadających właścicielom poszczególnych lokali w nieruchomości wspólnej, a współwłaściciele mogą w umowie określić także sposób zarządu nieruchomością wspólną (art. 8 ust. 1 i 2 tej ustawy).
W skardze skarżąca Wspólnota wskazała, że bez wątpienia lokal garażowy ma status odrębnego lokalu, który nie jest częścią nieruchomości wspólnej, co wynika z księgi wieczystej [...]. W tym względzie, skład orzekający podziela pogląd prezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 66/13, że skoro garaż podziemny jest współwłasnością właścicieli lokali, a współwłaściciele działają przez wspólnotę, która jest również zarządcą budynku, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, to słusznie organ uznał, iż obowiązki wynikające z art. 61 i art. 66 ustawy Prawo budowlane związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, w którym funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa, winny być nałożone na ten właśnie podmiot. Ponadto, zaznaczyć należy, że skoro intencją organu, co nie ulega wątpliwości, było doprowadzenie do należytego stanu technicznego całego obiektu budowlanego, a nie jedynie garażu to roboty budowlane związane z usunięciem stwierdzonych wad muszą być nałożone na Wspólnotę Mieszkaniową jako reprezentującą ogół właścicieli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3022/13). Nadto, przyjmuje się, że nakazy określone w art. 66 ustawy Prawo budowlane mogą dotyczyć nałożenia obowiązku wykonania określonych robót również w lokalu lub lokalach. Chodzi tu jednak o takie roboty, tak jak w niniejszej sprawie, które mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1036/06). Jak zaś wyżej podkreślono, gdy nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego jest efektem działań osób trzecich, adresatom nakazów orzeczonych na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w przepisach kodeksu cywilnego. W przypadku obiektu budowlanego, w którym funkcjonuje tzw. duża wspólnota mieszkaniowa, jest ona adresatem decyzji wydawanych w tym trybie.
Nie można także uznać, że organ nadzoru budowlanego wyznaczył zbyt krótki termin na wykonanie obowiązków nałożonych decyzją. Dalsze bowiem odsuwanie terminu wykonania prac może spowodować pogorszenie dotychczasowego stanu obiektu i generować większe koszty doprowadzenia jego do stanu właściwego, czym winna być zainteresowana Wspólnota. W sytuacji, gdy strona podejmie jakiekolwiek działania zmierzające do realizacji nałożonego obowiązku, wykaże dobrą wolę, z całą pewnością organ przychyli się do wniosku o zmianę terminu, jeśli zajdą obiektywne przeszkody w wykonaniu nakazu.
Reasumując stwierdzić należy, iż organ nadzoru budowlanego, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, prawidłowo określił zakres nałożonych obowiązków, jak również wskazał adresata decyzji. Dodatkowo należy podkreślić, że niniejsze stanowisko jest zbieżne ze stanowiskiem zaprezentowanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 66/13, zapadłym w podobnym stanie faktycznym sprawy, dotyczącym nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w [...] obowiązku w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane, podtrzymanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3022/13.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło