III SA/Gd 771/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Z. E. i M. E. na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Decyzją z dnia 11 maja 2017 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 657), orzekł o zameldowaniu B. P. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w G.. W uzasadnieniu organ wskazał, że z wnioskiem o zameldowanie w drodze decyzji administracyjnej na pobyt stały w w/w lokalu wystąpiła B. P.. Z jej wyjaśnień wynikało, że wraz z mężem, H. P., mieszka w przedmiotowej nieruchomości. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że B. P. mieszka w przedmiotowym lokalu od ponad 2 lat. Wprowadziła się do przyszłego męża, który tam mieszka. Posiadają klucze do tego lokalu, wszystkie rzeczy osobiste i są jego jedynymi lokatorami. Z. E. i M. E. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że B. P. nie mieszka w spornym lokalu i nie ma do niego tytuł prawnego. Zarzucili, że organ meldunkowy oparł się wyłącznie na zeznaniach samej wnioskodawczyni oraz zeznaniach świadków, którzy z racji znajomości z wymienioną potwierdzili jej zamieszkiwanie w tym lokalu. Wojewoda decyzją z dnia 12 lipca 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 31 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ wskazał na przepisy ustawy o ewidencji ludności, z których wynika obowiązek meldunkowy obywatela polskiego, przebywającego na terytorium RP. Wyjaśnił, że prawo złożenia wniosku o zameldowanie w drodze decyzji administracyjnej przysługuje osobie, która m.in. przedkładając druk zameldowania nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu, bądź jej pobyt w tym lokalu nie został potwierdzony na druku meldunkowym przez osobę legitymującą się posiadaniem takiego tytułu. Zatem przedmiotem ustaleń organu administracyjnego była okoliczność zamieszkiwania B. P. na pobyt stały w spornym lokalu oraz zamiar stałego tam przebywania. Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdzał, że B. P. mieszka w spornym lokalu z zamiarem pobytu stałego. Zdaniem organu złożenie przez odwołujących pozwu z dnia 4 kwietnia 2017 r., skierowanego do Sądu Rejonowego w G. o wydanie przez B. P. przedmiotowej nieruchomości potwierdziło, że wymieniona jest w jej posiadaniu i wraz z mężem H. P. w niej zamieszkuje oraz odbiera pod wskazanym adresem korespondencję. Skarżący wiedzieli, że w spornej nieruchomości przynajmniej od 2014 r. mieszka jej obecny mąż H. P.. W 2014 r., po śmierci ówczesnej właścicielki budynku- siostry Z. E. i M. E., H. P. miał opuścić tę nieruchomość, jednak do dnia dzisiejszego w niej mieszka. B. P. wprowadziła się do tej nieruchomości do przyszłego męża, zawarła związek małżeński i sporny lokal jest miejscem, gdzie koncentruje swoje wszystkie interesy życiowe. Potwierdzeniem okoliczności stałego przebywania wymienionej w omawianej nieruchomości były zeznania świadków - sąsiadów , którzy od około 2 lat widują ją w okolicy oraz odwiedzają ją i jej męża w spornym lokalu. Zamieszkanie B. P. w lokalu nie było następstwem naruszenia posiadania czy przestępstwa polegającego na naruszeniu miru domowego. Nie było także dowodów, że H. P. nielegalnie zamieszkał w spornej nieruchomości, bowiem jeszcze za życia poprzedniej właścicielki mieszkał w tym lokalu i nie wyprowadził się po jej śmierci, o czym skarżący wiedzieli i nie podejmowali żadnych działań zmierzających do usunięcia go z lokalu. Ponadto, wskazując na doświadczenie życiowe organ uznał, że skoro B. P. zawarła związek małżeński z H. P., bez wątpienia małżeństwo mieszka razem i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, co potwierdzili także świadkowie. Organ wyjaśnił też, że instytucja zameldowania ma wyłącznie charakter rejestracyjny, ewidencyjny i powinna wskazywać aktualne miejsce pobytu danej osoby pod wskazanym adresem. Przesłanka zamieszkiwania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie została spełniona. B. P. nie posiadała tytułu prawnego do lokalu, a jej pobyt na druku zgłoszenia pobytu stałego nie został potwierdzony przez osobę legitymującą się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. W związku z powyższym przysługiwało jej prawo do złożenia wniosku o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia faktycznego miejsca jej pobytu i wydania stosownej decyzji. Wyjaśniono również, że w obecnym stanie prawnym do zameldowania nie jest wymagana zgoda właściciela lokalu, wystarczy sam fakt przebywania. Nie było też potrzeby przeprowadzenia oględzin spornej nieruchomości celem ustalenia, czy znajdują się tam rzeczy osobiste należące do wymienionej, bowiem zebrany materiał dowodowy jednoznacznie potwierdzał zamieszkiwanie B. P. w lokalu. Z. E. i M. E. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję Wojewody, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucili naruszenie: ̶ art. 25, art. 28 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez uznanie, że zaistniały przesłanki uprawniające do zameldowania B. P. na pobyt stały, mimo że nie zamieszkuje ona w przedmiotowym lokalu, a nawet jeśli, to jej pobyt w lokalu jest bezprawny i niezgodny z wolą osób uprawnionych do dysponowania lokalem, ̶ art. 6 i 7 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są zobowiązane stać na straży praworządności i orzekać w oparciu o przepisy prawa, a nie sankcjonować bezprawne zachowania polegające na zajęciu cudzego mienia, czy przebywaniu w lokalu przez osobę nieuprawnioną bez zgody właściciela, ̶ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, bowiem rozpoznając sprawę organ zobligowany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a także na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona, czego zaniechał, a co skutkowało poczynieniem ustaleń faktycznych niezgodnych ze stanem rzeczywistym, tj. : • uznaniem, iż B. P. legalnie zamieszkuje w lokalu przy ulicy [...] w G., podczas gdy osoby uprawnione do dysponowania przedmiotowym lokalem nigdy nie wyraziły zgody na jej pobyt lub pobyt jej męża w przedmiotowym lokalu oraz kwestionują sam fakt zamieszkiwania B. P. w lokalu, • uznaniem, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, podczas gdy oparł się on wyłącznie na dowodach zgłoszonych przez B. P. oraz o zeznania świadków, nie mogących mieć wiedzy o tym, czy B. P. faktycznie zamieszkuje w przedmiotowym mieszkaniu lub będących osobami jej bliskimi. W ocenie skarżących z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by B. P. faktycznie zamieszkiwała w spornym lokalu. Świadkowie przesłuchani na wniosek w/w nie posiadali jednoznacznych informacji, które by na to wskazywały. Zdaniem skarżących o fakcie zamieszkiwania nie może świadczyć bezprawne wejście w posiadanie kluczy i wniesienie rzeczy do lokalu. Twierdzili, że nawet gdyby tam zamieszkiwała, to jest to pobyt nielegalny. Państwo P. wszczęli postępowanie sądowe, w którym posługują się rzekomym testamentem po zmarłej G. B., jednak to skarżący dysponują aktem poświadczenia dziedziczenia po zmarłej. W świetle tych okoliczności nie można stwierdzić, że państwo P. posiadają jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię zameldowania na pobyt stały normuje ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 657 ), zwana dalej "ustawą". Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania ( art. 25 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy, obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu. Zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o przepis art. 31 ust. 1 ustawy który stanowi, że jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Mając na uwadze powyższe przepisy stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo wskazały, że zameldowanie jest rejestracją miejsca pobytu i konsekwencją zamieszkania pod oznaczonym adresem. Zameldowanie nie jest potwierdzeniem uprawnień do lokalu ani formą nadania takich uprawnień. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej zameldowania toczącej się na podstawie przepisów ustawy o ewidencji ludności, dotyczących czy to pobytu stałego czy pobytu czasowego, do organów administracji należy ustalenie, czy osoba, która chce w konkretnym lokalu być zameldowana, faktycznie w tym lokalu zamieszkuje (przebywa). W przypadku, gdy osoba taka nie spełnia przesłanek z art. 28 ust. 2 ustawy, organ - w drodze postępowania administracyjnego rozstrzyga, czy może być ona zameldowana ( art. 31 ust.1 ustawy). Tak było w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy , odnosząc się do treści zeznań świadków, stron oraz stanowiska skarżących trafnie argumentował, że zeznania sąsiadów potwierdzają zamieszkiwanie B. P. w spornej nieruchomości, wraz z jej obecnym mężem, od około dwóch lat. Organ zasadnie uznał, że bliskie relacje świadków i stron postępowania nie mogły mieć wpływu na negatywną ocenę wiarygodności składanych zeznań, z uwagi na wszystkie okoliczności sprawy. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, że B. P. mieszka w przedmiotowym lokalu i stanowi on jej centrum życiowe. Wskazują na to zeznania świadków, a ponadto mąż B. P. - jak ustalono w toku postępowania– mieszka w przedmiotowej nieruchomości przynajmniej od 2014 r., wobec czego słusznie organ odwoławczy powołał się na doświadczenie życiowe, z którego wynika, że małżonkowie zamieszkali wspólnie. Zauważyć należy, że skarżący nie zaoferowali dowodów , które przeczyłyby powyższym ustaleniom. Co więcej – z ich zeznań wynika, że gdy byli w przedmiotowej nieruchomości w czerwcu 2014 r., lipcu 2015 r., listopadzie 2016 r. nie zostali do niej wpuszczeni, choć słyszeli, że ktoś jest w domu. Wskazuje to na fakt , że przedmiotowy dom był zamieszkały. Skarżący z jednej strony twierdzą, że B. P. w nieruchomości nie zamieszkuje, z drugiej zaś - że jeżeli tak jest , jest to pobyt nielegalny, bowiem nie udostępniali jej kluczy, nie wyrażali zgody na pobyt ani nie zawierali żadnej umowy. Mimo swych twierdzeń o niezamieszkiwaniu B. P. w omawianym lokalu wnieśli pozew o wydanie nieruchomości wskazując na fakt jej w nim zamieszkiwania wraz z mężem i odbieranie w nim korespondencji. Organ odwoławczy prawidłowo też, w ocenie Sądu , wywodzi, że w obecnym stanie prawnym do zameldowania nie jest konieczna zgoda właściciela lokalu, a wystarczy sam fakt w nim przebywania. Organ ten odniósł się również do poruszanej w orzecznictwie kwestii braku możliwości zameldowania w lokalu w przypadku naruszenia posiadania czy też naruszenia miru domowego wskazując, że w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie występuje, bowiem B. P. zamieszkała w lokalu uprzednio zamieszkiwanym przez jej obecnego męża, który mieszkał w nim jeszcze za życia poprzedniej właścicielki, nie wyprowadził się po jej śmierci, a skarżący nie podejmowali działań w celu usunięcia go z tej nieruchomości. Organ odwoławczy odniósł się też do kwestii sporu dotyczącego prawa do nieruchomości stwierdzając, że rozstrzygnie ją sąd powszechny, a problem ten nie ma wpływu na treść wydanej decyzji. Podkreślenia wymaga, że posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie jest przesłanką zameldowania. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania poprzez uznanie, że B. P. legalnie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu są chybione, bowiem organy nie zajmowały się badaniem tej kwestii. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy został oceniony przez organ odwoławczy w sposób logiczny i spójny. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziło organy do zasadnego wniosku, że należy dokonać zameldowania B. P. na pobyt stały w przedmiotowej nieruchomości. Organ odwoławczy zajął także stanowisko we wszelkich aspektach niniejszej sprawy, odnosząc się wyczerpująco do stanowiska i twierdzeń skarżących. Sąd wobec powyższego nie podziela zarzutów skargi o naruszeniu przez organy przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo też zastosowały przepisy ustawy o ewidencji ludności. Z uwagi na treść art. 28 ust. 4 ustawy w obecnym stanie prawnym zgoda właściciela nieruchomości nie jest konieczna do dokonania zameldowania pod oznaczonym adresem. Zameldowanie na pobyt stały w drodze decyzji administracyjnej zastępuje potwierdzenie pobytu w lokalu, o jakim mowa w art. 28 ust. 2 ustawy. Sąd oddalił wniosek skarżących o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu zakończenia toczącego się postępowania o wydanie nieruchomości , bowiem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, dotyczącej zameldowania na pobyt stały, nie zależało od wyniku tego postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.