III SA/Gd 82/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. B. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego postanawia odrzucić skargę. A.B. pismem z dnia 30 grudnia 2019 r. wniósł o ukaranie Prezesa Sądu Rejonowego, zarzucając mu niewykonywanie obowiązków służbowych, w piśmie zaznaczono, że dotyczy ono sprawy o sygn. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196) dalej jako k.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Powyższe uregulowania wyznaczają obszar, w zakresie którego sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej, innymi słowy sądy administracyjne orzekają w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W pierwszej kolejności rolą sądu administracyjnego jest zbadanie dopuszczalności skargi. Dopiero stwierdzenie, że dana sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych otwiera drogę do merytorycznej oceny kwestionowanego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przedmiot niniejszej skargi, która obejmuje wniosek o ukaranie grzywną Prezesa Sądu Rejonowego w związku z niewykonywaniem obowiązków służbowych nie mieści się w żadnej z kategorii spraw podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. W p.p.s.a. ani innych ustawach nie został bowiem przewidziany tryb kontroli sądowoadministracyjnej działalności prezesów sądów powszechnych. Sądy administracyjne nie sprawują kontroli nad działalnością orzeczniczą sądów powszechnych, jak i nadzorem administracyjnym sprawowanym przez ich prezesów, o którym jest mowa w art. 9a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. 2019 r poz. 52), powoływanej dalej jako "u.s.p". Wskazany przepis stanowi, że nadzór administracyjny nad działalnością sądów w zakresie zapewnienia właściwego toku ich wewnętrznego urzędowania zapewniają prezesi tych sądów (nadzór wewnętrzny) oraz Minister Sprawiedliwości (nadzór zewnętrzny). Przy czym zewnętrzny nadzór administracyjny – w myśl art. 37f § 1 u.s.p. – obejmuje analizę i ocenę prawidłowości oraz skuteczności wykonywania przez prezesów sądów wewnętrznego nadzoru administracyjnego. Wskazać jednocześnie należy, że w myśl art. 41b § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego. Skarga na działalność prezesa sądu rejonowego podlega zatem rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz wydanego na podstawie art. 41e tej ustawy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 524). Dodatkowo zaznaczyć należy, że czynności z zakresu nadzoru administracyjnego nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie i asesorzy sądowi są niezawiśli (art. 9b u.s.p.). Generalna zasada niezawisłości sędziowskiej ustanowiona w art. 178 ust. 1 Konstytucji stanowi, iż sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Stosownie do zasady niezawisłości sędziowskiej działalność jurysdykcyjna sędziów polegająca na rozpoznawaniu spraw, podlega wyłącznie nadzorowi judykacyjnemu sprawowanemu przez sądy wyższej instancji, na drodze rozpoznawania zwyczajnych i nadzwyczajnych środków zaskarżania orzeczeń. Złożona skarga nie dotyczyła wykonywania zadań administracji publicznej, w formach prawnych poddanych przez ustawodawcę kontroli sądu administracyjnego, w związku z czym Sąd stwierdził, że skarga ta nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.